BÀI tập lớn tâm lý học lứa TUỔI và tâm lý học sư PHẠM phân tích vị trí ,ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lí lứa tuổi học sinh THCS và rút ra kết luận cần thiết

Tâm lý mỗi học sinh phát triển khi được tác động với giáo dục.Ở học sinh ,các em đều có nhận thức tự đặt cho mình những mục tiêu,mục đích trong học tập để thự hiện được thì các em cần có

BÀI TẬP LỚN TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI VÀ TÂM LÝ

HỌC SƯ PHẠM

Mã học phần: PSY 5202 Sinh viên thực hiện: Hoàng Thu Trang

Mã sinh viên: 203114231061 Lớp: DHSPA.K21

Hải Phòng,Tháng 7 Năm 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG

Khoa Tâm lý - Giáo dục học

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

Cán bộ chấm thi 1:

Cán bộ chám thi 2:

BÀI TẬP LỚN TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI VÀ TÂM LÝ

HỌC SƯ PHẠM

Mã học phần: PSY 5202 Sinh viên thực hiện:Hoàng Thu Trang

Mã sinh viên: 203114231061 Lớp:DHSPA.K21

Hải Phòng, Tháng 7 Năm 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG

Khoa Tâm lý - Giáo dục học

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

MỤC LỤC

Mục đích,yêu cầu……… 1

Nội dung A.Đặt vấn đề……… 2

B.Nội dung câu hỏi Câu 1……… 2

Câu 2……… 5

Câu 3……… 8

C.Kết luận……… 9

MỤC ĐÍCH,YÊU CẦU ( môn học)

Khái quát được tâm lí học lứa tuổi và tâm lí học sư phạm; Nắm bắt được

sự cần thiết trau dồi nhân cách đối với người thầy giáo

Vận dụng các hiểu biết về đặc điểm tâm,sinh lí của học sinh,thanh thiếu niên,những thuận lợi và khó khăn của lứa tuổi vào việc giảng dạy và giáo dục học sinh có hiệu quả để từ đó thầy cô giáo phát huy năng lực dạy tốt nhất

ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN:Sinh viên năm nhất

Chuyên ngành Sư phạm Anh THỜI GIAN: Học kì 2 năm học 2020-2021

NỘI DUNG

A.Đặt vấn đề

Ở mỗi một lứa tuổi khác nhau con người sẽ có những biểu hiện tâm lý khác theo từng giai đoạn của lứa tuổi Đối với mỗi lứa tuổi sẽ xuất hiện những đặc điểm tâm lý khác nhau

Tâm lý mỗi học sinh phát triển khi được tác động với giáo dục.Ở học sinh ,các em đều có nhận thức tự đặt cho mình những mục tiêu,mục đích trong học tập để thự hiện được thì các em cần có những động cơ thúc đẩy

để phát triển và hướng đến những kết quả tốt Đối với độ tuổi thanh niên thì đã có thêm sự xuất hiện và phát triển về mặt sinh học và kết thúc khi bước vào tuổi trưởng thành về mặt xã hội.Vì vậy xã hội càng phát triển ,đời sống được cải thiện,tuổi dậy thì ở các em bắt đầu và kết thúc sớm hơn.Trong giáo dục,dạy học có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách học sinh

B.Nội dung câu hỏi

Câu 1: Phân tích vị trí ,ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lí lứa tuổi học sinh THCS và rút ra kết luận cần thiết

*Vị trí,ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lý ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở

Lứa tuổi học sinh trung học cơ sở bao gồm những em có độ tuổi từ 11,12 tuổi đến 14,15 tuổi.Đó là những em đang theo học từ lớp 6 đến lớp

9 ở trường trung học cơ sở

Lứa tuổi này còn gọi lứa tuổi thiếu niên và nó có một vị trí đặc biệt trong thời kì phát triển của trẻ em.Vị trí đặc biệt này được phản ánh bằng những tên gọi khác nhau của nó: “ thời kỳ quá độ”, “ tuổi khó bảo”, “ tuổi khó bảo”, “ tuổi khủng hoảng”, “ tuổi bất trị”… Những tên gọi đó nói lên tính phức tạp của và tầm quan trọng của lứa tuổi này trong quá trình phát triển trẻ em

Đây là thời kì chuyển từ khởi thơ ấu sang tuổi trưởng thành

Nội dung cơ bản của sự khác biệt ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở với các em ở lứa tuổi khác là sự phát triển mạnh mẽ ,thiếu cân đối về các mặt trí tuệ,đạo đức.Sự xuất hiện những yếu tố mới của sự trưởng thành do kết quả của sự biến đổi cơ thể,của sự tự ý thức,của các kiểu quan hệ với người lớn,với bạn bè,của hoạt động học tập,hoạt động xã hội…

Yếu tố đầu tiên của sự phát triển nhân cách ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở là tính tích cực xã hội mạnh mẽ của bản thân các em nhằm lĩnh hội những giá trị,những chuẩn mực nhất định,nhằm xây dựng những quan

hệ thỏa đáng với người lớn,bạn bè,và cuối cùng nhằm vào bản thân,thiết

kế nhân cách của mình,thiết kế tương lai của mình với ý đồ thực hiện những ý định,mục đích,nhiệm vụ…một cách độc lập

Tuy nhiên quá trình hình thành cái mới thường kéo dài về thời gian và phụ thuộc vào điều kiện sống,hoạt động của các em Do đó,sự phát triển tâm lý ở lứa tuổi này diễn ra không đồng đều về mọi mặt.Điều đó quyết định sự tồn tại song song “vừa tính trẻ con,vừa tính người lớn”ở lứa tuổi này Mặt khác,ở những em cùng độ tuổi lại có sự khác biệt về mức độ phát triển các khía cạnh khác nhau của tính người lớn.Sự khác nhau đó do hoàn cảnh sống,hoạt động khác nhau của các em Hoàn cảnh đó có 2 mặt: 1.Những yếu tố của hoàn cảnh kìm hãm sự phát triển tính người lớn

Trẻ chỉ bận vào việc học tập,không có những nghĩa vụ khác ,nhiều bậc cha mẹ có xu thế không để chi trẻ hoạt động,làm những công việc khác nhau của gia đình,xã hội

2.Những yếu tố hoàn cảnh thúc đẩy sự phát triển tính người lớn

Nguồn thông tin phong phú ,sự gia tăng về thể chất,về phát dục,nhiều bậc cha mẹ quá bận,gia đình gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống ,đòi hỏi đứa trẻ phải lao động nhiều để sinh sống Điều đó đưa đến trẻ sớm có tính độc lập,tự chủ hơn

Tất cả những điều kiện khác nhau của cuộc sống tạo ra sự khác biệt căn bản trong sự phát triển những khía cạnh khác nhau của tính người lớn ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở

Phương hướng phát triển tính người lớn ở lứa tuổi này có thể xảy ra theo các hướng sau:

- Đối với một số em,tri thức sách vở làm cho các em hiểu biết nhiều,nhưng còn có nhiều mặt khác nhau trong đời sống thì như trẻ con,các em hiểu biết rất ít

- Có những em rất ít quan tâm đến việc học tập ở nhà trường; những tri thức cơ bản mà nhà trường giảng dạy thì các em ít chú ý đến,mà chỉ quan tâm đến những vấn đề làm thế nào cho phù hợp với mốt,coi trọng việc giao tiếp với người lớn ,với bạn bè lớn tuổi,để bàn bạc,trao đổi với

họ các vấn đề trong cuộc sống,để tổ ra mình cũng như người lớn

- Ở một số em khác không biết hiện tình người lớn ra bên ngoài nhưng thực tế đang cố gắng rèn luyện mình có đức tính ở người lớn như tính dũng cảm,tự chủ ,độc lập… còn quan hệ với bạn bè khác giới như trẻ con

Những hướng phát triển tính người lớn nêu trên có khác nhau, nhưng đều

có một tham số chung, đó là mong muốn trở thành “người lớn”,nhưng lại biểu hiện tính người lớn khác nhau,vì thế mà hình thành những giá trị của cuộc sống có nội dung khác nhau

*Kết luận cần thiết

- Giúp trẻ thể hiện và phát triển đúng đắn các phẩm chất tâm lý

- Là cơ sở phát triển cho lứa tuổi sau

- Xuất hiện những phẩm chất tâm lý và phát triển trí tuệ đạo đức giúp trẻ hình thành “tính người lớn”,đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội

Câu 2: So sánh đặc điểm tự ý thức ở thiếu niên và thanh niên mới lớn.Người lớn cầm lưu ý điều gì để tự ý thức của thanh niên phát triển đúng hướng

*Giống nhau

- Đều muốn khẳng định mình,tự nhận thức được năng lực,hành vì của bản thân

- Có sự thay đổi về sinh lí ( hiện tượng dậy thì)

*Khác nhau

Sự tự ý thức của thiếu niên

-Đặc điểm tự ý thức

- Sự hình thành tự ý thức chủ yếu xuất phát tử những biến đổi mạnh mẽ

về cơ thể và sự mở rộng các mối quan hệ của các em.Nhu cầu tự ý thức nảy sinh từ nhu cầu cuộc sống

- Bắt đầu xem xét mình,vạch cho mình một nhân cách tương lai,muốn hiểu biết mặt mạnh,mặt yếu trong nhân cách của mình.Có nhu cầu tự đánh giá,nhu cầu so sánh mình với người khác bằng sự nhận xét đánh giá của một người khác đặc biệt là người lớn có uy tín

Về mức độ tự ý thức:Ở lứa tuổi này không phải toàn bộ các phẩm chất nhân cách đều được các em ý thức cùng một lúc.Lúc đầu các em tự nhận thức những hành vi riêng lẻ,sau đó là toàn bộ hành vi của mình.Cuối cùng các em nhận thức về những phẩm chất đạo đức,tính cách,năng lực của mình trong các phạm vi khác nhau.Cuối cùng những mối quan hệ phức tạp và nhiều mặt của nhân cách.Nhưng những phẩm chất của thiếu niên khó nhận thức,đến mãi tuổi thanh niên mới nhận thức đầy đủ

Về cách thức đánh giá: Ở lứa tuổi này lúc đầu dựa vào sự đánh giá của người lớn Vì thế ở đầu lứa tuổi này hình như nhận xét mình bằng con mắt người khác.Tuổi các em càng nhiều,các em bắt đầu có khuynh hướng độc lập phân tích và đánh giá nhân cách của mình hơn

- Đặc điểm quan trọng về tự ý thức của lứa tuổi này là sự mâu thuẫn giữa như cầu tìm hiểu bản thân với kĩ năng chưa đầy đủ để phân tích đúng đắn sự biểu lộ của nhân cách l.Trên cơ sở đó nảy sinh những xung đột

do mâu thuẫn giữa mức độ kì vọng của các em với địa vị thực tế của chúng trong tập thể , mẫu thuẫn giữa thái độ của các em với bản thân ,đối với những phẩm chất nhân cách của mình và thái độ của các

em với người lớn ,với bạn bè cùng lứa tuổi Khả năng tự điều chỉnh ,điều khiển bản thân chưa hoàn thiện nên hành động thường bộc phát

Tóm lại: Sự phát triển tự ý thức ở thiếu niên là một quá trình diễn ra dần dần

Sự tự ý thức của thanh niên mới lớn

-Đặc điểm tự ý thức

- Sự hình thành tự ý thức của thanh niên mới lớn xuất phát từ yêu cầu của cuộc sống và hoạt đông-địa vị mới mẻ trong tập thể ,những mối quan hệ mới với thế giới xung quanh

- Từ tuổi thiếu niên các em đã bắt đầu tri giác những đặc điểm cơ thể một cách hoàn toàn mới và đến tuổi thanh niên các em vẫn tiếp tục chứ ý đến hình dáng bên ngoài của mình như vậỵ Hình ảnh thân thể là một thành

tố quan trọng của sự tự ý thức ờ thanh niên mới lớn

- Ý thức được đặc điểm nhân cách của mình bằng việc ghi nhật kí,so sánh mình với nhân vật mà họ coi là tấm gương,đối chiếu mình với động cơ

và rung động của họ nhiều hơn cử chỉ ,hành vi của họ như ở thiếu niên

- Có như cầu tìm hiểu và đánh giá những đặc điểm của mình dựa trên quan điểm và mục đích cuộc sống,quan tâm sâu sắc đến phẩm chất nhân cách,năng lực riêng của mình

Về mức độ tự ý thức: Ở tuổi thanh niên quá trình phát triển tự ý thức diễn ra sôi nổi và có tính chất đặc thù.Các em không chỉ nhận thức về cái tôi của mình trong hiện tại như thiếu niên mà còn nhận thức về vị trí của mình trong xã hội,trong tương lai (Tôi cần trở thành người như thế nào,cần làm gì để tốt hơn….) Các em không chỉ hiểu rõ những phẩm chất,năng lực,nhân cách của mình mà còn hiểu rõ những phẩm chất qua

đó thể hiện mối quan hệ nhiều mặt của nhân cách

Về cách thức đánh giá: Thanh niên không chỉ đánh giá những thuộc tính riêng lẻ,từng thuộc tính riêng biệt,mà còn biết đánh giá nhân cách mình nói chung trong toản bộ những thuộc tính nhân cách.Không chỉ có nhu cầu đánh giá mà còn có khả năng đánh giá,so sánh tốt hơn thiếu niên về những phẩm chất,mặt mạnh,mặt yếu của người khác và của chính mình

-Thường có xu hướng cường điệu trong khi tự đánh giá: đánh giá thấp cái tích cực tập trung phê phán cái tiêu cực,đánh giá cao bản thân minh-tỏ ra

tự cao,coi thường người khác

Tóm lại:Sự phát triển tự ý thức của thanh niên mới lớn là một quá trình lâu dài,trai qua nhiều mức độ khác nhau.Quả trình diễn ra mạnh mẽ ,sôi nổi và có tính chất đặc thù riêng

*Ngưởi lớn cần lưu ý những vấn đề sau để thanh niên phát triển đúng hướng - Thanh niên,học sinh có thể mắc sai lầm trong tự đánh giá song khả năng tự phân tích,tự đánh giá có mục đích là dấu hiệu cần thiết của 1 nhân cách trưởng thành và là tiền đề cho quá trình tự giáo dục,tự rèn luyện

- Người lớn cần giúp học sinh nhận thức đúng về mình,về người khác để góp phần hình thành nhân cách học sinh

- Người lớn cần có thái độ nghiêm túc khi nghe các em nói,không được chế giễu các em nếu không sẽ làm tổn thương đến lòng tự trọng và nhân cách học sinh

Câu 3: Anh/Chị hãy nêu một tình huống thường xảy ra trong nhà trường phổ thông và đề xuất cách giải quyết với tư cách là một giáo viên tương lai

*Tình huống: Bạn được phân công về chủ nhiệm lớp 10A.Khi nhận lớp và qua một vài buổi dạy,bạn thấy các em rất trầm và thiếu sự tương tác với giáo viên,các em cũng ít hăng hái tham gia vào các hoạt động của trường,lớp.Làm thế nào để có thể khuấy động phong trào của lớp,giúp lớp sôi nổi hơn ?

Với tư cách là một giáo viên trong tương lai tôi sẽ xử lý tình huống này như sau:

+ Tìm hiểu nguyên nhân mà lớp trầm và chưa tích cực tham gia vào các hoạt động học tập cũng như các hoạt động khác.Có thể do cách dạy của mình không phù hợp,khiến học sinh khó nắm bắt được các nội dung trong bài vì thế các em chán nản và không hứng thú với môn học nữa….cần phải tìm hiểu và thay đổi cách dạy học

+ Đưa ra những biện pháp phù hợp

/ Có các biện pháp khích lệ, động viên khi các em làm được viêc tốt / Cùng cả lớp tổ chức những trò chơi chung,những buổi học ngoại khóa

/ Động viên học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động của trường lớp

/ Tổ chức thi đua giữa các tổ trong lớp ,vào cuối tuần sẽ tổng kết biểu dương và khen thưởng cho tổ có thành tích cũng như các cá nhân xuất sắc trong tuần đó

C Kết luận

Giáo dục đóng một vai trò quan trọng trong việc dạy học và hình thành nhân cách cho học sinh.Vì vậy học phần tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học

sư phạm đã cung cấp cho chúng ta những kiến thức cơ bản và thiết thực giúp người học có những hiểu biết về tâm lý lứa tuổi cũng như cơ sở tâm

lý của dạy học và giáo dục.Qua đó sẽ giúp người học hình thành và phát triển những phương pháp mang lại hiệu quả trong quá trình dạy học

Trong quá trình dạy học giáo viên cần hình thành động cơ học tập cho học sinh,động cơ thúc đẩy các em học tập và đặt được mục đích cuối cùng

là giúp cho học sinh say mê,hứng thú với học tập một cách tự giác.Dạy cách học là quan trong nhưng dạy cho học sinh hình thành và phát triển động cơ học tập còn quan trọng hơn.Do đó,cần có những phương pháp ,cách giảng dạy hay,lôi cuốn giúp các em có hứng thú với môn học hơn từ đó mà việc học được phát triển một cách hiệu quả.Bên cạnh việc dạy học cho học sinh tiếp thu các kiến thức thì giáo viên cũng cần phải chú trọng đến sự phát triển tâm lý ở các em học sinh.Ở mỗi lứa tuổi thì sẽ

có những đặc điểm tâm lý khác nhau,khả năng nhận thức khác nhau vì vậy giáo viên cần phải có cách nhìn nhận sâu sắc với từng lứa tuổi từ đó

mà có những hướng giải quyết hiệu quả,hơn thế nữa giáo dục cũng nên chú trọng nhiều hơn đến thanh niên,học sinh,tổ chức các hoạt động giáo dục tập thể và rèn luyện cũng như phát triển nhân cách cho thanh niên học sinh

Dạy học không chỉ là truyền đạt kiến thức mà quan trọng là cái kiến thức mình mang đến phải được học sinh đón nhận và tiếp thu một cách hiệu quả và chính xác,trong quá trình dạy học bản thân mình cũng phải hiểu được các em ,nắm bắt được các vấn đề các em đang gặp phải mà không nói ra với giáo viên.Năng lực hiểu học sinh là kết quả của một quá trình lao động đầy trách nhiệm,lắng nghe và thấu hiểu học sinh.Nắm vững kiến thức chuyên môn,am hiểu một cách triệt để về tâm lý lứa tuổi,tâm lý học sư phạm (quan sát), khả năng ứng biến trong môi trường giáo dục,khả năng phân tích ,tổng hợp các vấn đề trong quá trình giảng dạy