FILE 20221028 134919 04tnv

văn, đoạn thơ.Đây là biện pháp tu từ mà gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó Biện pháp tu từ này là cách v

văn, đoạn thơ.

Đây là biện pháp tu từ mà gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm

khác có quan hệ gần gũi với nó

Biện pháp tu từ này là cách vận dụng ngữ âm, ngữ nghĩa của từ để tạo ra những cách hiểu bất ngờ, thú vị ? Biện pháp tu từ này cũng được gọi là so sánh nhưng là so sánh ngầm ?

là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,

bằng những từ vốn dùng để gọi hoặc tả con người?

!

2 HÌNH

THÀNH KIẾN

THỨC:

A Tìm hiểu chung:

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

(Tục ngữ)

b/ Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần

(Ca dao)

Đêm tháng năm rất ngắn

Ngày tháng mười rất ngắn

Nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

BIỆN PHÁP

- Câu a => giúp người nông dân biết về thời gian mà điều

chỉnh công việc cho hợp lí.

- Câu b => thấy được người nông dân vất vả như thế nào

khi làm ra lúa gạo.

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

1 Ví dụ : sgk/101

b/ Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần

Mồ hôi đổ rất nhiều.

Đêm tháng năm rất ngắn Ngày tháng mười rất ngắn.

CAO DAO, TỤC NGỮ NÓI ĐÚNG SỰ THẬT

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

=> Cách nói của ca dao, tục ngữ hay hơn vì gây

ấn tượng mạnh cho người đọc (người nghe).

Tăng sức biểu cảm

Sự vật, hiện tượng

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ:

KHỎE NHƯ

VOI

I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

1

ĐEN NHƯ CỘT NHÀ

CHÁY

I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

2

CHẬM NHƯ

RÙA

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

3

GẦY NHƯ QUE

CỦI

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

4

TIẾT 40

I NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ

THẢO LUẬN

? Nói quá và nói khoác giống và khác nhau chỗ nào?

* Giống: cùng nói quá sự thật, cùng phóng đại sự việc, hiện tượng

lên.

*Khác: - Nói quá phóng đại sự việc lên nhằm nhấn mạnh, gây ấn

tượng, tăng giá trị biểu cảm, tạo độ tin cậy cao cho người đọc (người nghe).

- Nói khoác làm cho người nghe tin vào điều không có thực, tạo ra sự khôi hài hoặc chê bai làm cho người đọc (người

nghe) bật cười chế nhạo.

Phát triển thành đoạn cho câu: “Chị Dậu

là một người phụ nữ nông dân, vừa giàu yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.”

Chị Dậu là một người phụ nữ nông dân, vừa giàu yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ Vì để

cứu chồng chị phải bán con, bán chó, làm được như vậy chị Dậu đau đớn như đứt từng khúc ruột Không những vậy, khi đám tay sai đến bắt anh Dậu, chị đã nài

nỉ, van xin đến nhẫn nhịn, chịu cho bọn chúng đánh đập để xin tha cho chồng Khi chúng quyết trói anh Dậu, bằng tất cả sự căm phẫn, uất ức phải chịu đựng, chị đã mạnh mẽ vùng dậy, đấu tranh “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem” Sự phản kháng của chị thể hiện một sức mạnh to lớn đối với cái bọn quan lại thối nát và không có nhân tính, chị dám đứng lên để bảo vệ mạng sống cho chồng Hình ảnh của chị đại diện tiêu biểu cho tầng lớp phụ nữ nông dân Việt Nam xưa thật giàu sức sống dưới ách áp bức của chế độ

II Nói giảm nói tránh và tác dụng:

a Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ

Các Mác, cụ Lê – nin và các vị anh hùng khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột ( Hồ Chí Minh, Di chúc)

b “Bác đã đi rồi, sao Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời”.( Tố Hữu, Bác ơi !)

1 Giảm

cảm giác

đau buồn

II Nói giảm nói tránh và tác dụng:

Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ,

để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

=> Bầu sữa: Tránh cảm giác thô tục

Con dạo này lười lắm .

Con dạo này

không được chăm chỉ cho lắm .

-Hơi căng

thẳng, nặng nề.

-Nhẹ nhàng, -tế nhị.

Ngày nồng một đầu năm hiện lên thi thể em

bé ngồi giữa những bao diêm…(trích Cô bé

bán diêm, An- đéc-xen)

Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

GHI NHỚ: sgk/108

Xác định biện pháp tu từ nói giảm nói tránh:

1 Bài văn này bạn phân tích chưa được hay lắm

2 Bác đã lên đường, theo tổ tiên

Mác Lê-nin, thế giới Người Hiền…

3.a Bạn học còn kém lắm.

b Bạn cần cố gắng hơn nữa

4 Lão làm bộ đấy! Thật ra thì lão chỉ tâm ngẩm thế, nhưng cũng

ra phết chứ chả vừa đâu: lão vừa xin tôi ít bả chó…

Lưu ý: Nói giảm nói tránh sử dụng nhiều trong các lĩnh vực văn chương cũng như trong đới sống hằng ngày

Dùng từ đồng nghĩa

Dùng cách nói vòng Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa

Dùng cách nói trống (tỉnh lược)

III SỬ DỤNG NÓI QUÁ, NÓI GIẢM NÓI TRÁNH:

THẢO LUẬN NHÓM

B LUYỆN TẬP

B Luyện tập:

1 Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và ý nghĩa của

chúng trong các câu sau:

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

=> Công sức của con người sẽ tạo ra thành quả lao động

(Niềm tin vào sức lao động)

b Anh cú yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ giờ đến

sáng em có thể đi đến tận trời được.

=> Vết thương chẳng có nghĩa lí gì, không phải bận tâm.

c [ ] Cái cụ Bá ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà

xơi nước (Chí Phèo, Nam Cao)

=> Kẻ có quyền sinh, quyền sát, đối với người khác.

thét ra lửa

1 Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau

a Khuya rồi, mời bà

4 VẬN DỤNG: NHÌN HÌNH

ĐẶT CÂU

Bệnh tình

con ông nặng lắm

chắc sắp

chết rồi!

Bệnh tình con ông

chắc chẳng còn được bao lâu nữa.

4 VẬN DỤNG:

Tiết 47, 48:

Những đứa trẻ này bố mẹ chết hết rồi, thật đáng thương.

Những đứa trẻ mồ côi này thật đáng thương.

IV VẬN DỤNG:

Tiết 37, 38:

5 TÌM TÒI,

MỞ RỘNG:

2 Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có nói giảm nói tránh:

a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè!

a2 Anh nên hòa nhã với bạn bè!

b1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay!

b2 Anh không nên ở đây!

c1 Xin đừng hút thuốc trong phòng!

c2 Cấm hút thuốc trong phòng!

So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá

và nói giảm nói tránh

- Biện pháp tu từ diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.

- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, thô tục, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự