Bộ đề ôn tập giáo dục công dân 9doc

Trả lời Học sinh nêu được các nội dung sau: + Khái niệm truyền thống tốt đẹp: Là những giá trị tinh thần những tư tưởng,đức tính, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp được hình thành trong quá

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GDCD 9

-******************** -Câu 1: Em hãy cho biết những trường hợp nào thì thực hiện quyền khiếu nại, trường

hợp nào thì thực hiện quyền tố cáo? Cho ví dụ minh họa?

VD: Phát hiện anh Nguyễn Văn A là cán bộ thu thuế ở huyện nhận hối lộ

Câu 2: Cho tình huống sau:

Bạn A là học sinh chậm tiến của lớp: Thường xuyên bỏ tiết, nghỉ học khôngphép, không học bài cũ, nhiều lúc còn đánh nhau với các bạn ở trong và ngoài trường.Hỏi ?

a Bạn A đã vi phạm những chuẩn mực đạo đức nào ?

b Bạn A đã vi phạm những chuẩn mực pháp luật nào ?

c Ai có quyền xử lý việc vi phạm của Bạn A ? Xác định hậu quả của những hành vitrên theo quan điểm của em ?

Trả lời

a A đã vi phạm những chuẩn mực đạo đức là:

- A Là một học sinh chưa ngoan, chưa nhận thức được tầm quan trọng của việchọc, vô ý thức trong việc chấp hành các quy định của nhà trường dẫn đến bỏ tiết, nghỉhọc không phép Vậy A đã vi phạm chuẩn mực đạo đức: “ Sống có kỉ luật, sống có mụcđích”

- Hành vi đánh nhau với bạn ở trong và ngoài trường thể hiện rõ sự mất đoàn kết,thiếu tôn trọng người khác, làm ảnh hưởng đến tình bạn (lẽ ra phải xây dựng tình bạntrong sáng, lành mạnh) đồng thời làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự, văn hóa địaphương Vậy A đã vi phạm chuẩn mực đạo đức: Sống tự trọng, tôn trọng người khác.Sống nhân ái, vị tha, sống có văn hóa

b A đã vi phạm những chuẩn mực pháp luật.

- Quyền và nghĩa vụ học tập của công dân do thiếu ý thức học tập

- Quyền bất khả xâm phạm thân thể của công dân do đánh nhau với bạn; Quyền

và nghĩa vụ của công dân về trật tự xã hội

c Nhà trường hoặc giáo viên chủ nhiệm ( được ủy quyền) là đại diện cơ quan nhà

nước có quyền xử lý việc vi phạm của A

* Hậu quả của những hành vi đó là:

+ Bản thân A sẽ bị lưu ban (Nếu A cứ bỏ tiết thường xuyên, nghỉ học không rõ lý

do, không học bài cũ thì sẽ không tiếp thu được bài lâu ngày kiến thức bị hổng, khôngtheo kịp chương trình)

+ Gia đình phải mất một khoản chi phí cho việc học lại của A và xấu hổ với mọingười

+ A không thực hiện tốt nghĩa vụ của một công dân; gây mất trật tự an toàn xãhội, ảnh hưởng xấu đến lối sống của cộng đồng dân cư

Câu 3: Em hiểu tự chủ là gì? Ý nghĩa của tính tự chủ trong cuộc sống? Hãy viết một

đoạn ngắn trong đó nêu được tính tự chủ của bản thân về một việc cụ thể?

Trả lời

- Tự chủ là làm chủ bản thân Người biết tự chủ là người làm chủ được những suynghĩ, tình cảm và hành vi của mình trong mọi hoàn cảnh, tình huống, luôn có thái độbình tĩnh, tự tin và biết tự điều chỉnh hành vi của mình

- Ý nghĩa: Tự chủ là một đức tính quý giá và rất cần thiết trong cuộc sống Nhờ

có tính tự chủ mà con người biết sống một cách đúng đắn và biết cư xử có đạo đức, cóvăn hóa Tính tự chủ giúp ta đứng vững trước những tình huống khó khăn và những thửthách, cám dỗ, tránh được những sai lầm không đáng có

- Học sinh viết được đoạn văn ngắn, diễn đạt lưu loát, trình bày rõ ràng Trongđoạn văn nêu được tính tự chủ của bản thân về một sự việc cụ thể nào đó

Câu 4: Thế nào là bảo vệ hòa bình? Vì sao chúng ta phải bảo vệ hòa bình, ngăn ngừa

chiến tranh?

Trả lời

- Bảo vệ hòa bình là: Giữ gìn cuộc sống xã hội bình yên; dùng thương lượng đàmphán để giải quyết mọi mâu thuẫn, xung đột giữa các dân tộc, tôn giáo; không để xảy rachiến tranh hay xung đột vũ trang

- Chúng ta phải bảo vệ hòa bình, ngăn ngừa chiến tranh vì: Hòa bình đem lại cuộcsống bình yên, ấm no, hạnh phúc… là khát vọng của toàn nhân loại Còn chiến tranh chỉđem lại đau thương, đói nghèo, thất học, mất mát…chiến tranh là thảm họa của loàingười

Câu 5: Em hiểu như thế nào về truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam? Những câu

tục ngữ, ca dao, danh ngôn sau nói về truyền thống gì của dân tộc Việt Nam? (Đánhdấu x vào ô trống đúng tương ứng)

Tục ngữ, ca dao, danh ngôn Đoàn

kết

Nhân nghĩa

Biết ơn Siêng

năng

a Có công mài sắt có ngày nên

kim

b Ăn trái nhớ kẻ trồng cây

Ăn gạo nhớ kẻ đâm, xay, giần

- Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp đáng tự hào như yêu nước, bấtkhuất chống giặc ngoại xâm, đoàn kết, nhân nghĩa, cần cù lao động, tôn sư trọng đạo,hiếu thảo…các truyền thống về văn hóa, nghệ thuật

- Mỗi lựa chọn đúng được 0,25điểm

Đoàn kết: C; Biết ơn: B Siêng năng: A Nhân nghĩa: D

Câu 6: Hợp tác là gì? Vì sao sự hợp tác giữa các quốc gia, dân tộc hiện nay lại trở thành

một vấn đề quan trọng và tất yếu ? Là một học sinh em thấy mình cần phải làm gì để rènluyện tinh thần hợp tác

Trả lời

- Hợp tác là cùng chung sức làm việc, giúp đỡ hỗ trợ lẫn nhau trong công việc,lĩnh vực nào đó vì mục đích chung Hợp tác phải dựa trên cơ sở bình đẳng, hai bên cùng

có lợi và không làm phương hại đến lợi ích của người khác

- Sự hợp tác giữa các quốc gia dân tộc hiện nay trở thành một vấn đề quan trọng

và tất yếu vì: trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những vấn đề bức xúc có tínhtoàn cầu ( bảo vệ môi trường, hạn chế sự bùng nổ dân số, khắc phục tình trạng đóinghèo…) mà không một quốc gia dân tộc riêng lẻ nào có thể tự giải quyết thì hợp tácquốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu

- Trách nhiệm của bản thân em:

+ Rèn luyện tinh thần hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh

+ Có thái độ hữu nghị, đoàn kêt với người nước ngoài.

+ Luôn quan tâm đến tình hình thế giới và vai trò của Việt Nam

+ Tham gia hoạt động hợp tác trong học tập, lao động, và hoạt động tinhthần khác

CÂU 7: Trong phần Đặt vấn đề, SGK Giáo dục công dân 9, Bài 7 “Kế thừa và phát huy

truyền thống tốt đẹp của dân tộc”đã nói đến những truyền thống tốt đẹp nào của dân tộc

ta? Theo em chúng ta cần làm gì để kế thừa và phát huy các truyền thống tốt đẹp đó củadân tộc ?

Trả lời

Học sinh nêu được các nội dung sau:

+ Khái niệm truyền thống tốt đẹp: Là những giá trị tinh thần (những tư tưởng,đức tính, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp) được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dàicủa dân tộc, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác

+ Trong phần đặt vấn đề, sgk Giáo dục công dân 9, Bài 7 “Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc”đã nói đến là:

- Truyền thống yêu nước, đấu tranh đến cùng để bảo vệ nần độc lập nước nhà,thống nhất đất nước

- Truyền thống tôn sư trọng đạo

+ Những việc cần làm để kế thừa và phát huy các truyền thống tốt đẹp đó:

- Tự hào, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc

- Lên án và ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống dân tộc

CÂU 8: Thế nào là tệ nạn xã hội ? Chúng có tác hại như thế nào? Theo em những

nguyên nhân nào khiến con người sa vào tệ nạn xã hội? Hãy nêu những quy định cơ bảncủa pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội ?

Trả lời

* Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xãhội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu đến mọi mặt đối với đời sống xãhội

* Tác hại

+ Làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tinh thần và đạo đức con người

+ Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình

+ Gây rối loạn trật tự xã hội, suy thoái giống nòi dân tộc

+ Là nguyên nhân dẫn tới căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS

* Nguyên nhân:

+ Chủ quan: - Lười lao động, ham chơi, đua đòi với bạn bè xấu

- Do tò mò, thiếu hiểu biết về tác hại của TNXH

- ………

+ Khách quan :

- Do hoàn cảnh éo le, cha mẹ nuông chiều, buông lỏng việc giáo dục con cái

- Do các tiêu cực trong xã hội, bị dụ dỗ, bị ép buộc hoặc khống chế

- Do bị bạn bè xấu lôi kéo, rủ rê mà không biết tự chủ

+ Nguyên nhân chính: Chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan

* Những quy định của pháp luật:

+ Cấm đánh bạc dưới mọi hình thức nào, nghiêm cấm tổ chức đánh bạc

+ Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tổ chức sửdụng,cưỡng bức, lôi kéo sử dụng trái phép chất ma túy Người nghiện ma túy bắt buộcphải đi cai nghiện

+ Nghiêm cấm hành vi mại dâm,dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm …

+ Trẻ em không được đánh bạc, uống rượu, hút thuốc và dùng các chất kích thích

có hại cho sức khỏe

+ Nghiêm cấm lôi kéo trẻ em đánh bạc, uống rượu, hút thuốc, dùng chất kichthích có hại cho sức khỏe, nghiêm cấm lôi kéo,dụ dỗ, dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán hoặccho trẻ em sử dụng những văn hóa phẩm đồi trụy, đồ chơi có hại cho sự phát triển lànhmạnh của trẻ

CÂU 9: Chủ Tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về những phẩm đạo đức “cần, kiệm,

liêm, chính, chí công vô tư” Hiện nay, chúng ta đang hưởng ứng thực hiện cuộc vậnđộng: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Vậy em hiểu thế nào vềnhững phẩm chất đạo đức đó? Bản thân em đã thực hiện ra sao?

Trả lời

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là tấm gương sáng về ngững phẩm chất đạo đức “cần,kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” Hiện nay cả nước chúng ta đang tích cực hưởng ứng

cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Em hiểu về những phẩm chất đạo đức của Hồ Chí Minh đó cũng chính là nhữngchuẩn mực chung nhất của đạo đức cách mạng Việt Nam trong thời đại mới cụ thể là:

Cần : Tức là đạo đức cần cù siêng năng lao động có kế hoạch, sáng tạo có năng

suất cao lao động với tinh thần tự lực cánh sinh không lười biếng, không ỷ lại, khôngdựa dẫm Phải thấy rõ lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống nguồn hạnhphúc của chúng ta

Kiệm: Tức là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của của dân

của nước, của bản thân mình,phải tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ, nhiều cái nhỏ cộng lại

thành cái to, Không xa xỉ , không hoang phí, không bừa bãi, không phô trương hìnhthức, không liên hoan chè chén lu bù

Liêm: Tức là luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân, phải trong sạch,

không tham lam, không hám danh, không hám lợi, quang minh chính đại, không hủhóa, không nhỏ nhen ích kỷ

Chính: Nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn đối với mình, không tự

cao, không tự đại luôn chịu khó học tập cầu tiến bộ, luôn tự kiểm điểm để phát huy điềuhay, sửa đổi đều dở của bản thân mình

Chí công vô tư: Có nghĩa là công bằng không thiên vị, giải quyết công việc theo

lẽ phải, xuất phát từ lợi ích chung và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân

Cần, kiệm, liêm, chính, sẽ dẫn đến chí công vô tư; Ngược lại đã chí công vô tư,

một lòng vì nước, vì dân, vì Đảng thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính

và có nhiều tính tốt khác Bản thân em luôn phấn đấu học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh

( Hs nêu một số việc làm cụ thể)

CÂU 10: Vì sao nói: “Sau chiến tranh và thiên tai thì tai nạn giao thông là thảm họa

thứ ba gây ra cái chết và thương vong cho loài người”? Chúng ta phải làm gì để khắc

* Học sinh liên hệ bản thân: Đi bên phải theo chiều đi của mình, không dàn hàng2,3 không nô đùa khi tham gia giao thông

………

Câu11: Hãy so sánh sự khác nhau giữa pháp luật và kỉ luật ? Học sinh cần có tính tôn

trọng pháp luật và kỉ luật không ? Vì sao ? Tính kỉ luật của học sinh được biểu hiện nhưthế nào trong học tập , trong sinh hoạt hằng ngày ,ở nhà trường và cộng đồng ?

Trả lời

* Học sinh cần có tính kỉ luật và tôn trọng pháp luật vì:

- Mỗi cá nhân học sinh biết thực hiện tốt kỉ luật thì nội quy nhà trường sẽ đượcthực hiện tốt, nề nếp học tập sẽ đạt được kết quả tốt, có chất lượng

- Học sinh biết tôn trọng pháp luật sẽ góp phần làm cho xã hội bình yên có trật tự,

kỉ cương …

* Tính kỉ luật của học sinh được thể hiện:

- Trong học tập: Tự giác, đi học đúng giờ, đều đặn, làm bài tập đầy đủ, khôngquay cóp, không sử dụng tài liệu khi kiểm tra, khi thi, chú ý nghe giảng bài, giữ trật tựtrong giờ học …

- Trong sinh hoạt hằng ngày, ở nhà trường và ở cộng đồng: Hoàn thành tráchnhiệm được giao, giúp đỡ bố mẹ, có trách nhiệm với công việc chung, có lối sống lànhmạnh …

Câu1 2: Hiến pháp là gì? Hiến pháp nước ta có bao nhiêu lần ban hành, sửa đổi và bổ

sung? Lý do vì sao phải ban hành, sửa đổi và bổ sung Hiến pháp mới?

Tại sao nói: “Nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân”? Bộ máy nhànước gồm những cơ quan nào? Cơ quan nào là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất?

Vì sao?

Trả lời

- Hiến pháp là đạo luật cơ bản của nhà nước có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệthống pháp luật Việt Nam Mọi văn bản pháp luật khác đều được xây dựng, ban hànhtrên cơ sở các quy định của Hiến pháp không được trái với Hiến pháp

- Hiến pháp nước ta có 5 lần ban hành và sửa đổi đó là vào các năm: 1946; 1959;1980; 1992; 2013

- Lý do: Để phù hợp với tình hình đất nước trong từng giai đoạn cách mạng

Pháp luật Kỉ luật

- Là các quy tắc xử sự chung

- Có tính bắt buộc

- Đảm bảo thực hiện bằng các biện

pháp giáo dục, thuyết phục cưỡng

chế

VD: Luật giao thông đường bộ quy định

chung cho mọi người và các phương

tiện giao thông phải thực hiện, nếu vi

phạm sẽ bị xử lí theo quy định của pháp

lí có thể bị nhắc nhở, phê bình

- Nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân vì: Nhà nước ta là thành quảcủa cuộc cách mạng của nhân dân, do nhân dân lập ra và hoạt động vì lợi ích của nhândân.

- Bộ máy nhà nước bao gồm loại cơ quan:

+ Cơ quan quyền lực (Cơ quan đại biểu) – Quốc hội

+ Cơ quan hành chính – Chính phủ

+ Cơ quan xét xử - Tòa án nhân dân

+ Cơ quan kiểm sát – Viện kiểm sát nhân dân

Câu 13: Hưởng ứng đợt phát động thi đua lập thành tích chào mừng 30 năm ngày nhà

giáo Việt Nam 20-11, là một học sinh để thể hiện lòng thành kính với thầy cô giáo em

hãy giới thiệu một câu ca dao hoặc tục ngữ về chủ đề “Tôn sư trọng đạo” và trình bày

hiểu biết của em về chủ đề đó

Trả lời

Yêu cầu trình bày được các nội dung sau:

- Nêu được một câu ca dao hoặc tục ngữ đúng chủ đề tôn sư trọng đạo

- Nêu được: Tôn sư trọng đạo là tôn trọng, kính yêu và biết ơn đối với thầy côgiáo ở mọi lúc mọi nơi; coi trọng và làm theo những điều thầy cô dạy bảo, có nhữnghành động đền đáp công ơn thầy cô giáo

- Nêu được ý nghĩa của tôn sư trọng đạo:

+ Đối với bản thân: tôn trọng và làm theo lời dạy của thầy cô sẽ giúp ta tiến bộ,trở nên người có ích cho gia đình và xã hội…

+ Đối với xã hội: tôn sư trọng đạo giúp các thầy cô giáo làm tốt trách nhiệmnặng nề và vẻ vang của mình là tạo nên những lớp người lao động trẻ tuổi đóng góp cho

sự tiến bộ của xã hội…

+ Tôn sư trọng đạo là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, chúng ta cần giữ gìn

và phát huy (so sánh trước đây, hiện nay)

- Nêu được những tình cảm thái độ cao đẹp trong cuộc sống hàng ngày thể hiệntôn sư trọng đạo …

- Phản ánh hiện tượng trái với tôn sư trọng đạo trong xã hội hiện nay (lấy ví dụliên hệ …)

- Liên hệ bản thân, cảm xúc …

- Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất vì: Quốc hội do nhân dân bầu

ra và được nhân dân giao cho nhiệm vụ trọng đại của quốc gia Để quyết định nhữngvấn đề quan trọng nhất của đất nước

Câu 1 4 : Trong xu thế hiện nay, hợp tác quốc tế là vấn đề tất yếu của mỗi quốc gia, dân

tộc trên thế giới Trong những năm gần đây, Việt Nam đã và đang trở nên một trongnhững điển hình của xu thế đó

a Bằng hiểu biết của mình em hãy làm rõ nhận định trên?

b Em hãy nêu những vấn đề nóng bỏng, mang tính toàn cầu mà hiện nay nhânloại đang phải đối mặt?

Em hãy nêu ra một số điều

c) Phân tích và chứng minh nhận định; “ Dân chủ và kỉ luật là sức mạnh của mộttập thể”

Trả lời

a/ - Thể hiện đã phát huy quyền dân chủ: Tham gia bàn bạc

Yêu cầu nêu được:

a)

- Bất cứ quốc gia, dân tộc nào cũng cần phải tham gia nếu không sẽ tụt hậu

- Cộng đồng thế giới sẽ giải quyết những vấn đề bức xúc,mang tính toàn cầu làmphong phú thêm nền văn hóa nhân loại

- Việt Nam:

+ Học hỏi kinh nghiệm,tiếp thu được những thành tựu khoa học - công nghệ, kỹthuật

+ Thu hút được vốn đầu tư,giải quyết việc làm

+ Nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

- Thực tế chứng minh:

+ Việt Nam gia nhập các tổ chức quốc tế như: ASEAN,WTO

+ Hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục

- Liên hệ bản thân:Ra sức học tập,hợp tác với mọi người trong học tập, lao động,trong sinh hoạt hàng ngày

b) Chiến tranh bùng nổ dân số, đói nghèo bệnh tật, ô nhiễm môi trường, tai nạn giaothông

- Khi đã bàn bạc xong, đã nhất trí thì phải thực hiện để đảm bảo kỉ luật.

b/ Ý nghĩ đó là sai Vì học sinh cần nắm rõ nội quy của nhà trường để thực hiện đúngbổn phận, nghĩa vụ của người học sinh thực hiện tốt quyền nghĩa vụ của mình

- Một số điều thể hiện tính dân chủ

+ Góp ý kiến khi phát hiện thấy những điều không phù hợp trong nội quy;

+ Đưa ra ý kiến xác đáng về học tập

- Tính kỉ luật:

+ Không ăn mặc sai quy định;

+ Có thái độ tôn trọng thầy cô giáo;

+ Học bài cũ, làm bài tập, chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp …

c/ Làm rõ ý nghĩa của dân chủ, ý nghĩa của kỉ luật, cho ví dụ minh hoạ

- Một tập thể nếu đảm bảo tốt cả tính dân chủ và kỉ luật tạo ra sức mạnh tập thểthống nhất ý chí và hành động đưa ra phương hướng tốt cho tập thể đó, xây dựng tập thểngày càng mạnh

Câu 16: Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là gì? Hãy nêu những truyền thống tốt đẹp

của dân tộc Việt Nam? Theo em phong tục và hủ tục khác nhau ở chỗ nào?

? Nêu tên 2 di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam đã được UNESCO côngnhận là di sản văn hóa thế giới?

? Em hiểu gì về quan điểm của Đảng ta trong việc "Xây dựng một nền văn hóaViệt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc"?

Trả lời

* Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là những giá trị tinh thần( những tư tưởng , đứctinh, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp ) hình thành trong quá trình lịch sử lâu dái của dântộc , được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác

* Nêu được truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt nam:

- Yêu nước, bất khất chống giạc ngoại xâm, cần cù lao động, nhân nghĩa, hiếuhọc, hiếu thảo…

- Các truyền thống về văn hóa (các phong tục tập quán , cách ứng xử mang bảnsắc văn hóa Việt Nam )

- Các truyền thống về nghệ thuật: chèo, tuồng làn điệu dân ca

* Phân biệt được phong tục và hủ tục:

- Phong tục tập quán là những quy định, những truyền thống tốt đẹp

- Hủ tục là những tập tục, nếp sinh hoạt lạc hậu cần thay đổi

* Hai di sản văn hóa phi vật thể là: Nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tâynguyên

* Quan điểm của Đảng xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dântộc là:

- Nền văn hóa kế thừa tinh hoa văn hóa của dân tộc Việt Nam

- Hội nhập, học hỏi tinh hoa văn hóa của nhân loại

Câu 17:

a, Thế nào là hòa bình, hữu nghị và hợp tác giữa các dân tộc trên thế giới?

b, Phân tích ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ hòa bình, xây dựng tình hữu nghị và hợptác cùng phát triển giữa các dân tộc trên thế giới?

Trả lời

a, Nêu được khái niệm:

- Hòa bình là tình trạng không có chiến tranh hay xung đột vũ trang; là mối quan

hệ hiểu biết, tôn trọng và bình đẳng và hợp tác giữa các quốc gia các dân tộc, giữa conngười với con người, là khát vọng của toàn nhân loại

- Hữu nghị là quan hệ bạn bè thân thiện giữa con người với con người, giữa cácdân tộc với nhau

- Hợp tác là chung sức làm việc, giúp đỡ hỗ trợ lẫn nhau trong công việc, lĩnh vựcnào đó vì mục đích chung

b, Nêu dược ý nghĩa:

- Bảo vệ hòa bình: Đem lại cuộc sống ấm no, bình yên, hạnh phúc cho conngười Nếu không có hòa bình con người rơi vào thảm họa chiến tranh đau thương, chếtchóc, đói nghèo

- Hòa bình, hữu nghị, hợp tác tạo cơ hội để các dân tộc cùng hợp tác phát triển vềmọi mặt, tạo sự hiểu biết lẫn nhau tránh gây mâu thuẫn căng thẳng dẫn đến nguy cơchiến tranh

- Ý nghĩa của hợp tác cùng phát triển: Thế giới đang đứng trước những vấn đềbức xúc có tính toàn cầu ( như đói nghèo, môi trường ), nếu không hợp tác thì khôngmột quốc gia riêng lẻ nào có thể giải quyết được

- Năng động là tích cực chủ động, dám nghĩ, dám làm.

- Sáng tạo là say mê nghiên cứu, tìm tòi để tạo ra những giá trị mới về vật chất,tinh thần , hoặc tìm ra cái mới, cách giải quyết mới mà không bị gò bó phụ thuộc vàonhững cái đã có

* Biểu hiện của năng động sáng tạo trong học tập của học sinh

- Có phương pháp học tập khoa học

- Kiên trì, nhẫn nại, vượt khó để phát hiện cái mới

- Không thỏa mãn với những điều đã biết

- Linh hoạt xử lý các tình huống trong quá trình học tập

b ,Ý nghĩa của năng động sáng tạo

- Là phẩm chất quan trọng của con người

- Giúp con người vượt qua được hoàn cảnh, rút ngắn thời gian, đạt tới mục đíchnhanh chóng và tốt đẹp

- Giúp con người làm nên kì tích vẻ vang mang lại vinh dự cho bản thân, giađình, đất nước

* Nêu được phương hướng rèn luyện

- Rèn luyện theo những biểu hiện trên

- Cần tìm ra cách học tốt nhất cho mình

- Tích cực vận dụng những điều đã biết vào cuộc sống

Câu 20: Vì sao hợp tác quốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu của các quốc gia,

các dân tộc trên thế giới? Trong quan hệ hợp tác quốc tế, Đảng và nhà nước ta tuân thủtheo nguyên tắc nào? Là học sinh em cần phải làm gì để góp phần hợp tác quốc tế?

Em hiểu như thế nào về quan điểm “ Hoà nhập chứ không hoà tan” trong quan hệgiao lưu hợp tác quôc tế?

Trả lời

* Hợp tác quốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu của các quốc gia, các dân tọc

trên thế giới vì hiện nay thế giới dang đứng trước những vấn đề bức xúc có tính toàncầu(bảo vệ môi trường, hạn chế bùng nổ dân số,khắc phục tình trạng đói nghèo, phòngngừa và đấy lùi những bệnh hiểm nghèo….) mà không một quốc gia riêng lẻ nào có thể

tự giải quyết được

* Trong quan hệ hợp tác quốc tế, Đảng và nhà nước ta tuân thủ theo những nguyêntắc:

+ Tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vàocông việc nội bộ của nhau, không dùng vũ khí và đe doạ dùng vũ lực

+ Bình đẳng và cùng có lợi

+ Giải quyết các bất đồng và tranh chấp bằng hoà bình.

+ Phản đối mọi âm mưu và hành động gây sức ép, áp đặt và cường quyền

* Là học sinh ngay từ bây giờ cần rèn luyện tinh thần hợp tác với mọi người xungquanh thông qua hoạt động học tập, vui chơi, lao động, hoạt động tập thể, hoạt động xãhội và tham gia viết thư quốc tế UPU vv…

* Câu “Hoà nhập chứ không hoà tan” là quan điểm của chúng ta trong quá trình

hội nhập quốc tế Được hiểu như sau:

+ Trong xu thế hội nhập, hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng,chúng ta muốn pháttriển phải có sự giao lưu với các dân tộc khác,với nên văn hoá khác Trong quá trìnhgiao lưu đó, dân tộc ta sẽ tiếp thu tinh hoa văn hoá và những thành tựu khoa học kĩ thuậttiên tiến của nhân loại đó là hoà nhập

+ Tuy nhiên trong quá trình ấy chúng ta luôn biết kế thừa, gìn giữ phát huy truyềnthống dân tộc, tiếp thu có chọn lọc, không đánh mất bản sắc riêng của mình, không bịđồng hoá bởi các dân tộc khác

Câu 21: Em hãy phân tích và chứng minh “Dân chủ và kỉ luật là sức mạnh của tập thể”

Trả lời

* Dân chủ và kỉ luật là sức mạnh của tập thể vì:

+ Dân chủ là mọi người được làm chủ công việc của tập thể và của xã hội

+ Kỉ luật là những quy định chung của cộng đồng hoặc tổ chức xã hội nhằm tạo

ra sự thống nhất trong hành động

+ Dân chủ là điều kiện để mọi người thực hiện và phát huy những khả năng củamình

+ Kỉ luật là điều kiện đảm bảo cho dân chủ thực hiện có hiệu quả

* Tác dụng của việc phát huy tính dân chủ và kỉ luật: Thực hiện tốt dân chủ và kỉ luật

sẽ góp phần tạo ra sự thống nhất cao về nhận thức, ý chí và hành động của mọi người.Tạo cơ hội cho mọi người phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng của tập thể, thiết lậpđược sự đồng tâm nhất trí của nhiều người - Đó là sức mạnh của tập thể

Câu 22: Hòa bình là gì? Vì sao phải bảo vệ hòa bình? Ngày nay, đất nước ta đã được

độc lập, chúng ta đang sống trong hòa bình, vậy chúng ta có cần góp phần bảo vệ hòabình không? Nếu có thì chúng ta phải làm gì ?

Trả lời

* Hòa bình là tình trạng không có chiến tranh hay xung đột vũ trang; Là mối quan

hệ hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và hợp tác giữa các quốc gia, dân tộc, giữacon người với con người

* Chúng ta phải bảo vệ hòa bình ngăn ngừa chiến tranh vì:

- Chiến tranh chỉ đem lại đau thương, đói nghèo, thất học, mất mát… ; Chiếntranh là thảm họa của con người.

- Hòa bình đem lại cuộc sống bình yên, ấm no, tự do, hạnh phúc … ; Hòa bình làkhát vọng của toàn nhân loại

- Ngày nay các thế lực hiếu chiến, phản động vẫn đang âm mưu phá hoại hòabình, gây chiến tranh ở nhiều nơi trên thế giới, vì thế chúng ta phải bảo vệ hòa bìnhngăn ngừa chiến tranh

- Việt Nam chúng ta là một dân tộc yêu chuộng hòa bình và đã phải chịu nhiềuđau thương mất mát của mấy cuộc chiến tranh gay go, ác liệt, để bảo vệ độc lập, tự do

của Tổ quốc, nên nhân dân ta càng thấu hiếu giá trị của hòa bình

- Chúng ta đã, đang và sẽ tích cực tham gia vào sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình

và công lí trên thế giới

* Để bảo vệ hòa bình, ngăn chặn chiến tranh chúng ta cần xây dựng mối quan hệ

tôn trọng, thân thiện giữa con người với con người; Xây dựng mối quan hệ hiểu biết,bình đẳng hữu nghị, hợp tác giữa các dân tộc, các quốc gia trên thế giới

Câu23: Anh Hải và chị Hưng là cán bộ trong một cơ quan Do vô tình cả hai phát hiện

ông Hòa, là cấp trên trực tiếp của họ đã có hành vi tham ô tài sản của nhà nước AnhHải rất muốn tố cáo nhưng vì phải nuôi gia đình nên đành im lặng Còn chị Hưng, dobất bình nên đã làm đơn tố cáo ông Hòa, chị đã bị ông Hòa cho nghỉ việc

Hỏi: Theo em, anh Hải và chị Hưng ai đã hành động đúng? Chị Hưng phải làm gìkhi bị ông Hòa cho nghỉ việc?

Trả lời

* Theo em, chị Hưng đã hành động đúng

* Chị Hưng khiếu nại quyết định cho nghỉ việc của ông Hòa lên cơ quan có thẩmquyền giải quyết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình bằng cách gửi đơn đến

cơ quan cấp trên của ông Hòa hoặc gửi đơn đến Tòa án.

Câu 24: An thường tâm sự với bạn bè: ”Nói tới truyền thống của dân tộc Việt Nam

mình thường có mặc cảm thế nào ấy So với thế giới, nước mình còn lạc hậu lắm Ngoàitruyền thống đánh giặc ra, dân tộc ta có truyền thống gì đáng tự hào đâu”

a./ Em có đồng ý với ý kiến của bạn An không? Vì sao?

b./ Nếu em là bạn của An, em sẽ nói gì với An?

Trả lời

* Em không đồng ý với ý kiến của bạn An

* Vì: Dân tộc Việt Nam, có mấy nghìn năm văn hiến, chúng ta có thể tự hào về bềdày lịch sử của truyền thống dân tộc chứ không chỉ có truyền thống đánh giặc ngoạixâm như ý nghĩ của ban An

* Nếu em là bạn của An, em sẽ nói với bạn ấy là: Suy nghĩ của bạn là sai, vì ngoàitruyền thống đánh giặc, dân tộc Việt Nam chúng ta có rất nhiều truyền thống đáng tựhào như truyền thống cần cù, chịu khó trong lao động, truyền thống tôn sư trọng đạo,truyền thống hiếu học, … vì thế chúng ta phải tụ hào và bảo vệ , giữ gìn và phát huynhững truyền thống đó.

Câu 25: Hãy nối một ô ở cột A với một ô liên quan ở cột B

2 Tình hữu nghị giữa các dân tộc

C Mối tình hữu nghị Việt –

Nối A với 4 B với 3 C với 2 D với 1

Câu 26: Hãy trình bày những hiểu biết của em về pháp luật, kỷ luật? Theo em bản nội

quy nhà trường có phải là pháp luật không? Vì sao? Tính kỷ luật của học sinh được biểuhiện như thế nào trong học tập, sinh hoạt ở nhà trường và ngoài cộng đồng?

- Kỷ luật là những quy định, quy ước của một cộng đồng (tập thể) về những hành

vi cần tuần theo nhằm đảm bảo sự phối hợp hành động thống nhất, chặt chẽ của mọingười

- Pháp luật có tính bắt buộc chung ở phạm vi rộng, thống nhất trong cả nước,không phân biệt dân tộc, tôn giáo…

- Kỷ luật là những quy định, quy ước ở phạm vi hẹp trong một tập thể, một cơquan… Nhưng không được trái quy định của pháp luật

- Những quy định của pháp luật và kỷ luật giúp cho mọi người có một chuẩn mựcchung để rèn luyện và thống nhất trong hoạt động

- Bản nội quy trường không phải là pháp luật mà là kỷ luật vì bản nội quy đókhông do nhà nước ban hành.

- Trong học tập: tự giác, thực hiện nghiêm nội quy của nhà trường…

- Trong sinh hoạt hàng ngày ở ngoài cộng đồng: biết giúp đỡ bố mẹ, có tráchnhiệm với công việc chung, có lối sống lành mạnh…

Câu 27: Bài tập tình huống: trong tiết giáo dục công dân lớp 6: An và Khoa tranh luận

với nhau về quyền học tập An nói “Học tập là quyền của mình, thì mình học cũng được

mà không học cũng được chẳng sao, không ai được bắt mình phải học”

a Nếu em là Khoa em sẽ giải thích với An như thế nào?

b Về học tập luật pháp nước ta quy định như thế nào?

c Là học sinh em xác định mục đích học tập như thế nào?

Trả lời a/ Giải thích được những ý cơ bản sau:

- Việc học tập đối với mọi người là vô cùng quan trọng Có học tập, chúng ta mới cókiến thưc, có hiểu biết, được phát triển toàn diện, trở thành người có ích cho gia đình và

xã hội

- Học tập là quyền nhưng cũng là nghĩa vụ bắt buộc đối với trẻ em trong độ tuổi từ 6đến 14 tuổi

b/ Về học tập luật pháp nước ta quy định:

- Quyền được học tập: mọi công dân có thể học không hạn chế, từ bậc giáo dụctiểu học đến trung học, đại học và sau đại học; có thể học bất kỳ ngành nghề nào thíchhợp với bản thân; tùy điều kiện cụ thể, có thể học bằng nhiều hình thức và có thể họcsuốt đời

- Nghĩa vụ học tập: Trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 14 tuổi có nghĩa vụ phải hoànthành bật giáo dục tiểu học Gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện cho con em hoànthành nghĩa vụ học tập của minh

Hỏi: a Em có nhận xét gì về thái độ của Bảo Chi và Hoàng?

b Em sẽ làm gì trong tình huống trên?

Trả lời

a Đồng ý với thái độ của bạn Bảo Chi; Không đồng ý với thái độ của bạn Hoàng

b Em sẽ:

+ Xin lỗi chị lao công

+ Nêu được lao động là nghĩa vụ, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc

+ Không có nghề nào thấp kém, chỉ những kẻ lười biếng ỷ lại mới đáng xấu hổ + Nghề nào cũng vẻ vang như nhau nếu làm tròn trách nhiệm

Câu 29: Thế nào là hợp tác cùng phát triển? Hãy nếu một số ví dụ về sự hợp tác quốc

tế? Hợp tác quốc tế sẽ đem lại lợi ích gì cho nhân loại, cho Việt Nam và cho bản thânem?

* Đối với nhân loại:

- Để cùng nhau giải quyết những vấn đề bức xúc mang tính toàn cầu: hạn chếbùng nổ dân số, khắc phục tình trạng đói nghèo, bảo vệ môi trường

- Để đạt được mục tiêu hòa bình cho nhân loại Giúp đỡ tạo điều kiện cho cácnước nghèo phát triển

* Đối với Việt Nam:

- Thu hút được vốn đầu tư, giải quyết việc làm…

- Học hỏi được kinh nghiệm, tiếp thu được những thành tựu khoa học – côngnghệ kỹ thuật

- Nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

* Đối với bản thân:

- Hiểu biết rộng hơn, tiếp cận với sự tiến bộ, trình độ khoa học kỹ thuật và vănminh của các nước

- Có cơ hội giao lưu với bạn bè các nước, đời sống vật chất, tinh thần của bảnthân và gia đình được nâng cao

Câu 30: Nếu chủ đề cuộc thi viết thư quốc tế UPU năm 2014 là: “Bảo vệ hòa bình”,

với tư cách một công dân của dân tộc yêu chuộng hòa bình thì em sẽ gửi bức thông điệpnào để bày tỏ những khát vọng của mình đến bạn bè thế giới?

Trả lời

* Đảm bảo hình thức là một bức thư (hình thức diễn đạt).

- Khái niệm hòa bình: Hòa bình là tình trạng không có chiến tranh…

- Tác dụng của hòa bình: Đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc; tạo điều kiện cho

cá nhân, xã hội phát triển.…

- Tác hại của chiến tranh: Gây đau thương, chết chóc; thiệt hại vật chất…

- Trình bày được một số nét về bối cảnh quốc tế hiện nay: chiến tranh, xung đột,bạo loạn… lên án các cuộc chiến tranh phi nghĩa

- Rút ra được, bảo vệ hòa bình là trách nhiệm của tất cả mọi người ở mọi nơi, mọilúc

* Biện pháp:

+ Xây dựng mối quan hệ thân thiện, tôn trọng, bình đẳng giữa người với người.…+ Thiết lập mối quan hệ hiểu biết, hữu nghị, hợp tác giữa các dân tộc, các quốcgia

+ Ủng hộ và tham gia các hoạt động bảo vệ hòa bình, mít tinh, biểu tình, tuầnhành…

- Liên hệ bản thân.

Câu 3 1 : Thế nào là truyền thống tốt đẹp của dân tộc? Kể tên một số truyền thống tốt

đẹp của dân tộc ta? Em sẽ làm gì để phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc?

Trả lời

- Nêu khái niệm truyền thống tốt đẹp của dân tộc là những giá trị tinh thần được hìnhthành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, được truyền từ thế hệ này sang thế hệkhác

- Nêu một số truyền thống tốt đẹp của dân tộc như: Yêu nước, đoàn kết, hiếu học,tôn sư trọng đạo

- Những việc làm để phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc:

+ Kính trọng thầy cô, cha mẹ, đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, người gặp khó khăn,hoạn nạn…

+ Lên án, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống dân tộc

Câu 3 2 : Trình bày ý nghĩa của việc thực hiện Pháp luật và Kỷ luật? Có quan niệm cho

rằng: “Pháp luật chỉ cần với những người không có tính kỷ luật tự giác, còn đối với người có ý thức kỷ luật thì pháp luật là không cần thiết” Quan niệm đó đúng hay sai?

Tại sao?

Trả lời

*Ý nghĩa:

- Pháp luật và kỷ luật giúp con người có một chuẩn mực chung để rèn luyện vàthống nhất trong hoạt động

- Giúp công dân xác định được quyền nghĩa vụ và trách nhiệm của mình

- Tạo điều kiện thuận lợi cho mỗi cá nhân và xã hội phát triển

* Quan niệm đó là sai vì pháp luật cần cho tất cả mọi người kể cả người có ý thức tựgiác thực hiện pháp luật và kỷ luật; vì đó là những quy định để tạo ra sự thống nhấttrong hoạt động, tạo ra hiệu quả chất lượng của hoạt động xã hội

Câu 3 4 : Thông tin:

- Theo cục cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ, chỉ tính 9tháng đầu năm 2012, cả nước đã xảy ra 1377 vụ cháy làm 51 người chết, 112 người bịthương Những vụ cháy này đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản với trị giá hơn844,52 tỷ đồng

- Theo tổ chức y tế thế giới, mỗi năm Việt Nam có khoảng trên 8 triệu người bịngộ độc thực phẩm hoặc ngộ độc liên quan đến thực phẩm

a Em có suy nghĩ gì khi biết thông tin trên?

b Trình bày hiểu biết của em về phòng ngừa vũ khí cháy nổ và các chất độc hại?

Trả lời

a/ Khi được xem thông tin trên em thấy:

- Hậu quả do tai nạn vũ khí cháy nổ và các chất độc hại gây ra (về người và tàisản ) thật khủng khiếp

- Từ hậu quả trên đặt ra nhiệm vụ cấp bách là phải tăng cường công tác phòngngừa vũ khí cháy nổ và chất độc hại

b/ Hiểu biết của em về phòng, ngừa vũ khí cháy nổ và chất độc hại:

- Nhận dạng, nêu được một số loại vũ khí, chất cháy và chất độc hại

- Nêu được tính chất nguy hiểm, tác hại của các tai nạn đó cho cá nhân gia đình

+ Chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân được nhà nước giao nhiệm vụ và chophép mới được giữ, chuyên chở và sử dụng vũ khí ,chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ vàđộc hại

+ Cơ quan cá nhân, tổ chức có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở và sử dụng vũkhí, chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyênmôn, có đủ phương tiện cần thiết và tuân thủ quy định về an toàn

- Trách nhiệm của công dân, học sinh:

+ Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tainạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

+ Tuyên truyền vận động gia đình bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện tốtcác quy định về phòng ngừa

+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi dục người khác vi phạm các quy địnhtrên

Câu 3 5 : Hiện nay tài nguyên thiên nhiên của chúng ta đang bị khai thác cạn kiệt, môi

trường đang bị ô nhiễm trầm trọng, bằng sự hiểu biết của mình hãy trình bày:

1 Vai trò của tài nguyên thiên nhiên và môi trường đối với đời sống của conngười?

2 Bảo vệ môi trường là gì? Nêu các biện pháp bảo vệ môi trường?

Trả lời

1 Vai trò của tài nguyên thiên nhiên và môi trường:

- Có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người, tạo cơ sở vật chất để pháttriển kinh tế, văn hóa, xã hội, tạo cho con người phương tiện sinh sống, phát triển đạođức, trí tuệ và tinh thần

+ Nếu môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái sẽ tạo điềukiện thuận lợi cho con người có phương tiện sinh sống và phát triển các mặt

+ Nếu môi trường bị ô nhiễm, việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên không có kếhoạch sẽ gây mất cân bằng sinh thái, làm cho môi trường bị suy thoái là nguyên nhândẫn đến lũ lụt, hạn hán, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống con người

2 Bảo vệ môi trường:

- Là các hoạt động giữ cho môi trường xanh, sạch, đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái

- Các biện pháp bảo vệ môi trường:

+ Không được sử dụng các nguyên, nhiên liệu là tác nhân gây ô nhiễm

+ Không vứt rác bừa bãi

+ Xử lí hiệu quả các chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt để không làm ônhiễm môi trường

+ Khai thác và sử dụng hợp lí, tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên

+ Nghiên cứu các biện pháp nhằm ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do conngười và thiên nhiên gây ra.

+ Chăm sóc và bảo vệ các loài động vật, thực vật quý hiếm cần phải bảo tồn + Đối với HS: phải cùng với mọi người tích cực tham gia hưởng ứng tết trồngcây, tham gia bảo vệ cây xanh ở trường học, ven đường, giữ gìn vệ sinh trường lớp,thôn xóm nơi cư trú tích cự ủng hộ, bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam vàhưởng ứng ngày môi trường thế giới hàng năm

Câu 3 6 : Trong bối cảnh hiện nay hợp tác quốc tế có ý nghĩa như thế nào? Chính sách

đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay là gì?

Trả lời

- Trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những vấn đề bức xúc có tính toàn cầu(bảo vệ môi trường, hạn chế bùng nổ dân số, khắc phục tình trạng đói nghèo, suy thoáikinh tế…) Hợp tác quốc tế có ý nghĩa rất quan trọng để tạo sự ổn định và phát triểntrong khu vực và trên toàn thế giới

- Đảng và nhà nước ta luôn coi trọng việc tăng cường hợp tác với các nước trongkhu vực và trên toàn thế giới theo nguyên tắc:

+ Tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau

+ Bình đẳng và cùng có lợi

+ Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau

+ Không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực

+ Giải quyết các bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng hoà bình + Phản đối mọi âm mưu và hành động gây sức ép, áp đặt và cường quyền

- Nước ta đã và đang tham gia hợp tác có hiệu quả với nhiều quốc gia và tổ chứcquốc tế trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế ,…

Câu 37:

a/ Pháp luật là gì? Ngày pháp luật của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

là ngày mấy, tháng mấy? Vì sao mọi người “phải sống và làm việc theo Hiến pháp vàpháp luật”?

b/ Theo em tại sao nhà trường phải có nội quy? Biện pháp để đảm bảo cho nội quyđược thực hiện? Hãy hình dung nhà trường như một xã hội thu nhỏ và thử tưởng tượngmột xã hội không có pháp luật thì sẽ như thế nào?

Trả lời a/ Pháp luật là những quy tắc xử sự chung có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành

được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡngchế

- Ngày pháp luật của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là ngày 9 tháng

11

- Chúng ta phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật vì:

+ Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

+ Nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xãhội chủ nghĩa

+ Mọi công dân đều có quyền và nghĩa vụ như nhau trước pháp luật

+ Vì vậy, mỗi công dân cần phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật, bắt buộc sống

và làm theo Hiến pháp và pháp luật

b/ Nhà trường phải có nội quy để bảo đảm nề nếp, kỉ cương, kỉ luật của nhà trường

- Biện pháp để đảm bảo cho nội quy được thực hiện: Phổ biến, tuyên truyền, giáodục nội quy cho học sinh

- Một xã hội không có pháp luật thì xã hội sẽ rối loạn, không thể phát triển được

Câu 38:

a/ Theo em, việc học tập sẽ mang lại lợi ích gì cho bản thân mỗi người?

b/ Hiện nay có một số học sinh chưa nhận thức đúng đắn về lợi ích của việc học tậpnên dẫn đến mục đích học tập sai lầm Vậy theo em, thế nào là mục đích học tập sai?

Tình huống:

Thư và Hoa cùng trao đổi với nhau về mục đích học tập của bản thân Thư bảo rằng:

“Tớ phải cố gắng học tập để sau này có được việc làm nhàn nhã, không phải vất vả nhưcha mẹ tớ bây giờ” Em có tán thành với suy nghĩ của Thư không? Vì sao?

Trả lời a/ Lợi ích của việc học tập đối với bản thân: giúp con người có kiến thức, có hiểu biết, được phát triển toàn diện, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội

- Em không tán thành với suy nghĩ của Thư Vì:

+ Học tập để có việc làm nhàn nhã là một mục đích học tập sai, tầm thường, chỉnghĩ đến lợi ích của bản thân

+ Học tập không chỉ vì tương lai của bản thân mà phải học tập vì tương lai của dântộc, vì sự phồn vinh của đất nước

Câu 39:

a/ Trong bức thư gửi cho học sinh nhân ngày khai trường (9/1945) Bác Hồ

viết:“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu” Câu nói trên của Bác có ý nghĩa như thế

nào? Qua câu nói của Bác, em thấy cần phải xác định được điều gì cho bản thân?

b/ Trong buổi diễn đàn của học sinh lớp 9, có ý kiến của một học sinh cho rằng:

“Học sinh trung học cơ sở đang ở tuổi ăn, tuổi chơi thì nên biết tranh thủ ăn chơi, hưởngthụ Còn việc học hành, làm việc, cống hiến là việc làm suốt đời” Theo em, em có đồng

ý với ý kiến trên không? Vì sao?

Lí tưởng sống là mục đích cuộc sống mà mỗi người mong muốn đạt tới Theo em, lítưởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay là gì? Là thanh niên - học sinh em hiểunhư thế nào là “sống đẹp, sống có ích”?

Trả lời a/ - Câu nói trên của Bác: Khẳng định vai trò, vị trí to lớn của học sinh là phải phấn

đấu học tập để đưa đất nước bước tới đài vinh quang, sánh vai với các cường quốc năm

châu

- Qua câu nói của Bác, em thấy bản thân mình cần phải xác định lí tưởng sống đúng

đắn để thực hiện câu nói của Bác (hoặc phải ra sức học tập, rèn luyện toàn diện để thực hiện câu nói của Bác.)

b/ * Em không đồng ý Vì:

- Đây là ý kiến không đúng đắn, không thể hiện ước mơ, hoài bão của người thanh

niên trong thời đại mới (hoặc có thể lí tưởng sống không đúng đắn)

- Muốn có cống hiến, làm việc suốt đời thì ngay bây giờ khi ngồi trên ghế nhà

trường, không lo học hành thì sẽ không có kiến thức để tiếp tục học lên , hành trang

bước vào đời sẽ nghèo nàn, sẽ không thể lập thân, lập nghiệp được

* Lý tưởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay: là phấn đấu thực hiện mục

tiêu xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,văn minh Trước mắt là thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóatheo định hướng xã hội chủ nghĩa

* Sống đẹp: là sống có lí tưởng, có hoài bão, có ước mơ, có tấm lòng nhân ái

* Sống có ích:

+ Sống vì mọi người, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân

+ Sống phải biết phân biệt đúng - sai, phải – trái

+ Sống phải biết cống hiến công sức, trí tuệ trong công cuộc xây dựng và bảo vệđất nước

+ Sống biết chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách pháp luậtcủa Đảng và Nhà nước

Câu 40:

a/ Em hiểu thế nào là hợp tác cùng phát triển? Cho một ví dụ về sự hợp tác của nước

ta với các nước khác trong khu vực và trên thế giới trong việc bảo vệ môi trường và tàinguyên thiên nhiên mà em biết? Vì sao sự hợp tác giữa các quốc gia, các dân tộc hiệnnay trở thành vấn đề quan trọng và tất yếu?

b/ Thế nào là yêu thiên nhiên và sống hòa hợp với thiên nhiên? Nếu thiên nhiên bịtàn phá thì sẽ gây ra những hậu quả gì?

Trả lời a) Hợp tác cùng phát triển là cùng chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau

trong công việc, lĩnh vực nào đó vì sự phát triển chung của các bên

- Một ví dụ về sự hợp tác của nước ta với các nước khác trong khu vực và trên thế

giới trong việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:

 Hưởng ứng “ Giờ trái đất”

 Lễ mít tinh Quốc gia hưởng ứng Ngày môi trường thế giới: ngày 5 tháng 6hằng năm

( Học sinh có thể cho ví dụ khác nhưng ví dụ phải mang tính chất phổ biến)

- Lí do sự hợp tác giữa các quốc gia, các dân tộc hiện nay trở thành vấn đề quan

trọng và tất yếu: Hiện nay, trên thế giới đang đứng trước những vấn đề cấp thiết, đe dọa

sự sống còn của toàn nhân loại (bùng nổ dân số, ô nhiễm môi trường, khủng bố quốc

tế…); để giải quyết những vấn đề đó, cần phải có sự hợp tác quốc tế, chứ không một

quốc gia, một dân tộc riêng lẻ nào có thể tự giải quyết được

b) Yêu thiên nhiên và sống hòa hợp với thiên nhiên là:

- Sống gần gũi, gắn bó với thiên nhiên

- Tôn trọng và bảo vệ thiên nhiên, không làm những điều có hại cho thiên nhiên

- Biết khai thác từ thiên nhiên những gì có lợi cho con người và khắc phục, hạnchế những tác hại do thiên nhiên gây ra

* Hậu quả của việc tàn phá thiên nhiên:

- Làm ô nhiễm môi trường

- Gây mất cân bằng sinh thái

- Gây ra những hậu quả nặng nề mà con người phải gánh chịu; làm cho cuộc sốnggặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thiệt hại về tài sản, tính mạng conngười…

Câu 41:

a/ Hiện nay, trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sự tự giác, sángtạo trong học tập, lao động là rất cần thiết Theo em, vì sao mỗi người cần lao động tựgiác và sáng tạo?

Tình huống:

Có ý kiến cho rằng: “Tự giác và sáng tạo có mối quan hệ chặt chẽ” Em có tán thành

ý kiến trên không? Vì sao?

b/ Sống và làm việc có kế hoạch là yêu cầu không thể thiếu đối với người lao độngtrong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa Vậy học sinh cần làm gì để rèn luyện sống

và làm việc có kế hoạch? Theo em, thế nào là một kế hoạch hợp lí? Em hãy tìm một câutục ngữ hoặc ca dao nói về sống và làm việc có kế hoạch mà em biết?

Trả lời a) * Mỗi người cần lao động tự giác và sáng tạo vì:

+ Đối với bản thân: lao động tự giác và sáng tạo giúp con người:

b) Để rèn luyện sống và làm việc có kế hoạch, học sinh cần:

- Phải biết lập kế hoạch cho những công việc của mình từ việc nhỏ đến việc lớn

- Kế hoạch phải đảm bảo cân đối các nhiệm vụ

- Phải quyết tâm, kiên trì thực hiện kế hoạch đã đề ra Phải biết điều chỉnh kế hoạchkhi cần thiết, phù hợp với sự thay đổi của hoàn cảnh

* Một kế hoạch hợp lí: là một kế hoạch phải đảm bảo cân đối các nhiệm vụ

* Một câu tục ngữ hoặc ca dao nói về sống và làm việc có kế hoạch:

- Việc hôm nay chớ để ngày mai

- Thời giờ thấm thoắt thoi đưa

Nó đi đi mãi có chờ đợi ai

…

(Có thể nêu những câu tục ngữ hoặc ca dao khác, nếu đúng có điểm)

Câu 42:

a/ Tảo hôn là gì? Có người cho rằng: Tảo hôn chỉ ảnh hưởng tới đời sống bản thânchứ không ảnh hưởng gì tới đời sống gia đình và cộng đồng Em có tán thành với ý kiến

đó không? Vì sao?

b/ Em thử hình dung nếu không có tình yêu thương và sự chăm sóc dạy dỗ của cha

mẹ thì em sẽ ra sao? Điều gì xảy ra nếu em không làm tốt nghĩa vụ đối với ông bà, chamẹ?

Tình huống:

Bình là con duy nhất trong một gia đình khá giả nên được bố mẹ chiều chuộng từnhỏ Do mải làm ăn nên bố mẹ ít quan tâm chăm sóc, tâm sự với Bình Bố mẹ thườngcho tiền và thỏa mãn mọi đòi hỏi của Bình Bình bỏ học, rồi thường xuyên bỏ nhà đichơi cùng đám bạn bè xấu mà bố mẹ không hay biết gì Kể từ đó, Bình đua đòi ăn chơi,hút thuốc lá rồi nghiện ma túy Theo em, ai là người có lỗi trong trường hợp này? Vìsao?

Trả lời a/ * Tảo hôn: là kết hôn trước tuổi pháp luật quy định

* Em không tán thành với ý kiến đó Vì:

- Đối với bản thân: kết hôn sớm sẽ dẫn đến sinh con sớm, ảnh hưởng đến sức

khỏe của mẹ và con, cản trở sự phát triển tiến bộ của bản thân…

- Đối với gia đình: gia đình dễ sinh ra bất hòa, cha mẹ thiếu kinh nghiệm trong

việc chăm sóc con, giáo dục con cái…

- Đối với cộng đồng: tảo hôn là vi phạm pháp luật, trở thành gánh nặng cho xã

hội, gia tăng dân số…

b/ + Nếu không có tình yêu thương, sự chăm sóc dạy dỗ của cha mẹ thì cuộc đời sẽ đầy khó khăn, vất vả

+ Nếu em không làm tốt nghĩa vụ đối với ông bà, cha mẹ, em trở thành người bất

hiếu, sẽ bị mọi người lên án phê phán, lương tâm sẽ bị cắn rứt

(Diễn đạt ý khác nếu đúng vẫn có điểm)

* Tình huống:

- Theo em cả bố mẹ Bình và Bình đều có lỗi

- Bố mẹ Bình không thực hiện tốt nghĩa vụ của cha mẹ đối với con, thiếu sự quantâm, chăm sóc quản lí giáo dục con, mà chỉ biết thỏa mãn những đòi hỏi của con

- Bình: không thực tốt nghĩa vụ làm con, không lo học tập mà chỉ đua đòi ăn chơi…

Câu 43: Bác Hồ đã từng nói: “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một

truyền thống quý báu của ta ” Bằng hiểu biết và kiến thức đã học của mình, em hãy

làm nổi bật truyền thống trên

- Khẳng định câu nói của Bác thể hiện truyền thống tiêu biểu của dân tộc Việt Nam

đó là truyền thống yêu nước đã được thực tiễn lịch sử chứng minh- Truyền thống đó thểhiện :

+ Trước đây: Truyền thống này đã được chứng minh qua các thời kì lịch sử; từthời Bà Trưng, bà Triệu đến thời đại Hồ Chí Minh nhiều người đã hy sinh, ngãxuống vì độc lập dân tộc

+ Hiện nay: Truyền thống này đang được kế thừa nhân dân ta đã và đang cốnghiến sức mình để xây dựng và bảo vệ tổ quốc như lao động sản xuất giỏi, phòng chốngthiên tai

( Có thể lấy ví dụ khác để chứng minh)

- Ý nghĩa :

+ Truyền thống tốt đẹp của dân tộc vô cùng quý giá ,góp phần tích cực vào quátrình phát triển của dân tộc và của mỗi cá nhân

+ Góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá của dân tộc Viêt Nam

- Phê phán một số biểu hiện làm mai một truyền thống: Chạy theo lợi ích cá nhânlàm ảnh hưởng đến lợi ích của đất nước, lười nhác,thích hưởng thụ

- Liên hệ bản thân: Thể hiện lòng tự hào, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc.Lên án và ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống của dântộc

a, - Khái niệm môi trường và khái niệm tài nguyên thiên nhiên (SGK)

- Vai trò của môi trường và tài nguyên thiên nhiên :

+ Tạo cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội

+ Tạo phương tiện sinh sống, phát triển trí tuệ, đạo đức, tinh thần

b, - Khái niệm bảo vệ môi trường (SGK)

- Những biện pháp mà học sinh có thể làm gì để góp phần bảo vệ MT và TNTN:Tham gia làm vệ sinh trường lớp, nơi ở; Trồng và chăm sóc cây xanh; Tuyên truyền,vận động mọi người thực hiện bảo vệ MT và TNTN; Tham gia hoạt động bảo vệ MT vàTNTN do trường, hoặc địa phương tổ chức

Câu 45: Chị Ân kinh doanh hàng điện tử Đến kì hạn đóng thuế nhưng chị dây dưa

không chịu đóng

a) Hãy nhận xét về việc làm của chị Ân?

b) Em hiểu gì về quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế?

Trả lời

a Nhận xét

- Việc làm của chị Ân là sai

- Chị đã vi phạm pháp luật về nghĩa vụ đóng thuế của công dân

b Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế của công dân

- Kinh doanh là hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hóa nhằm mục đíchthu lợi nhuận

- Quyền tự do kinh doanh là quyền của công dân được lựa chọn hình thức tổ chứckinh tế, ngành nghề và quy mô kinh doanh

- Tuy nhiên, người kinh doanh phải tuân theo quy định của pháp luật và sự quản

lí của nhà nước như kê khai đúng số vốn

- Thuế là một phần trong thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế nộp vào ngânsách nhà nước để chi tiêu cho những công việc chung như an ninh quốc phòng

- Thuế có tác dụng ổn định thị trường, điều chỉnh cơ cấu kinh tế

- Góp phần đảm bảo phát triển kinh tế theo đúng định hướng của nhà nước

- Công dân phải sử dụng đúng đắn quyền tự do kinh doanh và thực hiện đầy đủnghĩa vụ đóng thuế

- Góp phần phát triển kinh tế đất nước, làm cho dân giàu nước mạnh

Câu 46: Giải thích câu ca dao sau:

“Trống chùa ai vỗ thì thùng Của chung ai khéo vẫy vùng nên riêng”.

- Câu ca dao trên nói đến phẩm chất đạo đức nào?

- Em đã làm gì để rèn luyện phẩm chất đạo đức ấy?

Trả lời

- Câu ca dao trên phê phán những ai có tính tham lam, tư hữu, vụ lợi Thấy tài củachung tập thể thì muốn biến nó thành của riêng mình bằng mọi cách

- Câu ca dao trên khuyên chúng ta phải sống chí công vô tư

Câu 47: Để phòng ngừa và hạn chế tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại, nhà

nước ta đã có những quy định như thế nào? Là công dân học sinh, em cần phải làm gì

để hạn chế và phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại?

+ Cơ quan tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên trở và sử dụng vũkhí, chất nổ, chất cháy chất phóng xạ và chất độc hại phải được huấn luyện về chuyênmôn, có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân thủ các quy định về an toàn

* Là công dân học sinh em cần phải :

- Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tai nạn

vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

- Tuyên truyền, vận động gia đình, bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện tốtcác quy định về phòng ngừa tai nạn vũ khí cháy nổ và các chất độc hại

- Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định

về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại…

Câu 48: Thế nào là quyền sở hữu tài sản của công dân? Trách nhiệm của nhà nước

trong việc công nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp về tài sản của công dân như thếnào?

Trả lời

- Quyền sở hữu tài sản của công dân là quyền của công dân đối với tài sản thuộc sở hữu của mình, bao gồm: Quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu

- Trách nhiệm của nhà nước trong việc công nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp

về tài sản của công dân:

+ Ghi nhận trong Hiến pháp và các văn bản quy phạm pháp luật quyền sở hữu của công dân

+ Quy định các biện pháp và các hình thức xử lý đối với các hành vi xâm phạmquyền sở hữu tùy theo mức độ, tính chất vụ việc; quy định trách nhiệm và cách thức bồithường dân sự đối với những hành vi gây thiệt hại, mất mát do vay, mượn, thuê tài sảnthuộc quyền sở hữu của người khác

+ Tuyên truyền, giáo dục công dân cách thức bảo vệ quyền sở hữu của mình và ýthức tôn trọng quyền sở hữu của người khác

Câu 49: Thế nào là chí công vô tư ? Để rèn luyện phẩm chất chí công vô tư, học sinh

cần phải làm gì? Em hãy nêu một ví dụ về việc làm thể hiện phẩm chất chí công vô tư

và cho biết ý nghĩa của việc làm ấy?

Trả lời

* Chí công vô tư là phẩm chất đạo đức của con người,thể hiện ở sự công bằng,không thiên vị, giải quyết công việc theo lẽ phải, xuất phát từ lợi ích chung và đặt lợiích chung lên trên lợi ích cá nhân

* Để rèn luyện chí công vô tư học sinh cần có thái độ ủng hộ, quý trọng người chícông vô tư, đồng thời dám phê phán những hành động vụ lợi cá nhân, thiếu công bằngtrong giải quyết mọi công việc

* - Học sinh nêu được một việc làm đúng về chí công vô tư

- Phân tích được ý nghĩa của việc làm ấy

Câu 50: Hôn nhân là gì? Hãy nêu các nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia

đình ở nước ta?

Trả lời

* Hôn nhân là: Hôn nhân là sự liên kết đặc biệt giữa một nam và một nữ trên cơ sởbình đẳng, tự nguyện, được pháp luật thừa nhận, nhằm chung sống lâu dài và xây dựngmột gia đình hòa thuận, hạnh phúc

* Các nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình ở nước ta:

- Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồng, vợ chồng bình đẳng

- Hôn nhân giữa công dân Việt nam thuộc các dân tộc, tôn giáo, giữa người theotôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa công dân Việt nam với người nước ngoàiđược tôn trọng và được pháp luật bảo vệ

- Vợ chồng có nghĩa vụ thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình

Câu 51: Thế nào là hợp tác cùng phát triển? Cho ví dụ? Hãy nêu nguyên tắc hợp tác

quốc tế của Đảng và Nhà nước ta? Tại sao hiện nay Đảng và Nhà nước ta vừa tăng

cường hợp tác với các nước trên thế giới vừa coi trọng việc kế thừa và phát huy truyềnthống tốt đẹp của dân tộc?

- Giải quyết các bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng hòa bình

- Phản đối mọi âm mưu và hành động gây sức ép,áp đặt và cường quyền

* Giải thích:

- Ý nghĩa của hợp tác quốc tế:

+ Hiện nay thế giới đang đứng trước những vấn đề cấp thiết, đe dọa sự sống còncủa toàn nhân loại (như: bùng nổ dân số, ô nhiễm môi trường, khủng bố quốc tế, dịchbệnh hiểm nghèo, …); để giải quyết những vấn đề đó, cần phải có sự hợp tác quốc tế,chứ không một quốc gia, một dân tộc riêng lẻ nào có thể tự giải quyết được

+ Liên hệ Việt Nam:…

- Ý nghĩa của việc kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc: Vì đó là tàisản vô giá, góp phần tích cực vào sự phát triển của mỗi cá nhân và cả dân tộc

- Kết luận chung: HS trình bày theo cách của mình nhưng yêu cầu cần đạt đượcnhững nội dung cơ bản sau:

+ Trong xu thế hội nhập, hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng, chúng ta muốn pháttriển phải có sự giao lưu với các dân tộc khác, với nền văn hóa khác Trong quá trìnhgiao lưu đó, dân tộc ta sẽ tiếp thu tinh hoa văn hóa và những thành tựu khoa học kỹthuật tiên tiến của nhân loại

+ Tuy nhiên trong quá trình ấy chúng ta luôn biết kế thừa, giữ gìn, phát huytruyền thống dân tộc, tiếp thu có chọn lọc, không đánh mất bản sức riêng của mình vàkhông bị đồng hóa bởi các dân tộc khác

Câu 52: Cho tình huống sau:

Hòa là một cô bé 14 tuổi, làm thuê cho một cửa hàng cơm gần nhà Bích Chứngkiến cảnh Hòa bị chủ hàng cơm bắt làm những công việc nặng nhọc, lại thường xuyênchửi mắng, đánh đập, Bích rất thương Hòa nên có ý định tố cáo hành động đó với cơquan công an Nhưng Hồng can ngăn và nói: ‘‘Chúng mình còn nhỏ làm gì có quyềnđược tố cáo người khác, với lại chuyện này là bình thường mà’’

Câu hỏi:

a) Em có đồng ý với ý kiến của bạn Hồng không? Vì sao?

b) Nếu được chứng kiến cảnh của Hòa, em sẽ làm gì?

Trả lời

a) Em không đồng ý với ý kiến của bạn Hồng vi:

+ Mọi công dân đều có quyền tố cáo những việc làm trái pháp luật

+ Việc làm của chủ hàng cơm là vi phạm pháp luật: Vi phạm quyền đượcpháp luật bảo hộ về tính mạng, thân thể, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; Vi phạmquyền được bảo vệ, chăm sóc, và giáo dục của trẻ em

b) Em sẽ:

- Góp ý cho chủ hàng cơm để họ đối xử tử tế hơn đối với Hòa

- Giải thích để chủ hàng cơm hiểu việc làm của họ là vi phạm pháp luật

- Tố cáo việc làm sai trái của chủ hàng cơm (trực tiếp hoặc gián tiếp )

Câu 53: Như thế nào là gia đình văn hoá? Nêu ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn

hoá đối với cá nhân, gia đình và xã hội? Học sinh làm gì để góp phần xây dựng gia đìnhvăn hoá?

Trả lời

Cần nêu được những ý sau :

* Gia đình văn hóa là: Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; thực hiện kế hoạch hóa

gia đình; đoàn kết với xóm giềng; làm tốt nghĩa vụ công dân

* Ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hóa:

+ Đối với cá nhân và gia đình: Gia đình là tổ ấm nuôi dưỡng, giáo dục mỗi conngười Gia đình văn hóa góp phần quan trọng hình thành nên những con người phát triểntoàn diện, sống có văn hóa, có đạo đức, chính họ đem lại hạnh phúc và sự phát triển bềnvững cho gia đình

+ Đối với xã hội: Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình có hạnh phúc, bình yênthì xã hội mới ổn định, vì vậy xây dựng gia đình văn hóa góp phần xây dựng xã hội vănminh, tiến bộ

* Trách nhiệm học sinh trong việc xây dựng gia đình văn hóa:

+ Thực hiện tốt bổn phận, trách nhiệm của mình với gia đình

+ Chăm học, chăm làm, kính trọng, vâng lời, giúp đỡ ông bà, cha mẹ, yêu thươnganh chị em, sống giản dị, tiết kiệm, sinh hoạt văn hóa lành mạnh, không làm điều gì tổnhại đến danh dự gia đình

Câu 54: Pháp luật là gì? Kỉ luật là gì? Vì sao trong cuộc sống cần phải có pháp luật và

kỉ luật?

Trả lời

Cần nêu được các ý sau:

* Pháp luật là những qui tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành,

được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế

* Kỉ luật là những qui định, qui ước của một cộng đồng (một tập thể) về những hành

vi cần tuân theo nhằm đảm bảo sự phối hợp hành động thống nhất, chặt chẽ của mọingười

* Trong cuộc sống cần phải có pháp luật, kỉ luật vì :

+ Giúp mọi người có một chuẩn mực chung để rèn luyện và thống nhất trong hoạtđộng

+ Xác định được trách nhiệm cá nhân; bảo vệ quyền lợi của mọi người; tạo điềukiện cho cá nhân và xã hội phát triển theo một định hướng chung

Câu 55: Vì sao phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS? Nêu những qui định của pháp

luật nước ta về phòng, chống nhiễm HIV/AIDS? Để phòng, chống nhiễm HIV/AIDScho mình và cho mọi người chúng ta cần làm gì?

Trả lời

Cần nêu được những ý sau :

* Phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS vì: HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới

và của Việt Nam Đó là căn bệnh vô cùng nguy hiểm, nó hủy hoại sức khỏe, cướp đi tínhmạng con người; phá hoại hạnh phúc gia đình; hủy hoại tương lai, nòi giống dân tộc; ảnhhưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội của đất nước

* Qui định của pháp luật nước ta về phòng, chống nhiễm HIV/AIDS:

+ Mọi người có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng, chống việc lây truyềnHIV/AIDS để bảo vệ cho mình, cho gia đình và xã hội; tham gia các hoạt động phòng,chống nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng

+ Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma túy và các hành vilàm lây truyền HIV/AIDS khác

+ Người bị nhiễm HIV/AIDS có quyền được giữ bí mật về tình trạng bị nhiễmHIV/AIDS của mình, không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện phápphòng, chống lây truyền bệnh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

* Trách nhiệm của công dân trong việc phòng, chống nhiễm HIV/AIDS:

+ Có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS để chủ động phòng, tránh cho mình và chogia đình; sống an toàn, lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma túy, mạidâm

+ Biết chia sẻ, giúp đỡ, động viên, không kì thị, xa lánh, phân biệt đối xử vớinhững người bị nhiễm HIV/AIDS và gia đình của họ

+ Tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống nhiễm HIV/AIDS phù hợp vớikhả năng như: Vẽ tranh, phát tờ rơi, biểu diễn văn nghệ,… về chủ đề phòng, chốngnhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng.

Câu 56: Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là gì? Kế thừa và phát huy truyền thống tốt

đẹp của dân tộc là làm như thế nào? Vì sao phải kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc? Để truyền thống tốt đẹp của dân tộc được giữ gìn và toả sáng chúng ta cầnphải làm gì?

Trả lời

* Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là những giá trị tinh thần ( những tư tưởng, đức

tính, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp…) hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dântộc, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác

* Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là bảo vệ, giữ gìn để các

truyền thống ấy không bị phai nhạt theo thời gian, mà ngày càng phát triển phong phú,sâu đậm hơn

* Cần phải kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc vì đó là tài sản vô

giá, góp phần tích cực vào sự phát triển của mỗi cá nhân và dân tộc; đồng thời góp phầngiữ gìn bản sắc dân tộc Việt Nam

* Để truyền thống tốt đẹp của dân tộc được giữ gìn và tỏa sáng, chúng ta cần:

+ Sưu tầm, tìm hiểu, trân trọng, tự hào về các truyền thống tốt đẹp, các anh hùngdân tộc, danh nhân văn hóa của đất nước;…

+ Giữ gìn, bảo vệ các di sản văn hóa, di tích lịch sử, các nét văn hóa đặc sắc củadân tộc, …( các loại hình nghệ thuật, trang phục, lễ hội,…)

+ Sống và ứng xử phù hợp với các giá trị đạo đức, văn hoá truyền thống của dântộc (chăm chỉ, chuyên cần, sáng tạo trong học tập, sống nhân ái, trung thực…);

+ Phê phán, ngăn chặn những hành vi, việc làm tổn hại đến truyền thống dân tộcnhư: mê tín dị đoan, hủ tục trong ma chay, cưới xin, tư tưởng cục bộ,…

Câu 57: Như thế nào là làm việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả? Nêu ý nghĩa của

làm việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả?

Vì sao làm việc gì cũng đòi hỏi phải có năng suất, chất lượng và hiệu quả? Nếulàm việc chỉ chú ý đến năng suất mà không quan tâm đến chất lượng, hiệu quả thì hậuquả sẽ như thế nào? Em hãy cho một ví dụ cụ thể?

Trả lời

Cần nêu được các ý sau:

* Làm việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả là tạo ra được nhiều sản phẩm tốt, có

chất lượng cả về nội dung và hình thức trong một thời gian ngắn

* Ý nghĩa: Làm việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả giúp nâng cao chất lượng

cuộc sống của cá nhân, gia đình và xã hội, bởi vì: Tạo ra được nhiều sản phẩm tốt, có

chất lượng trong một thời gian ngắn sẽ thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, người laođộng sẽ có thu nhập cao, từ đó đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nângcao.

* Làm việc gì cũng cần có năng suất, chất lượng, hiệu quả vì ngày nay xã hội chúng

ta không chỉ có nhu cầu về số lượng sản phẩm, mà yêu cầu về mặt chất lượng ngày càngtăng (đẹp, bền, công dụng tốt) Đó chính là hiệu quả công việc

+ Nếu làm việc chỉ chú ý đến năng suất mà không chú ý đến chất lượng, hiệu quả

có thể gây ra những tác hại xấu cho con người, môi trường và xã hội

+ Học sinh lấy được ví dụ phù hợp

( Ví dụ: - Trong giáo dục vì chạy theo thành tích dẫn đến hiện tượng “học sinh ngồinhầm lớp”

- Trong sản xuất nông nghiệp, người dân sử dụng thuốc kích thích sinhtrưởng, thuốc bảo vệ thực vật không đúng qui định gây nguy hiểm cho sức khoẻ conngười, gây ô nhiễm môi trường đất, nước;…)

Câu 58 : Bài tập tình huống :

Tan học, Tùng chở An và Tú trên xe đạp của mình để đi về nhà Ba bạn vừa đivừa cười đùa ầm ĩ Đến ngã tư, thấy đèn đỏ vừa bật sáng, Tùng vội vàng phóng nhanh,tạt qua đầu một chiếc xe máy để rẽ vào đường ngược chiều Vì bị bất ngờ, không kịptránh nên người đi xe máy đã đâm vào xe của Tùng, làm ba bạn bị ngã đau và xe đạp bịhỏng

a Bạn Tùng đã vi phạm những qui định gì về trật tự an toàn giao thông?

b Các bạn An, Tú có vi phạm qui định về trật tự an toàn giao thông không? Nếu

có thì vi phạm gì?

Trả lời

a Bạn Tùng đã vi phạm các lỗi sau:

- Chở quá số người qui định (vi phạm khoản 1, điều 30 – Luật GTĐB năm 2008);

- Cười đùa ầm ĩ gây mất trật tự (vi phạm khoản 3, điều 30 về văn hóa giao thông);

- Tạt qua đầu xe máy, rẽ vào đường ngược chiều ( hành vi nguy hiểm);

- Vượt đèn đỏ ( vi phạm khoản 1, điều 11)

b Bạn An và Tú:

- Có vi phạm qui tắc giao thông;

- Ngồi trên xe đạp quá số người qui định ( 2 người nhưng không phải là đưa người

đi cấp cứu hoặc trong đó có một trẻ em dưới 7 tuổi);

- Cười đùa ầm ĩ gây mất trật tự ( vi phạm khoản 4, điều 30 về văn hoá giao thông);

- Không can ngăn bạn khi bạn vi phạm