GIÁO TRÌNH Mô đun Lắp đặt cấu kiện nhỏ - NGHỀ KỸ THUẬT XÂY DỰNG TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG NGHỀ Ban hành kèm theo quyết định số 120 QĐ TCDN
Trang 1Ban hành kèm theo quyết định số:120 /QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013
của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề
Trang 2
Hà nội, năm 2013
Trang 3TUY ÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đượcphép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và thamkhảo
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinhdoanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
LỜI GIỚI THIỆU
Trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước nhu cầu xây dựngmới công trình dân dụng và công nghiệp là một nhu cầu không thể thiếu Đểhoàn thành một công trình đưa vào sử dụng người thợ xây dựng phải trải quanhiều công đoạn và nhiều phần việc khác nhau trong đó có việc lắp đặt các cấukiện vừa và nhỏ Xuất phát từ nhu cầu thực tế nêu trên việc cần phải có đội ngũcông nhân kỹ thuật xây dựng có trình độ Thực hiện nhiệm vụ của Bộ xây dựng
và Tổng cục dạy nghề giao cho trường Cao đẳng Xây dựng Nam định dưới sựchủ trì của Tiến sỹ Trịnh Quang Vinh đã biên soạn giáo trình lắp đặt cấu kiệnloại nhỏ phục vụ cho việc nghiên cứu và học tập của giáo viên và học viênngành kỹ thuật xây dựng Đây là mô đun giúp cho người học phân biệt đượcchất lượng của các cấu kiện trước khi lắp đặt Biết sử dụng dụng cụ hỗ trợ để đokiểm trong quá trình lắp đặt Sử dụng được các loại thiêt bị phục vụ cho việc lắpđặt cấu kiện Lắp đặt được các cấu kiện nhỏ đạt yêu cầu kỹ, mỹ thuật
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không thể tránh khỏi những sai sót.Rất mong được bạn đọc gần xa góp ý phê bình, bổ sung để cuốn giáo trình lắpđặt cấu kiện nhỏ được hoàn thiện hơn
Hà nội, ngày tháng năm 2013
Tham gia biên soạn:
1 Chủ biên: Kiến trúc sư Vũ Xuân Cơ
Trang 4MỤC LỤC
Lời giới thiệu 2
Bài 1: Lắp đặt lanh tô 7
1 Khái niệm, cấu tạo và tác dụng 7
1.1 Khái niệm 7
1.2 Cấu tạo của lanh tô 7
2 Các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt lanh tô 13
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt lanh tô 13
4 Các sai phạm khi lắp đặt lanh tô 15
5 An toàn lao động khi lắp đặt 16
Bài tập thực hành của học viên 16
Bài 2: Lắp đặt ô văng bê tông cốt thép 20
1 Khái niệm, cấu tạo và tác dụng 20
1.1 Khái niệm 20
1.2 Cấu tạo 20
1.3 Tác dụng 22
2 Các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt ô văng 23
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt ô văng 23
4 Các sai phạm khi lắp đặt ô văng 24
Bài tập thực hành của học viên 25
Bài 3: Lắp đặt Khuôn cửa 28
1 Khái niệm, cấu tạo và tác dụng 28
1.1 Khái niệm 28
1.2 Cấu tạo và tác dụng 29
2 Các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt khuôn cửa 30
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt khuôn cửa 30
3.1 Lắp dựng khuôn cửa đi 30
3.2 Dựng khuôn cửa sổ 33
3.3 Những điều cần chú ý 34
Bài tập thực hành của học viên 35
Bài 4: Lắp cửa Chèn goong 41
1 Yêu cầu kỹ thuật 41
1.1 Khái niệm cửa không khuôn 41
1.2 Yêu cầu kỹ thuật khi chèn goong 42
Trang 52 Trình tự và phương pháp lắp cửa chèn goong 42
3 Các sai phạm khi lắp dựng 42
4 An toàn lao động trong lắp dựng 43
Bài tập thực hành của học viên 43
Bài 5: Lắp chấn song, sen hoa cửa sổ 49
1 Cấu tạo và tác dụng của chấn song, sen hoa 49
1.1 Khái niệm 49
1.2 Chấn song gỗ 49
1.2 Cấu tạo chấn song sắt 50
1.3 Cấu tạo sen hoa sắt 50
1.4 Tác dụng của chấn song sen hoa 50
2 Yêu cầu kỹ thuật 50
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt chấn song 50
4 Trình tự và phương pháp chèn sen hoa 52
5 Các sai phạm khi lắp dựng chấn song, xen hoa 52
6 An toàn lao động trong quá trình lắp dựng 52
Bài tập thực hành của học viên 53
Bài 6: Lắp đặt tấm đan bê tông cốt thép 56
1 Khái niệm, cấu tạo và phạm vi sử dụng 56
1.1 Khái niệm 56
1.2.Cấu tạo 57
1.3.Phạm vi sử dụng 58
2 Yêu cầu kỹ thuật 59
3 Trình tự và phương pháp lắp tấm đan bê tông cốt thép 59
4 Các sai phạm trong khi lắp đặt 66
5 An toàn lao động trong quá trình lắp đặt 67
Bài tập thực hành của học viên 69
Bài 7: Lắp đặt Pa nen 73
1 Khái niệm cấu tạo và phạm vi sử dụng 73
1.1 Khái niệm Panel 73
1.2 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 76
2 Yêu cầu kỹ thuật 77
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt panel hộp 81
4 Các sai phạm trong khi lắp đặt 83
Trang 65 An toàn lao động trong quá trình lắp đặt 83
Bài tập thực hành của học viên 85
Bài 8: Lắp đặt nan chớp bê tông cốt thép 89
1 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 89
2 Yêu cầu kỹ thuật 89
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt nan chớp bê tông cốt thép 90
3.1 Công tác chuẩn bị 90
3.2 Lắp đặt 90
3.3 Hoàn chỉnh 91
4 Các sai pham trong quá trình lắp đặt nan chớp 91
5 An toàn lao động trong lắp đặt 91
Bài tập thực hành của học viên 91
Trang 7MÔ ĐUN: LẮP ĐẶT CẤU KIỆN LOẠI NHỎ
Mã số mô đun: MĐ 14
Vị trí, tính chất, ý nghĩa, vai trò của môn học
- Vị trí: Mô đun được bố trí học sau khi kết thúc chương trình mô đunMĐ12, MĐ13
- Tính chất: Là mô đun học chuyên môn quan trọng Thời gian học baogồm cả lý thuyết và thực hành
- Ý nghĩa, vai trò: Lắpđặt được các cấu kiện đúng vị trí, đúng yêu cầu kỹthuật
Mục tiêu của mô đun
- Đọc được bản vẽ mặt bằng công trình và mặt bằng các cấu kiện
- Đọc được các bản cấu tạo chi tiết các cấu kiện
- Trình bày được trình tự, các bước lắp đặt cấu kiện loại nhỏ
- Xác định được vị trí lắp đặt các cấu kiện trong công trình
- Nhận biết được các dụng cụ đo, kiểm tra trong khi lắp đặt
- Phân biệt được chất lượng của các cấu kiện trước khi lắp đặt
- Sử dụng được các loại thiết bị phục vụ cho việc lắp đặt cấu kiện
- Lắp đặt được cấu kiện loaị nhỏ đạt yêu cầu kỹ thuật
- Có trách nhiệm với công việc, hợp tác tốt với người cùng làm việc
- Cẩn thận để đảm bảo an toàn cho người và công trình
Nội dung của mô đun
Số
TT Tên các bài trong mô đun
Thời gian (giờ) Tổng
số
Lý thuyết
Thực hành
Kiểm tra *
Trang 8BÀI 1: Lắp đặt lanh tô
Mã bài: MĐ 14-01 Giới thiệu
- Để xây tiếp mảng tường trên những ô trống, ô cửa sổ, cửa đi Người thợ
cần phải lắp đặt lanh tô
- Lanh tô có nhiều loại : lanh tô gỗ, lanh tô gạch, lanh tô thép, lanh tô bêtông cốt thép Lanh tô được dùng phổ biến hiện nay là lanh tô bê tông cốt thép
- Lanh tô bê tông cốt thép có hai cách lắp đặt đó là đổ tại chỗ và lắp ghép
- Trong nội dung bài giới thiệu cấu tạo lanh tô bê tông cốt thép và cách lắpđặt lanh tô bbê tông cốt thép theo phương pháp lắp ghép
Mục tiêu
- Trình bày được khái niệm, cấu tạo và tác dụng của lanh tô
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt lanh tô
- Trình bày được trình tự lắp đặt lanh tô bê tông cốt thép lắp ghép
Nội dung chính
1 Khái niệm, cấu tạo và tác dụng
Mục tiêu:Trình bày được khái niệm, cấu tạo và tác dụng của lanh tô.
1.2 Cấu tạo của lanh tô
- Lanh tô gỗ: Dùng gỗ hồng sắc nhóm 4, 5 quét hắc ín hai đầu chôn vàotường (hình 1-1) một đoạn ≥ 100mm
Trang 9- Lanh tô gạch: Dùng cho nhà cấp 3 ( L « 1500): Bề rộng cửa L « 1200 cóloại vỉa bằng và vỉa đứng Khi L « 1500 dùng cho lanh tô vỉa nghiêng.
Khi bề rộng cửa nhỏ hơn 1200 dùng lanh tô gạch vỉa bằng, vỉa đứng, viêngạch cuối hàng vỉa phải ăn sâu vào tường 2/3 gạch Khi bề rộng cửa nhỏ 1500dùng lanh tô gạch vỉa nghiêng, viên gạch cuối hàng vỉa nghiêng 100-120 ( hình1-2)
Hình 1-2
Hình 1-1
Trang 10Lanh tô gạch cốt thép: là loại lanh tô xây như lanh tô gạch thông thường.Trên lỗ cửa phủ một lớp vữa ximăng mác 50-75, dầy 20-30, trong đặt thép 6hoặc thép bản 20x1, cứ 1/2 gạch đặt một thanh, hai đầu cốt thép uốn cong đặtsâu vào tường ít nhất 1-1,5 viên gạch Phía trên dùng vữa ximăng cát mác 50xây cao từ 5-7 hàng gạch và có độ cao không nhỏ hơn 1/4 chiều rộng của lỗ cửa.Loại này thích hợp với cửa có chiều rộng nhỏ hơn 1500.(hình 1-3)
+ Lanh tô gạch cốt Ø6 cho tường 450
Hình 1-3
Trong phạm vi 6 lớp gạch trên cửa, xây bằng vữa mác cao
Lanh tô vỉa nghiêng (nghiêng và đứng) theo chiều cao 220, h=420, gạch
và vữa xây mác cao Vị trí gạch cuối hàng vỉa phải ăn sâu vào tường 2/3 viênviên vỉa nghiêng 100÷ 120
Lanh tô bằng đặt 3Ø5 cho tường 220; 3Ø6 cho tương 335 , 4Ø6 chotường 450 Sâu vào 250 bẻ quặt lên 75mm, vữa mác 50
+ Lanh tô gạch cốt Ø6 cho tường 450
Trong phạm vi 6 lớp gạch trên cửa, xây bằng vữa mác cao
Trang 11Lanh tô vỉa nghiêng (nghiêng và đứng) theo chiều cao 220, h=420, gạch
và vữa xây mác cao Vị trí gạch cuối hàng vỉa phải ăn sâu vào tường 2/3 viênviên vỉa nghiêng 100÷ 120
Lanh tô bằng đặt 3Ø5 cho tường 220; 3Ø6 cho tương 335 , 4Ø6 chotường 450 Sâu vào 250 bẻ quặt lên 75mm, vữa mác 50
+ Lanh tô thép: Trọng lượng nhẹ, vượt khẩu độ lớn, thường dùng théphình, chữ U, chữ I, L loại này ít dùng vì không cần thiết và đắt tiền
+ Lanh tô bê tông cốt thép: (hình 1-4)
Hình 1-4
Theo phương pháp thi công có lanh tô bê tông cốt thép đổ tại chỗ và lanh
tô bê tông cốt thép lắp ghép
Lanh tô bê tông cốt thép đổ tại chỗ thường có chiều rộng bằng chiều rộngcửa tường Chiều dày và số lượng thép trong lanh tô do tính toán quyết định.Khi tường lớn hơn một hàng gạch thì chiều rộng của lanh tô không bằng chiềurộng của tường, lúc này lanh tô có thể làm hình chữ L Trường hợp sàn đổ tạichỗ khi độ cao của lanh tô và độ cao của sàn gần bằng nhau thì có thể kết hợp đổsàn và lanh tô làm một
Trang 12Lanh tô bê tông cốt thép lắp ghép có ưu điểm thi công nhanh , có thể vượtđược khẩu độ lớn Tiết diện của lanh tô thường là hình chữ nhật, nhưng đôi khi
là hình chữ L Chiều rộng của lanh tô thường lấy bằng chiều dày của tường, cònchiều cao lấy bằng bội số của viên gạch ( bằng chiều dày của 2,3,4 viên gạch)(hình 1-5) Lanh tô được chôn sâu vào tường từ 1 - 1,5 viên gạch nhưng khôngđược nhỏ hơn 1/5 chiều rộng lỗ cửa
Khi thi công, chú ý đặt lanh tô phải đúng chiều chịu lực Nếu đặt sai lanh tô
dễ dàng bị nứt gẫy
- Lanh tô kết hợp với giằng tường:
Nếu trên mặt tường có nhiều lỗ cửa mà chiều cao của giằng tường cáchmép trên của cửa « 600 thì giằng tường có thể giật cấp, hạ xuống kết hợp vớilanh tô Khi qua cửa giằng lại dật cấp lên vị trí dưới tấm sàn
Trang 13Lanh tô kết hợp giằng tường: nếu trên mặt tường có nhiều lỗ cửa mà chiềucao của giằng tường cách mép trên của cửa nhỏ hơn 600 thì giằng tường có thểgiật cấp, hạ xuống kết hợp thành lanh tô Khi qua cửa giằng tường lại giật cấplên vị trí dưới bản sàn.(hình 1-6)
+ Cốt thép cấu tạo đặt trên Thường là đai Ø6
- Lanh tô kiêm ô văng:
Trang 14- Cấu tạo gồm hai phần: Lanh tô là phần nằm trong tường để đỡ mảngtường phía trên ( chọn tiết diện và bố trí thép – xem phần lanh tô).
- Ô văng là phần vươn ra khỏi mặt tường che mưa nắng cho cửa sổ, cửa đi.(hình 1-8)
Hình 1-8
2 Các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt lanh tô
Mục tiêu: các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt lanh tô
- Vị trí lắp đặt: Trên các ô trống như cửa, lỗ thủng.(hình 1-9)
1 Cốt đặt lanh tô.
2 Thép chịu lực.
3 Thép cấu tạo.
4 Vữa xi măng cát.
5 Tường xây
Hình 1-9
- Chiều của cốt thép chịu lực ở phía dưới
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt lanh tô
Mục tiêu: Trình bày được trình tự lắp đặt lanh tô
( Lanh tô lắp ghép)
Trang 15- Lanh tô có kích thước và trọng lượng không lớn (50 – 120 kg) do vậy khilắp đặt thường dung phương pháp thủ công là chính.
Trường hợp lắp lanh tô cửa sổ, cửa đi, các bước tiến hành cũng tương tựnhư trên, nhưng phải đảm bảo dạ dưới của lanh tô phải ngang bằng và cùng nằmtrên một đường thẳng Để đạt được yêu cầu này, người ta lắp đặt lanh tô cửa đầutiên và lanh tô cửa cuối cùng, sau đó căng dây đánh mốc vị trí đặt lanh tô nhữngcửa giữa
- Kiểm tra:
Đối với lanh tô:
+ Kiểm tra hình dáng, kích thước chủng loại xem có đúng thiết kế haykhông?
+ Xem thời gian đúc (đúc ngoài trời thời gian > 28 ngày mới đem sửdụng)
Vị trí của thép chịu lực (ghi trên lanh tô)
- Kiểm tra độ ổn định của giàn giáo
Kiểm tra lại cốt cao độ đặt lanh tô.
- Kiểm tra cao độ, độ ngang bằng của tường 2 bên mép cửa
Trang 16- Vận chuyển lanh tô: chuyển lanh tô từ nơi sản xuất đến vị trí sử dụng
- Rải vữa đệm thường dùng vữa xi măng có mác >50 rải trong phạm vi diệntích gác lanh tô (dày 20)
- Đưa lanh tô vào vị trí: đặt từ trên xuống, tránh rung động ảnh ưởng đếnkết cấu của tường, gây tai nạn
- Đặt cây chống gia cố: Thường chống ở giữa khoảng giữa hai gối kê lanh
tô Sau đó mới xây tường ở phía trên
* Thực hiện lắp đặt lanh tô:
Kiểm tra
- Vận chuyển trong vòng bán kính 30m
- Lắp đặt giàn giáo
- Lắp đặt lanh tô cho một ô trống
- Lắp nhiều lanh tô trên một dãy cửa thẳng hàng
- Lắp nhiều lanh tô trên những ô trống thẳng hàng có cùng cao độ Ta phải lắp hai lanh tô ở hai đầu trước, sau đó mới căng dây lắp những cái còn lại ở phíatrong.(hình 1-10)
Hình 1-10
4 Các sai phạm khi lắp đặt lanh tô
- Lanh tô bị nứt gãy trong quá trình bốc xếp và vận chuyển
- Lanh tô lắp đặt không ngang bằng
Trang 17Hình 1-11
- Thép chịu lực trong lanh tô không đúng vị trí(hình -11)
- không gia cố mà đã xây tường lên trên
- Phần gác vào tường của lanh tô không đúng thiết kế
- Chống đỡ không hợp lý đại khái qua loa
5 An toàn lao động khi lắp đặt
- Lanh tô bê tông cốt thép có trọng lượng nặng nên phải chú ý trong quátrình bốc xếp và vận chuyển
- Phải kiểm tra giàn giáo phải chắc chắn mới được lắp đặt
- Tùy theo trọng lượng của lanh tô mà có cách bố trí nhân lực, máy móc đểnâng cẩu lanh tô vào vị trí
Bài tập thực hành của học viên
Đề bài: Lắp đặt ba lanh tô trên ba cửa của một trục tường (như hình vẽ)
1 Lanh tô; 2 Cốt lắp đặt ; 3 Tường xây
1 Mô tả kỹ thuật bài thực hành
Lắp đặt ba lanh tô trên ba cửa của một trục tường, trên cốt cao 1900; chuẩn
bị vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị Xác định cao độ lắp đặt Vận chuyển lanh tô
Trang 18trong phạm vi bán kính 30m, lắp đặt theo đúng trình tự, đảm bảo yêu cầu kỹthuật.
2 Bố trí luyện tập
- Phân công nhóm 3 học sinh thực hiện công việc
- Thời gian thực hiện 7.0 giờ
- Số lần thực hiện 2 lần
- Địa điểm luyện tập; xưởng học thực hành
3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập
3.3 Trang thiết bị
Trang 19TT Thiết bị Đơn vị Số lượng
4 Các tiêu chí, vị trí kiểm tra
4.1 Kích thước
- Cao độ đặt lanh tô.
- Chiều dài của đoạn lanh tô gối vào tường
4.2 Ngang bằng
- Ngang bằng của lanh tô.
- Ngang bằng của ba lanh tô
- Thẳng hàng của ba lanh tô
4.4 Phẳng mặt
- Phẳng mặt của lanh tô so với mặt tường
4.5 Về nhận biết
Mỗi học viên viết thu hoạch:
- Nêu cấu tạo của lanh tô bê tông cốt thép
- Qui trình lắp đặt lanh tô bê tông cốt thép
Trang 20- Dùng dây căng kiểm tra thẳng hàng mặt dưới của ba lanh tô
Trang 21BÀI 2 Lắp đặt ô văng bê tông cốt thép
Mã bài: MĐ14-02 Giới thiệu
- Ô văng bê tông là bộ phận trên cửa sổ cửa đi, che mưa nắng hắt vào cửa
- Ô văng có thể kết hợp đổ liền với lanh tô hoặc đổ rời
- Lắp đặt ô văng có thể kết hợp với lắp đặt lanh tô
Mục tiêu
- Trình bày được khái niệm, cấu tạo và tác dụng của ô văng
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật
- Trình bày được trình tự lắp đặt ô văng
- Lắp đặt được ô văng đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật
Nội dung chính
1 Khái niệm, cấu tạo và tác dụng
Mục tiêu:Trình bày được khái niệm, cấu tạo và tác dụng của ô văng
- Ô văng được làm bằng bê tông cốt thép
- Đua ra khỏi tường 600 – 800 có bề dày 60 – 80.(hình 2-1)
Trang 22Hình 2-1
- Ô văng có thể kết hợp với lanh tô hoặc đổ rời
- Lanh tô kiêm ô văng: Cấu tạo gồm hai phần: Lanh tô là phần nằm trongtường để đỡ mảng tường phía trên ( chọn tiết diện và bố trí thép – xem phần lanhtô)
- Ô văng là phần vươn ra khỏi mặt tường che mưa nắng cho cửa sổ, cửa đi.Khi chịu lực, vết nứt xuất hiện ở mép trên của ô văng và gần sát mép tường Vìvậy thép chịu lực của ô văng bao giờ cũng đặt ở mép trên để chống hiện tượngnứt đó Bề dày lớp bê tông bảo vệ cốt thép bằng 1-1,5 cm Đường kính thép chịulực do thiết kế quyết định
Thép cấu tạo( thép thi công) đặt vuông góc với thép chịu lực, có tác dụnggiữ ổn định vị trí cho thép chịu lực khi thi công
Khi chịu lực nếu trong ô văng đặt thép đủ và đúng vị trí thiết kế; mác bêtông đảm bảo thì hiện tượng nứt gẫy sẽ không xảy ra Nếu khối xây tường phíatrên chưa đủ sức đè nặng thì sẽ xảy ra hiện tượng bị lật
Để tránh hiện tượng trên, khi thi công ô văng phải có cây chống để chốnglật Khối xây tường phía trên phải đủ cao( đủ nặng ) cho ô văng không bị lật khitháo cây chống.( hình 2-2)
Trang 23Hình 2-2
Thông thường theo kinh nghiệm ô văng có độ vươn L = 500 – 600, dầy
60 rộng 700-900mm; thì khối xây tương phía trên ô văng cao khoảng 1200-1500
có thể giữ ổn định cho ô văng không bị lật.( hình 2-3)
Hình 2-3
- Ô văng đua ra không lớn hơn 1200, thường có cấu tạo kiểu công xon , mộtđầu ngàm vào tường Mặt trên ô văng phải trát dốc 1-2% để thoát nước, xungquanh có gờ móc nước
- Thép chịu lực của ô văng đặt ở phía trên chống uốn.(hình 2-4)
Trang 241.3 Tác dụng
- Ô văng dùng để che mưa nắng cho cửa
- Tạo vẻ đẹp cho công trình
2 Các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt ô văng
Mục tiêu: Nêu được các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt ô văng
- Ôvăng phải đúng vị trí thiết kế
5 Thép chịu lực
6 Thép cấu tạo
Hình 2-4
- Ngang bằng
Đảm bảo yêu cầu ổn định ( không bị lật)
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt ô văng
Mục tiêu: Trình bày được trình tự lắp đặt ô văng
- Kiểm tra ô văng: Trước khi lắp đặt ta phải kiểm tra hình dáng, kích thướcthiết kế, chủng loại của ô văng?
- Xem thời gian đúc xem đã đủ cường độ để lắp đặt được hay không? vị trícủa thép chịu lực (ghi trên ô văng)
Trang 25Hình 2-5
- Vận chuyển ô văng từ nơi sản xuất đến vị trí lắp đặt
- Kiểm tra độ ổn định của giàn giáo
- Chuẩn bị cây chống để đỡ mép ngoài ô văng (hình 2-5)
- Kiểm tra cao độ, ngang bằng của đoạn tường đặt ô văng
- Rải vữa đệm trong phạm vi tường đặt ô văng
- Đưa ô văng vào vị trí
- Điều chỉnh ô văng đúng vị tri kết hợp chống đỡ giằng giữ cho ô văng ổnđịnh
* Thực hiện lắp đặt ô văng theo quy trình trên
4 Các sai phạm khi lắp đặt ô văng
- Dãy ô văng thẳng hàng nhưng lại cao thấp khác nhau
Trang 26- Ô văng bên ngoài bị chúc xuống.
- Vị trí của ô văng không đúng theo thiết kế (cao, thấp, không ngangbằng…)
- Công trình có dãy ô văng thẳng hàng bị vênh vặn
Bài tập thực hành của học viên
Đề bài: Lắp đặt ba lanh tô kiêm ô văng trên ba cửa của một trục tường (như
hình vẽ)
1 Lanh tô kiêm ô văng; 2 Cốt lắp đặt ; 3 Tường xây
1 Mô tả kỹ thuật bài thực hành
Lắp đặt ba lanh tô kiêm ô văng trên ba cửa của một trục tường, trên cốt cao1900; chuẩn bị vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị Xác định cao độ lắp đặt Vậnchuyển lanh tô kiêm ô văng trong phạm vi bán kính 30m, lắp đặt theo đúngtrình tự, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
2 Bố trí luyện tập
- Phân công nhóm 4 học sinh thực hiện công việc
- Thời gian thực hiện 7.0 giờ
- Số lần thực hiện 1 lần
- Địa điểm luyện tập; xưởng học thực hành
3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập
3.1 Vật liệu
Trang 271 Lanh tô kiêm ô
4 Các tiêu chí, vị trí kiểm tra
4.1 Kích thước
- Cao độ đặt lanh tô kiêm ô văng.
- Chiều dài của đoạn lanh tô gối vào tường
- Chiều dài của đoạn ô văng đua ra khỏi tường
4.2 Ngang bằng
Trang 28- Ngang bằng của lanh tô.
- Ngang bằng của ô văng
- Thẳng hàng của ba lanh tô, của ba ô văng
4.4 Phẳng mặt
- Phẳng mặt của lanh tô so với mặt tường
4.5 Về nhận biết
- Nêu cấu tạo của lanh tô kiêm ô văng
- Qui trình lắp đặt lanh tô kiêm ô văng bê tông cốt thép
5 Hướng dẫn đánh giá
5.1 Kích thước
- Dùng thước kiểm tra lại cốt cao độ so với cốt chuẩn
- Quan sát bằng mắt thường đoạn lanh tô gối vào tường
- Dùng thước rút đo đoạn lanh tô dài nhất đua ra khỏi mặt tường
5.2 Ngang bằng
- Dùng ni vô kiểm tra mặt dưới của lanh tô và ô văng
- Dùng dây xây căng kiểm tra ngang bằng của cả ba ô văng và ba lanh tô
Trang 29BÀI 3 Lắp đặt Khuôn cửa
Mã bài: M 14-03 Giới thiệu
- Khuôn cửa thường làm bằng gỗ, ngoài ra có thể là : thép, nhôm, chất dẻo,
bê tông cốt thép
- Khuôn có hai loại : khuôn đơn và khuôn kép
- Liên kết vào tường có hai cách tùy theo trình tự thi công
- Khuôn làm đẹp cho cửa và tăng thêm độ chắc chắn cho cửa
Mục tiêu
- Mô tả được cấu tạo và tác dụng của khuôn cửa
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật
- Trình bày được trình tự và phương pháp lắp dựng khuôn cửa
- Lắp đặt được khuôn cửa đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật
Nội dung chính
1 Khái niệm, cấu tạo và tác dụng
Mục tiêu: Mô tả được cấu tạo và tác dụng của khuôn cửa
1.1 Khái niệm
Cửa là bộ phận bao che có kết cấu động hoặc cố định, nằm giữa các mảngtường có tác dụng thông gió và lấy ánh sáng và làm lối đi lại trong công trình.Cửa phải đảm bảo giữ nhiệt, cách nhiệt, cách âm, phòng cháy an toàn, dễđóng mở, làm công tác vệ sinh và bảo trì các bộ phận của cửa thuận tiện
Cửa thường làm bằng gỗ, khi dùng gỗ để làm cửa cần lựa chọn loại gỗ thíchhợp theo vị trí của cửa trong hay ngoài nhà, cửa có khuôn hay không khuôn.Ngoài ra cửa có thể làm bằng thép, nhôm, chất dẻo
Trang 30Cửa gồm có hai phần đó là cánh và khuôn Khuôn cửa thường làm bằng gỗtạo vẻ đẹp và độ ổn định cho cửa (hình 3-1)
Hình 3-1
1.2 Cấu tạo và tác dụng
Cửa gồm có hai phần đó là cánh và khuôn Khuôn cửa là bộ phận cố định,cánh cửa là bộ phận di động
Khuôn cửa thường làm bằng gỗ tạo vẻ đẹp và độ ổn định cho cửa
Khuôn cửa có 2 loại , khuôn đơn và khuôn kép.(hình 3-2 ; 3 – 3 và 3 – 4)
- Khuôn đơn:
- Khuôn kép
Hình 3-2
Hình 3-3
Trang 31Vật liệu làm khuôn có thể là gỗ, thép, nhôm chất dẻo, bê tông cốt thép Vớicửa sổ, khuôn cửa gồm hai thanh đứng và thanh ngang trên Khi cửa có chiềucao lớn, cần bố trí thông hơi hoặc lấy ánh sáng thì thêm thanh ngang giữa.
2 Các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt khuôn cửa
Mục tiêu: nêu được các yêu cầu kỹ thuật khi lắp đặt khuôn cửa
- Khuôn phải đúng với thiết kế (vị trí và cao độ)
- Khuôn cửa lắp dựng các góc phải vuông góc, thanh ngang phải ngangbằng, thanh đứng phải theo phương dây dọi Mặt khuôn phải phẳng và bằng mặtvới mặt trát tường
- Khuôn cửa liên kết với tường phải đảm bảo ổn định, vững chắc không bịmục nát do ảnh hưởng của vữa xây trát
3 Trình tự và phương pháp lắp đặt khuôn cửa
Mục tiêu: phương pháp lắp đặt khuôn cửa
Trang 323.1 Lắp dựng khuôn cửa đi
Lắp khuôn cửa vào tường gồm những công việc sau : (hình 3-5)
và khuôn cửa ngoài phải ăn khớp với nhau Khi phát hiện các khuôn cửa bịvênh, bị méo phải báo cho bộ phận thợ mộc biết để sửa chữa
- Dựng khuôn cửa, chống giữ tạm:
Nếu lắp khuôn cửa trước khi xây tường thì dùng cây chống bằng gỗ hoặcbằng tre để chống giữ
Nếu lắp khuôn chửa sau khi xây tường thì dùng gạch để kê, chèn tạm (hình
3 - 6)
- Điều chỉnh khuôn cửa đúng vị trí, cao độ:
+ Nếu lắp khuôn cửa trước khi xây, ta dựa vào dấu mốc cao độ ở chântường để từ đó điều chỉnh cao độ mặt dưới của thanh ngang trên cho đúng thiếtkế
Trang 33Hình 3-6
+ Nếu lắp khuôn cửa sau khi xây tường ta đánh dấu mốc cao độ (mặtdưới của thanh ngang trên) ngay trên mặt tường, Từ đó căng dây điều chỉnh chokhuôn cửa đúng cao trình quy định
+ Điều chỉnh độ thẳng đứng của thanh đứng bằng dây dọi (hình 3 – 7)
- Cố định, chèn chống khuôn cửa:
Sau khi điều chỉnh khuôn cửa đúng vị trí thì chèn, chống cố định không chokhuôn cửa bị xê dịch
- Xây chèn bật sắt cửa bằng vữa xi măng cát vàng ≥ 50(hình 3- 8)
Dựng xong khuôn cửa ngoài, lấy đó làm căn cứ để điều chỉnh dựng khuôncửa trong cho 2 khuôn cửa bằng mặt và khoảng cách đều nhau (trường hợp cửakhép rời)
Chú ý : Khi dựng khuôn phải nhô ra khỏi mặt tường xây một khoảng bằng
bề dày lớp trát để khi trát đảm bảo phẳng mặt giữa khuon với tường
- Xây chèn chân khuôn cửa:
Trang 349 Nêm gỗ
Dựng và điều chỉnh khuôn cửa xong, phải tưới nước 2 bên chân và lòng cửacho sạch rồi mới bắt đầu xây, Gạch xây phải đặt quay ngang theo lối bổ cau thậtcăng và thấp hơn mặt láng khoảng 2cm để láng nền được phẳng Nếu nền látgạch men hoặc gạch xi măng hay gạch chỉ thì tùy theo bề dày của gạch mà chừara
Hình 3- 8
3.2 Dựng khuôn cửa sổ
Dựng khuôn cửa sổ cũng giống như dựng khuôn cửa đi Vì khuôn cửa sổthường dựng sau khi đã dựng xong khuôn cửa đi, nên có thể lợi dụng ngay vị trícủa khuôn cửa đi để dựng Cao độ cửa sổ ngang bằng với cao độ (thanh ngang)cửa đi
Cách làm như sau : Trước hết đo từ hèm cửa ngang trên đến hèm ngangdưới cửa sổ Đưa kích thước đó đo và gạch dấu vào cửa đi làm cữ Đầu tiên vạch
Hình 3 - 7
Trang 35dấu 2 khuôn cửa đi để ở vị trí 2 đầu công trình Sau đó căng dây thật thẳng từđầu này đến đầu kia làm cữ Điều chỉnh cửa sổ cho hèm ngang bằng dây Đồngthời đặt nivô lên hèm cửa để kiểm tra ngang bằng và thả dọi để kiểm tra chiềuđứng của khuôn cửa sổ;
3.3 Những điều cần chú ý
- Nếu dựng khuôn cửa sau khi xây tường xong, gặp trường hợp khuôn cửa
to hơn kích thước lỗ cửa, lắp khuôn cửa sẽ bị găng không vào được thì phải đụcbớt tường đi để lắp khuôn cho vừa; không được cố chèn khuôn cửa, làm khuôn
bị vênh méo khó lắp cánh cửa sau này
- Khuôn cửa bị vặn cong, không nằm trong mặt phẳng của tường Nếu bịvặn ít ta có thể điều chỉnh mỗi bên khuôn cửa đi một ít (từ 3 – 5mm); nếu bị vặnnhiều thì thay khuôn khác
- Khuôn cửa có các góc chênh nhau lớn, phải tháo thanh giằng ra để chỉnhlại các góc cho vuông
- Xây lỗ cửa trước , lắp dựng khuôn sau:
Khi xây tường ta trừ lại lỗ cửa, với mép tường ở hai bên lỗ cửa cứ cách 10lớp xây ta lại chôn một viên gạch gỗ bằng 1/2 viên gạch thật đã tẩm thuốc chốngmục khi xây xong sẽ dùng đinh Ø4- 5, dài 125 đóng vào gạch gỗ để cố địnhkhuôn vào tường Để dễ dàng lắp khuôn cửa vào, lỗ cửa phải được chừa rộnghơn khuôn 15-20, sau khi dựng khuôn cửa xong sẽ dùng vữa trát kín lại
Kiểu này có ưu điểm là thi công và lắp dựng khuôn cửa không phụ thuộclẫn nhau, không phụ thuộc vào tốc độ xây tường Nhưng có nhược điểm là cần
có biện pháp chèn kín khe hở giữa cửa và tường, đảm bảo chống thấm tốt, đồngthời kết hợp đóng nẹp gỗ để che phủ
- Chuẩn bị cây chống nêm gỗ vữa chèn bật săt
- Kiểm tra kích thước ô trống trừ cửa, số lượng và vị trí lỗ chờ
- Xác định cao độ chuẩn
Trang 36- Xác định vị trí tim cửa
- Đưa khuôn vào vị trí
- Điều chỉnh, cố định khuôn bằng nêm gỗ và cây chống
Bài tập thực hành của học viên
Đề bài 1: Lắp đặt ba bộ khuôn cửa đi trên ba cửa của một trục tường
1 Mô tả kỹ thuật bài thực hành
Lắp đặt ba bộ khuôn cửa đi của một trục tường Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ,trang thiết bị Xác định cao độ lắp đặt Vận chuyển khuôn cửa trong phạm vi bánkính 30m, lắp đặt theo đúng trình tự, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
2 Bố trí luyện tập
- Phân công nhóm 4 học sinh thực hiện công việc
- Thời gian thực hiện 3,5 giờ
- Số lần thực hiện 1 lần
- Địa điểm luyện tập; xưởng học thực hành
3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập
3.1 Vật liệu
3.2 Dụng cụ
Trang 37vị /HS chú
4 Các tiêu chí, vị trí kiểm tra
4.1 Kích thước
- Cao độ mặt dưới của thanh ngang khuôn cửa.
4.2 Ngang bằng
- Ngang bằng của thanh khuôn phía trên.
- Thẳng đứng của hai thanh bên
4.4 Phẳng mặt
- Phẳng mặt của khuôn so với mặt tường
- Mặt phẳng của khuôn không bị vênh vặn
- Thanh đứng, ngang phải thẳng không bị vêng vặn
4.5 Vuông góc
Trang 38- Góc của khuôn (ngang và đứng)phải vuông.
5.Hướng dẫn đánh giá
5.1 Kích thước
- Dùng thước đo theo phương thẳng đứng so sánh với cốt chuẩn
- Cửa ở giữa dùng dây căng so sánh với hai cửa hai bên
5.2 Ngang bằng
-Dùng ni vô kiểm tra ngang bằng của thanh khuôn phía trên
-Dùng ni vô kiểm tra thẳng đứng hai thanh cái cửa hai bên
- Sau khi lắp được hai cửa đầu và cuối dùng dây căng lắp cửa ở giữa
5.4 Phẳng mặt
- Dùng thước tầm kiểm tra mặt phẳng ngoài của khuôn so với mặt tường
- Dùng dọi kiểm tra vênh vặn của má cửa
5.5 Vuông góc
Dùng thước vuông để kiểm tra góc vuông của khuôn
Đề bài 2: Lắp đặt ba bộ khuôn sổ trên ba cửa của một trục tường
1 Mô tả kỹ thuật bài thực hành
Lắp đặt ba bộ khuôn cửa sổ của một trục tường Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ,trang thiết bị Xác định cao độ lắp đặt Vận chuyển khuôn cửa trong phạm vi bánkính 30m, lắp đặt theo đúng trình tự, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
2 Bố trí luyện tập
- Phân công nhóm 4 học sinh thực hiện công việc
- Thời gian thực hiện 3,5 giờ
- Số lần thực hiện 1 lần
- Địa điểm luyện tập; xưởng học thực hành
3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập
Trang 393.1 Vật liệu
4 Các tiêu chí, vị trí kiểm tra
4.1 Kích thước
Trang 40- Cao độ mặt dưới của thanh ngang khuôn cửa.
- Kích thước hai thanh đứng
4.2 Ngang bằng
- Ngang bằng của thanh khuôn phía trên.
- Thẳng đứng của hai thanh bên
4.4 Phẳng mặt
- Phẳng mặt của khuôn so với mặt tường
- Mặt phẳng của khuôn không bị vênh vặn
- Thanh đứng, ngang phải thẳng không bị vênh vặn
Dùng thước tầm kiểm tra phẳng mặt của khuôn so với mặt tường
Quan sát mặt phẳng khuôn không bị vênh vặn
5.4 Vuông góc: dùng thước vuông đo các góc