Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội BÀI TIỂU LUẬN Môn học KIẾN TRÚC NHIỆT ĐỚI NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC NHÀ Ở VEN SÔNG RẠCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG GVHD NGUYỄN MINH SƠN SVTH NGUYỄN THỊ THÚY – 19K1.
Trang 1Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
BÀI TIỂU LUẬN Môn học: KIẾN TRÚC NHIỆT ĐỚI
NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC NHÀ Ở VEN SÔNG RẠCH VÙNG ĐỒNG BẰNG
SÔNG CỬU LONG
GVHD: NGUYỄN MINH SƠN SVTH: NGUYỄN THỊ THÚY – 19K1
MSSV: 1951010402
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Kiến trúc nhiệt đới là kiến trúc thích ứng với khí hậu nhiệt đới Nó có thể áp dụng cho nhiều thể loại công trình nhà ở khác nhau và cả các công trình công cộng Kiến trúc nhiệt đới được phát triển trên nguyên tắc mô hình tự điều tiết, thực sự là một giải pháp khai thác tiềm năng tự nhiên để đáp ứng mục tiêu bảo vệ môi trường và sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả
Trang 2- LÃNH THỔ VIỆT NAM PHÂN THÀNH 2 MIỀN KHÍ HẬU:
- TỪ MIỀN BẮC ĐẾN ĐÈO HẢI VÂN CÓ 2 MÙA NÓNG VÀ MÙA LẠNH
TỪ ĐÈO HẢI VÂN ĐẾN MIỀN NAM CÓ 2 MÙA MƯA VÀ MÙA KHÔ
NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG CỦA KHÍ HẬU ĐẾN KIẾN TRÚC NHIỆT ĐỚI: Nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, chế độ mưa,chế độ nắng, bức xạ mặt trời, âm thanh
Biến đổi khí hậu và nước biển dâng diễn ra nhanh hơn dự báo, gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến sinh kế và đời sống của người dân nhất là vùng đồng bằng bằng sông Cửu long Mặt trái từ hoạt động phát triển kinh tế với cường độ cao gây nhiều hệ lụy như: Ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái nghiêm trọng, sụt lún đất, suy giảm mực nước ngầm, xâm thực bờ biển, nhiều diện tích rừng tự nhiên, nhất là rừng ngập mặn, rừng tràm, rừng phòng hộ bị chặt phá, chuyển đổi sang mục đích sử dụng khác hoặc bị suy thoái nặng nề Bên cạnh đó, việc khai thác bùn cát quá mức, xây dựng nhà cửa và hạ tầng sát bờ sông, kênh, rạch làm gia tăng nguy cơ sạt lở
Địa hình vùng ĐBSCL bằng phẳng với hệ thống sông ngòi chằng chịt, phương thức di chuyển bằng thuyền là tối ưu tạo nên kiểu quần cư gắn với nước, cụ thể là: - Nhà ở dọc sông rạch tại nơi hợp lưu của các con sông, kênh rạch Nhà ở dọc sông rạch tại giao điểm của tuyến sông và đường giao thông -Nhà ở dọc sông rạch dọc theo các tuyến sông, cù lao
Các điểm cư dân nằm thành cụm, xóm theo các khu vực có kênh rạch, hòa hợp trong môi trường thiên nhiên Hướng nhà thường là đông, đông nam hoặc nam, nếu gặp trục lộ giao thông hoặc ven sông rạch thì không chọn hướng Kiến trúc nhà thuộc dạng bán kiên cố, mặt bằng bố trí đơn giản gồm sân, vườn rau, cây ăn trái, chuồng nuôi gia súc, công trình phụ, khu vệ sinh Với hai loại hình cư trú: đơn cư là loại nhà bám theo một dạng địa hình nhất định như nhà đất, nhà sàn, nhà nổi trên sông; lưỡng cư là loại nhà có một phần bám vào nền đất, một phần sàn vươn ra mặt song
2 GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC NHÀ Ở VEN SÔNG RẠCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Về tổng thể
Trang 3Từ cổng nhà có hàng rào thấp thấp đến sân rộng có bàn thờ ông thiên ngay trục chính của ngôi nhà chính Cảnh quan bao quanh ngôi nhà hòa họp với thiên nhiên, có khi còn phụ thuộc vào thiên nhiên là nét duyên của ngôi nhà Ngôi nhà dù lớn hay nhỏ thì cũng có hàng hiên phía trước, lu nước cạnh lối vào, sàn nước bên bờ sông, con rạch
Hướng nhà thường quay ra mé sông hay trục giao thông
Về cấu trúc nhà chính
Không gian thờ tự, tiếp khách, buồng ngủ và nhà bếp Trong không gian thờ tự nơi có độ cao nhất là thờ Phật và khu vực thờ tổ tiên được đưa sang hai gian bên thay vì lùi sâu vào trong, nơi thờ tự là nơi trang trọng nhất Không gian tiếp khách được bố trí ở phía trước Thềm ba là khoảng không gian đệm giữa trong nhà và ngoài nhà Nhà ở miền Trung thì hai bên chái
là buồng ngủ có vách ngăn cửa buồng trong khi nhà ở Tây Nam Bộ thì không gian buồng ngủ đưa ra phía sau là một điều hoàn toàn khác biệt
Về kết cấu
Kết cấu khung nhà thường đơn giản, không có tính kiên cố, mái có độ dốc cao để thoát nước nhanh Các vùng nước ngập có loại nhà sàn chịu lực trên hệ cột cắm sâu xuống lòng đất bùn Hệ thống không gian sản xuất phụ trong nhà thường được bố trí mở, xung quanh khu nhà chính có các vách ngăn hở, có cửa treo hoặc chống lên để tiện cho sinh hoạt Bộ phận mái của nhà cổ truyền chiếm tỉ lệ khá lớn, đôi khi quá nửa so với phần chính diện nhà
Về vật liệu
Vật liệu xây dựng nhà chủ yếu từ gỗ và tre, tràm, đước, vách bằng lá dừa nước, hoặc đất trộn rơm rạ, gạch, gốm chịu nước, không hút nước và mau khô sạch, thích hợp với môi trường ẩm ướt và ngập lụt Mái ngói hoặc bằng vật liệu lá cọ, dừa nước, rơm rạ,
có khả năng cách nhiệt tốt, tránh mưa, tránh nắng triệt
để, chống lại những bất lợi của thiên nhiên
Trang 4Cửa đi cao và thoáng (hơn 2m), một hình thức khác nữa là song cửa đặt ở nơi tiếp giáp giữa sân và thềm Song còn là một dạng lam lấy sáng thông gió cho ngôi nhà, không cần mở cửa nhà vần thông thoáng Khác với nhà chữ Đinh, nhà chữ Nhất có sự xuất hiện của gạch nung sử dụng cho võ bao che tạo bộ mặt vững chắc cho kiến trúc, dù không nhà phụ ghép nối vào nhưng ngôi nhà vẫn không mất đi vẽ uy nghi bề thế, thể hiện sự giàu có của gia chủ Nhà vẫn cửa hai lớp
có song rào, cửa sổ song sắt, mái bốn dốc có đầu hồi, tường sơn màu vàng, nền xây rất cao, chân nền ốp đá tảng hoặc đá tổ ong
CÔNG TRÌNH CHÂU ĐỐC HOUSE
Architects: NISHIZAWAARCHITECTS
Area : 340 m²
TP Châu Đốc, tỉnh An Giang nằm ở phía Nam của Việt Nam, là một vùng lũ lụt nhiệt đới của đồng bằng sông Cửu Long và là một thành phố cảng gần biên giới Campuchia
Ở khu vực này, mực nước dao động thường xuyên vào mùa khô và mùa cao điểm nhưng những cong đường dọc theo sông đã được nâng lên rất nhiều sau trận lũ lụt năm 2000
Trang 5PHÂN TÍCH KHÍ HẬU - DỮ LIỆU KHÍ HẬU ĐỊA PHƯƠNG
NHIỆT ĐỘ
Nhiệt độ trung bình ở An
Giang không những cao mà
còn rất ổn định, từ 26°C
đến 28°C Nhiệt độ cao nhất
là 35°C – 36°C vào tháng 4,
5 Nhiệt độ thấp nhất là
20°C ~21°C vào tháng 12, 1
ĐỘ ẨM Mùa có độ ẩm thấp (nhỏ hơn 80%) trùng với mùa khô còn mùa mưa thực sự
là một mùa ẩm ướt Độ ẩm trung bình trong những tháng mùa mưa đều 84%,
cả biết có tháng đạt xấp xỉ 90%
LƯỢNG MƯA Lượng mưa trung bình năm dao động từ 966-2500mm Riêng năm 2000-2002 xảy
ra mưa và lụt lớn dẫn đến mực nước mưa tăng đột biến Khi mưa lớn kết hợp với triều cường gây lũ lụt và ngập lụt diện rộng Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 và thường kết thúc vào tháng 11 Cao điểm
sẽ rơi vào tháng 6,7,8
Trang 6GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG KHÍ HẬU CỦA CÔNG TRÌNH:
Mặt tiền nhà được thiết kế mái đón vươn dài kết hợp với các hệ của tôn xoay được lắp đặt xen kẽ giữa từng hệ mái cánh bướm và từng diện đứng công trình cho khả năng cân chỉnh lưu lượng nắng gió vào nhà một cách linh hoạt Do vậy, ánh sáng vào trong nhà được khuếch tán tạo cảm giác dễ chịu chứ không phải là các tia sáng chói mắt của ánh nắng trực tiếp
Công trình đón được gió hướng Đông Nam là
loại gió thích hợp cho mọi ngôi nhà và công
trình ở nước ta, đón được gió mát vào mùa hè
tránh được gió lạnh Đông Bắc vào mùa Đông
Công trình sử dụng giải pháp thông gió bằng
áp lực nhiệt
Trang 7TRUYỀN NHIỆT QUA MÁI Thay kiểu mái dốc truyền thống bằng mái dạng cánh bướm với cao độ khác nhau, xuyên suốt chiều dài công trình, tăng tối đa hiệu quả thông thoáng tự nhiên và khả năng kết nối giữa không gian bên trong và bối cảnh tự nhiên bên ngoài
PHƯƠNG HƯỚNG THIẾT KẾ CHẾ NĂNG Chọn cấu trúc che nắng điều chỉnh được góc che giúp che được các tia nắng bức xạ mặt trời chiếu xiên chiếu vào trong không gian nhà
SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA TRƯỜNG GIÓ VÀ TỐC ĐỘ GIÓ ĐI VÀO BÊN TRONG CÔNG TRÌNH
Sử dụng cửa lá sách có trục quay theo phương thẳng đúng, giúp tiện lợi trong quá trình sử dụng còn có tác dụng điều chỉnh lưu lượng gió vào trong nhà, điều chỉnh trường gió vào vị trí không gian theo mong muốn Khi được lắp đặt ở những vị trí cao hay sát trần thì cửa lá sách sẽ hút các luồng khi mà từ bên ngoài vào và đầy những dòng khi nóng từ trong nhà ra bên ngoài
TIỂU KẾT – CHÂU ĐỐC HOUSE
Dựa vào những điều kiện về địa lí, tập quán KTS Nishizawa đã đưa ra ba chủ ý về kiến trúc vào trong công trình:
+ Đảo ngược hình dạng của mái nhà từ mái chữ A thông thường thành mái chữ V nhằm mở không gian trong nhà ra với môi trường bao quanh và lợp toàn bộ khu đất bằng 3 mái chữ V có độ cao khác nhau
Trang 8+ Bố trí những cửa sổ cánh xoay từ đầu này qua đầu kia ở những khoảng hở giữa các mái và mặt đứng
để điều chỉnh lượng ánh sáng mặt gió tự nhiên vào nhà
+ Thay thế toàn bộ các bức tường đặc trong nhà bằng những vách ngăn có thể di động để tạo ra một không gian rộng lớn & liên tục
PHẦN KẾT LUẬN
KIẾN TRÚC NHIỆT ĐỚI Với sự kết hợp khá thuần nhuyễn giữa tính hiện đại và tính dân tộc trong kiến trúc, giữa các yếu tố kiến trúc, khí hậu và con người, các công trình trong giai đoạn này thật sự đã đặt được nền móng vững chắc cho các bước tiếp theo của nền kiến trúc hiện đại Việt Nam
CÁC GIẢI PHÁP KIẾN TRÚC TRÚC THÍCH ỨNG VỚI MÔI TRƯỜNG được xây dựng dựa trên các phân tích gắn liền với sự xem xét các tác động của môi trường đến với các công trình kiến trúc Bằng sự cảm nhận tinh tế của SHUNRI NISHIZAWA, các kiến trúc sư đã có những giải pháp thích ứng trong công trình kiến trúc một cách tinh tế mà vẫn giữ nguyên được nét truyền thống vốn có của
nó Các giải pháp đã phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa kiến trúc và cuộc sống con người