SKKN hoạt động âm nhạc cho trẻ 5 6 tuổi

một cỏch dập khuụn, mỏy múc, khụng thoải mỏi, trẻ chưa được sỏng tạo cựng cụ để tạo ra cỏc vận động thống nhất cựng thực hiện, đồ dựng nhạc cụ ở gúc õm nhạc cũn hạn chế khụng thu hỳt đượ

MỤC LỤC

Trang

SƠ YẾU LÝ LỊCH 2

1 MỞ ĐẦU 3

-Tên đề tài 3

1.1.Lý do chọn đề tài 3

1.2 Mục đích viết sáng kiến kinh nghiệm 4

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

1.4 Phạm vi nghiên cứu 4

2 NỘI DUNG 5

2.1 Cơ sở lí luận 5

2.2 Thực trạng 6

2.3 Những biện pháp thực hiện 8

2.4 Kết quả đạt được 18

- Kết luận 19

3 BÀI HỌC KINH NGHIỆM 20

4 NHỮNG KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ NGHỊ 21

- Tài liệu tham khảo 22

Phòng GD &ĐT huyện Thanh oai Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam

- Chức vụ: Giáo viên

- Đơn vị công tác: Ttrờng Mầm non Kim Th.

- Trình độ chuyên môn: Đại học s phạm Mầm non

- Hệ đào tạo: Từ xa.

- Trình độ chính trị: Sơ cấp

- Khen thởng: Chiến sỹ thi đua cấp Huyện năm học 2006- 2007

2007-2008;2008-2009;2009-2010.

Đặc biệt đối với trẻ mầm non, âm nhạc có một vai trò hết sức quan trọng

Âm nhạc là phơng tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm Âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Trẻ…

có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong nôi Những lời ru à ơi của bà của mẹ, những cõu hỏt mộc mạc, gần gũi đó ngấm vào mỏu thịt và nuụi lớn tõm hồn trẻ thơ của trẻ Tỡnh yờu gia đỡnh, quờ hương cũng lớn lờn từ tiếng hỏt, lời ru đú

Mặt khỏc, trẻ mầm non dễ xỳc cảm, vốn ngõy thơ, trong sỏng nờn rất dễ tiếp xỳc với õm nhạc Thế giới õm nhạc muụn màu khụng ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phỏt triển toàn diện: Thể chất, trớ tuệ, tỡnh cảm, đạo đức, thẩm mĩ

Để hun đỳc cho cỏc bộ cú tõm hồn dõn tộc, giỏo dục nghệ thuật yờu thớch những cỏi hay, cỏi đẹp trong cuộc sống Là một giỏo viờn mầm non tụi luụn tõm huyết với nghề, mong muốn truyền đạt cho cỏc bộ thật nhiều kiến thức, giỳp trẻ phỏt triển hết những khả năng vốn cú và điều quan trong hơn cả là giỏo viờn phải biết nắm bắt được tõm sinh lý lứa tuổi của trẻ trong mối quan hệ với õm nhạc Chớnh vỡ điều đú tụi đó luụn trăn trở, tỡm tũi và sỏng tạo để tỡm ra những cỏch thức hay, những phương phỏp tốt nhất cho bài giảng của mỡnh đạt hiệu quả cao

Song trên thực tế hoạt động õm nhạc chỉ đơn thuần là cho trẻ tập hỏt và biểu

một cỏch dập khuụn, mỏy múc, khụng thoải mỏi, trẻ chưa được sỏng tạo cựng cụ để tạo ra cỏc vận động thống nhất cựng thực hiện, đồ dựng nhạc cụ ở gúc õm nhạc cũn hạn chế khụng thu hỳt được sự hứng thỳ ở trẻ, rất nhiều trẻ khụng hứng thỳ tham gia, trẻ chưa biết thể hiện cỏc vận động phự hợp với bài hỏt, chưa cảm nhận được giai điệu của bài hỏt khi nghe, chớnh vỡ thế mà trẻ chưa tớch cực hứng thỳ tham gia hoạt động õm nhạc

Mặt khác trẻ 5 tuổi của lớp tôi 60,7% số cháu đã qua lớp 4 tuổi, nhng còn 39,3% số cháu lần đầu tiên mới đến lớp mẫu giáo các cháu còn rụt rè, nhút nhát,chưa mạnh dạn tự tin thể hiện trước cỏc bạn và cụ giỏo

Xuất phát từ những nhận thức trên nên tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp nõng cao chất lượng giỏo dục õm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi" để nghiên cứu và thực hiện

1.2 Mục đớch viết sỏng kiến kinh nghiệm:

Khảo sỏt việc giỏo dục õm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi, từ đú tỡm ra cỏc biện phỏp nõng cao chất lượng giỏo dục õm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

1.3 Nhiệm vụ nghiờn cứu:

Một số biện phỏp “ Nõng cao chất lượng giỏo dục õm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi”

1.4 Phạm vi nghiờn cứu:

Một số biện phỏp “ Nõng cao chất lượng giỏo dục õm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi” trong năm học 2010-2011, cho 28 trẻ 5 tuổi lớp A3 trường mầm non Kim Thư- Thanh Oai- TP Hà Nội

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận:

Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em, ở tuổi mẫu giáo, xúc cảm thẩm mĩ của trẻ phát triển khá nhanh, tâm hồn trẻ nhạy cảm, dễ xúc cảm với những cảnh vật xung quanh Vì vậy trẻ rất dễ nhận ra những vẻ đẹp và cảm thụ cái đẹp, thích học múa, hát và học rất nhanh bằng cách bắt chước Trẻ đến với nghệ thuật một cách tự nhiên và tác động của nghệ thuật đối với tuổi thơ rất mạnh mẽ Nhiều công trình khoa học đã khẳng định năng khiếu âm nhạc được nảy sinh từ tuổi ấu thơ Hai nhà tâm lí học Đức là V.Hec-Cơ và I.Xle-hen đã nghiên cứu 411 nhạc sĩ thấy rằng: Có

401 người( 90%) bộc lộ năng khiếu trước 10 tuổi

Sự phát triển mạnh mẽ những xúc cảm thẩm mĩ kết hợp với trí nhớ máy móc vốn có ở trẻ khiến cho lứa tuổi này rất nhạy cảm với văn học nghệ thuật Những nét tâm lí đặc trưng của tuổi mẫu giáo là tiền đề cho việc tiếp thu, giáo dục âm nhạc Âm nhạc đã đem lại cho trẻ một thế giới âm thanh nhiều màu sắc, gợi cho trẻ

sự thú vị, hấp dẫn và sự hài hoà tinh tế, tạo điều kiện cho trẻ thể hiện chính bản thân mình

Mặt khác âm nhạc được coi là một trong những phương tiện tạo nên sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Cho nên là một giáo viên mầm non việc đầu tiên phải làm là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú, dạy trẻ các kỹ năng cơ bản, đơn giản

và thói quen trong các dạng hoạt động âm nhạc như ca hát, nghe, vận động, múa, trò chơi âm nhạc Giáo viên luôn quan tâm phát triển ở trẻ năng lực cảm thụ, tưởng tượng, sự tập trung chú ý, biết nhận xét, có khả năng diễn tả hứng thú và sự lựa chọn phát huy tính tích cực, sáng tạo trong các dạng hoạt động âm nhạc

Bởi vậy giáo dục âm nhạc được thực hiện bằng các phương pháp tích cực thể hiện rõ trong mối quan hệ không ngừng giữa nghe nhìn, cảm xúc, trao đổi Vấn

đề là phải đưa trẻ đến với nghệ thuật, tạo cho trẻ cảm xúc, tạo các phương tiện giúp

trẻ thực hiện nghệ thuật Do đó mà giáo viên mầm non cần sử dụng đầy đủ 3

phương pháp cơ bản của giáo dục âm nhạc là:

* Phương pháp trực quan thính giác: là phương pháp đặc thù của giáo dục âm nhạc, trong đó âm nhạc gợi lên những tâm trạng, cảm xúc tình cảm đa dạng, gần gũi trẻ

* Phương pháp dùng lời( giảng giải, chỉ dẫn…) hướng tới ý thức của trẻ Đối với trẻ lời nói cụ thể và có hình ảnh của giáo viên là một trong những phương tiện nhận thức đặc biệt gần gũi dễ hiểu

* Phương pháp thực hành nghệ thuật: Trẻ hát, chơi trò chơi âm nhạc, vận động

sử dụng nhạc cụ, hoạt động sáng tạo dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Cho nên việc dạy các hoạt động âm nhạc ở trường mầm non với các phương pháp dạy học cơ bản, trên cơ sở các nguyên tắc tính vừa sức, tuần tự liên tục, tự giác tích cực Tuy nhiên trong khi chuẩn bị cũng như tiến hành mỗi dạng hoạt động

âm nhạc có những đặc điểm khác biệt và trong tổ chức hoạt âm nhạc cho trẻ giáo viên phải kết hợp các dạng hoạt động âm nhạc với nhau cũng như kết hợp các hình thức tổ chức âm nhạc cho trẻ

- Số cháu trai là: 13 cháu.

Trong đó: 17 cháu đã được học qua lớp mẫu giáo 4 tuổi, đạt tỉ lệ: 60,7%

11 cháu ở nhà đầu năm học mới ra lớp, đạt tỉ lệ: 39,3%

* Về phía giáo viên:

- Khi cho trẻ hoạt động âm nhạc vẫn còn mang tinh chất dập khuân, máy móc, chưa sáng tạo, chưa linh hoạt, chưa gây được cho các trẻ trong lớp mình lòng yêu thích say mê âm nhạc

- Giáo viên còn hạn chế khi cải biên, sưu tầm, sáng tác một số trò chơi âm nhạc

* VÒ phÝa trÎ:

Số liệu điều tra trước khi thực hiện

Qua khảo sát đầu năm tôi thấy khả năng cảm thụ âm nhạc của các cháu trong lớp tôi như sau:

13 trÎ46,4%

8 trÎ28,6%

2 TrÎ hiểu nội dung các tác phẩm âm

nhạc, biết cảm thụ âm nhạc

4 trÎ14,3%

10 trÎ35,7%

14 trÎ50%

15 trÎ53,6%

10 trÎ35,7%

4 Khả năng nghe và phân biệt âm

nhạc của trẻ

5 trÎ17,9%

17 trÎ60,7%

6 trÎ21,4%

thức để kích thích hứng thú của trẻ Tôi thường xuyên chú ý sắp xếp các học cụ, đội hình để tạo môi trường học thoải mái cho trẻ.

* Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động âm nhạc mà trọng tâm là dạy múa minh hoạ

thì bằng mọi cách tôi phải bố trí trong lớp không gian rộng rãi để kích thích trẻ thực hiện các động tác thoải mái, giúp trẻ hoạt động tích cực hơn

Ngoài ra tôi luôn thay đổi cách bày trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ điểm để gây sự thu hút tới trẻ

* Ví dụ: Chủ điểm “ Thế giới động vật”: Tôi trang trí bằng những hình ảnh các

con vật sống động, con thì cầm đàn đánh, con thì thổi kèn, con thì đánh trống, con thì cầm micrô hát…

Từ những hình ảnh vui nhộn do cô và trẻ cùng trang trí trẻ rất muốn mình có thể làm được như các bạn, được thể hiện tài năng của bản thân mình

Chính vì lẽ đó góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển các kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo Tại đây trẻ tự hát hay tự vận động theo nhạc biểu diễn một mình hay cùng một nhóm bạn một cách thích thú

Và điều quan trọng hơn nữa để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động âm nhạc thì phải chuẩn bị rất nhiều loại nhạc cụ, băng đĩa nhạc mầm non thuộc các chủ đề để bật cho trẻ nghe trong góc, các trang phục được sắp xếp một cách khoa học ở góc âm nhạc để trẻ dễ sử dụng, nhưng để có nhiều đồ dùng phong phú thì giáo viên phải tận dụng những nguyên vật liệu phế thải sẵn có dễ tìm để cô và trẻ có thể tự tạo ra các dụng cụ âm nhạc hay trang phục biểu diễn

* Ví dụ: Tôi đã tận dụng những vỏ hộp sữa bột để làm trống cơm, những mảnh

xốp màu và giấy gói quà sinh nhật làm những chiếc quạt múa, những lon bia, vỏ thạch làm sắc xô cho trẻ gõ, giấy báo cũ bản rộng cắt thành những trang phục để trẻ biểu diễn

Từ những đồ dùng tự tạo của cô, trẻ nhìn vào đó trẻ sẽ cảm thấy rất hứng thú càng muốn được tham gia hoạt động âm nhạc.

Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở góc nghệ thuật thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ như góc thiên nhiên, sân vườn trường, trong giờ đón trả trẻ, giờ thể dục sáng…

* Ví dụ: Ở góc thiên nhiên: Cô có thể tổ chức cho trẻ trồng hoa, chăm sóc hoa, trẻ

có thể vừa làm vừa hát “ Hoa trong vườn”( dân ca Thanh Hoá)

Trong giờ thể dục sáng, giờ đón, trả trẻ cô có thể mở cho trẻ nghe băng đài tạo cho trẻ không khí của một ngày mới sinh động

Cho nên việc tạo môi trường phù hợp, thoải mái không gò bó đã giúp trẻ yêu thích, hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc

* BiÖn ph¸p 2: Âm nhạc kết hợp với các môn học khác, trong giờ đón trẻ,

ngày lễ, ngày hội và các trò chơi mọi lúc mọi nơi.

Với chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay thì phương pháp dạy tích hợp các bộ môn âm nhạc có thể lồng ghép, kết hợp với tất cả các bộ môn khác trở nên sinh động hơn Giáo viên luôn tạo cơ hội để trẻ nói ra những suy nghĩ của mình và thường xuyên động viên khen ngợi trẻ kịp thời Khi trẻ nhận ra rằng cô giáo tôn trọng và hoan nghênh các biểu hiện cá nhân của mình thì trẻ sẽ tự tin hơn, đồng thời giúp trẻ say sưa, thích thú hơn trong những giờ hoạt động khác

Giờ đón trẻ: Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, vì các trẻ còn chưa tự giác, giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà bố mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn Vì thế là một giáo viên mầm non đã công tác trong ngành 10 năm tôi đã thấu hiểu tâm sinh lí trẻ bằng cách chọn và mở các ca khúc phù hợp lôi cuốn trẻ thích đến trường như ca khúc: “ Em đi mẫu giáo” sáng tác Dương Minh Viên “ Cháu đi mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, “ Vui đến trường” của Hồ Bắc, “ Trường chúng cháu là trường mầm non” của Phạm Tuyên…

Ngoài giờ âm nhạc, còn tổ chức nghe nhạc trong các giờ hoạt động khác như: Hoạt động làm quen chữ cái, hoạt động khám phá khoa học, hoạt động tạo hình…

Ví dụ: Hoạt động làm quen với văn học, khi giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu

chuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung…Để truyền đạt tới trẻ những

vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt nam nối tiếp nhau

Thông qua việc dạy trẻ bài thơ: “Hạt gạo làng ta” của tác giả Trần Đăng Khoa, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “ Hạt gạo làng ta” do Trần Viết Bình phổ nhạc Nhờ giai điệu trữ tình của bài hát giúp cho ý thơ trong bài thơ được nâng cao, giờ học thêm sinh động phong phú và trẻ rất chú ý

Mặt khác thông qua các hoạt động tổ chức ngày lễ, ngày hội cô giáo có thể

tổ chức hoạt động âm nhạc theo một chương trình biểu diễn văn nghệ mà tất cả trẻ được tham gia nhằm giúp trẻ hứng thú với bộ môn âm nhạc

Ví dụ: Ngày khai giảng, lễ hội 20/11, tết trung thu, mừng ngày 8/3, hội thi “ Giai

điệu tuổi hồng” và lễ tổng kết năm học

Trong những giờ ổn định tổ chức, hay chuyển hoạt động, tôi ổn định trẻ bằng những bài hát mà trẻ thích, thuộc chủ đề, chủ điểm, chơi các trò chơi dựa trên nội dung bài hát Đối với trẻ thơ, việc làm quen với âm nhạc thông qua các trò chơi là một biện pháp hữu hiệu nhất Trò chơi trở thành phương tiện để đem đến cho trẻ các yếu tố nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoải mái, trẻ rất hứng thú để cảm thụ âm nhạc Vì đặc điểm lứa tuổi mầm non là “Học mà chơi, chơi mà học”, để kích thích trẻ hứng thú trong khi chơi cô phải thay đổi hình thức chơi kết hợp với việc lựa chọn bài hát cho phù hợp với nội dung trò chơi, nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng

cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc Các yếu tố đó đã góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc một cách tốt hơn

Ví dụ: Trò chơi “ Nghe âm thanh tìm dụng cụ” yêu cầu trẻ phải lắng tai nghe âm

thanh phát ra để có thể đoán được dụng cụ phát ra âm thanh đó để trẻ tìm

Như vậy, âm nhạc kết hợp với các môn học khác, trong giừo đón trẻ, trong các ngày lễ, ngày hội và các trò chơi âm nhạc mọi lúc mọi nơi có tác dụng rất lớn đối với sự hình thành phát triển khả năng âm nhạc của trẻ và còn giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn khi tham gia biểu diễn

* BiÖn ph¸p 3 : Sưu tầm, sáng tác, cải biên một số trò chơi phục vụ âm nhạc.

Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non Nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc Các yếu tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc

Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội dung giáo dục Đặc biệt trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ có kĩ năng thông qua tai nghe âm nhạc

Chính vì vậy bản thân tôi đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ

a Trò chơi “nghe thấu hát tài” :

Trò chơi giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, truyền tin cho bạn đúng

- Chuẩn bị : Một số câu hát trong các bài hát trong chương trình thuộc chủ đề dang

tìm hiểu bài hát mà trẻ đã thuộc

- Cách chơi: Thành viên thứ nhất của 2 đội ra ngoài lớp, cô nói thầm vào tai từng

trẻ đại diện của 2 đội một câu hát giống nhau Sau đó 2 trẻ có trách nhiệm chạy về đội của mình và nói lại câu hát đó cho bạn thứ 2, bạn thứ 2 nói thầm vào tai cho bạn thứ 3 Và cứ thế tiếp tục cho đến trẻ cuối cùng của đội, trẻ cuối cùng lên hát lại câu hát đó Nếu đội nào hát đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc

Ví dụ: Cô nói thầm vào tai trẻ đại diện 2 đội câu hát: “Yêu chú công nhân lớn

lên cháu lái máy cày”( thuộc chủ đề nghề nghiệp) Hai trẻ đại diện chạy về nói

thầm vào tai cho bạn thứ 2 của đội mình Và cứ thế cho đến bạn cuối cùng của đội lên hát lại đúng lời của câu hát trên và nhanh trước đội kia là thắng cuộc.

b Trò chơi: “Nghe âm thanh đoán tên nhạc cụ”

Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của các nhạc cụ khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ

- Chuẩn bị : một số nhạc cụ âm nhạc như sau

Đàn organ bằng đồ chơi điện tử, kèn nhựa, kèn bằng vỏ ốc, phách gõ bằng tre, bằng vỏ nghêu, dàn gõ bằng tre, trống gõ bằng lon, bằng quả bầu khô

- Cách chơi : Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ Cô giới thiệu cho

trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các loại nhạc cụ đó như:

+ Cô đàn organ và nói cho trẻ biết đó là tiếng đàn organ

+ Cô thổi kèn bằng nhựa và cho trẻ biết đó là tiếng kèn bằng nhựa

+ Cô gõ phách bằng tre và cho trẻ biết đó là tiếng gõ bằng phách tre

Sau khi giới thiệu hết các loại nhạc cụ, cô lần lượt đánh đàn, gõ các loại nhạc cụ cho trẻ vừa nghe, vừa xem và cô hỏi trẻ tiếng nhạc cụ gì? Khi trẻ đã quen, cô cho trẻ ngồi không nhìn thấy nhạc cụ, sau đó cô đánh đàn, gõ, thổi các loại nhạc cụ và hỏi xem trẻ nhận biết được âm thanh của loại nhạc cụ nào Sau đó cho trẻ chia làm

2 đội và thi đua, nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của đội đoán đúng Nếu đoán đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm với nhạc cụ đó

c Trò chơi: “Giai điệu thân quen”

Trò chơi này giúp trẻ củng cố kiến thức về tên bài hát và củng cố lại giai điệu bài hát đã học, đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe và nhanh nhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát

- Chuẩn bị: Băng nhạc có các bài hát trong chương trình mà trẻ đã được học,

casset

- Cách chơi: Cô mở băng casset cho trẻ nghe giai điệu bài hát, 2 đội rung chuông

giành quyền trả lời bằng cách nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu đúng mỗi trẻ trong