Tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS

PHÒNG GDĐT TAM DƯƠNG BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐỀ TÀI TÂM LÍ BẤT ỔN Ở LỨA TUỔI HỌC SINH THCS. Trong nhịp sống hối hả của cuộc sống hiện đại, khiến con người đang chịu nhiều áp lực, dẫn đến những hệ lụy và hậu quả khôn lường. Nếu như người lớn bị áp lực bởi cơm, áo, gạo, tiền, nhà lầu, xe sang,… thì trẻ em bị áp lực bởi học tập, điểm số và những mong cầu của người lớn. Vì những áp lực ấy, mà hàng ngày trên các kênh thông tin, mạng xã hội chúng ta thấy nhiều câu chuyện thương tâm, đau lòng xảy ra. Đây là hiện tượng rất đáng “báo động”. Vậy vì đâu dẫn đến tình trạng này?

PHÒNG GD&ĐT TAM DƯƠNG

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

ĐỀ TÀI:

TÂM LÍ BẤT ỔN Ở LỨA TUỔI HỌC SINH THCS Ở LỨA TUỔI HỌC SINH THCS

– NGUYÊN NHÂN – GIẢI PHÁP

(Lĩnh vực: KHXH và hành vi – Mã lĩnh vực – 02 Lĩnh vực chuyên sâu: Tâm lí hành vi)

Hướng Đạo, tháng 10 năm 2022

MỤC LỤC

II Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của dự án 3

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Trong nhịp sống hối hả của cuộc sống hiện đại, khiến con người đangchịu nhiều áp lực, dẫn đến những hệ lụy và hậu quả khôn lường Nếu như ngườilớn bị áp lực bởi cơm, áo, gạo, tiền, nhà lầu, xe sang,… thì trẻ em bị áp lực bởihọc tập, điểm số và những mong cầu của người lớn Vì những áp lực ấy, màhàng ngày trên các kênh thông tin, mạng xã hội chúng ta thấy nhiều câu chuyệnthương tâm, đau lòng xảy ra Như trường hợp ngày 8/5/2022 ba mẹ con chịV.T.H.Th (31 tuổi, giáo viên một trường mầm non trên địa bàn tỉnh Hải Dương,huyện Cẩm Giàng, trú tại xã Cẩm Văn) đã ôm hai con tự tử ở sông Thái Bìnhđoạn chạy qua địa bàn xã Cẩm Văn Nguyên nhân được xác định là do buồnchuyện gia đình Tại Vĩnh Phúc khoảng 0h sáng nay 12/4, một thiếu nữ sinhnăm 2000 quê ở Thanh Ba, Phú Thọ đã nhảy xuống hồ gần Quảng Trường thànhphố Vĩnh Yên tự vẫn Nguyên nhân nghi do mâu thuẫn tình cảm với bạn trai.Hay ngày 31/3/2021 một học sinh lớp 8 ở trường THCS Đại Phúc ở Bắc Ninhcũng tự kết thúc cuộc đời do chịu áp lực của gia đình; trường hợp một HS họctại trường Amsterdam vừa học xong lớp 9 bước sang lớp 10 được thời gian ngắncũng không vượt qua được áp lực học tập và ra đi mãi mãi và còn rất nhiều cáctrường hợp đau lòng nữa khiến người khác như bạn bè, thầy cô, gia đình phảihối tiếc

Và ở trường em, thật đau lòng và đáng tiếc, năm 2021, bạn NTH là họcsinh lớp 8B trường THCS Hướng Đạo khi gia đình thiếu quan tâm, thườngxuyên bị so sánh giữa các anh, chị, em trong gia đình, khiến bạn NTH buồn rầu,chán nản, bạn bị cô đơn ngay chính ngôi nhà của mình Không kiểm soát đượccảm xúc và tâm trạng, bạn đã tự tìm đến cái chết để giải tỏa tâm lí

Trường hợp khác đầu năm học 2021 2022, bạn NKB là học sinh lớp 8Ctrường THCS Hướng Đạo trong quá trình học Online, bạn ham chơi điện tử vàthường xuyên ăn kiêng với mong muốn có một cơ thể đẹp rồi sau đó từ một họcsinh nặng 70 kg ở năm lớp 7 đến tháng 11 năm 2022 (lớp 8) bạn còn 37kg bố mẹcho đi khám bác sĩ kết luận bị rối loạn tâm lý do chơi game và thiếu dinh dưỡng

Đây là tình trạng rất đáng “báo động” Vậy vì đâu dẫn đến tình trạng này?Qua khảo sát chúng em được biết nhiều thầy cô THCS thừa nhận, HS ở tuổi dậythì rất “khó hiểu, sáng nắng chiều mưa”, tính tình khó mà lường trước được hay

có thầy cô nhận ra: “Ở lứa tuổi này, HS rất bất ổn về tâm lý và hay có nhữnghành vi nổi loạn khi phải chịu bất cứ một áp lực nào trong cuộc sống và học tập

từ phía gia đình, thầy cô và bạn bè Như chúng ta đã biết trong cuộc đời ai cũngphải đối mặt với áp lực cuộc sống và những biến cố cuộc đời Nhưng nếu không

được giải tỏa, những áp lực chồng chất dần sẽ khiến người chịu đựng dần dầnhóa trầm cảm Đặc biệt, ở lứa tuổi vị thành niên, khi đang có những chuyển biếntâm lý, các bạn nhạy cảm hơn rất nhiều, dẫn tới những suy nghĩ tiêu cực Làmsao để xóa mờ khoảng cách thế hệ, thầy - trò, hoàn cảnh gia đình giữa các bạnhọc sinhgiúp các bạn sẻ chia, gạt bỏ suy nghĩ tiêu cực? Vậy làm thế nào để giảmbớt nỗi lo lắng, áp lực trong học tập, cuộc sống, để mỗi học sinh chúng ta có mộttâm lý tốt, chủ động, chuẩn bị hành trang kiến thức, tự tin bước vào tuổi mớilớn? Đó là một vấn đề cấp thiết mà nhiều bạn HS quan tâm, đặc biệt là các bạnhọc sinh THCS.

Xuất phát từ thực tiễn đó, chúng em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Tâm

lí bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS, nguyên nhân và giải pháp”

II Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA DỰ ÁN

1 Ý nghĩa khoa học

Thông qua việc nghiên cứu nhận thức của các bạn học sinh THCS đối vớitâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS, chúng em muốn cung cấp những dữ liệucần thiết để góp phần làm rõ lý thuyết tâm lý, biểu hiện về mối quan hệ giữa cáthể mỗi con người và xã hội, giữa nhận thức và hành động

Qua quá trình nghiên cứu, nhóm tác giả nhận thấy đề tài có tính cần thiết

và tính khả thi rất cao, có thể mở rộng ở các trường THCS

III MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.

Đề tài “Tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS, nguyên nhân và giải pháp” hướng tới các mục tiêu sau:

Nghiên cứu lý luận và thực trạng biểu hiện về tâm lý của học sinh, chỉ racác yếu tố gây tâm lí bất ổn trong cuộc sống học sinh THCS Trên cơ sở đó đưa

ra một số giải pháp để giảm thiểu các biểu hiện về tâm lý bất ổn cho học sinhTHCS

Thực hiện đề tài này chúng em hướng tới tìm hiểu mức độ và biểu hiệntâm lý căng thẳng trong học tập và cuộc sống ở học sinh THCS Hướng Đạo Từ

đó đưa thực trạng và đề xuất những giải pháp hiệu quả nhằm giúp giảm bớt cácbiểu hiện về hiện tượng tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS cho các bạn HS

IV GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Thời gian nghiên cứu từ: 10/9/2021 đến tháng 10/2022

- Đối tượng: Học sinh THCS Hướng Đạo

Do hạn chế về mặt thời gian nghiên cứu và kinh nghiệm còn hạn chế nênchúng em chủ yếu tìm hiểu biểu hiện của học sinh trường THCS Hướng Đạo đểphân tích thực trạng và kiểm nghiệm một số các giải pháp từ đó nhân rộng môhình trên địa bàn toàn huyện trong kế hoạch nghiên cứu sắp tới

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

2 Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

3 Phương pháp điều tra phỏng vấn bằng hệ thống câu hỏi

4 Phương pháp quan sát thực tiễn.

5 Phương pháp phỏng vấn sâu.

6 Phương pháp giải mã ngôn ngữ của biểu hiện.

7 Phương pháp thống kê toán học, xử lí số liệu.

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DỰ ÁN

I LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, ai cũng có những áp lực riêng.Đối với học sinh chúng em, vấn đề thành tích và điểm số là một áp lực rất lớn.Những áp lực này nếu đè nén lâu ngày sẽ dẫn tới những rối loạn tâm lý

Tại Việt Nam, hiện có tới 13,5 triệu người (tương đương 15% dân số) cóvấn đề về sức khỏe tâm thần Riêng với trẻ vị thành niên, một khảo sát mới nhấtcủa Bệnh viện Nhi trung ương về sức khỏe tâm thần, được thực hiện ở Hà Nộicho thấy tỷ lệ sàng lọc trầm cảm là 26%, stress/căng thẳng là 33% và có rối loạn

lo âu là tới 38% Điều này là dễ hiểu khi vị thành niên là giai đoạn có nhữngchuyển biến tâm lý rất mạnh

Theo chúng em được biết thì đến nay vẫn chưa có một công trình nghiêncứu nào chuyên sâu về đề tài này Tuy nhiên, mấy năm trở lại đây các sinh viên

và các chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa - giáo dục cũng đã lên tiếng trước thựctrạng một số học sinh có hành động đáng tiếc để lại nỗi đau không gì so sánhđược cho người ở lại như thạc sĩ tâm lý Nguyễn Ngọc Duy, Giám đốc Công tychẩn đoán và phát triển tinh thần Khơi Nguồn đã có bài viết về Tâm lí học sinhtuổi mới lớn hay Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Hoài Thương, Trung tâm kỹ năng mềm

Việt Tâm cũng có bài viết về tâm lí tuổi dậy thì Tuy nhiên những bài viết nàyvẫn còn mang tính hàn lâm chưa sát với thực tế học sinh THCS.

II TÂM LÝ BẤT ỔN Ở LỨA TUỔI HỌC SINH THCS

Tâm lí bất ổn của học sinh là tất các những gì có thể tác động tiêu cực đếnchất lượng cuộc sống của bạn, nó sẽ mang lại được những cảm giác không tốtdành cho con người, nó sẽ khiến cho các bạn có cảm thấy chán nản, thất vọng

về cuộc sống, bản thân, không có những ý chí phấn đấu trong công việc và học

tập Các bạn sẽ luôn có những suy nghĩ than thân trách phận, đổ lỗi, cảm thấycuộc sống của các bạn sẽ không như mong muốn

III NHỮNG BIỂU HIỆN VỀ TÂM LÝ BẤT ỔN Ở LỨA TUỔI HỌC SINH THCS

1 Tâm lý bất ổn là gì?

Tâm lý bất ổn là trạng thái không ổn định về mặt cảm xúc, suy nghĩ, hành

vi của con người Nó làm ảnh hưởng rất nhiều đến các sinh hoạt đời sống cánhân, tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần

2 Những đặc điểm của tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS

Lứa tuổi học sinh THCS có độ tuổi từ 11-15 tuổi Đây là giai đoạn cácbạn bước vào tuổi dậy thì Ở giai đoạn dậy thì, cơ thể các bạn có những thay đổikhông chỉ về sinh lý mà còn cả tâm lý Đây là lứa tuổi não bộ phát triển nhất,song cũng là độ tuổi khiến cha mẹ, thầy cô phải đau đầu Đặc biệt khi bước vào

2 năm cuối cấp THCS, hầu hết các bạn HS đều bước vào trạng thái lo lắng, căngthẳng, tất cả đều mang chung một suy nghĩ là làm sao vượt qua các kỳ thi để đạtkết quả tốt nhất nhằm tạo ra cho mình những cơ hội rộng mở hơn trong tương lai

và đồng thời đáp ứng được sự quan tâm, mong mỏi, kỳ vọng của cha mẹ, thầy

cô Nhưng cũng chính điều này đã tạo nên sức ép đè nặng lên vai các bạn Nỗi lolắng, căng thẳng trong học tập càng tăng, trạng thái mệt mỏi, stress, phải gồngmình lên để chống chọi với áp lực thi cử, học hành, cuộc sống và điều này đã

ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tâm lý là điều không tránh khỏi Nhiều khi những

sự thay đổi và những lo lắng, căng thẳng trong học tập và cuộc sống lại khiếncác bạn rơi vào tình trạng không làm chủ được bản thân và dễ mắc phải các hộichứng tiêu cực, bất ổn về tâm lý Dưới đây là những hội chứng tâm lý bất ổn màcác bạn dễ mắc ở tuổi dậy thì:

- Rối loạn cảm xúc: Những biến đổi tâm lý khiến các bạn nhạy cảm hơn,

cảm xúc cũng dễ thay đổi hơn Rối loạn cảm xúc xảy ra khi có tình trạng rốiloạn tại não bộ, gây nên những bất ổn về tinh thần như chuyển từ cảm xúc hưngphấn sang cảm xúc ức chế một cách nhanh chóng hoặc ngược lại, thoắt buồnthoắt vui Biểu hiện của rối loạn cảm xúc là chán ăn (dù đang đói), mất ngủ, gầysút, hoạt động chậm chạp, mất tập trung, hay quên, vẻ mặt không tươi tắn Các

bạn dễ bị sốc trước những lời chọc ghẹo của bạn bè, hay suy diễn đến nhữngtrạng thái tiêu cực

- Stress và trầm cảm: Ở độ tuổi nhạy cảm này thường dễ bị áp lực từ học

tập, gia đình, bạn bè… Thậm chí, cả những suy nghĩ tiêu cực về vóc dáng haynăng lực cá nhân, những mong muốn vượt quá khả năng bản thân và gia đình…cũng dẫn đến stress Khi rơi vào trạng thái stress, các bạn cảm thấy thườngxuyên mệt mỏi, căng thẳng, lo âu, đau đầu, suy nghĩ luẩn quẩn, giấc ngủ khôngyên… Chính vì vậy, kết quả học tập của các bạn thường giảm sút, sức khỏe cũngyếu hơn so với các bạn bình thường

Trầm cảm là rối loạn tâm thần dễ mắc phải ở lứa tuổi dậy thì do nhữngthay đổi từ lượng hormon trong cơ thể, áp lực từ xung quanh, từ học hành, bố

mẹ, thầy cô, bạn bè hay cả từ các chất kích thích , với nhiều triệu chứng nhưhay buồn bã, không quan tâm tới mọi thứ xảy ra xung quanh và cả với bản thân,

dễ mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, bi quan, sống thu mình, ngại giao tiếp với bạn bè

và người thân Khi bị trầm cảm, các bạn thường tự cô lập mình với thế giới bênngoài Thậm chí, rất nhiều bạn chỉ quan tâm và sống trong thế giới “ảo” Nguyhiểm hơn, stress và trầm cảm ở tuổi dậy thì còn có thể dẫn đến hành vi tự tử

- Rối loạn tâm lý và hành vi: Ở lứa tuổi này, nhiều bạn tự nghĩ mình kém

cỏi, tự ti và mất bình tĩnh Tự ti dần dần khiến bạn trở nên e dè, ngại tiếp xúc,không thích bộc lộ, nghi ngờ khả năng của bản thân Với sức khỏe, tự ti sẽkhiến các bạn dễ rơi vào trạng thái stress, mệt mỏi thường xuyên, thừa cân Đây chính là nền tảng đẩy các bạn rơi vào những hội chứng tâm lý khác như:trầm cảm, hoang tưởng Ở tuổi này, các bạn dễ bị tác động từ sách báo, phimảnh bạo lực, các văn hóa phẩm đồi trụy và cả từ bạn bè xấu Đây chính lànguyên nhân dẫn đến rối loạn hành vi và gây nên những hậu quả nghiêm trọngnhư bạo lực học đường, gây thương tích cho người khác, chống người thi hànhcông vụ, trộm cắp, đua xe mạo hiểm…Chán đời, bướng bỉnh, nổi loạn, khôngnghe lời, hay cáu gắt chẳng vì lý do gì, không thích sống…

3 Một số biểu hiện tâm lý bất ổn của học sinh THCS

Khi các bạn học sinh rơi vào tình trạng bất ổn về tâm lý, các bạn thường

có những biểu hiện như sau:

- Biểu hiện thứ nhất: Không thể tập trung vào việc học, cảm thấy rấtcăng thẳng, mệt mỏi khi tham gia học tập

- Biểu hiện thứ hai: Luôn thích ở một mình, không muốn làm những gìmình thích nữa Các bạn giảm các mối tương tác với gia đình, tự cô lập bảnthân Hay không quan tâm đến các hoạt động mà trước đây rất yêu thích Ngoài

ra, các bạn còn thể hiện sự buồn chán, ôm đầu, khóc bất thường Hoặc im lặng,thẫn thờ nhìn vô hướng

- Biểu hiện thứ ba: Mất ăn, mất ngủ, sụt cân, lo lắng bồn chồn

- Biểu hiện thứ tư : Xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực về cuộc sống, Thểhiện không muốn tới trường học, thậm chí từ chối đến trường hoặc có biểu hiệntrốn học

- Biểu hiện thứ năm: Không kiểm soát được cảm xúc và hành động củabản thân Luôn cảm thấy buồn bực vô cớ, có hành những vi không bình thường

- Biểu hiện thứ sau: Mệt mỏi, muốn biến mất khỏi thế gian này Có thể

nhắc đến chuyện chết chóc, và viết thư tuyệt mệnh, có tâm sự như “mình nghĩ

chết là hết, mình sẽ không chịu những cơn đau này nữa”, “mình muốn biến mấtkhỏi thế gian này, không còn ai nghĩ đến và nhớ về mình nữa”, “Mình muốnkhóc nhưng mà không thể khóc được”,…

Hình ảnh bạn NKB - HS lớp 8C trường THCS Hướng Đạo bị trầm cảm

điều trị tại bệnh viện Bạch Mai tháng 11/2021

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

I THỰC TRẠNG VỀ ÁP LỰC CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THCS HƯỚNG ĐẠO

1 Thực trạng về tâm lý của học sinh trung học cơ sở Hướng Đạo

Để đánh giá thực trạng tâm lý của các bạn học sinh chúng em tiến hànhxét từng biểu hiện cụ thể đối với học sinh Trường THCS Hướng Đạo, HuyệnTam Dương, nhóm tác giả đã tiến hành điều tra bằng phiếu hỏi Số tham giakhảo sát là 156 bạn học sinh (từ tháng 9/2021 đến tháng 10/2022) ở lớp 6A (39),7B (39), 8B (43), 9D (35)

1 Rất vui, rất hài lòng với cuộc sống

2

Rất thích tới trường và yêu cuộc sống 77=49,3% 63=40,4% 16=10,3%

3 Bạn thấy cuộc sống có ý nghĩa không 108=69,2

7 Có những suy nghĩ tiêu cực về cuộc sống 05=3,2% 143=91,7% 8=5,1%

8 Không kiểm soát được cảm xúc 11=7% 134=85,8% 11=7,2%

9 Mệt mỏi, muốn biến mất khỏi thế gian

này

01=0,6% 152=97,5% 3=1,9%

Báng 1: Nhận thức của học sinh trung học cơ sở về hiện tượng tâm lý của

bản thân

2 Khảo sát cách giải quyết tình huống về một số biểu hiện về tâm lý bất

ổn ở lứa tuổi học sinh THCS

ST

T Các phương án giải quyết

Biểu hiện tâm lý

Tâm sựvớingườikhác

Âm thầmchịu đựng

Khôngbiếtcáchgiảiquyêt

l Không thể tập trung vào việc học 05=3,2% 130=83,3% 21=13,5%

3 Mất ăn, mất ngủ, lo lắng bồn chồn với

người khác

02=1,3% 132=84,6% 22=14,1%4

Xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực về cuộc

5 Không kiểm soát được cảm xúc 01=0,6% 140=89,7% 15=9,7%

6 Mệt mỏi, muốn biến mất khỏi thế gian

này

Báng 2: Cách giải quyết tình huống của học sinh trung học cơ sở về các

biểu hiện tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS

Bảng 1 chúng ta đã tìm hiểu thực trạng về tâm lý ở lứa tuổi học sinhTHCS của học sinh THCS Hướng Đạo Bảng 2 chúng ta sẽ đánh giá thựctrạng của các bạn học sinh này về cách giải quyết tình huống khi xuất hiệntâm lý bất ổn

3 So sánh tỉ lệ học sinh có biểu hiện về tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS giữa học sinh nam và học sinh nữ, học sinh giữa các lớp với nhau

Bảng 3: So sánh tỉ lệ học sinh có tâm lý bất ổn giữa học sinh nam và học sinh

nữ, học sinh giữa các lớp với nhau.

II NHẬN XÉT SƠ BỘ VỀ KẾT QUẢ KHẢO SÁT

1 Thực trạng về nhận thức của học sinh trung học cơ sở về tâm lý bất

ổn ở lứa tuổi học sinh THCS

Qua bảng 1 cho biết khi xét từng biểu hiện cụ hể cụ thể, chúng ta thấy biểuhiện đạt tỷ lệ phần trăm cao nhất là biểu hiện tâm lý tích cực là rất yêu cuộcsống thích tới trường là 49,3 và rất hài lòng với cuộc sống là 44,9 Tuy nhiênbên cạnh những suy nghĩ tích cực vẫn còn một số bạn có biểu hiện tâm lý bất ổnnhư: Không thể tập trung vào việc học là 15=9,6%, luôn thích ở một mình13=8,3%, mất ăn, mất ngủ, lo lắng bồn chồn là 9 =5,8%, có những suy nghĩ tiêucực về cuộc sống là 05=3,2%, không kiểm soát được cảm xúc 11=7%, mệt mỏi,muốn biến mất khỏi thế gian này 01=0,6% Đây là một con số không nhỏ nếukhông có giải pháp kịp thời sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập và chấtlượng cuộc sống của các bạn

2 Thực trạng về cách giải quyết tình huống về những biểu hiện tâm lý bất ổn

Chúng em đã sử dụng phương pháp điều tra viết, phỏng vấn, phỏng vấnsâu, xử lý số liệu để tìm hiểu vấn đề này, chúng em đã hỏi 156 bạn 6 biểu hiệntrên qua phiếu khảo sát Đồng thời chúng em thu thập, ghi chép và phân tích cáccâu trả lời phỏng vấn sâu Đặc biệt về các giải pháp cộng với việc phân tích kếtquả bảng 2 cho thấy: Hầu hết các bạn đều cho rằng biểu hiện tâm lí bất ổn ở lứatuổi học sinh THCS là không ảnh hưởng sức khỏe bản thân cho nên đa số cácbạn chọn là âm thầm chịu đựng, và không biết cách giải quyết chỉ có một phầnrất nhỏ các bạn chọn cách chia sẻ với người thân Tuy nhiên để nhận thức rõ sự

cần thiết phải điều chỉnh những biểu hiện biểu hiện trước mỗi sự việc này thì rất

ít bạn có nhận thức đúng đắn Hơn nữa, trong thực tế các bạn không mấy phảnứng trước những biểu hiện tiêu cực về tâm lý bất ổn của bản thân và bạn bèxung quanh

Tóm lại, tỷ lệ học sinh ở trường trung học cơ sở Hướng Đạo mà chúng em

đã kháo sát không có cách giải quyết hợp lí về biểu hiện tâm lý bất ổn khá cao

3 So sánh tỉ lệ biểu hiện về tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS giữa học sinh nam và học sinh nữ, giữa các lớp với nhau.

Kết quả bảng 3 cho thấy số học sinh nữ có biểu hiện về tâm lý bất ổn lớnhơn học sinh Nam, học sinh khối 8,9 có biểu hiện về tâm lý bất ổn cao hơn khối6,7 Điều đó nói lên rằng các bạn nam có kĩ năng kiểm soát cảm xúc tiêu cực tốthơn các bạn nữ và áp lực ở lứa tuổi học sinh lớp 8,9 lớn hơn lớp 6,7 Vậy biểuhiện về tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS có phụ thuộc vào giới tính và lứatuổi (độ tuổi 14,15 tâm sinh lý thay đổi, không ổn định hơn các độ tuổi 12,13)

III NGUYÊN NHÂN

1 Về phía chủ quan các bạn học sinh

Qua điều tra chúng em thấy rằng có ba nguyên nhân dẫn đến tâm lý bất ổn

ở lứa tuổi học sinh THCS là: Do áp lực học tâp, áp lực cuộc sống gia đình vàmối quan hệ xã hội như tình bạn, tình yêu Trong đó nguyên nhân chính là do áplực học tập gây ra cụ thể

Thứ nhất là các bạn lúng túng trong định hướng cuộc đời Nhiều bạn học

sinh không biết mình sống và học tập để làm gì, không có mục đích rõ ràng

Thứ hai là thiếu bản lĩnh đối đầu với thử thách của cuộc sống Trước

những vấp váp dù lớn hay nhỏ (bị điểm kém, bị cha mẹ trách mắng chỉ cần bịthầy cô phê bình, bị bố mẹ trách mắng…) các bạn cũng dễ dàng phóng đại thành

bi kịch lớn, quan trọng hóa vấn đề, cảm thấy bị xúc phạm, tổn thương, xấu hổ từ

đó sẽ tủi thân và hoảng loạn tinh thần Và khi các bạn HS thiếu chỗ dựa tinhthần, tâm lý thì sẽ nghĩ tiêu cực Bởi vì đang ở giai đoạn bất ổn khủng hoảng vềtâm lý, nên không biết cách quản lý cảm xúc và hành động theo cảm xúc Ngoài

ra, ở tuổi dậy thì, các bạn hướng nội nhiều hơn, ít chia sẻ với người khác Chưa

kể sức đề kháng về tinh thần chưa cao để chống chọi, đối phó, xử lý với tất cảcác xung đột, mâu thuẫn, cũng như áp lực từ bên ngoài như: áp lực học tập, gặpvấn đề trong mối quan hệ bạn bè (bị bạn bè hiểu lầm, cô lập, miệt thị, chê bai,diễu cợt, tung hình ảnh nhạy cảm cá nhân lên mạng xã hội, đùa quá trớn…),chứng kiến biến cố của gia đình (bố mẹ không hạnh phúc, gia đình làm ăn thua

nỗ, phá sản, mất đi người thân…) nên khi gặp chuyện trắc trở dễ suy sụp khôngthể cân bằng tâm lý

Thứ ba: là thiếu kỹ năng ứng xử trong tình bạn, tình yêu khi tình cảm

bạn bè có biến cố cũng tạo ra áp lực về tâm lý mà không biết cách giải quyết

Thứ tư: Một số bạn không được sự quan tâm đúng mức của cha mẹ, hoặc

hoàn cảnh gia đình khó khăn, các bạn trở nên cô đơn trong chính ngôi nhà củamình, nên khi gặp những sự cố trong cuộc sống, không biết bày tỏ, chia sẻ cùng

ai và lựa chọn những cách để làm đau bản thân hay chịu đựng một mình

Thứ năm là với các bạn HS giỏi, thì thường gặp sức ép của cha mẹ Dù

HS đó muốn tham gia các hoạt động giải trí, muốn học nhảy, học hát, nhưng bố

mẹ lại bắt “phải học, phải học giỏi”… HS sẽ cố gắng nghe lời, rồi nhận ra cuộcsống không còn gì vui, cảm thấy áp lực đè nặng” Hoặc các bạn HS giỏi haychú tâm việc học, không có nhiều thời gian để vui chơi, giải trí để xả stress, giảitỏa cảm xúc cũng như xả những bí bách tâm lý Và khi buồn chán không giải tỏađược tâm lý Hay đặt mục tiêu quá sức khiến kết quả đạt được không như mongmuốn, gây mất niềm tin và hạ quyết tâm chiến thắng

2 Về phía nhà trường

Cuộc sống bình thường mới đang trở lại và trẻ em hầu hết cũng đã đượcđến trường Việc học tập trực tiếp, được giao lưu tiếp xúc với bạn bè thầy côcũng là một yếu tố quan trọng, giúp giải tỏa tâm lý của học sinh Bên cạnh xâydựng lại nề nếp học như trước, cùng nhau chuẩn bị tốt nhất cho các kỳ thi sắptới, một số trường hiện cũng đã rất quan tâm tới sức khỏe tinh thần của các họcsinh Tuy nhiên, do áp lực bởi câu chuyện chất lượng, thành tích và thi đua, nên

vô hình chung đó lại là những áp lực cho các bạn học sinh

- Ở một số nhà trường nặng về bệnh thành tích, tạo áp lực quá lớn đốivới học sinh Thầy cô chịu nhiều sức ép về chỉ tiêu, chất lượng tạo áp lực chohọc sinh gây sức ép về tâm lý

- Nhiều thầy cô sử dụng các phương pháp dạy học chưa phù hợp, khiếncác bạn học sinh học tập nhàm chán, mệt mỏi căng thẳng

- Việc giáo dục và xử lí học sinh ở một số thầy cô còn cứng nhắc, thiếutính nhân văn, chưa có biện pháp giáo dục tích cực

- Một số thầy cô chủ nhiệm chưa thực sự quan tâm, sâu sát, chưa thấuhiểu tâm lý, tính cách, hoàn cảnh, năng lực của từng học sinh

- Công tác đoàn đội chưa được phát triển mạnh, đội xung kích làm việcchưa hiệu quả

- Chưa có sân chơi lành mạnh để giải tỏa tâm lý căng thẳng cho học sinhsau mỗi giờ học.

3 Về phía gia đình

Khi khảo sát ý kiến của một số phụ huyng thì đa số các bậc phụ huynh đềcho rằng: “Bọn trẻ bây giờ rất hư!” Tất cả đều cho biết trẻ hư do Internet, tròchơi điện tử, ảnh hưởng bởi bạn bè Không có ý kiến nào trả lời “do ngườilớn” Nhưng khi tìm hiểu chúng em lại nhận ra rằng: các bạn đang có một cáinhìn tổn thương về người lớn Các bạn cho rằng là cha mẹ không hiểu mình,không yêu thương mình Các con sẽ rơi vào tình trạng rất cô độc, dễ dàng bị lôikéo vào những trào lưu nguy hiểm khác nên chỉ vì một lý do rất nhỏ thôi thì cáccon cũng có thể bùng nổ và biến thành hành động rất tiêu cực"

- Cha mẹ tạo áp lực quá lớn đối với con Luôn so sánh quá mức con mìnhvới con người ta, điều này chẳng những khiến các bạn học sinh nảy sinh ghen tị,phấn đấu học tập, ngược lại còn xây dựng nên rào cản tâm lý cho các bạn

- Nhiều cha mẹ chưa thực sự làm gương cho con, rượu che, cờ bac, sự cãi

vã, mẫu thuẫn giữa cha mẹ trước mặt con cái,… Đam mê với chiếc điện thoạithông minh mà đôi khi quên cả sực quan tâm, trò chuyện với con, dành thời giancho con và gia đình

- Cha mẹ cấm đoán, không cho con em mình làm những điều chúng thích,không quan tâm đến suy nghĩ của các bạn

- Sự khác biệt từ cách nghĩ đến hành động của cha mẹ và con cái vô hìnhchung tạo ra những khoảng cách vô hình giữa các biểu hiện bên trong gia đình

- Nhiều cha mẹ có biểu hiện thiếu quan tâm đến tâm lý, cảm xúc củacon hay phân biệt đối xử, so sánh giữa các anh, chi, em trong gia đình, thâmchí bỏ bê con cái, không quan tâm đến việc học tập, quan hệ xã hội của con

mà chỉ mải mê kiếm tiền, mải mê với những thú vui của bản thân khiến cácbạn cảm thấy cô đơn, bức xúc, tiêu cực chính trong gia đình mình nên dễ nảysinh có hành động tiêu cực

- Quá tải vì học hành thi cử: Việc chon trường, chọn lớp, chọn thây cô,bắt đi học thêm, theo sát từng bước, la mắng khi các bạn mắc lỗi khiến cácbạn thấy bị xúc phạm, căng thẳng, thậm chí chán nản, không còn hứng thúhọc tập và chỉ học để đối phó” Mặc dù biết rằng cha mẹ, ai cũng ít nhiều đặt

kỳ vọng vào con mình nhưng điều này vô tình sẽ đặt lên vai các em nhữnggánh nặng mà nếu quá nặng và kéo dài lâu sẽ tạo nên "bức tường thành"

khoảng cách giữa cha mẹ và con cái Dần dần, đẩy các bạn vào cuộc sốngkhép kín Thậm chí tệ hơn, đôi khi còn gây ra những xung đột thế hệ, dẫn đếntổn thương không đáng có cho cả hai phía.

4 Về phía xã hội.

- Hiện nay các phương tiện truyền thông cũng như mạng xã hội tràn lankhó kiểm soát khiến các bạn học sinh dễ dàng tiếp cận với những đối tượng cóbiểu hiện rối loạn về tâm lý các bạn dễ bị lôi kéo

- Việc sử dụng điện thoại trong thời gian dài học Online do dịch COVIDcũng là một nguyên nhân khiến một số bạn nghiện game sinh ra ảo giác khôngkiểm soát được tâm lý và cảm xúc, hành động của mình gây bệnh trầm cảm

- Bên cạnh đó mạng xã hội tràn lan, cách đưa thông tin không phùhợp vô hình chung đã tạo nên hệ quả ngược, đó là những người trẻ có thểbắt chước theo biểu hiện đó dẫn đến có biểu hiện về tâm lý bất ổn ở lứa tuổihọc sinh THCS

IV NHỮNG HẬU QUẢ KHÓ LƯỜNG KHI HỌC SINH BẤT ỔN VỀ TÂM LÝ

Tâm lý bất ổn sẽ dẫn đến những cảm xúc tiêu cực, từ đó có thể dẫn tớinhững hành vi bất thường, thâm chí gây nên những hậu quả khôn lường

1 Ảnh hưởng đến chính bản thân các bạn học sinh

- Tâm lý bi quan, bất ổn: Áp lực học tập gây ra tâm lý chán nản, mệt

mỏi, bức bối và buồn bã Nếu tâm trạng dồn nén quá mức, không ít các bạn gặpphải nhiều vấn đề tâm lý như stress nặng, rối loạn lo âu và thậm chí là trầm cảm(đặc biệt là trầm cảm ở tuổi dậy thì)

- Sức khỏe suy giảm: Áp lực học tập không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà

còn tác động đến sức khỏe thể chất Ban đầu, bản thân sẽ gặp phải các vấn đềnhư đau đầu, chán ăn, sụt cân, mệt mỏi,… Nếu tình trạng kéo dài, cơ thể sẽ cónguy cơ mắc phải các bệnh lý như suy nhược thần kinh, thiếu máu não, đau vaigáy và mất ngủ Ngoài ra, áp lực học tập quá lớn cũng khiến cho các bạn mất đi

sự sáng tạo, linh hoạt và thay vào đó sự rập khuôn trong quá trình học tập

- Ảnh hưởng đến tâm lý học tập: Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe

tâm lý và thể chất, áp lực học tập kéo dài còn khiến các bạn có tâm lý chánhọc, thiếu sự hào hứng và không tìm thấy niềm vui trong quá trình học tập

Dù không gây ra hậu quả rõ rệt nhưng điều này ảnh hưởng đáng kể đến tươnglai của các bạn Chính vì vậy, gia đình và nhà trường cần phải chú ý đến biểuhiện của các bạn học sinh để kịp thời tìm biện pháp khắc phục Khi bị áp lựchọc tập kéo dài, các bạn rất khó có thể đạt thành tích tốt nhất Thậm chí,

không ít các bạn học sinh phải đối mặt với tình trạng kết quả học tập ngàymột đi xuống dù đã rất nỗ lực.

2. Ảnh hưởng đến nhà trường

Khi nhà trường có những học sinh bất ổn về tâm lý, sẽ tiềm ẩn nguy cơmất an toàn, do các bạn có thể có những hành vi tiêu cực như bạo lực họcđường, không giao tiếp với thầy cô, bạn bè, người thân… biểu hiện về rốiloạn tâm lý do tâm lí bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS của học sinh ở mọi lứatuổi nói chung và học sinh trường THCS Hướng Đạo nói riêng đã tạo sự “bấtổn” trong trường học, gây lo lắng, hoang mang cho gia đình, thầy cô, bạn bèảnh hưởng xấu tới việc giữ gìn kỷ cương, nền nếp trong nhà trường và giáodục đạo đức cho học sinh

3 Ảnh hưởng đến gia đình

Khi bạn có biểu hiện về tâm lý bất ổn ở lứa tuổi học sinh THCS làm chocha mẹ luôn lo lắng, buồn phiền, thậm chí vì con mà xung đột, cãi vã, bất hòa hạnh phúc gia đình bị ảnh hưởng

4 Ảnh hưởng đến xã hội

- Là nguyên nhân gây ra những tệ nạn xã hội khi không giải tỏa được tâm

lý gây mất kiểm soát cảm xúc

- Khi kiểm soát cảm xúc bị lãng quên hoặc bị phủ nhận bằng một thái độkhó chịu, mọi việc sẽ trở nên nhốn nháo, xáo trộn và mọi thứ sẽ chậm lại, hoặcxấu đi thậm chí phát sinh nhiều vấn đề tệ nạn hoặc gây thương vong

- Làm rối loạn an ninh trật tự nơi công cộng, gây ảnh hưởng không nhỏtới việc xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ

- Gây nguy hại về mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, làmcho Việt Nam trở lên lạc hậu hơn so với các quốc gia khác trên thế giới

CHƯƠNG 2