Báo cáo " Nghiên cứu vấn đề đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật ở nước ta hiện nay " doc

Bởi chưa bao giờ những nghiên cứu về phát triển bền vững và hoạt động xây dựng pháp luật thời gian qua nhìn nhận việc đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp lu

PGS.TS NguyÔn V¨n §éng*

1 Cách tiếp cận và hướng giải quyết

vấn đề

Trên diễn đàn khoa học pháp lí ở trong và

ngoài nước thời gian qua, vấn đề đảm bảo yêu

cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây

dựng pháp luật chưa được nghiên cứu Hạn

chế chính trong nghiên cứu khoa học về vấn

đề này thể hiện ở chỗ tuy đã nghiên cứu phát

triển bền vững nhưng chưa gắn phát triển bền

vững với hoạt động xây dựng pháp luật; có

nghiên cứu hoạt động xây dựng pháp luật

nhưng chưa gắn hoạt động xây dựng pháp

luật với phát triển bền vững Do đó, việc

nghiên cứu vấn đề này như là đề tài khoa học

độc lập sẽ mang tính tổng thể, tính toàn diện,

tính hệ thống, tính thực tiễn và tính năng

động cao, đòi hỏi phải có cách tiếp cận chung

và cách tiếp cận riêng từng vấn đề cụ thể

a Cách tiếp cận chung

- Cách tiếp cận tổng thể, toàn diện và có

tính hệ thống: Cách tiếp cận này sẽ giúp

chúng ta tìm hiểu được lịch sử hình thành,

phát triển, bản chất của quan điểm "phát

triển bền vững" với nội dung là kết hợp hài

hoà tăng trưởng kinh tế (có tài liệu sử dụng

khái niệm "phát triển kinh tế") với bảo đảm

tiến bộ xã hội và bảo vệ, cải thiện, nâng cao

chất lượng môi trường; nghiên cứu sâu sắc

được cơ sở lí luận và thực tiễn đảm bảo yêu

cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây

dựng pháp luật ở ngoài nước và trong nước

Bởi chưa bao giờ những nghiên cứu về phát triển bền vững và hoạt động xây dựng pháp luật thời gian qua nhìn nhận việc đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật như là nguyên tắc, đòi hỏi, yêu cầu, động lực, nguồn lực, mục tiêu

và kết quả của hoạt động xây dựng pháp luật

ở nước ta trong bối cảnh đổi mới, phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế, cho nên cách tiếp cận tổng thể, toàn diện, hệ thống của việc nghiên cứu sẽ làm rõ được nhiều vấn đề

lí luận và thực tiễn, từ đó xây dựng các giải pháp pháp lí đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật của nước ta trong thời gian tới

- Cách tiếp cận thực tiễn: Mục đích của cách tiếp cận này là nhằm tổng kết, đánh giá thực tiễn đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật ở nước ta để rút ra những bài học thành công

và chưa thành công Ngoài việc tổng kết, đánh giá thực tiễn ở Việt Nam, các nhà khoa học còn phải nghiên cứu cả thực tiễn đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật của một số nước, nhất là các nước Đông Nam Á, để có căn cứ

so sánh với Việt Nam Cách tiếp cận thực

* Giảng viên chính Khoa hành chính - nhà nước Trường Đại học Luật Hà Nội

tiễn còn được thể hiện ở tính khả thi của

những giải pháp pháp lí được đề xuất, sao

cho các giải pháp đó có thể được áp dụng

ngay trong thực tiễn xây dựng pháp luật của

nước ta trong thời gian gần nhất

- Cách tiếp cận "động": Bằng cách tiếp

cận này, các vấn đề khoa học sẽ được nghiên

cứu trong bối cảnh vận động không ngừng

của các quan hệ xã hội có liên quan, đặc biệt

là của những đối tượng mà pháp luật điều

chỉnh Cách tiếp cận mang tính "động" còn

được thể hiện ở chỗ: Các giải pháp pháp lí

được đưa ra phải có tính năng động, linh

hoạt, uyển chuyển, phù hợp với sự phát triển

nhanh chóng của đất nước; của đổi mới tư

duy nói chung, tư duy pháp lí nói riêng; của

hệ thống pháp luật Việt Nam, pháp luật quốc

tế và của mức độ, phạm vi, quy mô, nội

dung, hình thức hội nhập quốc tế, trong đó

có hội nhập pháp luật của nước ta hiện nay

b Cách tiếp cận riêng từng vấn đề khoa học

Trước khi tiếp cận riêng từng vấn đề khoa

học cụ thể, cần quán triệt quan điểm sau đây:

Nhằm khắc phục nhược điểm trong nghiên

cứu khoa học thời gian qua về phát triển bền

vững và hoạt động xây dựng pháp luật cần

nghiên cứu phối kết hợp nhuần nhuyễn, linh

hoạt, sáng tạo giữa phát triển bền vững với

hoạt động xây dựng pháp luật; không nghiên

cứu sâu vấn đề phát triển bền vững trong mối

quan hệ với hoạt động xây dựng pháp luật mà

chủ yếu là nghiên cứu hoạt động xây dựng

pháp luật trong mối quan hệ chặt chẽ, thống

nhất với phát triển bền vững Xuất phát từ

quan điểm đó thì không thể không đề cập các

vấn đề về tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến

bộ xã hội và bảo vệ, cải thiện, nâng cao chất

lượng môi trường và mối quan hệ chặt chẽ, thống nhất, tác động qua lại giữa ba yếu tố đó

đã tạo nên bản chất của phát triển bền vững, cũng như sự kết hợp chặt chẽ, hài hoà ba yếu

tố đó như là yêu cầu, nguyên tắc vô cùng quan trọng trong xây dựng và phát triển đất nước nhằm đảm bảo cho nước ta vừa phát triển nhanh vừa phát triển bền vững Tuy nhiên, cả ba vấn đề đó lại không phải là đối tượng nghiên cứu của luật học mà chúng là đối tượng nghiên cứu của kinh tế học, xã hội học và khoa học về môi trường và quản lí môi trường Tiếp thu có chọn lọc những thành quả của ba khoa học nói trên, ở đây, cần tiếp cận vấn đề từ góc độ khoa học pháp lí, đặc biệt là

từ góc độ kĩ thuật xây dựng pháp luật để giải quyết các vấn đề lí luận và thực tiễn đặt ra trên cơ sở mặc nhiên thừa nhận tính đúng đắn, tính lợi ích của phát triển bền vững trong

sự phát triển của đất nước nói chung, của hệ thống pháp luật nước nhà nói riêng

Mục đích nghiên cứu những vấn đề lí luận liên quan tới việc đảm bảo yếu tố "kết hợp chặt chẽ, thống nhất, hài hoà giữa tăng tr-ưởng kinh tế với bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ, cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường" trong hoạt động xây dựng pháp luật

là nhằm xác lập phương pháp nhận thức khoa học, cơ sở phương pháp luận đúng đắn phục

vụ việc lồng ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào nội dung hoạt động xây dựng pháp luật để cho ra đời sản phẩm pháp luật có tính bền vững, ổn định, khả thi nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước Cần thấu triệt nguyên tắc thống nhất giữa ba yếu tố cấu thành khái niệm "phát triển bền vững" là tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo

vệ, cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường

Nếu chỉ thiên về hay quá nhấn mạnh một yếu

tố nào trong cơ cấu thống nhất ba thành phần

của nội dung khái niệm "phát triển bền vững"

trong hoạt động xây dựng pháp luật thì đều

phá vỡ tính thống nhất của mối quan hệ giữa

ba yếu tố đó và triệt tiêu các yếu tố khác và

như vậy sẽ không đạt được mục tiêu nghiên

cứu Tuy nhiên, đối tượng điều chỉnh của

pháp luật ở nước ta bao gồm nhiều lĩnh vực

quan hệ xã hội cơ bản như kinh tế, chính trị,

văn hoá, giáo dục, khoa học-công nghệ, môi

trường, xã hội (theo nghĩa hẹp), an ninh, quốc

phòng, đối ngoại với những đặc điểm, tính

chất và nội dung khác nhau, cho nên việc

lồng ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào

nội dung hoạt động xây dựng pháp luật về

mỗi lĩnh vực quan hệ xã hội cơ bản đó cũng

đòi hỏi phải có nội dung, hình thức, phương

pháp, mức độ, phạm vi phù hợp với đặc điểm,

tính chất, nội dung của từng lĩnh vực quan

hệ xã hội cơ bản được pháp luật điều chỉnh

Tất cả những vấn đề này cần được làm sáng

tỏ về mặt lí luận Như vậy, lồng ghép yếu tố

"phát triển bền vững" vào nội dung hoạt

động xây dựng pháp luật là yêu cầu, nguyên

tắc pháp lí bắt buộc nhưng nguyên tắc đó

phải được vận dụng một cách uyển chuyển,

linh hoạt, sáng tạo trong từng lĩnh vực quan

hệ xã hội cơ bản được pháp luật điều chỉnh,

sao cho việc lồng ghép đó vừa tương xứng

với mục đích và phạm vi điều chỉnh của

pháp luật, vừa phù hợp với tính chất, nội

dung, đặc điểm của lĩnh vực quan hệ xã hội

cơ bản mà pháp luật điều chỉnh

Hoạt động xây dựng pháp luật ở nước ta

hiện nay nhằm sáng tạo ra hệ thống các quy

phạm pháp luật có chất lượng và có tính khả thi cao mà toàn bộ những quy phạm pháp luật đó được chứa đựng trong các loại văn bản quy phạm pháp luật khác nhau do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền và cá nhân có thẩm quyền ban hành, theo trình tự, thủ tục

do pháp luật quy định Như vậy, xét theo khía cạnh này (khía cạnh hình thức chứa đựng hay hình thức thể hiện nội dung của các quy phạm pháp luật) thì hoạt động xây dựng pháp luật chính là hoạt động xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật theo trình

tự, thủ tục do pháp luật quy định và việc lồng ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào nội dung hoạt động xây dựng pháp luật về thực chất là gắn yếu tố "kết hợp chặt chẽ, thống nhất, hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế với bảo đảm tiến bộ xã hội với bảo vệ, cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường" vào các khâu (các giai đoạn, công đoạn) của quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật Trên cơ sở nhận thức như vậy, cần nghiên cứu cả trên bình diện lí luận lẫn thực tiễn vấn đề lồng ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào các giai đoạn của quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật của trung ương và địa phương theo quy định của pháp luật hiện hành nhằm tạo cơ sở khoa học cho việc vận dụng những thành quả nghiên cứu đó vào quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về từng lĩnh vực cụ thể Vận dụng những thành quả nghiên cứu lí luận về đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật vào thực tiễn xây dựng pháp luật về kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục, khoa học-công nghệ, môi trường, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối

ngoại là hướng nghiên cứu thể hiện cách tiếp

cận vấn đề nghiên cứu từ tổng thể đến cụ thể

Phương pháp tiếp cận và giải quyết những

vấn đề nêu trên cần hết sức tỉnh táo, mềm

dẻo, linh hoạt và sáng tạo, nếu không sẽ đi

chệch mục tiêu nghiên cứu Nếu khai thác,

tìm hiểu quá nông, hời hợt cách thức lồng

ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào nội

dung hoạt động xây dựng pháp luật trong lĩnh

vực quan hệ xã hội cụ thể được pháp luật điều

chỉnh thì kết quả sẽ thiếu tính thực tiễn và

cũng không thể đi tới những kết luận khoa

học cần thiết, làm cơ sở nhận thức, cơ sở

phương pháp luận cho việc ứng dụng những

thành tựu của lí luận khoa học vào thực tiễn

Ngược lại, nếu khai thác, tìm hiểu quá sâu,

quá tỉ mỉ, quá chi tiết cách thức lồng ghép

yếu tố "phát triển bền vững" vào nội dung

hoạt động xây dựng pháp luật trong từng mặt

cụ thể thì có thể bảo đảm được đầy đủ tính

thực tiễn nhưng e rằng lại khó đạt được

những kết luận mang tính lí luận khoa học

Do vậy, quan điểm tiếp cận ở đây là phải vừa

từ lí luận để giải quyết những vấn đề của thực

tiễn đang đặt ra về đảm bảo yêu cầu phát triển

bền vững trong hoạt động xây dựng pháp

luật, vừa từ thực tiễn để khái quát lên thành lí

luận khoa học để làm cơ sở tư tưởng tiếp tục

chỉ đạo thực tiễn Bởi khi nghiên cứu vấn đề

này còn cần phân tích, đánh giá thực trạng

đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong

hoạt động xây dựng pháp luật từ trước tới nay

cho nên quan điểm tiếp cận vấn đề đánh giá ở

đây là phải dựa vào mục đích, yêu cầu,

nguyên tắc, tiêu chuẩn khoa học của việc

đảm bảo chung cho cả quá trình hoạt động

xây dựng pháp luật và của từng loại hoạt

động xây dựng pháp luật trong mỗi lĩnh vực quan hệ xã hội cơ bản được pháp luật điều chỉnh; đánh giá cả mặt ưu, mặt khuyết và phân tích kĩ nguyên nhân của chúng

Một câu hỏi được đặt ra cần giải đáp là làm gì và làm như thế nào từ góc độ pháp luật để đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật? Đây cũng chính là vấn đề cơ bản thứ ba cần nghiên cứu - những giải pháp pháp lí chủ yếu nhằm đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật ở nước ta trong điều kiện đổi mới, phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế Quan điểm tiếp cận vấn đề này là không tìm hiểu hết tất cả các giải pháp pháp lí mà chỉ phân tích, làm rõ những giải pháp pháp lí chủ yếu được áp dụng chung cho cả quá trình hoạt động xây dựng pháp luật xét từ góc độ đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững Còn những giải pháp pháp lí cụ thể mang tính tổ chức-kĩ thuật trong từng lĩnh vực pháp luật sẽ căn cứ vào mục đích, yêu cầu của điều chỉnh pháp luật, phạm vi điều chỉnh pháp luật, tính chất, nội dung và đặc điểm của đối tượng điều chỉnh pháp luật mà xác định

Như vậy, có ba vấn đề trọng tâm của việc nghiên cứu là cơ sở lí luận của việc đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật, vận dụng lí luận vào thực tiễn lồng ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào nội dung hoạt động soạn thảo

và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật

về các lĩnh vực quản lí nhà nước, quản lí xã hội và những giải pháp pháp lí đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật Từ các phương pháp tiếp cận

vấn đề nghiên cứu ở trên, có thể xác định

hướng giải quyết các vấn đề cơ bản như sau:

Đối với vấn đề cơ bản thứ nhất, hướng

giải quyết tập trung vào việc phân tích, làm

rõ các khái niệm, các quan điểm chính trị và

quan điểm khoa học ở trong nước, ngoài

nước về phát triển bền vững và đảm bảo yêu

cầu phát triển bền vững khi hoạch định và

thực hiện chính sách, pháp luật; bản chất,

mục tiêu, nguyên tắc, nội dung, hình thức,

quy trình… của hoạt động xây dựng pháp

luật; mục tiêu, nguyên tắc của đảm bảo yêu

cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây

dựng pháp luật Ở đây, cần chú ý rằng hoạt

động xây dựng pháp luật, xét về mặt hình

thức là hoạt động xây dựng các văn bản quy

phạm pháp luật Do đó, việc lồng ghép yếu

tố "phát triển bền vững" vào nội dung hoạt

động xây dựng các văn bản quy phạm pháp

luật, một mặt, phải phù hợp với mục đích

điều chỉnh; tính chất, nội dung, đặc điểm của

đối tượng điều chỉnh và phạm vi điều chỉnh

của từng loại văn bản quy phạm pháp luật và

phải theo đúng trình tự, thủ tục soạn thảo và

ban hành từng loại văn bản ấy như đã được

quy định trong Luật ban hành văn bản quy

phạm pháp luật năm 1996 (được sửa đổi, bổ

sung năm 2002, 2008) và Luật ban hành văn

bản quy phạm pháp luật của hội đồng nhân

dân và ủy ban nhân dân năm 2004 Việc

nghiên cứu lí luận sẽ luận giải các phương

thức (cách thức) lồng ghép có hiệu quả nhất

yếu tố "phát triển bền vững" vào quá trình

hoạt động xây dựng các văn bản quy phạm

pháp luật từ trung ương xuống địa phương

Vấn đề cơ bản thứ hai sẽ được giải quyết

theo hướng nghiên cứu ứng dụng các thành

quả nghiên cứu lí luận ở phần trên vào quá trình hoạt động soạn thảo và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về từng lĩnh vực quản lí nhà nước, quản lí xã hội Hướng nghiên cứu này mang tính thực tiễn cao, đòi hỏi phải làm sáng tỏ được những vấn đề như đặc điểm, nội dung, hình thức, phương pháp, mức độ, phạm vi lồng ghép yếu tố "phát triển bền vững" vào quá trình soạn thảo và ban hành các loại văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh những lĩnh vực quan hệ xã hội cơ bản khác nhau; phân tích, đánh giá một cách sâu sắc, đầy đủ, toàn diện, khách quan, khoa học thực trạng đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong quá trình hoạt động soạn thảo

và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật

ở nước ta hiện nay nhằm nêu ra được ưu điểm, khuyết điểm và nguyên nhân của chúng Vấn đề cơ bản thứ ba sẽ được làm sáng tỏ thông qua những lập luận về sự cần thiết phải xây dựng các giải pháp pháp lí ở cấp độ chung, khái quát cho cả quá trình hoạt động xây dựng pháp luật trước yêu cầu đảm bảo yếu tố phát triển bền vững; nội dung và cách thức thực hiện từng giải pháp pháp pháp lí ấy trong quá trình hoạt động xây dựng pháp luật về từng lĩnh vực quản lí nhà nước, quản lí xã hội

2 Những vấn đề mới về lí luận và thực tiễn cần được nghiên cứu

Một là, các vấn đề thuộc cơ sở lí luận của việc đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật mà việc phân tích làm rõ chúng sẽ tạo tiền đề nhận thức tư tưởng quan trọng để giải quyết các vấn đề thực tiễn Đó là các vấn đề: Khái niệm "phát triển bền vững" và quan điểm về phát triển bền vững trên thế giới và ở Việt

Nam; khái niệm "yêu cầu phát triển bền

vững" trong khoa học và trong hoạt động

xây dựng pháp luật; khái niệm "hoạt động

xây dựng pháp luật" và hoạt động xây dựng

pháp luật trong điều kiện đảm bảo yêu cầu

phát triển bền vững; sự cần thiết phải đảm

bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt

động xây dựng pháp luật ở Việt Nam hiện

nay; nội dung, hình thức, phương pháp, quy

trình đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững

trong xây dựng pháp luật; những điều kiện

đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong

xây dựng pháp luật ở Việt Nam trong bối

cảnh đổi mới, phát triển nhanh, bền vững và

hội nhập quốc tế Trong những vấn đề lí luận

cần nghiên cứu ở đây thì chỉ có khái niệm

"phát triển bền vững" và quan điểm về phát

triển bền vững trên thế giới và ở Việt Nam,

khái niệm "hoạt động xây dựng pháp luật" là

các vấn đề kế thừa kết quả nghiên cứu đã có,

còn lại đều là những vấn đề mới

Hai là , những vấn đề thực tiễn (hay các

vấn đề vận dụng lí luận vào thực tiễn) của

việc đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững

trong hoạt động xây dựng pháp luật Trên cơ

sở thành quả nghiên cứu những vấn đề lí

luận, việc nghiên cứu các vấn đề thực tiễn sẽ

làm sáng tỏ nội dung đảm bảo yêu cầu phát

triển bền vững trong hoạt động xây dựng

pháp luật (mà thực chất là hoạt động soạn

thảo và ban hành các văn bản quy phạm

pháp luật) về về kinh tế, chính trị, văn hoá,

giáo dục, khoa học-công nghệ, môi trường,

xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại;

đánh giá hiện trạng của việc đảm bảo đó trên

hai phương diện ưu điểm, nhược điểm và

nêu rõ nguyên nhân của ưu, nhược điểm ấy

Đây hoàn toàn là những vấn đề mới

Ba là, những vấn đề vừa mang tính lí luận vừa có tính thực tiễn - những giải pháp pháp

lí nhằm đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật ở Việt Nam trong điều kiện đổi mới, phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế Việc xây dựng và đề xuất các giải pháp pháp lí đó

là hết sức quan trọng và cần thiết vì trong điều kiện hiện nay, bên cạnh một số điểm chung giống với các nước khác thì việc bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật ở mỗi quốc gia, mỗi dân tộc còn có những đặc điểm riêng do điều kiện tự nhiên, điều kiện xã hội, con người, văn hoá, trình độ phát triển kinh tế, văn hoá

và xã hội quy định Không thể áp dụng máy móc, giáo điều mô hình của nước này cho nước khác được Nước ta cũng không nằm ngoài quy luật ấy Hơn nữa, ở nước ta hiện nay, việc bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật là quá trình hoạt động hết sức gian khổ và khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy, muốn đạt được kết quả như mong muốn thì quá trình đó phải được thực hiện bằng những giải pháp pháp lí phù hợp với tình hình

và đặc điểm của Việt Nam và khi đề xuất các giải pháp pháp lí cần phân tích làm rõ được bối cảnh và đặc điểm riêng ấy

Các giải pháp pháp lí có nhiều chủng loại thuộc nhiều cấp độ khác nhau và thích ứng với nhiều điều kiện và bối cảnh thực tế khác nhau nhưng ở đây cần nêu những giải pháp pháp lí cơ bản có ý nghĩa chung nhất

về các phương diện tư duy pháp lí, pháp luật,

kĩ thuật xây dựng pháp luật, kiểm tra, giám

sát và xử lí vi phạm

Về phương diện tư duy pháp lí: Cần

nghiên cứu làm rõ tính tất yếu của việc đổi

mới nhận thức về hoạt động xây dựng pháp

luật trước yêu cầu lồng ghép yếu tố phát triển

bền vững trong các giai đoạn của quá trình xây

dựng pháp luật (mà về thực chất là các công

đoạn trong trình tự, thủ tục soạn thảo và ban

hành văn bản quy phạm pháp luật theo quy

định của pháp luật hiện hành) và nêu rõ cần

đổi mới những gì và để làm gì Đổi mới tư duy

pháp lí là vấn đề không mới nhưng đổi mới tư

duy pháp lí về hoạt động xây dựng pháp luật

trước yêu cầu lồng ghép yếu tố phát triển bền

vững trong các giai đoạn của quá trình xây

dựng pháp luật là vấn đề mới cần nghiên cứu

Đối với pháp luật, cần nghiên cứu làm rõ

sự cần thiết và nội dung của việc đổi mới,

hoàn thiện pháp luật về đảm bảo yêu cầu phát

triển bền vững trong hoạt động xây dựng

pháp luật Về thực chất, đó là đổi mới, hoàn

thiện các quy định pháp luật hiện hành về

trình tự, thủ tục soạn thảo và ban hành các

văn bản quy phạm pháp luật, được thể hiện

chủ yếu trong Luật ban hành văn bản quy

phạm pháp luật và Luật ban hành văn bản

quy phạm pháp luật của HĐND và UBND

Đối với khoa học pháp lí, đây cũng là vấn đề

mới cần nghiên cứu

Về kĩ thuật xây dựng pháp luật Kĩ thuật

xây dựng pháp luật là toàn bộ các phương

pháp, thủ pháp, cách thức, kĩ xảo, thao tác…

được sử dụng trong quá trình sáng tạo ra các

quy phạm pháp luật, các chế định pháp luật có

chất lượng cao Vấn đề này cũng đã được

nghiên cứu khá nhiều ở trong nước và ngoài

nước mà bây giờ cần tiếp tục nghiên cứu trên

bình diện mới là cải tiến, nâng cao kĩ thuật xây dựng pháp luật phục vụ việc lồng ghép yếu tố phát triển bền vững trong các giai đoạn của quá trình soạn thảo và ban hành các loại văn bản quy phạm pháp luật của trung ương và địa phương Rõ ràng, đây là vấn đề hoàn toàn mới của khoa học pháp lí

Đối với công tác kiểm tra, giám sát việc lồng ghép yếu tố phát triển bền vững trong các giai đoạn của quá trình xây dựng pháp luật, việc nghiên cứu cần làm rõ chủ thể thực hiện; mục đích, nội dung, hình thức, phương pháp kiểm tra, giám sát Trong quá trình nghiên cứu cần kế thừa những thành tựu nghiên cứu trước đây về kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng pháp luật nhưng phải phát triển, bổ sung những thành tựu đó bằng các tri thức mới vì đây là vấn đề mới được đặt ra để nghiên cứu

Về việc xử lí vi phạm những quy định pháp luật về đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững trong hoạt động xây dựng pháp luật, việc nghiên cứu cần phân tích làm rõ sự cần thiết phải xử lí cá nhân, tổ chức cố tình vi phạm pháp luật (vì từ trước tới nay chưa xử

lí một trường hợp nào ban hành văn bản quy phạm pháp luật sai trái gây hậu quả xấu cho

xã hội cả); căn cứ để truy cứu trách nhiệm pháp lí, trình tự và thủ tục truy cứu trách nhiệm pháp lí; các nguyên tắc của truy cứu trách nhiệm pháp lí… Việc xử lí vi phạm pháp luật trong các lĩnh vực hành chính, hình

sự, dân sự, kỉ luật nhà nước đã được nghiên cứu khá nhiều nhưng xử lí vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đặc thù này thì chưa được nghiên cứu Do đó, đây cũng là vấn đề mới cần nghiên cứu./