Kiến thức trọng tâm Ngữ Văn lớp 8

Kiến thức trọng tâm Ngữ Văn lớp 8Tài Liệu Ôn Thi Group https TaiLieuOnThi Net T A IL IE U O N T H I N E T https tlot cctailieuonthigroup https TaiLieuOnThi Net Tuyensinh247 com 1 MỤC LỤC A Phần văn bản 2 I Tóm tắt văn bản 2 II.

TAILIEUONTHI.NET

MỤC LỤC

A Phần văn bản 2

I Tóm tắt văn bản 2

II Ý nghĩa nhan đề một số tác phẩm 15

B Phần tiếng Việt 17

C Phần tập làm văn 25

I Phần kiến thức về văn bản 25

II Văn thuyết minh 26

III Phương thức biểu đạt 29

TAILIEUONTHI.NET

là buổi tựu trường đầu tiên, thường được ghi

nhớ mãi mãi

Tự sự kết hợp miêu tả biểu cảm, với những rung động tinh tế,

dành cho mẹ

+ Miêu tả nội tâm nhân vật + Thể loại hồi

kí có đan xen giữa tự sự, miêu tả và

biểu cảm

- Xây dựng tình huống

Xây dựng nhân vật điển hình Ngôn

chuyện, miêu

tả, đối thoại đặc sắc, xây TAILIEUONTHI.NET

vào tình cảnh vô cùng khổ cực, khiến họ phải liều mạng chống lại Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm

tàng mãnh liệt

dựng tình huống giàu

và phẩm chất cao quý tiềm tàng của

họ Đồng thời, truyện còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng đối với

người nông dân

Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và

Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, đan xen TAILIEUONTHI.NET

khổ Tâm hồn trong sáng của

em Đồng thời cho thấy tấm lòng nhân đạo sâu sắc của tác

giả

giữa hiện thực và mộng tưởng, tình tiết diễn biến

hợp lý

nhau với cối

hủ trong văn học thế giới Đôn-ki-hô-tê tuy có phần nực cười nhưng cũng có những phẩm chất đáng quý, Xan-chô-pan-xa cũng có mặt tốt song cũng bộc lộ nhiều điểm đáng chê

trách

Nghệ thuật tương phản,

nghèo khổ

Tình tiết hấp dẫn, sắp xếp chặt chẽ, khéo léo, kết cấu tình TAILIEUONTHI.NET

đã vun trồng ước

mơ, hi vọng cho những học trò

nhỏ của mình

Miêu tả sinh động bằng ngòi bút đậm

Nội

Văn bản nhật

dụng

Tác hại của việc

sử dụng bao bì ni lông và lợi ích khi hạn chế sử dụng loại bao bì này, đã gợi cho ta những việc có thể làm ngay để bảo

vệ môi trường, bảo vệ Trái Đất, ngôi nhà chung

của chúng ta

Trình bày từ khái quát đến

cụ thể Nêu số liệu rõ ràng Lập luận chặt chẽ, có tính thuyết phục

cao

TAILIEUONTHI.NET

9 Ôn

dịch thuốc

lá

Nguyễn Khắc

Viện

Văn bản nhật

dụng

Nạn nghiện thuốc lá dễ lây lan và gây những tổn thất to lớn cho sức khỏe và tính mạng con người Song nạn nghiện thuốc lá còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch:

nó gặm nhấm sức khỏe con người nên không dễ gì nhận biết, nó gây tác hại nhiều mặt đến cuộc sống con người, gia đình và xã hội

Bởi vậy, muốn chống lại nó phải

có quyết tâm cao hơn, biện pháp

triệt để hơn

Lập luận chặt chẽ, chứng cứ

dụng

Đất đai không sinh thêm, con người lại ngày càng tăng lên gấp bội Nếu không hạn chế sự gia

Cách vào đề

ấn tượng, dẫn chứng thuyết phục, lập luận

chặt chẽ

TAILIEUONTHI.NET

tăng dân số con người sẽ tự làm

Châu

Thất ngôn

bát cú

Phong thái ung dung, đường hoàng và khí phách kiên cường, bất khuất vượt lên trên cảnh ngục tù khốc liệt của nhà chí sĩ yêu nước

Phan Bội Châu

Giọng điệu hào hùng, sức lôi cuốn mạnh

Trinh

Thất ngôn

bát cú

Tác phẩm đã giúp ta cảm nhận một hình tượng đẹp đẽ, lẫm liệt, ngang tàng của người anh hùng cứu nước dù gặp bước nguy nan vẫn không sờn

lòng, đổi chí

Bút pháp lãng mạn, giọng điệu hào

Hồn thơ lãng mạn pha chút ngông

nghêng, đáng yêu Giọng TAILIEUONTHI.NET

tầm thường, xấu

xa, muốn thoát li bằng mộng tưởng lên cung trăng bầu bạn với chị

Hằng

thơ hóm hỉnh, kết hợp giữa

Mượn lời con hổ

bị nhốt trong vườn bách thú để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng

và khao khát tự

do mãnh liệt của nhà thơ, khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thuở ấy

Bút pháp lãng

truyền cảm,

sự đổi mới câu thơ, vần điệu, nhịp điệu, phép tương phản, đối lập Nghệ thuật tạo hình đặc sắc

15 Ông đồ Vũ Đình

Liên

Thơ 5 chữ

Bài thơ thể hiện sâu sắc tình cảnh đáng thương của ông đồ qua đó toát lên niềm cảm thương chân thành trước một lớp người đang

Thể thơ 5 chữ, kết hợp với ngôn ngữ bình dị và súc tích Giọng thơ trầm lắng, ngậm ngùi Kết cấu độc TAILIEUONTHI.NET

tàn tạ và nỗi tiếc nhớ cảnh cũ người xưa của nhà thơ

đáo, đầu cuối tương ứng Sử dụng biện pháp nhân hóa kết hợp với việc lựa chọn hình ảnh giản dị nhưng mang tính biểu tượng

16 Quê

hương

Tế Hanh Thơ

tám chữ

Tình yêu quê hương trong sáng, thân thiết được thể hiện qua bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt làng chài

Lời thơ bình

dị, hình ảnh thơ mộc mạc

mà tinh tế lại giàu ý nghĩa biểu trưng (cánh buồm - hồn làng, thân hình nồng thở

vị xa xăm, nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ,…)

Giọng thơ tha thiết, sôi nổi tưởng tượng TAILIEUONTHI.NET

cách mạng trẻ tuổi trong nhà tù

rất phong phú, dồi dào

18 Tức

cảnh Pác Bó

Hồ Chí Minh

Thất ngôn

tứ tuyệt

Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó

Với Người, làm cách mạng và sống hòa hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn

Giọng thơ hóm hỉnh, tươi vui, (vẫn sẵn sàng, thật

là sang), từ láy miêu tả (chông

chênh); vừa

cổ điển vừa hiện đại

trăng

Hồ Chí Minh

Thật ngôn

tứ tuyệt

Tình yêu thiên nhiên, yêu trăng đến say mê và phong thái ung dung của Bác Hồ ngay trong cảnh

tù ngục cực khổ, tối tăm

Nhân hóa, điệp từ, câu hỏi tu từ và đối lập

20 Chiếu

dời đô

Lí Công Uẩn

Chiếu Phản ánh khát

vọng về một đất nước độc lập, thống nhất đồng thời phản ánh ý

Kết câu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục, hài hòa tình - TAILIEUONTHI.NET

chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

lí: trên vâng mệnh trời - dưới theo ý dân

21 Hịch

tướng

sĩ

Trần Quốc Tuấn

Hịch Tinh thần yêu

nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên xâm lược (thế kỉ XIII), thể hiện qua lòng căm thù giặc, ý chí quyết chiến quyết thắng, trên cơ sở

đó, tác giả phê phán khuyết điểm của các tì tướng, khuyên bảo họ phải ra sức học tập binh thư, rèn quân chuẩn bị sát thát

Bừng bừng hào khí Đông A

chính luận xuất sắc, lập luận chặt chẽ,

lí lẽ hùng hồn, đanh thép, nhiệt huyết chứa chan, tình cảm thống thiết, rung động lòng người sâu xa; đánh vào lòng người, lời hịch trở thành mệnh lệnh của lương tâm, người nghe được sáng trí, sáng lòng

TAILIEUONTHI.NET

22 Nước

Đại Việt ta

Nguyễn Trãi

Cáo Ý thức dân tộc và

chủ quyền đã phát triển tới trình độ cao, ý nghĩa như một bản tuyên ngôn độc lập: nước ta

là đất nước có nền văn hiến lâu đời, có lãnh thổ riêng, phong tục riêng, có chủ quyền, có truyền thống lịch sử Kẻ xâm lược phản nhân nghĩa, nhất định thất bại

Lập luận chặt chẽ, chứng cứ hùng hồn, xác thực, ý tứ rõ ràng, sáng sủa

và hàm súc, kết tinh cao

độ tinh thần

và ý thức dân tộc trong thời

kì lịch sử dân tộc thật sự lớn mạnh; đặt tiền

đề, cơ sở lí luận cho toàn bài; xứng đáng là Thiên

cổ hùng văn

23 Bàn

luận về phép học

Nguyễn Thiếp

Tấu Quan niệm tiến

bộ của tác giả về mục đích và tác dụng của việc học tập: học là để làm người có đạo đức, có tri thức góp phần làm hưng thịnh đất nước Muốn học tốt phải có

Lập luận chặt chẽ, luận cứ

rõ ràng; sau khi phê phán những biểu hiện sai trái, lệch lạc trong việc học, khẳng định quan điểm và phương pháp TAILIEUONTHI.NET

phương pháp, phải theo điều

làm(hành)

học tập đúng đắn

Bộ mặt giả nhân giả nghĩa, thủ đoạn tàn bạo của chính quyền thực dân Pháp trong việc sử dụng người dân thuộc địa nghèo khổ làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa tàn khốc (1914-1918)

Tư liệu phong phú, xác thực, tính chiến đấu rất cao, nghệ thuật trào phúng sắc sảo

và hiện đại; mâu thuẫn trào phúng, ngôn ngữ, giọng điệu giễu nhại

bộ ngao du ích lợi nhiều mặt

Tác giả là một con người giản

dị, rất quý trọng

tự do và rất yêu thiên nhiên

Sử dụng đại

từ xưng hô

"ta-tôi" hợp lí gắn kết được nội dung mang tính chất khái quát

và kiến thức mang tính chất trải nghiệm của TAILIEUONTHI.NET

bản thân người viết làm cho lập luận có sức thuyết phục Xây dựng các nhân vật hoạt động giáo dục thầy giáo và học sinh Dẫn chứng đưa vào bài tự nhiên sinh động gắn với thực tiễn

26 Ông

Giuôc – đanh mặc lễ phục

Mô li e Kịch Ông Giuốc -

Đanh mặc lễ phục, một vở kịch trong vở Trưởng giả học làm sang của Mô-li-e được xây dựng hết sức sinh động, khắc họa tài tình tính cách

lố lăng của một tay trưởng giả muốn học đòi làm sang, gây

Khắc họa tính cách lố lăng của nhân vật thông qua lời nói, hành động Dựng nên lớp kịch ngắn với mâu thuẫn kịch được thể hiện sinh động

TAILIEUONTHI.NET

nên tiếng cười sảng khoái cho khán giả

II Ý nghĩa nhan đề một số tác phẩm

Tên văn bản trước hết có ý nghĩa tả thực, gắn với một sự việc cụ thể: Hồng được gặp

mẹ, được ngồi trong lòng mẹ, được mẹ yêu thương, âu yếm

Nhan đề văn bản còn mang ý nghĩa tượng trưng: “trong lòng mẹ” là được sống trong tình thương của mẹ, là những khoảnh khắc bình yên, hạnh phúc của cậu bé khi được

mẹ chở che, vỗ về

Từ nhan đề văn bản, người đọc đã phần nào hiểu được tình yêu thương mẹ tha thiết,

sự khao khát được sống trong tình mẹ của chú bé Hồng, một chú bé có tuổi thơ đầy cay đắng và phải sống giữa những cay nghiệt của người đời TAILIEUONTHI.NET

4 Chiếc lá cuối cùng

Đó là chiếc lá thường xuân do cụ Bơ-men đã vẽ với mong muốn truyền thêm niềm tin và hi vọng để Giôn-xi chiến thắng bệnh tật Chiếc lá sinh động giống như thật, được vẽ bởi một ngươi nghệ sĩ tâm huyết, ông đã vẽ bằng cả tấm lòng

Chiếc lá cuối cùng là hình tượng nghệ thuật, xuyên suốt tác phẩm Đó chính là biểu tượng của lòng nhân ái, vị tha cao cả Đó còn là biểu tượng của nghệ thuật chân chính – nghệ thuật vì con người

5 Thuế máu

Nhan đề Thuế máu có một ý nghĩa rất đặc biệt và hết sức sâu sắc, song cũng không

kém phần ám ảnh Đó là cái tên gợi lên những gì mà những người dân thuộc địa phải gánh chịu với nhiều thứ thuế bất công và hết sức vô lí Thuế máu là thứ thuế tàn nhẫn, ghê gớm nhất của chủ nghĩa thực dân thời bấy giờ Bên cạnh đó, tác giả cũng bày tỏ thái độ mỉa mai, sự phẫn nộ và châm biếm với tội ác của chính quyền thực dân

TAILIEUONTHI.NET

- Một từ ngữ được coi là nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của

nó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một

- Từ tượng hình, tượng thanh gợi được hình ảnh, âm thanh

cụ thể, sinh động, có giá trị biểu cảm cao; thường dùng

trong văn biểu cảm và tự sự

4 Từ ngữ

địa phương và

- Từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ dùng ở một hoặc một số

địa phương nhất định TAILIEUONTHI.NET

biệt ngữ

xã hội

VD: trái thơm (quả dứa); đậu phộng (lạc),…

- Biệt ngữ xã hội là từ chỉ dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

VD: Từ thường dùng trong lớp học sinh: ngỗng (2 điểm),

gậy (1 điểm), trứng (0 điểm),…

- Sử dụng:

+ Việc sử dụng phải phù hợp với tình huống giao tiếp

+ Tránh lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

5 Trợ từ,

thán từ

- Trợ từ: là từ chuyên đi kèm một số từ ngữ trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó

VD: Chính nó là kẻ ăn trộm

- Thán từ: là những từ bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp Thán từ thường đứng ở đầu câu,

có thể tách ra thành một câu đặc biệt Thán từ gồm hai loại:

+ Tình thái từ cầu khiến

+ Tình thái từ cảm thán

+ Tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm

VD: Cho em về nhà với

8 Nói quá Là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất

của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

VD: Vắt chân lên cổ; Tức sôi máu,…

9 Nói giảm

nói tránh

Là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu tế nhị

VD: Bác đã đi rồi sao bác ơi

10 Câu ghép Là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa

nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

VD: Vì trời mưa nên tôi đi học muộn

- Các cách nối vế câu:

+ Dùng các từ có tác dụng nối:

Nối bằng một quan hệ từ hoặc nối bằng cặp quan hệ từ

Nối bằng cặp phó từ, đại từ hay chỉ từ thường đi đôi với nhau

+ Không dùng từ nối: giữa các vế câu cần có: dấu phẩy, chấm phẩy, hai chấm

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: TAILIEUONTHI.NET

+ Các vế câu ghép có mối quan hệ với nhau khá chặt chẽ, những quan hệ thường gặp là: nhân quả, điều kiện, tương phản, bổ sung,

+ Mỗi quan hệ thường được đánh dấu bằng những quan hệ

từ, cặp quan hệ từ hoặc các cặp từ hô ứng nhất đinh Tuy nhiên để nhận biết chính xác quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong nhiều trường hợp ta phải dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp

+ Trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán, )

+ Điều khiển (cầu khiến, đe dọa, thách thức, )

+ Hứa hẹn

+ Bộc lộ cảm xúc

12 Hội thoại - Vai xã hội trong hội thoại:

+ Vai xã hội: vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại

+ Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội: Quan

hệ trên - dưới hay ngang hàng (theo tuổi tác, thức bậc trong gia đình và xã hội); Quan hệ thân - sơ (theo mức độ quen biết, thân tình)

TAILIEUONTHI.NET

+ Quan hệ xã hội rất đa dạng nên vai xã hội của mỗi người cũng đa dạng Khi tham gia hội thoại, mỗi người cần xác định đúng vai của mình để chọn cách nói phù hợp

- Lượt lời trong hội thoại

+ Trong hội thoại, ai cũng được nói Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời

+ Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của người khác, tránh nói tranh lượt lời, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác

+ Nhiều khi, im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một cách biểu thị thái độ

VD: Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến

- Tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ:

+ Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm

+ Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng

+ Liên kết câu với những câu khác trong văn bản

+ Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói

TAILIEUONTHI.NET

Kiểu câu Dấu hiệu hình thức Chức năng Ví dụ

Câu nghi

vấn

- Chứa các từ để hỏi: Ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, hay, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả, chứ (có)…không (đã)…chưa

- Kết thúc câu bằng dấu hỏi chấm

Dùng để hỏi Em ăn

cơm chưa?

Dùng để:

+ Ra lệnh

+ Yêu cầu, đề nghị

+ Khuyên bảo

Đừng mở cửa sổ!

Câu cảm

thán

- Chứa từ ngữ cảm thán: Ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ôi, trời ơi,

Dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc

- Ôi, trời hôm nay thật đẹp!

Câu phân theo mục đích nói

Câu

trần

thuật

Câu nghi vấn

Câu cầu khiến

Câu cảm thán

Câu phủ định

TAILIEUONTHI.NET