Bài 2: Dạy học tích cực ở TH theo định hướng phát triển năng lực người học – đáp ứng yêu cầu SGK mới.. Giữa biển thông tin mênh mông, điều gì cần chắt lọc, cách sử dụng ra sao và ứng d
Trang 1CHUYÊN ĐỀ MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC
ĐỂ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU SÁCH GIÁO KHOA TIỂU HỌC MỚI Triển khai ngày 19/10/2019
Phần1: Những vấn đề chung về dạy học tích cực:
Bài 1: Khái niệm về dạy học tích cực
Bài 2: Dạy học tích cực ở TH theo định hướng phát triển năng lực người học – đáp ứng yêu cầu SGK mới
Phần 2: Một số kỹ thuật dạy học tích cực cho GVTH
Bài 1: Xác định những kỹ thuật đã và đang sử dụng ở trường TH
Bài 2: Những kỹ thuật DHTC cho HSTH theo định hướng phát triển năng lực – SGK mới
Phần I: Những vấn đề chung về dạy học tích cực
Bài 1: Khái niệm về dạy học tích cực
1.1 Khái niệm dạy học Có hai hoạt động đó là: Dạy và Học ( Dạy là do GV
làm chủ thể; Học là do HS làm chủ thể Vậy “ Dạy học là quá trình cộng tác giữa thầy và trò luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau để truyền đạt - điều khiển và lĩnh hội – tự điều khiển tri thức nhằm tạo cho người học khả năng phát triển trí tuệ, hoàn thiện nhân cách ”
1.2 Khái niệm tích cực Tích cực là lạc quan, nhiệt tình, hăng say trong một
công việc cụ thể nào đó trong cuộc sống Tích cực biểu hiện sự nỗ lực của chủ thể khi tương tác trong quá trình học tập, nghiên cứu ( như hứng thú,chú ý, ý chí…) nhằm đạt được mục đích đặt ra với mức độ cao
Bài 1: Khái niệm về dạy học tích cực
1.3 Khái niệm DH tích cực:
1.4 Vai trò dạy học tích cực:
Thảo luận theo nhóm với nội dung sau:
* Thầy ( cô ) nêu cách hiểu của mình về KNDHTC?
* Thầy ( cô ) nêu vai trò của DHTC trong dạy học theo định hướng phát triển năng lực ?
* KNDHTC: Dạy học tích cực là dạy học phát huy được sự chủ động,
sáng tạo của người học Dạy học tích cực ở tiểu học sẽ giúp giáo viên và học sinh tăng sự tương tác, giúp giáo viên sáng tạo trong giảng dạy và học sinh chủ động hơn trong việc học.
* Vai trò DHTC:
Trang 2 Giúp nâng cao chất lượng dạy và học
Giờ giảng của mỗi GV trở nên sinh động, hấp dẫn và có ý nghĩa
Vai trò, uy tín của người thầy được đề cao hơn
Chuyên môn của người thầy sẽ tăng lên
Người thầy sẽ học được từ học trò của mình rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế
Khi GV DH bằng PP DH TC, người học thấy họ được học chứ không bị
học
Người học ghi nhớ sâu kiến thức và tăng khả năng áp dụng vào thực tế
Vai trò người thầy càng trở nên quan trọng Giữa biển thông tin mênh mông, điều gì cần chắt lọc, cách sử dụng ra sao và ứng dụng chúng vào cuộc sống ntn…
Bài 2: Dạy học tích cực ở tiểu học theo định hướng phát triển năng lực người học – đáp ứng yêu cầu SGK mới
2.1 Khái niệm phát triển NL người học
2.2 Đặc điểm và các nguyên tắc dạy học tích cực
2.3 Đổi mới hình thức tổ chức dạy học tích cực
2.4 Đổi mới phương pháp dạy học tích cực
2.5 Kiểm tra đánh giá trong dạy học tích cực
Bài 2: Dạy học tích cực ở tiểu học theo định hướng phát triển năng lực người học – đáp ứng yêu cầu SGK mới
2.1 Khái niệm phát triển NL người học
“Năng lực học là khả năng xác định được nhiệm vụ học tập một cách tự giác, chủ động; tự đặt được mục tiêu học tập để đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu thực hiện; thực hiện các phương pháp học tập hiệu quả; điều chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân khi thực hiện các nhiệm vụ học tập thông qua tự đánh giá hoặc lời góp ý của giáo viên, bạn bè; chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong học tập”.
2.2 Giới thiệu chương trình GDPT tổng thể ở cấp tiểu học.
Trang 3 Bài 2: Dạy học tích cực ở tiểu học theo định hướng phát triển năng lực người học – đáp ứng yêu cầu SGK mới
2.2 Đặc điểm và các nguyên tắc dạy học tích cực
Đặc điểm: (Giáo trình)
Các nguyên tắc: dạy học tích cực gồm 9 nguyên tắc sau:
+ Đảm bảo sự thống nhất giữa tính khoa học và tính giáo dục trong DH
+ Đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, học đi đôi với hành, nhà trường gắn liền với đời sống, với những nhiệm vụ phát triển bền vững của đất nước
+ Đảm bảo tính hệ thống và tính tuần tự trong DH
+ Đảm bảo sự thống nhất giữa tính tự giác, tích cực, tính độc lập sáng tạo của HS và vai trò chủ đạo của GV trong quá trình DH
+ Đảm bảo sự thống nhất giữa tính trực quan với sự phát triển tư duy lý thuyết
+ Đảm bảo tính vững chắc và sự phát triển năng lực nhận thức của người HS
+ Đảm bảo tính vừa sức và chú ý tới đặc điểm lứa tuổi, đặc điểm cá biệt
và tính tập thể trong quá trình DH
+ Đảm bảo tính cảm xúc tích cực của quá trình DH
+ Nguyên tắc chuyển từ dạy học sang tự học
Bài 2: Dạy học tích cực ở tiểu học theo định hướng phát triển năng lực người học – đáp ứng yêu cầu SGK mới
Trang 4 2.3 Đổi mới hình thức tổ chức dạy học tích cực
- ND DH phải mới, phát triển cái cũ và có khả năng áp dụng trong tương lai Kiến thức phải có tính thực tiễn, gần gũi với sinh hoạt, suy nghĩ hàng ngày, thỏa mãn nhu cầu nhận thức của HS
- Phải dùng các PP đa dạng
- KT phải được trình bày trong dạng động, tập trung vào những vấn đề then chốt
- Sử dụng các phương tiện DH hiện đại
- Sử dụng các hình thức tổ chức DH khác nhau
- Luyện tập, vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong các tình huống mới
- Thường xuyên KT đánh giá, khen thưởng và kỉ luật kịp thời, đúng mức
- Kích thích tính TC qua thái độ, cách ứng xử giữa GV và HS
- PT kinh nghiệm sống của HS trong học tập qua các PT thông tin đại chúng và các hoạt động XH
- Tạo KK đạo đức lành mạnh trong lớp, trong trường, tôn vinh sự học nói chung và biểu dương những HS có thành tích học tập tốt
- Có sự động viên, khen thưởng từ phía gia đình và xã hội
2.4 Đổi mới phương pháp dạy học tích cực
* Phương pháp vấn đáp:
* Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
* Phương pháp hoạt động nhóm
* Phương pháp đóng vai
*Phương pháp động não
2.5 Kiểm tra đánh giá trong dạy học tích cực
kiểm tra, đánh giá kiến thức, kỹ năng, vận dụng là một khâu quan trọng, không thể tách rời trong hoạt động dạy học ở nhà trường
*Các hình thức kiểm tra, đánh giá cơ bản: Tự luận và trắc nghiệm
Phần II: MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CHO GV TIỂU HỌC
Bài 1: XÁC ĐỊNH CÁC KĨ THUẬT DHTC ĐÃ VÀ ĐANG SỬ DỤNG Ở TRƯỜNG TH
Trang 5 1.1 Thực trạng việc dạy học tích cực ở trường tiểu học hiện nay
1.1.1 Những thuận lợi
1.1.2 Những khó khăn
1.2 Kết quả thu nhận được ở các trường tiểu học tại Tỉnh Kiên Giang
Theo báo cáo tổng kết cuối năm học 2017 – 2018 của Sở GD&ĐT tỉnh Kiên Giang
* Số trường tham gia giảng DHTC
tiếp cận phát triển năng lực người học là:
Toàn tỉnh có 294 trường tiểu học (2 trường tư thục) với 6.392 lớp; 157.724 học sinh theo học mô hình trường học mới (DH tích cực)
+ Lớp 1: 1.392 lớp với 34.536 HS + Lớp 4: 1.320 lớp với 31.416 HS
+ Lớp 2: 1.234 lớp với 28.371 HS + Lớp 5: 1.144 lớp với 29.526 HS
+ Lớp 3: 1.302 lớp với 33.875 HS
Bài 2: NHỮNG KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC – SÁCH GIÁO KHOA MỚI
2.1 Một số kỹ thuật dạy học tích cực nhằm phát triển năng lực cho học sinh Tiểu học
1 Kĩ thuật "Khăn trải bàn” 6 Kỹ thuật "bể cá"
2 Kĩ thuật "Các mảnh ghép” 7 Kỹ thuật "ổ bi"
3 Kỹ thuật dạy học theo biểu đồ KWL 8 Kỹ thuật tia chớp
4 Kỹ thuật "Động não” 9 Kỹ thuật "3 lần 3"
5 Kỹ thuật XYZ 10 Kỹ thuật lược đồ tư duy
1 Kĩ thuật "Khăn trải bàn”: Cách tiến hành: Cả nhóm thảo luận 1 câu hỏi hoặc 1 chủ đề, Viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn về chủ đề… Cá nhân làm việc độc lập trong vài phút Kết thúc thời gian làm việc
cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và thống nhất các câu trả lời Viết ý kiến chung của nhóm vào ô giữa tấm k
2 Kĩ thuật "Các mảnh ghép”: Cách tiến hành: Vòng 1: Nhóm chuyên gia:
Trang 6Mỗi nhóm 1 nhiệm vụ Cá nhân làm việc độc lập, suy nghĩ, ghi ý kiến thảo luận của mình sau đó thảo luận thống nhất trong nhóm Mỗi thành viên đều hiểu
và nắm rõ kết quả thảo luận để trở thành “chuyên gia” của lĩnh vực vừa tìm hiểu
và có khả năng trình bày lại kết quả này trong nhóm mới ở vòng 2 Vòng
2:Thành viên mỗi nhóm vòng 1 được chia đều trong mỗi nhóm ở vòng 2, thông tin ở vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới chia sẽ đầy đủ với nhau Khi mọi thành viên trong nhóm mới nắm rõ tất cả nội dung vòng 1 thì nhiệm vụ mới
sẽ được giao cho các nhóm giải quyết Nhóm mới thảo luận, trình bày,chia sẻ
3 Kỹ thuật dạy học theo biểu đồ KWL: Bước 1: chọn bài đọc.
Bước 2: Tạo bảng KWL: GV vẽ một bảng lên bảng lớp và mỗi HS đều kẻ một bảng
Bước 3: HS động não nhanh, nêu các từ, cụm từ liên quan đến chủ đề GV
và HS cùng ghi nhận HĐ này vào cột K ( ghi những gì đã ghi nhận, đã biết) Bước 4: Ghi những điều muốn biết thêm điều gì về chủ đề bằng câu hỏi
vào cột W
Bước 5: Hs tự điền câu trả lời cho câu hỏi ở cột W trên vào cột L
Bước 6: Thảo luận thông tin ghi nhận cột L, khuyến khích HS nghiên cứu thêm những câu hỏi ghi cột W nhưng chưa tìm được câu trả lời từ bài đọc
*Biểu đồ KWLH: Nếu các em muốn tìm hiểu thêm một thông tin, các em nêu biện pháp để tìm thông tin mở rộng thì ghi vào cột H
4 Kĩ thuật “Động não”: Cách tiến hành: Các thành viên đưa ra ý kiến của mình: trong khi thu thập ý kiến, không đánh giá, không nhận xét Lựa chọn ý kiến, đánh giá ý kiến lựa chọn Rút ra kết luận chung
5 Kĩ thuật XYZ: Cách tiến hành: X là số người Y là số lượng ý kiến trả lời của
mỗi thành viên Z là số phút của một thành viên viết ra ý kiến của mình
VD: Kỹ thuật 635 Tức là nhóm 6 người, mỗi người cần viết ra 3 ý kiến trả lời trong thời gian 5 phút
6 Kĩ thuật “bể cá”: Cách tiến hành: Một nhóm người ngồi trước lớp hoặc giữa
lớp thảo luận với nhau, còn những HS khác trong lớp theo dõi cuộc thảo luận đó
và sau khi kết thúc cuộc thảo luận thì đưa ra những nhận xét về cách ứng xử của những người thảo luận (ánh mắt, lời nói, cử chỉ, câu hỏi dễ hiểu không? Đúng nội dung chủ đề chưa?)
7 Kĩ thuật “ổ bi”: Cách tiến hành: HS ngồi thành 2 vòng tròn đồng tâm, đối mặt
với nhau Nhóm HS vòng ngoài ngồi yên, vòng trong di chuyển theo kim đồng
hồ Tạo điều kiện mỗi Hs vòng trong lần lượt nói chuyện với các bạn nhóm vòng ngoài, sau đó đổi vai: vòng trong ngồi yên, vòng ngoài di chuyển
Trang 78 Kĩ thuật “tia chớp”: Cách tiến hành: HS lần lượt nói nhanh về câu trả lời của
mình theo yêu cầu đưa ra
9 Kĩ thuật “3 lần 3”: Cách tiến hành: Mỗi Hs cần viết ra 3 điều tốt, 3 điều chưa
tốt,, 3 đề nghị cải tiến Sau khi thu thập ý kiến thì xử lý và thảo luận các ý kiến phản hồi
10 Kĩ thuật “ lược đồ tư duy”: Cách tiến hành: Viết tên chủ đề ở trung tâm hay
vẽ một hình ảnh phản ánh chủ đề Từ chủ đề trung tâm, vẽ các nhánh chính nối với chủ đề trung tâm, trên mỗi nhánh chính viết một khái niệm, phản ánh một nội dung lớn của chủ đề (chỉ sử dụng thuật ngữ quan trọng và viết chữ in hoa, chữ viết cùng màu nhánh vẽ).Từ mỗi nhánh chính vẽ các nhánh phụ, viết những nội dung thuộc nhánh chính đó (viết chữ in thường).Tiếp tục như vậy ở các tầng phụ tiếp theo
CÁC NHÓM SOẠN BÀI
Thầy ( cô ) trong nhóm soạn một hoạt động ở bài mới trong hoạt động đó có sử dụng một số kỹ thuật sao cho hoạt động đó linh hoạt sáng tạo hơn