Microsoft Word B?A TÍCH PHÂN docx Hỗ T rợ Tài Liệu Các kĩ thuật tích phân Fanpage https //www facebook com/hotrotailieu1st/ www hotrotailieu com BÀI GI NG NGUYÊN HÀM TÍCH PHÂN CÁC KĨ THUẬT XỬ LÝ TÍCH[.]
Trang 1Hỗ Trợ Tài Liệu
Các kĩ thuật tích phân
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
Trang 2CÁC KĨ THUẬT XỬ LÝ TÍCH PHÂN
BÀI 2 TÍCH PHÂN 2
A KIẾN THỨC SÁCH GIÁO KHOA CẦN NẮM 2
B PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN TRẮC NGHIỆM 3
Dang 1: Tích phân hữu tỉ 3
1 Phương pháp 3
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 4
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 7
Dạng 2: Tích phân có chưa căn thức 10
1 Phương pháp 10
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 11
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 14
Dạng 3: Tích phân lượng giác 18
1 Phương pháp 18
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 20
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 24
Dạng 4: Tích phân từng phần 27
1 Phương pháp 27
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 27
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 32
Dạng 5: Tích phân chứa dấu giá trị tuyệt đối 38
1 Phương pháp 38
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 39
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 42
Dạng 6: Tích phân siêu việt 44
1 Phương pháp 44
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 44
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 48
Dạng 7: Tích phân hàm ẩn 54
1 Phương pháp 54
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 56
3 Bài tập rèn luyện tốc độ 61
Dạng 8: Bất đẳng thức tích phân 67
1 Phương pháp 67
2 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 68
3 Bài tập rèn luyên tốc độ 70
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 3BÀI 2 TÍCH PHÂN
A KIẾN THỨC SÁCH GIÁO KHOA CẦN NẮM
I KHÁI NIỆM TÍCH PHÂN
1 Định nghĩa tích phân
Cho f x
là hàm số liên tục trên đoạn a, b Giả sử F x
là một nguyên hàm của f x
trên đoạn a, b Hiệu số F b
F a được gọi là tích phân từ a đến b (hay tích phân xác định trên đoạn a, b
của hàm số Ý nghĩa hình học của tích phân: Nếu hàm số f x
liên tục và không âm trên đoạn a, b , thì tíchIII PHƯƠNG PHÁP TÍNH TÍCH PHÂN
1 Phương pháp đổi biến số
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 4Định lý 1 (Đổi biến loại 1): Cho hàm số f x
liên tục trên đoạn a, b Giả sử hàm số x
t có đạohàm liên tục trên đoạn , sao cho
a,
b và a
t b với mọi t ; . Khi đó:
b
' a
Định lý 2 (Đổi biến loại 2): Cho hàm số f x
liên tục trên đoạn a, b Giả sử hàm số u x
có đạo hàmliên tục và u x
, . Giả sử ta có thể viết f x
g u x u x , x
'
a, b với g x
liên tục trên đoạnB PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN TRẮC NGHIỆM
Dang 1: Tích phân hữu tỉ
+) Trường hợp 1: Nếu bậc của đa thức P x
m n 2 ta chia tử cho mẫu để đưa về trường hợp 2+) Trường hợp 2: Nếu bậc của đa thức P x
m n 2 ta sử dụng “phương pháp hệ số bất định”Bước 2: Quy đồng mẫu số và đồng nhất 2 vế để tìm các hệ số , A B M N i k, ,
Bước 3: Thực hiện các dạng cơ bản.
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 5Chú ý: + Đôi khi ta dùng phương pháp thêm - bớt – tách sẽ gắn gọn hơn.
+ Một số trường hợp ta đổi biến số nhằm giảm bớt bậc để đưa về tích phân hàm hữu tỉ đơn giản hơn.
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Ta có:
5
5 2 2
Khi thấy những bài tích phân có dạng
A m 3 B m 2 C m 1 D m3
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Trang 60 2
a x
với a b, là các số nguyên dương và ab là phân số tối giản Giá trị
của a b bằng
A 7 B 5 C 9 D 4
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Trang 7Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
0 0
Trang 85 5
1 1
5
5 1 1
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 9Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 11Cân bằng các hệ số của các lũy thừa cùng bậc của x ta được: A B 2 A 1; B 3
x x x x b e biết a b c d e N UCLN a b, , , , ;
; 1 và c,d,e là cácsố nguyên tố Giá trị của T a b c d e bằng
p n k
m k n
Lớp bài toán 2: Đổi biến dạng lượng giác
Ta chú ý các nhận biết một số dấu hiệu và cách đổi biến tương ứng sau
Trang 13Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Trang 14A. 4.
5
7
8.3
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
I
x x 1dx làA.
m2 1
m2 1 1.3
C.
m2 1
m2 1 1.3
D m21
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Trang 15Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 16Đổi biến thành
3 3
d 1
I= é a + a + - ù
Hướng dẫn giải ĐAP AN D
Trang 172 2
Trang 18Câu 7: Cho tích phân 2 2
3 a
Giải được a 0 (sử dụng máy tính Casio, lệnh SHIFT – SOLVE)
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Nhập vào màn hình
3 A
Trang 201.2 Một số lớp bài toán thường gặp
Lớp bài toán 1: Đưa về một hàm số lượng giác
Lớp bài toán 2: Dùng công thức biến đổi tích thành tổng
sinax.sinbxdx cos cosax bxdx ; sinax.cosbxdx
Trang 21Biến đổi: Tử = A(mẫu) + B(đạo hàm mẫu) + C rồi ta đưa về dạng 4 nếu C 0
Chú ý: Trên đây chỉ là một vài trường hợp thường gặp Trong thực tế có thể gặp nhiều dạng khác
nữa, đòi hỏi phải linh hoạt vận dụng các kiến thức về lượng giác và các phương pháp tính nguyên
Trang 22A 0 B 2 C 1 D 1.
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
4 4
K cos xdx cos x.cos xdx 1 sin x cos xdx
Đặt t sin x suy ra dt cosxdx, x 0 t 0, x t 1
Trang 23Ví dụ 6: Cho tích phân 6
3 0
Trang 24Đặt t 1 cos x t2 1 cos x2tdt sin xdx.
Trang 26C. 2 2
F x 2
I x cos x dx xdx cos xdx xdx cos xd sin x
Trang 27d sin x cos x sin x cos x
Câu 8: Cho tích phân 3
Trang 28Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 30A I F
3 F
1 B I F
6 F
3 C I F
9 F
3 D I F
4 F
2Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
e e k
dx a b ln
2 sin x
Trang 32 , chọn v tan x
3 2
A ln a ln a 1 B ln a ln a 1 C ln ln a 1 D ln ln a 1
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
e 1
Trang 33
e 1
v 2
I
x.e dx 4. Chọn đáp án đúngHỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 34A 1 B 0 C 4 D 2.
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Ta có:
a x
2 0
Trang 35I
x e x được viết dưới dạng I ae b với a, b là các số hữu tỉ.Khẳng định nào sau đây đúng?
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Trang 362
2 2
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 37I x 1 ln xdx được viết dưới dạng a ln 4 b
c
(a, b, c là các sốnguyên) Khi đó a+b+c bằng
A 17 B 10 C 13 D 28
hướng dẫn giải ĐAP AN D
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 38x dx du dx
dv v tan x cos x
Trang 39Xét dấu của biểu thức trong dấu giá trị tuyệt đối trên
a b;Dựa vào dấu để tách tích phân trên mỗi đoạn tương ứng ( sử dụng tính chất 3 để tách)
+) Cho f x( ) 0 tìm nghiệm trên
a b;+) Xét dấu của f x( ) trên
a b; , dựa vào dấu của f x( ) để tách tích phân trên mỗi đoạn tương ứng ( sử Trang 402 Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
2 1
Trang 411 cos 2xdx 2 sin x dx 2 sin xdx 2 sin xdx
Trang 43Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
0 0
0
0 0
0
-
-
-+ +
+ +
+
+ + +
+∞
3 1
-1
- 3 -∞
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 443 0
Trang 45Dạng 6: Tích phân siêu việt
I
x x Sử dụng phương pháp đổi biến số với 2ux , tích phân I đượcbiến đổi thành dạng nào sau đây:
Trang 462 2
Trang 47LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 46
A I 0 B.
202022019
201922019
201822018
22019
x x
Trang 48f t t
f x x
22
d
3x 1
f x x
f x x
Tính tích
phân 4
3d
I
f x xA I 3 2ln 22 B I 2ln 22 C I ln 22 D I 2ln 2
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Ta có 4
1d
1d
1d
1
ln2
Trang 49LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 48
D I b e a
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
I
f x x.A 8 B 16 C 2 D 4
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Trang 50LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 49
Lời giải ĐÁP ÁN B
Ta có
2 2 1
1dln
x x x
Đặt e2018 1
2 2
a b
2Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 51LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 50
Từ
1 và
2 ta có3
58
a b a b
a b
12
Trang 52LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 51
Xét
1
2 2 0d
Ta có: 1
2
0
ed
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 53LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 52
Sử dụng phương pháp đổi biến số Đặt tln
x , suy ra dt 1dx Trang 54LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 53
Câu 9: Cho tích phân
1 e 3
x x
t t x
Trang 55LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 54
Xét
3 1 0
de
2d
2 3
3213
a b
Dạng 7: Tích phân hàm ẩn
1 Phương pháp
Phương pháp chung cho loại toán này là áp dụng kỹ thuật đổi biến, phương pháp từng phần và kỹ thuật
đạo hàm…, ngoài ra ta có một vài dạng đặc trưng sau:
Loại 1: Biểu thức tích phân đưa về dạng: u x f x
( ) ( )
' +u x f x'( ) ( )
=h x( )
Cách giải:
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 56LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 55
Trang 57LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 56
2018 2019
I
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Từ giả thiết 3f x
xf x
x2018, nhân hai vế cho x2 ta đượcNhân hai vế cho e x để thu được đạo hàm đúng, ta được
Trang 58LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 57
Ví dụ 3: Cho hàm số f x có đạo hàm trên
, thỏa mãn f x'
2018f x
2018x2017 2018e x với mọix và f
0 2018 Giá trị f
1 bằngA 2018e2018 B 2017e2018 C 2018e2018 D 2019e2018
Lời giải ĐÁP ÁN D
Nhân hai vế cho e2018x để thu được đạo hàm đúng, ta được
2
e
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Nhân hai vế cho
Trang 59LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 58
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Trang 60LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 59
Giả sử F x
là nguyên hàm của hàm số f x
A 1 B 3 C 2 D 4
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Lời bình: Với cách làm này, các em chỉ cần nắm rõ nguyên tắc tìm một hàm số đại diện cho lớp hàm số
thỏa mãn giả thiết bài toán là có thể dễ dàng tìm được kết quả bài toán bằng máy tính hoặc bằng phươngpháp cơ bản với hàm số y f x
khá đơn giản Đối với bài toán này ta có thể chọn hàm số h x
1 chođơn giản hơn nữa
Trang 61LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 60
Ví dụ 10: Cho hàm số f x
liên tục trong đoạn
1;e , biết e
1 1
k 22k 1 1
Trang 62LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 61
Ví dụ 13: Cho f x
là hàm liên tục trên đoạn
0;a thỏa mãn
trong đó b, c là hai số nguyên dương và b
c là phân số tối giản Khi đó b c có giá trị thuộc khoảng nàodưới đây?
A
11; 22
B
0;9 C
7; 21
D
2017; 2020
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
f x x bằngA 2 B 6 C 4 D 10
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Trang 63LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 62
2d
2 0
Trang 64LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 63
v x
Trang 65LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 64
0 0 2
Từ giả thiết, thay x bằng x ta được 2f
x f x
cos x Trang 66LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 65
Câu 6: Cho hàm số f x liên tục trên
1; 2Từ giả thiết, thay x bằng 1
Trang 67LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 66
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
3
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 68LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 67
Hướng dẫn giải ĐAP ÁN A
2 4
2
1 2 2
Trang 69LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 68
261.7
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Trang 70LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 69
2
2 2
Trang 71LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 70
e
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Hỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 72LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 71
D
Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Hàm dưới dấu tích phân là
Trang 73LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 72
21
f x (làm tiếp như trên)
Câu 4: Cho hàm số f x
có đạo hàm liên tục trên
0;1 , thỏa mãn 1
2Hàm dưới dấu tích phân là
2 Trang 74LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 73
f x f x (làm tiếp như trên)
Câu 5: Cho hàm số f x
nhận giá trị dương và có đạo hàm f x
liên tục trên
1; 2 , thỏa mãnHỗ Trợ Tài Liệu
Fanpage: https://www.facebook.com/hotrotailieu1st/
www.hotrotailieu.com
Trang 75LỚP TOÁN THẦY CƯ – TP HUẾ SĐT: 0834332133 Page 74
Hàm dưới dấu tích phân là