ỐNG TIÊU hóa (mô học)

MỤC TIÊU:tầng mô ống tiêu hóa chính thức, lớp cấu tạo chức năng, quan hệ chức năng - cấu trúc các tầng mô học cấu tạo, chức năng của dạ dày cấu tạo, chức năng của ruột non cấu tạo,

MỤC TIÊU:

tầng mô ống tiêu hóa chính thức, lớp cấu tạo

chức năng, quan hệ chức năng - cấu trúc các tầng mô học

cấu tạo, chức năng của dạ dày

cấu tạo, chức năng của ruột non

cấu tạo, chức năng của ruột già

khoang miệng > hậu môn

gồm: TQ, DD, RN, RG, HM

độ dài, kích thước, chức năng khác nhau

các tầng, trật tự sắp xếp giống nhau

chức năng đặc điểm cấu trúc riêng

chức năng (trừ TQ)

 tiêu hóa thực phẩm

 hấp thu sản phẩm

BM có chức năng chủ yếu là chế tiết (trụ đơn tiết nhầy DD)

tế bào cấu tạo nên lớp biểu mô thay đổi tùy theo mỗi đoạn

Thực quản

Mô liên kết thưa

Mô liên kết đặc

TẦNG NIÊM MẠC

 Lớp biểu mô

 BM lát tầng không sừng hoá: thực quản

 BM trụ đơn tiết nhày: dạ dày

 BM trụ đơn có vi nhung mao

TẦNG NIÊM MẠC

 Lớp đệm:

mô liên kết thưa giàu mm, mạch bạch

huyết, mô bạch huyết, mô thần kinh > hấp thu hiệu quả

Ngoài ra: nang limphô, tuyến tiết nhầy

TẦNG NIÊM MẠC

 Lớp cơ niêm:

 ngăn cách tầng niêm mạc và tầng dưới

niêm mạc

 lớp cơ niêm: trong vòng, ngoài dọc

 tạo sự vận động của tầng niêm mạc

 bài xuất chất tiết của tuyến ở lớp đệm

TẦNG DƯỚI NIÊM MẠC:

lớp trung gian gắn kết tầng niêm mạc với tầng cơ

cấu tạo:

 mô liên kết đặc có nhiều mm, mạch bạch

huyết và đám rối thần kinh dưới niêm

(Meissner)

 tuyến tiết nhầy (TQ, TT): BM cắm sâu

xuống tầng dưới niêm

 tế bào cơ trơn co duỗi > nhào trộn và đẩy thức ăn

 Nhu động tiêu hóa: giao cảm, đối giao cảm

ĐẶC ĐIỂM RIÊNG TỪNG ĐOẠN

Thực quản

 Tầng niêm mạc: lớp cơ niêm dày hơn, tuyến tiết

nhầy (tuyến thực quản, tuyến tâm vị)

 Tầng dưới niêm mạc: tuyến ống phân nhánh tiết

nhầy dọc theo chiều dài TQ

 Vỏ ngoài: màng liên kết mỏng > thanh mạc (TQ bụng)

 ống phân nhánh cong queo

 tế bào tiết nhầy, tế bào thành, tế bào G tiết Gastrin

phễu tuyến: TB trụ đơn tiết nhầy, TB thành

nội tiết đường ruột (APUD)

đường ruột

Tuyến đáy vị

TB chính

 tập trung ở phần thấp tuyến đáy vị

 lưới nội bào hạt rất phát triển

 bào tương ở cực đỉnh có chứa nhiều hạt chế tiết

Tế bào viền

 kích thước lớn, phân bố hơi lệch ngoài, tựa trên màng đáy

 nhân hình cầu, 1-2 nhân

 bào tương bắt màu axít mạnh, đồng nhất

 chế tiết HCl, yếu tố nội tại

 bào tương có ty thể rất phát triển

ruột non

 lớp đệm đội lớp biểu mô vào lòng ống tiêu hóa

 3 loại TB: hấp thu, đài, TB nội tiết đường ruột

 Lớp đệm: tạo trục liên kết nhung mao

 mô liên kết thưa

 bó cơ trơn xếp theo trục

ruột non

Tế bào ruột

 có vi nhung mao giúp tăng diện tích hấp thu

 tổng hợp, chế tiết men tiêu hóa

Tế bào đài

 tiết nhầy

ruột non

 ống đơn

 biểu mô cắm sâu vào lớp đệm

ruột và tế bào Paneth

Tế bào Paneth

 tập trung ở đáy tuyến Lieberkühn

 có chức năng

ngoại tiết: tổng hợp và chế tiết lysozyme

ruột non

Tầng dưới niêm mạc

 Tuyến Brunner

 tuyến ống-túi có phân nhánh

 chế tiết chất nhầy có tính kiềm và ion HCO3

ruột già

Tầng niêm mạc :

nhẵn

không có van ngang, nhung mao

số lượng tế bào đài tiết nhầy nhiều

ruột già

Tuyến Lieberkühn dài, thẳng hơn ở RN

Nang bạch huyết phát triển phong phú, phát triển xuống tầng dưới niêm mạc