ỐNG TIÊU HÓA DƯỚI

ỐNG TIÊU HÓA DƯỚI CẤU TRÚC VI THỂ CỦA CÁC TUYẾN TIÊU HÓA 3 loại tuyến chính 1 Gan 2 Tụy 3 Tuyến nước bọt Mục tiêu 1 Tuyến nước bọt mô tả cấu tạo chung và phân loại 2 Gan • Mô tả các cách phân loại tiể[.]

CẤU TRÚC VI THỂ CỦA CÁC TUYẾN TIÊU HÓA

3 loại tuyến chính:

1 Gan

2 Tụy

3 Tuyến nước bọt

Mục tiêu

1 Tuyến nước bọt: mô tả cấu tạo chung và phân loại

2 Gan:

• Mô tả các cách phân loại tiểu thùy gan

• Mô tả cấu tạo đại cương, vi thể, siêu vi thể của một tiểuthùy gan cổ điển

• Mô tả cấu tạo khoảng cửa

3 Tụy: mô tả cấu tạo của tụy ngoại tiết và tụy nội tiết

TUYẾN NƯỚC BỌT

(Mang tai – Dưới hàm – Dưới lưỡi)

Cấu tạo chung

• Là tuyến ngoại tiết kiểu

chùm nho

Mỗi đơn vị tuyến gồm: phần

chế tiết và phần bài xuất.

• Vỏ liên kết bọc bên ngoài

Vách liên kết chia tuyến thànhcác tiểu thùy

Tuyến dưới lưỡi

Phần chế tiết (nang tuyến)

2 loại tế bào

❖ Tế bào cơ – biểu mô

❖ Tế bào chế tiết

▪ Tế bào tiết nước

▪ Tế bào tiết nhầy

3 loại nang tuyến

• Nang nước : TB cơ biểu mô + TB tiết nước

• Nang nhầy : TB cơ biểu mô + TB tiết nhầy

• Nang pha : TB cơ biểu mô + TB tiết nhầy + TB tiết nước (liềm Gianuzzi)

Phần bài xuất (ống tuyến)

GAN

• Cấu tạo bởi các tiểu thùy Mỗi tiểu thùy là 1 đơn vị cấu tạo và chức năng của gan.

• 3 các chia tiểu thùy gan

A Tiểu thùy gan cổ điển

B Tiểu thùy cửa

C Nang gan

• Là khối nhu mô gan hình đa

diện đk 1-2mm, cách nhau

bởi dải liên kết mỏng (dải

Kiernan)

• Giữa: TM trung tâm tiểu thùy

A Tiểu thùy gan cổ điển (Kiernan)

• Góc giữa các tiểu thùy là khoảngcửa (khoảng Kiernan)

• Mỗi tiểu thùy là 1 khối nhu

mô có đỉnh là các TM trung tâm tiểu thùy, ở giữa là khoảng cửa.

• Mall coi gan là 1 tuyến ngoại tiết

B Tiểu thùy cửa (Mall)

• Chia 3 vùng theo sự cấp máu.

• Mỗi nang gan là 1 khối hình thoi

C Nang gan (Rappaport)

Cấu tạo tiểu thùy gan cổ điển

1 TM trung tâm tiểu thùy

2 Bè Remark

• Là những TB gan đứng sát nhau tạo thành hàng TB.

• TB gan: 1-2 nhân, giàu bào quan,chất vùi, ngăn cách với mao mạchnan hoa bởi khoảng Disse.

• Vi quản mật: không có thành riêng, thành là màng bào tương của TB gan

• Mao mạch kiểu xoang

• Nhận máu từ ĐM gan, TM cửa,

đi vào TM trung tâm tiểu thùy

3 Mao mạch nan hoa

• Phân cách với TB gan bởi khoảng Disse

• Thành: TB nội mô, TB Kuffer

• TB nội mô: bào tương ít bào

quan, có lỗ thủng lớn

• TB Kuffer: kích thước lớn, hình

sao, nhân hình bầu dục, có khảnăng thực bào

• TB quanh xoang mao mạch

4 Khoảng cửa

• TM cửa: lòng rộng, không đều; thành

mỏng = nội mô + áo xơ chun mỏng

• ĐM gan: tròn đều, long hẹp, thành có

lớp cơ dày

• Ống mật trong gan: thành lợp bởi

biểu mô vuông đơn hoặc trụ đơn

• 1 vài mao mạch bạch huyết

Đường đi của dòng máu và dòng mật trong gan

Ống dẫn mật ngoài gan và túi mật

Thành có 3 tầng mô

• Tầng niêm mạc: biểu mô trụ đơn (TB mâm khía + TB hình đài)

• Tầng xơ cơ:

✓Ống gan: niêm mạc → tầng xơ

✓Ống mật chủ: niêm mạc → tầng xơ cơ (trong vòng, ngoài dọc)

✓Túi mật: tầng xơ cơ dày, đa hướng

• Vỏ ngoài: liên kết với mạc nối nhỏ hoặc phúc mạc

TỤY

Tuyến vừa ngoại tiết, vừa ngoại tiết;

đảm nhận bởi 2 nhóm tế bào riêng biệt

1 Tụy ngoại tiết (tuyến ngoại tiết kiểu chùm nho)

Phần chế tiết (nang tuyến) Là những

túi hình cầu, lòng rất hẹp, gồm 2 loại

TB.

✓ TB chế tiết: hình tháp, bào quan

phong phú, nhiều hạt chế tiết

✓ TB trung tâm nang tuyến: hình

sao hoặc hình thoi, dẹt, bào tươngsáng

Phần bài xuất (ống tuyến)

Tụy nội tiết (tiểu đảo Langerhans)

Tuyến nội tiết kiểu lưới.

Là các khối nhỏ 100 - 300μm, tập trung ở đuôi tụy.

Số tiểu đảo thay đổi theo lứa tuổi.

4 loại tế bào: A, B, D và PP.