A ĐẶT VẤN ĐỀ Trên thế giới, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật xuất hiện từ rất sớm Trong lịch sử loài người, nó là một phần của cuộc sống và trở thành một nhu cầu không thể thiếu bởi âm nhạc là món.
Trang 1A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trên thế giới, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật xuất hiện từ rất sớm.Trong lịch sử loài người, nó là một phần của cuộc sống và trở thành một nhu cầu không thể thiếu bởi âm nhạc là món ăn tinh thần của con người Âm nhạc phản ánh cuộc sống bằng những hình tượng âm thanh, lời ca, nốt nhạc Nhờ nó mà những niềm vui nổi buồn, khát vọng và những ước mơ tươi sáng của con ngườiđược thể hiện trọn vẹn và sâu sắc Dân tộc Việt Nam ta từ ngàn xưa cũng rất ưa chuộng ca hát, nhảy múa Họ có thể ca hát ở mọi hoàn cảnh mọi lứa tuổi Nam thanh nữ tú thì có những lời hát đối đáp, trẻ nhỏ thì không thiếu những bài đồng dao…
Với con trẻ thì âm nhạc càng là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Theo nghiên cứu khoa học cho thấy trẻ nhỏ còn có thể cảm nhận được âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ, trẻ cũng có khả năng cảm thụ âm nhạc Âm nhạc có một sức mạnh vô hình làm cho mọi đối tượng khi tiếp xúc với nó đều cảm thấy vui
vẻ, sảng khoái, hứng khởi Quả thật âm nhạc chính là nhu cầu thiết yếu đối với đời sống tinh thần của con người.Tuy nhiên mỗi con người, mỗi trẻ có những khả năng cảm thụ âm nhạc khác nhau Có cháu yêu đến say mê, có cháu lại rất thờ ơ với âm nhạc. Mức độ cảm thụ âm nhạc, yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh sống và phương pháp giáo dục tạo nên Dù yêu đến say mê hay thờ ơ với âm nhạc nhưng khi tiếng nhạc vang lên ta có thể chắc chắn một điều rằng tất cả đều
sẽ nhún nhảy theo điệu nhạc và cất tiếng hát theo giai điệu của nó Vì vậyâm nhạc chính là phương tiện giúp ta giáo dục thẩm mỹ cho trẻ, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp và cảm nhận cái đẹp, âm nhạc còn giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và đặc biệt là có sự tác động rất lớn đến quá trình phát triển tâm sinh
lý của trẻ Đối với trẻ mầm non âm nhạc là hoạt động giúp trẻ phát triển toàn diện nhất
Ở trường Mầm non, giáo dục âm nhạc chính là giúp trẻ biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động phong phú như: Ca hát, vận động theo nhạc, nghe hát, trò chơi âm nhạc Giáo dục âm nhạc đem lại những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần dần hình thành trong tâm hồn và tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc cho trẻ, tạo cho trẻ lòng yêu âm nhạc, đây chính là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, thưởng thức, biết cách biểu diễn các tác phẩm âm nhạc ở những mức độ đơn giản
Thế nhưng, với thực trạng của lớp tôi hiện nay, mức độ cảm thụ âm nhạc của trẻ không đồng đều, một số trẻ thường hay thờ ơ không hứng thú với hoạt động âm nhạc, chính vì vậy việc tổ chức các hoạt động âm nhạc ở hoạt động chung gặp rất nhiều khó khăn và kết quả mang lại chưa cao.Vậy làm thế nào để nâng cao
Trang 2kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ? Đó chính là điều mà tôi luôn suy nghĩ và trăn trở Với mong muốn giúp trẻ yêu thích âm nhạc, phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ âm nhạc, phát triển trí thông minh, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, linh hoạt, sáng tạo trong các hoạt động, khơi dậy ở trẻ niềm yêu thích và đam mê âm nhạc nhằm góp phần phát triển toàn diện cho trẻ về cả thể chất và tinh thần
nên tôi đã chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao kỹ năng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo”.
Trang 3B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN :
Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, tạora đời sống văn hoá lành mạnh, góp phần phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ.Theo hướng đổi mới, giáo dục âm nhạc được thực hiện với mục đích nâng caokỹ năng hoạt động âm nhạc, tạo cho trẻ cảm thụ nghệ thuật qua tác phẩm âm nhạc Từ đó tạo cho trẻ sự yêu thích âm nhạc, sắn sàng đón nhận mọi hình thức, thể loại
1 Mục tiêu đổi mới tổ chức hoạt động âm nhạc
Mục đích yêu cầu đổi mới của hoạt động âm nhạc là dựa trên kết quả mong đợi của chương trình, nhu cầu, khả năng của trẻ trong nhóm/ lớp, khả năng, năng khiếu của từng cá nhận trẻ
- Trẻ thật sự yêu thích âm nhạc, sắn sàng tâm thế đón nhận mọi hình thức thể loại âm nhạc khác nhau
- Trẻ tự tin thể hiện năng lực âm nhạc của mình( như hát, nhảy, chơi nhạc cụ ), tự tin bộc lộ cảm xúc âm nhạc của bản thân
- Phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc, tưởng tượng sáng tạo dựa trên những kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân
2 Định hướng đổi mới theo giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Giáo viên cần có khả năng quan sát, đánh giá trẻ để đáp ứng ( khả năng của trẻ thế nào? Mục tiêu phải lượng hóa được, có thể quan sát, đánh giá được vào cuối bài học Trẻ cần và muốn biết cái gì? Trẻ cần được học và chơi thông qua các hoạt động sinh động, vui vẻ Các kết quả mong đợi có đạt được không? )
- Tổ chức các hoạt động giáo giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mỹ dựa trên các
học và hứng thú nhận thức của trẻ Đảm bảo nguyên tắc giáo dục “ lấy trẻ làm trung tâm”, mỗi đứa trẻ là một sự khác biệt, chúng khác nhau về mức độ tiếp
thu kiến thức và mức độ hình thành kỹ năng vì vậy không nên ép trẻ làm việc ở cấp độ cao hơn khả năng của trẻ, không nên so sánh trẻ với trẻ khác
- Trẻ mầm non học bằng chơi, học bằng các giác quan, bằng thử nghiệm, thực hành, tương tác, chia sẻ kinh nghiệm, bằng tư duy suy luận Trẻ thích khám phá những điều mới lạ xung quanh, trẻ luôn hứng thú với các kinh nghiệm về tạo hình, âm nhạc, đóng kịch và múa, những hoạt động này giúp trẻ có khả năng biểu cảm, sáng tạo và tưởng tượng
- Sự sáng tạo của trẻ phát triển tốt nhất trong môi trường học tập phong phú mà được hỗ trợ bởi những giáo viên có khả năng định hướng, quan sát, biết đáp ứng khuyến khích trẻ độc lập sáng tạo
- Giáo viên đánh giá cao những ý tưởng của trẻ và không nên mong đợi trẻ coppy lại những điệu múa hay mẫu hình từ người khác Giáo viên giao tiếp với trẻ và hỗ trợ trẻ trong việc thể hiện khả năng sáng tạo
Trang 4II CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trong những năm học qua giáo viên chưa thật chú trọng đến việc nâng cao hình thức đổi mới cho trẻ trong hoạt động âm nhạc như: Trong công tác tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, dạy trẻ hoạt động âm nhạc chưa được thường xuyên , việc tạo môi trường và làm giàu các biểu tượng âm nhạc cho trẻ chưa được giao viên quan tâm một cách đúng mức
Đối với hình thức đổi mới cho trẻ hoạt động âm nhạc trong giờ hoạt động chung chưa thực sự tích cực , giáo viên chưa biết cách gợi mở, chưa có thủ thuật gây hứng thú để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học Trong các giờ tổ chức cho trẻ làm quen với âm nhạc sự chuẩn bị đồ dùng chưa được đa dạng , chưa hấp dẫn nên chưa tạo được sự hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động âm nhạc Năm học 2020 - 2021 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo lớn lứa tuổi 5 - 6 tuổi.Chỉ với 2 giáo viên,trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục trong trường mầm non, tôi đã gặp những thuận lợi khó khăn sau:
1.Thuận lợi:
- Trường mầm non nơi tôi công tác có cơ sở vật chất tốt, luôn nhận được sự quan tâm của các cấp, các và tạo mọi điều kiện, đầu tư xây dựng nên trường lớp khang trang, cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học đầy đủ
- Thường xuyên được ban giám hiệu tạo điều kiện được tham gia các lớp bồi dưỡng, các buổi tập huấn, kiến tập trên địa bàn Huyện để học hỏi ứng dụng vào trường lớp mình
- Đội ngũ giáo viên trong trường luôn có sự gắn bó, chia sẻ và phối hợp nhịp nhàng với nhau trong công việc
- Ban giám hiệu luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao các công việc hàng ngày cũng như về chuyên môn nghiệp vụ
- Đồng nghiệp trong cùng lớp phối hợp nhịp nhàng ăn ý
- Trong quá trình thực hiện công tác chăm sóc, giáo dục trẻ nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của quý bậc phụ huynh Bản thân tôi có đủ trình độ chuyên môn, chịu khó, luôn nghiên cứu, ham học hỏi và yêu thích hoạt động âm nhạc Đối với trẻ, hoạt động âm nhạc là một hoạt động hấp dẫn và ở lớp có một
số cháu có năng khiếu âm nhạc luôn muốn được thể hiện mình
- Ở lớp học tôi được phân công giảng dạy, thì việc tổ chức lồng ghép giáo dục
âm nhạc được chúng tôi thường xuyên sử dụng trong các hoạt động từ thể dục buổi sáng cho đến hoạt động chiều cũng đã áp dụng và có hiệu quả, cải biên, sưu tầm, sáng tác một số trò chơi có phần phong phú hơn
2. Khó khăn:
Trang 5- Thực hiện 1 hoạt động phải đảm bảo đủ 1 nội dung tích hợp với 2 nội dung kết hợp như vậy trẻ sẽ nhàm chán
- Hình thức tổ chức đơn điệu, theo lối mòn, thiếu sáng tạo
- Trẻ tham gia hoạt động một cách thụ động, giáo viên không thể quan tâm đến
cá nhân trẻ
- Chưa tạo cơ hội cho trẻ thể hiện cảm xúc khi tham gia hoạt động
- Mức độ cảm thụ âm nhạc của trẻ không đồng đều, một số trẻ còn nhút nhát,
phát âm chưa chuẩn
- Lớp tôi đang dạy nằm trong địa bàn xã mà dân cư ở nhiều nơi chuyển về sinh sống nên cách phát âm còn chưa chuẩn thậm chí còn có những cháu thuộc nhóm dân tộc thiểu số mới được chuyển đến nói tiếng phổ thông còn chưa được rõ
- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm khiến ảnh hưởng đến kết quả học tập
Trước những thuận lợi và khó khăn trên.Tôi đã xây dựng các tiêu chí đánh giá trong hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo dựa trên thực trạng của trẻ
Bảng theo dõi đánh giá 34 trẻ đầu năm
S
TT Nội dung khảo
sát
1 Trẻ hứng thú
2
Khả năng cảm
4
Trẻ tự tin biểu
III CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Biện pháp 1: Điều chỉnh kế hoạch, lựa chọn nội dung hoạt động âm nhạc phù hợp nhu cầu và khả năng của trẻ.
Nội dung giáo dục là vấn đề quan trọng giúp nhà giáo dục đạt được những mục tiêu mà mình đề ra Xong nội dung phù hợp với yêu cầu và mục tiêu giáo dục chưa đủ mà còn phải phù hợp với nhu cầu và kỹ năng của trẻ Nội dung hoạt động phát triển âm nhạc cho trẻ bao gồm: dạy hát, dạy trẻ vận động, trò chơi âm nhạc, tổ chức cho trẻ nghe hát
Trang 6Nếu trước đây: mỗi hoạt động âm nhạc gồm 1 nội dung trọng tâm và 2 nội dung kết hợp như vậy sự chuyền tải đến trẻ chưa thực sự hiệu quả Vì lượn kiến thức rất nhiều khiến cho trẻ không thể tiếp nhận được hết và tiết học trở nên căng thẳng, nặng nề khiến trẻ mất đi hứng thú học tập dẫn đến kết quả của tiết học chưa cao
Bây giờ, tôi lựa chọn không quá 2 nội dung trên 1 hoạt động Các nội dung vừa giúp trẻ đảm bảo đạt được mục tiêu giáo dục đề ra, vừa phù hợp yêu cầu độ tuổi lại đáp ứng nhu cầu của trẻ Những nội dung này đã bổ trợ đan xen giúp phát triển toàn diện khả năng âm nhạc của trẻ
(Ảnh 1)
Ví dụ: Hoạt động nội dung trọng tâm là dạy hát thì nội dung kết hợp sẽ là trò chơi Hoạt động trọng tâm là vận động thì nội dung kết hợp là nghe hát…
Từ việc lựa chọn nội dung âm nhạc tôi có thể tập trung quam tâm đến việc đưa ra hình thức tổ chức sao cho phù hợp với hoạt động, giúp cá nhân trẻ phát triển tốt nhất, phù hợp nhất
2 Biện pháp 2: Lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả.
* Lựa chọn hình thức mới lạ, hấp dẫn lôi cuốn trẻ
Khi tổ chức hoạt động tôi giúp trẻ khởi động giọng bằng cách luyện thanh theo các hình thức khác nhau như: Luyện thanh theo tiếng đàn piano, qua trò chơi, qua nhịp phách giúp trẻ có thể mở khẩu hình miệng tốt, hát tròn vành rõ chữ , qua đó con giúp trẻ mạnh dạn và tự tin hơn khi bước vào giờ học
Đối với những bài hát mới thì trước khi tiến hành hoạt động chung, tôi phải xác định khả năng hát của trẻ đến đâu, trẻ đã thuộc hếtchưa, đã hát đúng nhịp chưa Và khi luyện hát trẻ không cần hát theo cô mà thay vào đó trẻ sẽ tự tập luyện hát theo nhóm, sau đó mới thể hiện bài hát
Cho trẻ hát các cách khác nhau, không chỉ đơn thuần là đúng lời, mà trẻ còn được tiếp cận, thực hành các cách hát khác như: Hát đệm, hát bè, lĩnh xướng, đọc ráp, hợp xướng Có thể nói và hát với giọng cao thấp, to nhỏ, nhanh -chậm hoặc hát hoặc hát một bài hát và đề nghị trẻ đi nhón chân khi thì thầm hát Hình thức dạy hát từ đơn giản đến phức tạp
( Ảnh 2)
Nâng cao cho trẻ bằng hình thức hát nối tiếp, hát đối đáp, hát nhanh, hát chậm, hát rock, rap, kết hợp với các động tác phù hợp nội dung lời ca, hát theo tiết tấu
Đổi mới hình thức vận động , ngoài hình thức vận động vỗ tay theo tiết tấu, nhịp, phách, trẻ được khuyến khích phản ứng với nhịp điệu, giai điệu âm thanh qua vận động sáng tạo: Sử dụng những nhạc cụ, điệu nhảy, khiêu vũ, dân vũ,
Trang 7động tác thể dục phù hợp , chuyển động từng phần cơ thể theo giai điệu bản nhạc
Trẻ cần được lắng nghe nhạc trước khi vận động để cảm nhận nhịp điệu nhanh, chậm, nhẹ nhàng du dương, sôi động của nhạc trước khi vận động sáng tạo
Gợi ý cho trẻ hóa trang để tăng sự hứng thú lên cho trẻ khi tham gia hoạt động, một cách hứng thú, chủ động để phát triển khả năng cá nhân Sau khi hướng dẫn những động tác vận động theo bài hát và trẻ thực hiện theo cô rồi, tôi cho trẻ hoạt động theo nhóm để bàn bạc, thảo luận đưa ra những động tác cũng như những hình thức vận động theo ý thích tự do của trẻ, tùy vào hình thức và động tác trẻ sáng tạo để vận động theo bài hát mà cô có biện pháp gợi ý, chỉnh sửa thêm cho trẻ để những động tác, hình thức vận động hoàn chỉnh hơn nhưng đảm bảo tính sáng tạo và theo ý thích của bản thân trẻ
Chú ý quan sát trẻ vận động theo bài hát để có thể kịp thời gợi ý trẻ và giúp phát triển hình thức vận động trẻ tự nghĩ ra, phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ, không can thiệp quá sâu khi trẻ đang vận động sẽ làm mất hứng thú của trẻ
Ở phần trò chơi: tôi đưa vào giờ học những trò chơi chuyên sâu về cảm thụ âm nhạc Có thể cho trẻ nghe các thể loại nhạc nước ngoài, hoặc những bản nhạc nước ngoài, nhạc hòa tấu của nhạc sĩ Mozart, Beethoven hay những bản hòa tấu các nhạc cụ dân tộc Để từ đó trẻ có thể tự cảm thụ âm nhạc theo cách riêng của mình và khuyến khích trẻ tự sáng tạo.
Ví dụ: Trò chơi cảm thụ âm nhạc: Cho trẻ nghe một đoạn nhạc hòa
tấu Sonata Ánh Trăng và cảm nhận Giáo viên giúp trẻ phân tích đoạn nhạc và sử dụng các dụng cụ âm nhạc như: phách trẻ, xắc xô, các đồ dùng
âm nhạc tự tạo để thể hiện lại các nhịp trong bản hòa tấu một cách phù hợp nhất.
* Trò chơi : Sáng tạo giai điệu cho riêng mình
Ở trò chơi này giáo viên cùng trẻ tạo ra các biểu tượng đại diện cho những
âm thanh có ý nghĩa Ví dụ, ngôi sao có nghĩa là “vỗ tay”, vòng tròn có nghĩa là
“giậm chân”, hình tam giác có nghĩa là “vỗ bàn”…Sau đó, cho bé sử dụng các biểu tượng này để tự tạo nên một giai điệu của riêng mình Sau khi trẻ sáng tác xong, giáo viên hãy cùng trẻ làm theo những ghi chú ở trên
* Tăng cường các hoạt động cho trẻ trải nghiệm, khám phá.
Có thể nói hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, thông qua các hoạt động trải nghiệm mà trẻ được cung cấp kiến thức, kỹ năng từ
đó hình thành những năng lực, phẩm chất và kinh nghiệm Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan (nghe, nhìn, chạm, ngửi…) để
có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng Trẻ được trải qua quá trình trải nghiệm, khám phá giải sẽ giúp trẻ phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin Hoạt động trải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ và việc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy
3 Biện pháp 3. Tăng cường nội dung phát triển ẩm nhạc hiện đại, áp dụng phương pháp dạy học tiên tiến trong tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ.
Trang 8* Sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy.
Việc vận dụng ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ là rất quan trọng và thường xuyên để giúp trẻ một phần tiếp thu công nghệ thông tin,một phần là phương tiện để giúp cho hoạt động âm nhạc thêm sôi động ,phong phú Vì tâm lý trẻ vốn hiếu động, thích tò mò, ham hiểu biết và nhạy cảm nên tiếp thu công nghệ thông tin chẳng mấy khó khăn
Đất nước ta hiện nay đang trong giai đoạn phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin Để đáp ứng nhu cầu của xã hội, hiện nay các cấp học rất cần được ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy Việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy ở cấp học mầm non làm đa dạng hoá hình thức dạy học giúp trẻ được thay đổi không khí mới, hấp dẫn, trong giờ học, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệu quả giáo dục cao Đặc biêt giúp giảm bớt
đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sức lao động của giáo viên và giảm bớt chi phí Cùng với sự phát triển công nghệ thông tin trong hoạt động giáo dục nói chung thì việc đưa và ứng dụng công nghệ thông tin vào trong các hoạt động ở trường Mầm non là việc làm cần thiết và thiết thực Với hoạt động âm nhạc cũng vậy, đưa công nghệ thông tin vào sẽ làm cho giờ học của trẻ thêm sôi nổi và sinh động, tạo cho trẻ cảm thấy hứng thú hơn khi tham gia vào trong các hoạt động tập thể, mục đích là giúp trẻ cảm thụ, yêu thích và đam mê âm nhạc Vì vậy, tôi thường xuyên vào các trang web như : Blog socnhi com, nhạc cua toi.vn để tìm các tư liệu phù hợp với nội dung bài dạy sau đó làm các hiệu ứng với hình ảnh, ảnh động, sdile show, video clip kết hợp với các phần mềm: powerpoint, elearning để xử lý hình ảnh và sử dụng trong bài dạy
Ví dụ: Ở chủ đề “ Thế giới động vật” dạy bài hát “ Rì rà rì rầm ” có thể
kết hợp cho trẻ xem clip về “ các loài động vật ” tương ứng với mỗi câu hát về con vật nào thì cho trẻ xem hình ảnh về con vật đó, trẻ có thể vừa xem vừa bắt chước các hành động của các con vật có trong bài hát như : Ếch, Hổ, Mèo , Chim , Gấu hoặc có thể kết hợp cho trẻ xem các bài hát nhạc nước ngoài như:
“ walking in the junle, go to the zoo…” Như thế tiết học của trẻ sẽ thêm nhộn nhịp và sinh động Với những bài hát nghe thuộc làn điệu dân ca, cô có thể cho trẻ xem hình ảnh, clip về những cuộc thi hát dân ca, hát đối đáp, hát Quan họ Khi trẻ được trực tiếp xem các đoạn video clip trẻ sẽ hứng thú và có cảm xúc hơn với những làn điệu dân ca đó
Ở phần trò chơi: Thiết kế những trò chơi cảm thụ âm nhạc trên các phần mềm powpoin, elearning như: Gõ đúng phách, nhảy theo nhịp,tập đọc nốt nhạc, xướng âm …tập trung cho trẻ sử dụng các loại nhạc cụ có sẵn hoặc tự tạo và đưa vào tiết dạy các thể loại nhạc nước ngoài để phát triển tai nghe cho trẻ
* Cho trẻ làm quen với các bài hát song ngữ
Ở trẻ mẫu giáo cơ quan thính giác và cơ quan phát âm đang hoàn thiện Vì vậy cho trẻ làm quen với các bài hát song ngữ là một phương pháp độc đáo, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ mẫu giáo Phương pháp này được đánh giá cao về tính hiệu quả bởi nó góp phần vào việc giúp trẻ tăng cường khả năng ghi nhớ và có hiệu quả lâu dài Đặc điểm của các bài hát
Trang 9song ngữ đó là giai điệu vui nhộn, ca từ đơn giản, dễ nhớ vì có sự lặp đi lặp lại
về giai điệu, từ ngữ và mục đích giáo dục của giáo viên Một số bài hát có sự kết hợp vận động và biểu cảm bằng cử chỉ nét mặt tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm bằng nhiều giác quan của cơ thể, giúp trẻ khắc sâu nội dung kiến thức cần nhớ Với giai điệu vui nhộn, trẻ dễ bị lôi cuốn vào bài hát Đồng thời việc thích thú với âm điệu của bài hát cũng giúp phát triển tai nghe và cải thiện bộ máy phát
âm một cách tự nhiên
Đối với trẻ mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo và gây hứng thú cho trẻ nhiều nhất Vì vậy, tôi đã sử dụng các bài hát song ngữ để trẻ được làm quen và lĩnh hội các kiến thức,đồng thời tạo niềm vui, sự gắn kết bạn bè và
tự tin khi thể hiện VD như bài “ 5 chú vịt con ( five little ducks), cá mập con (baby shark) Đó là những bài hát được dành riêng cho trẻ mẫu giáo vì vậy giai điệu và lời bài hát thường rất vui tươi, tiết tấu đơn giản
* Tích cực cho trẻ vận động theo hình thức dân vũ.
Dân vũ là những điệu múa thường có âm nhạc sôi động, các động tác đơn giản tiếng nhạc vui tươi, chính vì thế mà nó luôn cuốn hút được trẻ vào các hoạt động Vì vậy trong các hoạt động nên hình thức vận động dân vũ vào, vì đây là hình thức giáo dục sinh động, hấp dẫn, đơn giản và dễ thực hiện, giúp các em vừa được rèn luyện về thể lực, trí lực, vừa được giáo dục tinh thần tập thể, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau “Múa dân vũ là một sân chơi rất lành mạnh, bổ ích cho các trẻ đang độ tuổi hiếu động, thích ca hát nhảy múa, giúp trẻ thoát khỏi những căng thẳng trong giờ học Các điệu múa còn giúp trẻ biểu lộ tâm tư, tình cảm qua các ngôn ngữ của cơ thể, giúp cho những trẻ có tính nhút nhát trở nên tự tin hơn… Qua đó, không khí học tập thêm vui tươi, sinh động giúp các em cảm nhận “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”
* Tổ chức các hoạt động âm nhạc, tạo cơ hội cho trẻ thể hiện kỹ năng sáng tạo.
Để tổ chức hoạt động âm nhạc có hiệu quả cao điều đầu tiên giáo viên phải xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với lớp mình, xác định đối tượng trẻ, đặc điểm tâm sinh lý của trẻ từ đó tạo cơ hội cho trẻ thể hiện các kỹ năng sáng tạo của mình Vì vậy, trước khi bắt đầu bất kỳ hoạt động âm nhạc nào tôi cũng luôn xác định rõ nội dung trọng tâm và nội dung kết hợp Vạch sẵn một loạt các hoạt động có đầy đủ nội dung và hình thức tổ chức phù hợp Lựa chọn những bài hát
có lời ca ngắn gọn, dễ hiểu, có nội dung gắn với các hiện tượng thiên nhiên, xã hội gần gũi với trẻ và phù hợp với chủ đề trong chương trình Giáo dục mầm non
( Ảnh 3)
Ví dụ: Với chủ đề “ Động vật ” tôi chọn bài “Chú ếch con” Trẻ có thể
đóng vai chú các chú ếch đáng yêu để thể hiện bài hát Đối với các bài hát cho trẻ nghe cần phải lựa chọn dân ca các vùng miền, đồng dao hoặc các bài hát vui tươi trong sáng có nội dung phản ánh hiện thực và gần gủi trẻ
* Thường xuyên sử dụng trò chơi âm nhạc kết hợp phát triển tố chất âm nhạc cho trẻ.
Trang 10Trò chơi âm nhạc được xem như là một hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục mầm non Nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc Các yếu tố đó góp phần giúp cho trẻ cảm thụ tốt âm nhạc
Trò chơi âm nhạc là phương tiện phát triển toàn diện nhân cách của trẻ và tạo nên nét tâm lý đặc trưng cho tuổi mẫu giáo Vì thế việc tổ chức trò chơi cho trẻ là cực kỳ quan trọng và có ý nghĩa giáo dục lớn Tổ chức trò chơi chính là tổ chức cuộc sống cho trẻ, trò chơi là phương tiện để trẻ học làm người Theo nhà tâm lý học A.A Liublinxkaia cho rằng: “Trò chơi là phương tiện có hiệu quả nhất để trẻ nhận thức thực tế và để phát triển các phẩm chất tốt nhất của nhân cách”.Trước yêu cầu đổi mới GDMN hiện nay, giáo viên không áp đặt theo khuôn mẫu có sẵn mà cần chú ý đến năng lực, nhu cầu, hứng thú của trẻ khi tổ chức hoạt động Giáo viên cần linh hoạt dùng biện pháp thiết kế, tổ chức trò chơi nhằm kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ
Từ việc tăng cường nội dung phát triển âm nhạc hiện đại, áp dụng phương pháp học tiên tiến trong tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ bản thân tôi thấy giờ học không còn nhàm chán như trước Trẻ được thay đổi không khí, giờ học cho trẻ chở nên hấp dẫn hơn, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say và tích cực tham gia vào hoạt động
4 Biện pháp 4: Phát triển các tố chất âm nhạc cho trẻ
Tố chất âm nhạc chính là hát, nghe và cảm nhận giai điệu âm nhạc Từ đó trẻ
có thể vận động theo nhạc qua nhiều hình thức
* phát triển tố chất cho trẻ qua hát :
Hoạt động dạy hát là một trong những nội dung trọng tâm của hoạt động giáo dục âm nhạc được trẻ yêu thích, có sự tác động mạnh mẽ đến khả năng cảm thụ
âm nhạc của trẻ Các bài hát với giai điệu trầm bổng, tiết tấu nhịp nhàng, sôi nổidễ dàng đưa trẻ vào thế giới của cái đẹp hấp dẫn, đầy màu sắc Để luyện cho trẻ có giọng hát rõ ràng, đúng nhạc, truyền cảm cũng như khả năng biểu diễn tự tin mạnh dạn trước đám đông thì trong các tiết học tôi rất chú ý, quan sát để phát hiện ra những trẻ có năng khiếu để bồi dưỡng thêm cũng như phát hiện ra những trẻ chưa có năng khiếu để có kế hoạch rèn luyện thêm cho trẻ đó Tôi đã rèn luyện cho các cháu luyện thanh theo các hình thức khác nhau như: xướng âm theo cao độ, xướng âm theo nhạc, theo đàn, xướng âm qua trò chơi luyện thanh…rèn cho trẻ có kĩ năng hát theo cô, hát theo đĩa, tự hát một mình, hát đối đáp với bạn, hát theo tiếng đệm đàn của cô, hát xướng âm bài đó…
* Phát triển tố chất cho trẻ qua nghe hát:
Dạy trẻ nghe hát - nghe nhạc là nội dung hoạt động âm nhạc tạo điều kiện cho trẻ được thưởng thức và làm quen với những làn điệu dân ca các vùng miền
Tổ quốc nhằm làm phong phú cho đời sống văn hóa của trẻ “Nghe nhạc góp phần phát triển cảm xúc của trẻ đối với âm nhạc, hình thành ở trẻ thói quen nghe nhạc có kiến thức (khái niệm âm nhạc cơ bản và ấn tượng âm nhạc), từ đó biết ghi nhớ tác phẩm, phân biệt nội dung, hình thành mối liên hệ giữa âm nhạc và cuộc sống” Vì vậy, giáo viên cần chú ý khi lựa chọn cho trẻ nghe những bài hát, bản nhạc phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Trẻ được nghe hát hoặc nghe