HỘI CHỨNG TĂNG ÁP HỘI CHỨNG TĂNG ÁP LỰC TRONG SỌ LỰC TRONG SỌ GV.ĐÀM XUÂN TÙNG GV.ĐÀM XUÂN TÙNG BỘ MÔN: NGOẠI TQ BỘ MÔN: NGOẠI TQ ĐHYD CẦN THƠ ĐHYD CẦN THƠ MỤC TIÊU HỌC TẬP MỤC TIÊU HỌC TẬP Qua bài này sinh viên có khả năng : Qua bài này sinh viên có khả năng : 1. 1. Trình bày cơ chế sinh lý bệnh của TALNS. Trình bày cơ chế sinh lý bệnh của TALNS. 2. 2. Liệt kê các nguyên nhân cuả h/c TALNS Liệt kê các nguyên nhân cuả h/c TALNS 3. 3. Nêu được triệu chứng lâm sàng : tam chứng Nêu được triệu chứng lâm sàng : tam chứng TALNS TALNS 4. 4. Giải thích dấu hiệu TALNS trên X quang sọ Giải thích dấu hiệu TALNS trên X quang sọ qui ước và CLĐT. qui ước và CLĐT. 5. 5. Nêu các biến chứng của TALNS. Nêu các biến chứng của TALNS. 6. 6. Trình bày hướng xử trí. Trình bày hướng xử trí. ĐỊNH NGHĨA ĐỊNH NGHĨA  Tăng áp lực trong sọ (TALTS) là một hội chứng Tăng áp lực trong sọ (TALTS) là một hội chứng thường gặp trong các bệnh lý thần kinh. thường gặp trong các bệnh lý thần kinh.  hệ quả của sự đối kháng giữa thành phần bên hệ quả của sự đối kháng giữa thành phần bên trong và bình chứa là hộp sọ. trong và bình chứa là hộp sọ.  bệnh cảnh lâm sàng thay đổi tùy nguyên nhân bệnh cảnh lâm sàng thay đổi tùy nguyên nhân và giai đoạn tiến triển. và giai đoạn tiến triển.  TALTS khi áp lực đo khoang dịch não tủy tư TALTS khi áp lực đo khoang dịch não tủy tư thế nằm > 15 mmHg. thế nằm > 15 mmHg. SINH LÝ (1) SINH LÝ (1)  Trong điều kiện sinh lý bình thường, Trong điều kiện sinh lý bình thường,  áp lực trong sọ bằng với áp lực dịch não tủy áp lực trong sọ bằng với áp lực dịch não tủy đo ở tư thế nằm đo ở tư thế nằm  5 -15 mmHg (6-18 cm H2O). 5 -15 mmHg (6-18 cm H2O).  số đo ALTS ở trong não thất, mô não hay số đo ALTS ở trong não thất, mô não hay khoang dưới-ngoài màng cứng đều bằng khoang dưới-ngoài màng cứng đều bằng nhau. nhau. ĐO ÁP LỰC TRONG SỌ ĐO ÁP LỰC TRONG SỌ TRONG MÔ NÃO TRONG NÃO THẤT NGOÀI MC DƯỚI MÀNG CỨNG  Bảng 1. Áp lực trong sọ theo tuổi. Bảng 1. Áp lực trong sọ theo tuổi. TUỔI TUỔI P (mmHg) P (mmHg) Người lớn Người lớn 5-15 5-15 2-10 tuổi 2-10 tuổi 3-7 3-7 < 2 tuổi < 2 tuổi 1.5-6 1.5-6 SINH LÝ (2) SINH LÝ (2)  ALTS thay đổi theo tư thế ALTS thay đổi theo tư thế  Trong tư thế nằm, ALTS= p dịch não tủy ở Trong tư thế nằm, ALTS= p dịch não tủy ở thắt lưng. thắt lưng.  Khi đứng, mức tim bằng 0, thì ALTS < 0 Khi đứng, mức tim bằng 0, thì ALTS < 0  áp lực DNT ở cột sống thắt lưng = 400-500 áp lực DNT ở cột sống thắt lưng = 400-500 mmHg. mmHg.  Như vậy khi lưu thông DNT bị tắc nghẽn , Như vậy khi lưu thông DNT bị tắc nghẽn , chọc dò tủy sống thắt lưng có thể gây tụt não. chọc dò tủy sống thắt lưng có thể gây tụt não. SINH LÝ (3) SINH LÝ (3)  ALTS thay đổi theo áp lực động mạch ALTS thay đổi theo áp lực động mạch . .  Bình thường sóng của ALTS có 3 đỉnh P1, P2, Bình thường sóng của ALTS có 3 đỉnh P1, P2, P3 theo xung động của động mạch. P3 theo xung động của động mạch.  ALTS thay đổi theo tình trạng thông khí ALTS thay đổi theo tình trạng thông khí SINH LÝ (4) SINH LÝ (4) SINH LÝ (5) SINH LÝ (5)  Các sóng của áp lực trong sọ Các sóng của áp lực trong sọ : Theo Lundberg : Theo Lundberg  sóng A sóng A : biên độ tăng nhanh có thể lên trên 50 : biên độ tăng nhanh có thể lên trên 50 mmHg, kéo dài 5-20 phút, xuất hiện trong tình trạng mmHg, kéo dài 5-20 phút, xuất hiện trong tình trạng bệnh lý. bệnh lý.  sóng B sóng B : biên độ lên khoảng 20-30 mmHg, kéo dài : biên độ lên khoảng 20-30 mmHg, kéo dài 1-2 phút. Sóng B chỉ tình trạng mất bù 1-2 phút. Sóng B chỉ tình trạng mất bù  Sóng C Sóng C : tần số chu kỳ 4-8 lần/phút, biên độ thấp : tần số chu kỳ 4-8 lần/phút, biên độ thấp hơn sóng B hơn sóng B  sóng thay đổi theo áp lực động mạch và ít có ý sóng thay đổi theo áp lực động mạch và ít có ý nghĩa bệnh lý. . nghĩa bệnh lý. . [...]...   Trong Δt, nếu Vdnt giảm dưới thể tích cuả khối choáng chổ, thì sẽ tăng áp lực trong sọ Ta có đường biểu diễn cho thấy sự liên quan giữa sự thay đổi thể tích (ΔV) và sự thay đổi áp lực trong sọ (ΔP), với ΔP = K.ΔV; 1/K gọi là độ giãn nở cuả mô não (C) giai đoạn còn bù: sự thay đổi thể tích ΔV, không làm thay đổi áp lực ΔP giai đoạn mất bù, chỉ cần một thay đổi nhỏ thể tích trong sọ, sẽ gây tăng. .. của 2 khoang kia,  để giữ áp lực trong sọ không thay đổi  Trong 3 thành phần trên thì mô não khó thay đổi thể tích nhất  Khi có một khối choáng chổ phát phát triển trong hộp sọ, SINH LÝ BỆNH (2)  ban đầu cơ chế bù trừ giúp giảm áp lực trong sọ bằng cách giảm thể tích cuả khoang DNT hay khoang mạch máu  DNT bị đẩy ra khỏi hệ thống não thất và các khoang dưới nhện ở nền sọ  theo phương trình : ... máu não (F) LLMN (F ) = Áp lực tưới máu (P)/ kháng trở (R) LLMN thay đổi theo nhu cầu biến dưỡng cuả não, khi PCO2 máu tăng, pH giảm sẽ gây giãn mạch làm tăng F và ngược lại ALTS chịu ảnh hưởng của độ dãn nở của não (C) C= ΔV/ΔP ; nếu C lớn thì áp lực trong sọ ít tăng khi thể tích tăng SINH LÝ BỆNH (1) Theo định luật Monro-Kellie:  Vmô não +Vdnt + Vmáu = K (1)  Khi có sự tăng thể tích của một khoang,... khối choáng chổ trong hộp sọ Chụp TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG…4  Cộng hưởng từ (MRI)  giúp tìm nguyên nhân TALTS  Đo áp lực trong sọ:  chọc kim vào sừng trán của não thất bên đo ALNS để chẩn đoán và điều trị THỂ LÂM SÀNG            TALTS cấp tính: thường đi kèm rốI loạn tri giác, tăng trương lực, rốI loạn thần kinh thực vật TALTS mãn tính: mù mắt do teo gai thị Thể có biến chứng thoát vị:... tăng nhanh áp lực Áp lực P Thể tích (V) SINH LÝ BỆNH (4)  Phù não: 3 loại  Phù ngoại bào: rối loạn hàng rào máu-não, dịch giàu protein qua khoảng hở giữa các tế bào nội mô (u não, áp xe não…)  Phù nội bào: rối loạn bơm Na+-K+-ATP ase  Phù khoang kẻ: qua thành tế bào lát não thất (tràn dịch não thất) SINH LÝ BỆNH (5)      Hệ quả của TALTS Huyết động học: Áp lực tưới máu (ALTM) = áp lực trung... nền sọ bởi các lổ giữa và lổ bên lổ bên sau cùng sẽ tái hấp thu vào hệ thống xoang tĩnh mạch não ở các hạt màng nhện (hạt Pacchioni) Mỗi ngày DNT được đổi mới 3 lần Áp lực dịch não tủy phụ thuộc vào lưu lượng sản xuất (D) và kháng trở dòng chảy: P = Dx Re SINH LÝ (8)         Khoang mạch máu: Chỉ chiếm 3-5% thể tích hộp sọ Thể tích máu trong sọ phụ thuộc vào lưu lượng máu não (F) LLMN (F ) = Áp. .. huyết áp và ALTS LƯU LƯỢNG MÁU NÃOTÍNH ĐIỀU CHỈNH SINH LÝ BỆNH (6)     Hệ quả cơ học: thoát vị qua liềm não, lều tiểu não, lổ chẩm chèn ép dây thần kinh thị giác (II) gây teo gai thị Tràn dịch não thất do tắc nghẽn lưu thông dịch não tủy NGUYÊN NHÂN     Các khối choáng chổ trong sọ: u não, máu tụ, áp xe Phù não Sung huyết não: tắc xoang tĩnh mạch, tăng CO2 Tràn dịch não thất: TRIỆU CHỨNG... mòn hố yên, mòn mấu giường trước và sau TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG…2  Đo điện não (EEG):  có thể phát hiện ổ sóng chậm delta, thêta  Siêu âm qua thóp hay qua sọ :  đối với nhủ nhi có thê dùng siêu âm qua thóp để chẩn đoán tổn thương trong sọ như tràn dịch não thất CẬN LÂM SÀNG…3     Chụp Cắt lớp điện toán: có giá trị cao để chẩn đoán TALTS não thất xẹp: trong phù não não thất dãn to: tràn dịch não... não thất: TRIỆU CHỨNG  Triệu chứng cơ năng: tam chứng  nhức đầu: luôn xảy ra  nôn và ói mữa:  phù gai thị  rối loạn tâm thần:  thay đổi tính tình, giảm trí nhớ, giảm sự tập trung  các triệu chứng khác  như chóng mặt, ù tai, động kinh toàn thể KHÁM ĐÁY MẮT CẬN LÂM SÀNG…1     Khám đáy mắt : phù gai, xuất huyết Chụp X quang sọ tiêu chuẩn: trẻ em . ĐO ÁP LỰC TRONG SỌ ĐO ÁP LỰC TRONG SỌ TRONG MÔ NÃO TRONG NÃO THẤT NGOÀI MC DƯỚI MÀNG CỨNG  Bảng 1. Áp lực trong sọ theo tuổi. Bảng 1. Áp lực trong sọ. NGHĨA  Tăng áp lực trong sọ (TALTS) là một hội chứng Tăng áp lực trong sọ (TALTS) là một hội chứng thường gặp trong các bệnh lý thần kinh. thường gặp trong