TIỂU LUẬN MÔN TÂM LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

( ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LUẬT KHOA KINH TẾ ĐỐI NGOẠI o0o TIỂU LUẬN MÔN TÂM LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO ĐỀ TÀI TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA CỦA TRẦN LỆ XUÂN TRONG VỤ VŨ NỮ C. TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA CỦA TRẦN LỆ XUÂN TRONG VỤ VŨ NỮ CẨM NHUNG BỊ TẠT AXIT MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Con người, với nguồn tiềm năng trí tuệ vô tận, là nguồn lực quyết định, là mục tiêu và động lực của sự phát triển. Trong môi trường doanh nghiệp cũng vậy, sự phát triển bền vững của một tổ chức phụ thuộc vào nhân sự, từ vị trí thấp nhất cho đến lãnh đạo cấp cao. Bất kỳ cơ quan tổ chức nào cũng cần có người lãnh đạo. Nhà lãnh đạo xuất sắc không chỉ cần năng lực quản lý tốt, mà họ còn là người có khả năng phán đoán, dự báo và đánh giá chuẩn xác về những biến động bên trong và bên ngoài tổ chức, từ đó linh động thích ứng, đề xuất những thay đổi thích hợp và dẫn dắt tổ chức đạt được những thành công lâu dài, bền vững. Đó chính là hình mẫu của các nhà lãnh đạo hôm nay và tương lai.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT

KHOA KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT

KHOA KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

14 Nguyễn Thanh Phước K124020369

15 Nguyễn Văn Tây K124020377

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Phương pháp nghiên cứu 2

3 Phạm vi nghiên cứu 2

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÂM LÝ TRONG LÃNH ĐẠO 3

1.1 Các khái niệm 3

1.1.1 Khái niệm tâm lý học và tâm lý học quản lý 3

1.1.1.1 Tâm lý học 3

1.1.1.2 Tâm lý học quản lý 3

1.1.2 Các thuộc tính tâm lý 3

1.1.2.1 Tính khí 3

1.1.2.2 Tính cách 4

1.1.2.3 Năng lực 5

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý quản lý 5

1.2.1 Yếu tố bên trong 5

1.2.1.1 Khả năng ý thức về bản thân 5

1.2.1.2 Năng lực 6

1.2.1.3 Tâm lý cá nhân 6

1.2.2 Các yếu tố chủ quan 6

1.2.2.1 Địa vị xã hội 6

1.2.2.2 Giới tính 7

1.2.2.3 Kinh nghiệm sống 7

1.2.2.4 Tuổi tác 7

1.2.3 Các yếu tố khách quan 7

1.2.3.1 Môi trường 7

1.2.3.2 Văn hóa 8

Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA TRẦN

LỆ XUÂN TRONG VỤ VŨ NỮ CẨM NHUNG BỊ TẠT AXIT 9

2.1 Tình huống 9

2.2 Thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Trần Lệ Xuân trong vụ vũ nữ Cẩm Nhung bị tạt axit 9

2.2.1 Giới thiệu sơ lược về Trần Lệ Xuân 9

2.2.2 Tính khí sôi nổi 10

2.2.3 Tính cách công minh 11

2.2.4 Năng lực giải quyết tình huống và dẫn dắt dư luận 11

2.3 Phân tích về tâm lý lãnh đạo của Trần Lệ Xuân 11

2.3.1 Về tính khí sôi nổi 11

2.3.2 Về tính cách công minh 12

2.3.3 Về năng lực giải quyết tình huống và dẫn dắt dư luận 12

2.4 Đánh giá thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Trần Lệ Xuân trong vụ vũ nữ Cẩm Nhung bị tạt axit 13

2.4.1 Về tính khí sôi nổi 13

2.4.1.1 Ưu điểm 13

2.4.1.2 Nhược điểm 13

2.4.2 Về tính cách công minh 14

2.4.2.1 Ưu điểm 14

2.4.2.2 Nhược điểm 14

2.4.3 Về năng lực giải quyết tình huống và dẫn dắt dư luận 14

2.4.3.1 Ưu điểm 14

2.4.3.2 Nhược điểm 15

Chương 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ TÂM LỸ LÃNH ĐẠO CỦA TRẦN LỆ XUÂN 16

3.1 Mục tiêu của bài học 16

3.2 Bài học kinh nghiệm từ phong cách lãnh đạo độc đoán của Adoft Hitler 16

3.2.1 Góp ý phát huy ưu điểm 16

3.2.2 Góp ý khắc phục nhược điểm 17

Khi nói về lãnh đạo, ta thường nghĩ đến những vị tướng mưu lược hơn đối phương,những chính trị gia có khả năng thuyết phục và hướng dẫn những người theo mình thựchiện một hành động nào đó, hoặc những người giải quyết được một cơn khủng hoảng.Chúng ta nhìn vào những cá nhân đặc biệt như Gandhi hoặc Jeane D'Arc, Napoleon, hoặcHitler Những câu chuyện chung quanh các nhân vật này đều cho thấy có những giâyphút ngặt nghèo, hoặc những lúc mà quyết định của một người có tính chất thay đổi thờicuộc Và chính tâm lý là yếu tốt tiên quyết, then chốt trong từng quyết định mà nhà lãnhđạo đưa ra

Nhận thức được tầm quan trọng này, con người đã áp dụng tâm lý vào từng lĩnh vựctrong cuộc sống và đặc biệt là trong lãnh đạo Con người luôn giữ vị trí trung tâm trongmọi hoạt động và luôn là chủ thể của thế giới nội tâm phong phú Chính vì thế, tâm lý làmột trong những yếu tố quan trọng nhất khi nói đến con người Có những nhà lãnh đạotài ba, xuất chúng, luôn tạo được niềm tin, được tôn trọng, quý mến và gây ra ảnh hưởnglớn lên những người dưới quyền; tuy nhiên có người lại không, luôn thất bại trong việcquản lý con người và dẫn dắt tổ chức Bản thân mỗi người sinh ra và lớn lên trong những

môi trường khác nhau, tiếp xúc với những thực thể, đối tượng khác nhau và do đó, cónhững tính khí, tính cách và cách hành xử khác nhau Chính điều đó cũng tạo nên cá tính,

sự khác biệt và tài năng riêng cho mỗi cá nhân Vậy thì tính cách, tính khí, năng lực củabản thân mỗi người có phải là nhân tố định hình nên sự thành công của một nhà lãnhđạo? Và những yếu tố tâm lý này có tác động như thế nào đến năng lực cũng như phongcách lãnh đạo của mỗi cá nhân?

Để trả lời điều này, nhóm chúng tôi quyết định nghiên cứu đề tài “Tâm lý lãnh đạocủa Trần Lệ Xuân trong vụ vũ nữ Cẩm Nhung bị tạt axit” để tìm hiểu rõ hơn về nhữngyếu tố tâm lỹ đã tạo nên phong cách lãnh đạo của “Bà Cố vấn” nổi tiếng trong thời Tổngthống Ngô Đình nhiệm Xét ở khía cạnh chính trị, có thể Trần Lệ Xuân là đại diện cho bè

lũ tay sai bán nước thời bấy giờ, nhưng nhìn ở một phương diện khác (ở đây chúng ta nóiđến phong cách lãnh đạo và khả năng quản lý con người) thì có lẽ Trần Lệ Xuân thực sự

là một bậc thầy tài ba Ở bà chúng ta có thể thấy được rõ nét, chính những tính khí trongcon người bà đã hình thành nên tính cách riêng, năng lực lãnh đạo và sự ảnh hưởng to lớncủa bà lên chính quyền miền Nam thời bấy giờ

Trong quá trình nghiên cứu không thể tránh khỏi sai sót, nhóm chúng tôi rất mongnhận được những ý kiến đóng góp của thầy và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn

2 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên nền tảng lý thuyết từ môn học “Tâm lý và nghệ thuật lãnh đạo”, từ đề tài

đã chọn, nhóm tiến hành xác định mục tiêu nghiên cứu Nhóm sử dụng tài liệu từ nhiềunguồn khác nhau như sách, báo, internet và sử dụng các phương pháp:

- Phương pháp thu thập và tổng hợp thông tin

- Phương pháp tư duy, phân tích, đánh giá, phán đoán và suy luận

- Phương pháp so sánh

3 Phạm vi nghiên cứu

- Về mặt không gian: Miền Nam Việt Nam.

- Về mặt thời gian: Năm 1963 (vụ đánh ghen Cẩm Nhung), từ tháng 10/1955 đến

tháng 11/1963 (chính quyền Ngô Đình Diệm hình thành và sụp đổ)

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÂM LÝ TRONG LÃNH ĐẠO

1.1.1.2 Tâm lý học quản lý

Tâm lý học quản lý nghiên cứu đặc điểm tâm lý của con người trong hoạt độngquản lý, đề ra, kiến nghị và sử dụng các nhân tố khi xây dựng và điều hành hệ thống xãhội Tâm lý học quản lý giúp người lãnh đạo biết cách ứng xử, tác động mềm dẻo nhưngcương quyết với cấp dưới và lãnh đạo những hành vi của họ, đoàn kết thống nhất một tậpthể

- Người sôi nổi

Là người rất hăng hái, đầy nhiệt tình, thẳng thắn, bộc trực, quyết đoán, dám nghĩ,dám làm, dám chịu trách nhiệm Loại người này say mê công việc, có nghị lực, sứcmạnh, năng lực, khả năng làm việc cao và hoạt động trong phạm vi lớn, phù hợp với

những công việc chứa nhiều mâu thuẫn Tuy nhiên, lại hay vội vàng hấp tấp, nóng nảy,

không có khả năng tự kiềm chế, lại bảo thủ, hiếu thắng, không kiên trì Khi rơi vào hoàncảnh khó khăn sẽ thường không làm chủ được bản thân.

- Người linh hoạt

Người có tư duy linh hoạt, lạc quan, nhanh chóng hòa nhập với mọi người, dễ dàngchuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác Người có tính khí linh hoạt rất yêu đời,nhanh nhẹn, có tài ngoại giao giỏi và có nhiều sáng kiến, khả năng tổ chức tốt.Tuy nhiên,người này không thích hợp với các công việc đơn điệu và thường hiếu danh Là người dễphát sinh tình cảm nhưng đa phần không bền lâu, dễ thay đổi, hay vội vàng, hấp tấp, lậptrường không vững vàng

- Người điềm tĩnh

Là người chắc chắn, cẩn thận, điềm đạm, làm việc có kế hoạch, biết cân nhắc trướckhi hành động, làm chủ tình huống và vô cùng kiên định Tuy nhiên, người điềm tĩnh khảnăng tiếp thu cái mới rất chậm, khá nguyên tắc, cứng nhắc, đôi khi máy móc dễ làm mấtthời cơ Là người khó gần, khó làm quen, cũng khó biết tâm trạng của họ

- Người ưu tư

Người có tính tự giác cao, kiên trì trong công việc, làm việc rất cẩn thận, chu đáo, ítlàm mất lòng người khác.Tuy nhiên người này có hệ thần kinh nhạy cảm, không thíchgiao tiếp, dễ bị tổn thương, không chịu được sức ép của công việc

1.1.2.2 Tính cách

Tính cách là tính chất, đặc điểm về nội tâm của mỗi con người mà có ảnh hưởngtrực tiếp đến suy nghĩ, lời nói và hành động của người đó Một người có thể có nhiều tínhcách và nhiều người có thể có cùng một tính cách, thường được chia làm ba loại: người

có tính cách tốt, xấu và trung lập

- Người có tính cách tốt

Tính tốt giúp cho những người xung quanh ta cảm thấy dễ chịu, hài lòng, nhiềukhi mến phục và yêu quý ta Những người có quá nhiều tính tốt thường dễ bị lợi dụng vàđôi khi bị cho là ngu Một số đặc điểm quan trọng của người có tính cách tốt như: khiêmtốn, vị tha, khoan dung, kiên nhẫn, chịu khó, hòa đồng, cởi mở, vui vẻ, hoạt bát…

- Người có tính cách xấu

Thường gây ra tai hại hay bực bội cho người khác nên bị ghét và lên án Cũng cóvài tính xấu không gây ảnh hưởng đến ai, nên không hoàn toàn bị chê trách Mọi tính xấutrên đời này đều bắt nguồn từ sự ích kỷ Một số đặc điểm phổ biến như:

ích kỷ, khoe khoang, ba hoa, vụ lợi, thích lợi dụng, gian trá, lừa lọc, nhẫn tâm, ácđộc, vô duyên, lố bịch, nhảm nhí…

- Người có tính cách trung lập và tính vừa xấu vừa tốt

Tính vừa xấu, vừa tốt ví dụ như kiên định, đôi lúc ta cần giữ vững lập trường, đôilúc cũng phải biết thay đổi nếu thấy mình chưa đúng Tính trung lập ví dụ như trầm lặng.Người mang tính này chẳng gây rắc rối gì, mà cũng chẳng gây rắc rối cho ai, không xấu

mà cũng không tốt

1.1.2.3 Năng lực

Năng lực là tổ hợp những thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với những yêu cầuđặc trưng của một hoạt động, nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt được kết quả cao Tùyvào cách phân loại mà năng lực được hiểu theo từng khía cạnh riêng, ở đây ta xét cơ bản

ba loại năng lực sau:

Năng lực tái tạo: Là năng lực mà con người có thể duy trì và phát huy hiệu quả

trong việc vận dụng trong một thời gian dài Năng lực tái tạo hình thành trên nền tảng cơbản của các năng lực có sẵn của nhà quản lý

Năng lực sáng tạo: Sự hứng thú đối với công việc mình được giao, được thể hiện

trong tình huống khó khăn phức tạp nhưng vẫn không uể oải, làm cho bằng được Ngườimang năng lực sáng tạo thường có nhiều sáng kiến mới trong công việc, giải quyết vấn đềtheo cách riêng và đem lại hiệu quả cao

Năng lực tư duy: Năng lực tư duy là nhân tố không thể thiếu, có tầm quan trọng

đặc biệt, vừa là yếu tố cấu thành vừa là nhân tố thúc đẩy sự hình thành và phát triển nănglực nhà lãnh đạo Những người có năng lực tư duy thường có trí nhớ rất tốt, thích lý luận,nhìn nhận vấn đề logic, khoa học,…

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý quản lý

1.2.1 Yếu tố bên trong

1.2.1.1 Khả năng ý thức về bản thân

Một cách để người lãnh đạo chế ngự áp lực công việc là phát triển những suy nghĩphóng đại tầm quan trọng của bản thân và tự phóng đại bản thân, đồng thời là nhu cầuđược ngưỡng mộ, một cách để họ chế ngự cảm giác mất mát là phát triển cảm giác vềdanh vọng, tin tưởng rằng họ xứng đáng với sự đối xử đặc biệt và quy tắc, luật lệ chỉdành cho người khác, cấp dưới Hơn nữa, dù họ không có các tình huống cần sự cảmthông, những người này thiếu đi sự đồng cảm, họ không thể cảm nhận người khác đangnghĩ gì

1.2.1.2 Năng lực

Các doanh nhân đều biết câu chuyện một nhà quản lý xuất chúng về trí tuệ và sắcsảo về các kỹ năng chuyên môn, được cất nhắc vào một chức vụ lãnh đạo, nhưng lại thấtbại khi ở vị trí mới đó Và những người làm kinh doanh cũng đều biết câu chuyện về một

ai đó có khả năng trí tuệ và các kỹ năng chuyên môn không lấy gì làm xuất sắc lắm,nhưng khi được cất nhắc vào vị trí lãnh đạo thì lại tung cánh bay cao, đạt hết thành côngnày đến thành công khác Chính vì vậy, nhà lãnh đạo giỏi không nhất thiết phải có nănglực chuyên môn, mà cần nắm bắt được “bí quyết” thành công của nhà lãnh đạo

Khả năng ra quyết định là một trong những yếu tố tiên quyết khẳng định tố chất củanhà lãnh đạo Tâm lý lãnh đạo quyết định phần lớn đến phong cách lãnh đạo, khả năngnhận định vấn đề đúng sai một cách công tâm

1.2.1.3 Tâm lý cá nhân

Áp lực tâm lý mà nhà lãnh đạo thường gặp như sự đơn độc của việc chỉ huy, bệnhtham quyền lực, lo lắng bị ghen ghét và trầm cảm

Một số các áp lực mà nhà lãnh đạo thường trải qua là “Sự đơn độc của quyền lực”

và “Tham quyền lực” Tất cả các quá trình tâm lý này có thể gây ra stress, lo lắng hoặctrầm cảm, các bệnh lý này đến lượt chúng lại tác động ngược trở lại gây ra các hành vi vôtrách nhiệm và vô lý, ảnh hưởng đến văn hóa tổ chức và quá trình ra quyết định Nhiều

trong số các áp lực này xuất phát từ một tâm lý cá nhân riêng biệt học cách đối mặt vớithái độ quá yêu bản thân.

1.2.2 Các yếu tố chủ quan

1.2.2.1 Địa vị xã hội

Những nhà quản lý có chức vụ cao nắm trong tay quyền lực lớn sẽ gánh vác nhiềutrách nhiệm cao hơn với lời nói và hành động của mình Họ thường không có nhiều thờigian hay sự tương tác để dễ dàng cảm thông và thấu hiểu nhân viên của mình

1.2.2.2 Giới tính

Phụ nữ thường có tâm lý nhạy cảm, ứng xử linh hoạt hơn nam giới Tính tình mềmmỏng, phản ứng tích cực hơn trước hoàn cảnh bi đát Chính vì vậy họ sẽ hài hòa hơntrong công việc và đối xử với người khác thiên về tình cảm hơn

1.2.2.3 Kinh nghiệm sống

Người có kinh nghiệm sống sẽ biết làm như thế nào để dung hòa các mối quan hệtrong cuộc sống lẫn công việc Họ sẽ biết kiềm chế cảm xúc hơn, biết cư xử hợp lý trongcác trường hợp cụ thể để đạt được mục đích cuối cùng Với vốn sống và cách nhìn nhậncon người, họ sẽ dễ dàng hiểu và nắm bắt tâm lý cộng sự hay nhân viên của mình Chính

vì thế, kinh nghiệm sống tác động đến tâm lý quản lý, giúp người quản lý ứng xử linhhoạt hơn

Ngược lại, những người lớn lên trong sự thiếu thốn tình yêu thường của gia đình, bịmọi người xa lánh sẽ tạo nên những con người ích kỷ, tự cao tự đại, thiếu sự đồng cảm

Những người này thường thích làm những công việc độc lập, xem trọng quyền lực, địavị.

Nhà quản trị cần nắm bắt các yếu tố môi trường đã tác động để dẫn đến sự thay đổitrong tính cách của nhân viên mình để có cách quản trị thích hợp

1.2.3.2 Văn hóa

Văn hóa phương Đông đề cao tính tập thể, tinh thần đoàn kết, trọng tình trọngnghĩa, coi cái đức hơn cái tài Những người bị ảnh hưởng bởi nền văn hóa này thường dĩhòa vi quý, mong muốn dung hòa mối quan hệ tuy nhiên hơi bảo thủ, ít coi trọng ý kiếncấp dưới

Còn văn hóa phương Tây đề cao giá trị cá nhân và nhấn mạnh tính tự chủ trong từnghoàn cảnh, do đó, họ cởi mở và dân chủ hơn

Nhà lãnh đạo cần cư xử, giải quyết vấn đề sao cho phù hợp với văn hóa, con người

đó là nghệ thuật trong nghệ thuật lãnh đạo và là một trong những nguyên lý căn bản trongnghệ thuật lãnh đạo giúp nhà quản trị thành công

Tuy nhiên, muốn lãnh đạo được người khác nhà quản trị còn phải biết tự làm chủđược các hành vi của mình, phải biết cách quản trị chính bản thân mình trước khi muốnquản trị được người khác

KẾT LUẬN CHƯƠNG I

Xuất phát từ những thuộc tính của tâm lý con người như đã nêu trên ta có thể thấymột nhà quản trị giỏi không chỉ phải nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn cần amhiểu về tâm lý con người Để hiểu rõ hơn về tâm lý học quản lý, dựa trên việc áp dụng cơ

sở lý luận vừa được đề cập, nhóm chúng tôi sẽ đưa ra những phân tích và đánh giá mộtcách cụ thể và chi tiết về tính khí nóng ảnh hưởng đến tính cách độc đoán, năng lực quản

lý và dẫn dắt của vị cựu huấn luyện viên trưởng Alex Ferguson tại đội tuyển ManchesterUnited

Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA TRẦN

LỆ XUÂN TRONG VỤ VŨ NỮ CẨM NHUNG BỊ TẠT AXIT

2.1 Tình huống

Giữa năm 1963, một vụ đánh ghen được coi là rùng rợn nhất đã xảy ra tại Sài Gòn,nạn nhân là vũ nữ Cẩm Nhung, người được mệnh danh là “Nữ hoàng vũ trường”, và làngười tình của trung tá Trần Ngọc Thức Người thủ ác chính là mệnh phụ phu nhân LâmThị Nguyệt, vợ của trung tá Thức, hay còn được gọi là “Bà Năm Ra-đô”

Khi vụ tạt axít xảy ra, bà Trần Lệ Xuân đang ở nước ngoài, nhưng cũng biết được

vụ việc qua báo chí Một tuần lễ sau bà về tới Sài Gòn, việc đầu tiên là bà chỉ đạo Nha

An ninh phải vào cuộc, xử thật nặng những kẻ gây ra tội ác

Đích thân Trần Lệ Xuân cũng tới thăm Cẩm Nhung, rồi thu xếp đưa cô đi nướcngoài chữa trị, nhưng tất cả đều vô ích, không gì có thể cứu vớt cuộc đời cô vũ nữ

Không chỉ ra lệnh bắt xử những kẻ tạt axít, bà Lệ Xuân còn chỉ đạo cho ngừng hoạtđộng tất cả các vũ trường, vì theo bà đó là nguồn gốc của ăn chơi sa đọa, tan nát gia đình

và tội ác Bà ra lệnh cho kiểm tra tất cả các tướng tá Sài Gòn xem ai có vợ nhỏ phải kỷluật, hạ cấp hoặc loại khỏi quân đội

Một phiên tòa xét xử vụ tạt axít đã được gấp rút mở sau đó gần 3 tháng Bà Năm Ra

đô và tên du đãng tạt axít bị tuyên phạt mỗi người 20 năm tù, một tên đồng bọn khác bịphạt 15 năm tù

Tuy nhiên, không lâu sau đó, chính quyền nhà Ngô bị sụp đổ, vụ án còn đang trongthời gian kháng cáo đành bị bỏ dở, Trần Lệ Xuân phải lưu vong ở nước ngoài

2.2 Thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Trần Lệ Xuân trong vụ vũ nữ Cẩm Nhung bị tạt axit