Tu Tuong HCM Ve Van Hoa docx

Đặt vấn đề Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của tinh hoa văn hóa Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới, kế thừa truyền thống văn hóa kim, cổ, đông, tây, đặc biệt là tiếp thu chủ nghĩa Má

Trường Đại Học Công Nghiệp TP Hồ Chí Minh

Khoa MAC – LÊNIN

Tiểu luận môn học

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TÊN ĐỀ TÀI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA

Giáo viên hướng dẫn: Trần Minh Tân

TP Hồ Chí Minh tháng 3 năm 2011

Trường Đại Học Công Nghiệp TP Hồ Chí Minh

Khoa: MAC – LÊNIN

Tiểu luận môn học: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TÊN ĐỀ TÀI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA

Tên sinh viên thực hiện

1 Dương Thị Như Hoa (mssv: 10312131)

2 Trương Tấn Đạt (mssv: 10363791)

3 Vũ Anh Tuấn (mssv: 10308221)

4 Nguyễn Tiến Cường (mssv: 10336181)

5 Phương Anh Toàn (mssv: 10336211)

6 Trần Hoàng Minh (mssv: 10348791)

7 Ngô Phúc Phương Anh (mssv: 10363771)

8 Nguyễn Hoàng Long (mssv: 10317181)

9 Hà Thanh Hoàng (mssv: 10363671)

10 Huỳnh Bá Phương (mssv: 10345551)

Giáo viên hướng dẫn: Trần Minh Tân

TP Hồ Chí Minh tháng 3 năm 2011

I LỜI NÓI ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của tinh hoa văn hóa Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới, kế thừa truyền thống văn hóa kim, cổ, đông, tây, đặc biệt là tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin, đỉnh cao của tư tưởng nhân văn của nhân loại nhờ đó đã kết tinh ở Người những giá trị văn hóa vừa dân tộc, vừa hiện đại, vừa nhân văn Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa là một trong những di sản quí báu mà Người đã để lại cho chúng ta hôm nay

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, vấn đề văn hóa luôn giữ một vai trò quan trọng Những tư tưởng của Người về văn hóa là kim chỉ nam để Đảng

ta hoạch định chính sách, sách lược phát triển văn hóa qua các giai đoạn phát triển đất nước

Vì vậy, chúng em xem đây là nội dung rất đáng quan tâm, cần thiết nghiên cứu và hiểu rõ tư tưởng này của Hồ Chí Minh

2 Mục đích nghiên cứu

2.1.Mục đích

Thấy rõ vị trí văn hóa trong đời sống xã hội Điều này cắt nghĩa vì sao ngay sau khi giành được độc lập, Hồ Chí Minh đã bắt tay vào việc xây dựng, kiến tạo một nền văn hóa mới ở Việt Nam trên tất cả mọi lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị, xã hội, đạo đức đến con người, đã sớm đưa ra văn hóa vào chiến lược phát triển đất nước

Phân tích làm rõ những luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về vấn đề văn hóa nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức, tầm nhìn và hiểu biết nhất định về tầm quan trọng của văn hóa trong đời sống con người Qua đó vận dụng những kiến thức, hiểu biết để phục vụ cho việc phát triển kinh tế, nâng cao tính cộng đồng cho bản thân, góp phần xây dựng đất nước hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, quan

trọng hơn là việc liên hệ được với thực tiễn của đất nước, của thời đại

từ đó liên hệ đến bản thân

2.2.Yêu cầu

Nêu rõ những vấn đề tiểu luận tiến hành nghiên cứu về văn hóa trong

tư tưởng Hồ Chí Minh phục vụ cho nhu cầu phát triển đất nước Nâng cao hơn nữa, là phải trình bày rõ ràng mạch lạc để người khác có thể nhận thức được đâu là luận điểm sáng tạo, là sự phát triển của Hồ Chí Minh được minh chứng bằng công cuộc phát triển đất nước ở Việt Nam, từ đó đóng góp thêm vào kho tàng lý luận của Chủ nghĩa Mac Lênin

3 Đối tượng nghiên cứu

3.1.Văn hóa giáo dục

Quan điềm của Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục: Mục tiêu của văn hóa giáo dục Cải cách giáo dục Phương châm, phương pháp giáo dục Phương châm bao gồm: học đi đôi với hành, phối hợp nhà trường gia đình xã hội Phương pháp: giáo dục phải xuất phát và bám chắc vào mục tiêu giáo dục Quan tâm xây dựng đội ngũ giáo viên

3.2.Văn hóa văn nghệ

Văn nghệ là 1 mặt trân, văn nghệ sĩ là chiến sĩ, tác phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng, trong xây dựng xã hội và con người mới Phải gắn với thực tiễn của đời sống của nhân dân, phải có những tác phẩm xứng đáng với dân tộc và thời đại

3.3.Văn hóa đời sống

Văn hóa đời sống thực chất là đời sống mới với 3 nội dụng: đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống mới Trong đó đạo đức đóng vai trò là chủ yếu nhất

4 Biện pháp nghiên cứu

Cơ sở phương pháp luận:

Nghiên cứu văn hóa đứng trên lập trường, quan điểm, phương pháp luận chủ nghĩa M – L Chủ nghĩa Mác-Lênin là tinh hoa văn hóa quan trọng nhất để làm giàu trí tuệ văn hóa Hồ Chí Minh Nguồn tri thức văn hóa này trang bị cho Người phương pháp tư duy biện chứng, thế giới quan khoa học, nhận thức được con đường cách mạng đúng đắn của dân tộc và nhân loại, đồng thời với những giá trị văn hóa phương đông

và phương tây, đạo nhân trong Nho giáo, tư tưởng từ bi trong Phật giáo, chủ nghĩa nhân văn phương tây…

Quan điểm lịch sử - cụ thể: văn hóa trong thời chiến đó là lòng yêu nước, ý thức độc lập tự chủ, chống chủ nghĩa đế quốc thực dân Và bây giờ nó tiếp tục phát huy quyền làm chủ, bình đẳng, tự do, hạnh phúc tức là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh

Quan điểm kế thừa và phát huy: kế thừa những giá trị văn hóa giá trị truyền thống, bù đắp những thiếu hụt những giá trị truyền thống và tạo tiền đề để hình thành giá trị tương lai

Các phương pháp cụ thể: Phân tích, tổng hợp, văn bản học Đồng thời cùng với phương pháp lịch sử và phương pháp logic

5 Kết quả nghiên cứu

Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp

Nâng cao dân trí, xây dựng đời sống mới: cần, kiệm, liêm, chính Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách, lối sống lành mạnh, luôn hướng con người tới cái chân, thiện, mỹ và không ngừng hoàn thiện bản thân mình

Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam: nền văn hóa mới là xác lập quan

hệ giá trị mới trên nền tảng và kế tục giá trị truyền thống, bù đắp những thiếu hụt những giá trị truyền thống và tạo tiền đề để hình thành giá trị

tương lai Có thể nói văn hóa là toàn bộ những giá trị về vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong hoạt động thực tiễn lịch sử của mình

Như vậy xây dựng nền văn hóa mới tiên tiến đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc theo Hồ Chí Minh là kết hợp giữa tinh thần yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản

II NỘI DUNG

1 Khái niệm văn hóa theo tư tưởng HCM

1.1.Định nghĩa văn hóa

Lần đầu tiên Hồ Chí Minh đưa ra một định nghĩa về văn hóa: “vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó là văn hóa.”(Hồ Chí Minh toàn tập 3 trang 431)

1.2.Quan điểm về xây dựng nền văn hóa mới

Gắn văn hoá với đời sống, Hồ Chí Minh xác định cơ chế vận hành của nền văn hoá trên trục trung tâm là các hoạt động của con người Từ chỗ đặt các vấn đề văn hoá của con người vào vị trí những dự kiến quan trọng nhất, Người cho rằng con người với tư cách là chủ thể sáng tạo văn hoá – chủ thể cuộc sống, chủ thể của quá trình lao động sản xuất phải được bồi dưỡng, vun đắp

Thực chất của những tư tưởng này là Hồ Chí Minh không chỉ coi trình

độ các giá trị nhân bản là ‘chất liệu”, là “sự nghiệp trăm năm của văn hoá”, mà văn hoá phải là động lực cho sự phát triển Vì vậy quan điểm này không chỉ có ý nghĩa định hướng cho việc xây dựng một nền văn

hoá thuộc về con người, quan trọng hơn còn chỉ ra cơ sở mang lại sức sống mãnh liệt cho văn hoá

Người còn đưa ra quan điểm lớn về xây dựng nền văn hoá dân tộc:

 Xây dựng tâm lý: tinh thần độc lập, tự cường

 Xây dựng luận lý: Biết hy sinh mình làm lợi cho quần chúng

 Xây dựng xã hội: mọi sự nghiệp có liên quan đến phúc lợi của nhân dân trong xã hội

 Xây dựng chính trị: dân quyền

Những quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng hiến pháp dân chủ, xác định quyền làm chủ của nhân dân trong thực tiễn là những quan điểm căn bản cho việc xây dựng hệ thống chính trị dân chủ ở nước ta,

thể hiện qua việc xây dựng Nhà nước dân chủ của dân, do dân và vì

dân

Để phát huy dân chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thực sự là của dân, do dân và vì dân, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ phải xây dựng Nhà nước

pháp quyền Việt Nam nhằm làm cho hoạt động của Nhà nước đem lại

hiệu quả xã hội thực sự Nhà nước pháp quyền là nhà nước mà mọi người được tôn trọng, dân chủ được mở rộng, người dân sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Nhà nước pháp quyền là nhà nước phải thể hiện được việc điều hành và quản lý xã hội bằng hệ thống luật

 Xây dựng kinh tế

Hồ Chí Minh quan niệm rằng, muốn phất triển kinh tế cần phải sử dụng một cách linh hoạt, hợp lí và có hiệu quả các đòn bẩy kinh tế đó

là :thực hiện tốt vấn đề công bằng xã hội, chế độ tiền lương tiền thưởng hợp lý, sử dụng có hiệu quả chính sách khoán, thực hành tiết kiệm, huy động nguồn vốn nội lực, cải cách hành chính, thực hiện công bằng trong phân phối,…nhằm giúp nền kinh tế tăng trưởng nhanh, mạnh và vững chắc

Nét chủ đạo trong tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, và điểm đặc sắc trong tư duy kinh tế của Người là

không ngừng nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, là kinh tế phải luôn gắn liền với chính trị, kinh tế gắn liền với con người, với xã hội.Bởi vậy trong phát triểnt kinh tế xã hội, theo Hồ Chí Minh phải luôn chú ý tới động lực của quá trình phát triển để nhằm tạo ra sự phát triển hài hòa con người với xã hôi

2 Quan điển của HCM về vấn đề chung của văn hóa

Nền văn hóa Việt Nam được hình thành và phát triển trong lịch sử lâu dài của dân tộc không phải là kết quả vận động chỉ riêng những yếu tố nội sinh Trong diễn văn khai mạc Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhất ngày 24/11/1946, Hồ Chí Minh nói: “Văn hóa Việt Nam là ảnh hưởng lẫn nhau của văn hóa Đông phương và Tây phương chung đúc lại…

2.1.Quan điểm về vị trí và vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội

Văn hoá là đời sống tinh thần xã hội, thuộc kiến trúc thượng tầng:

Trong quan hệ với chính trị, xã hội:

“Chính trị - xã hội có được giải phóng thì văn hoá mới được giải phóng, chính trị xã hội giải phóng sẽ mở đường cho văn hoá phát triển”

“Dân tộc bị áp bức thì văn nghệ cũng mất tự do Văn nghệ muốn tự do phải tham gia cách mạng”

Trong quan hệ với kinh tế:

“Văn hoá là một kiến trúc thượng tầng, nhưng cơ sở hạ tầng của xã hội

có kiến thiết rồi, văn hoá mới kiến thiết được và có đủ điều kiện phát triển được

Văn hoá không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị, văn hoá phải thúc đẩy nhiệm vụ chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế Văn hoá phải thực sự là mục tiêu, động lực của sự phát triển, văn hoá phải tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế

“ Văn hoá, văn nghệ cũng là mặt trận, anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”

Kinh tế, chính trị cũng phải có tính văn hoá

Trong quan hệ con người:

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước phát triển mới của chủ nghĩa Mác -Lênin, được vận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Điều cốt lõi của tư tưởng

Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với giải quyết xã hội và giải phóng con người Trong đó, vấn đề con người là vấn đề lớn, được đặt lên hàng đầu và là vấn đề trung tâm, xuyên suốt trong toàn bộ nội dung

tư tưởng của Người

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, con người được khái niệm vừa là mục tiêu của sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, vừa là động lực của chính sự nghiệp đó Tư tưởng đó được thể hiện rất triệt để và cụ thể trong lý luận chỉ đạo cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

2.2.Quan điểm về tính chất của nền văn hóa

Tính dân tộc

“ Nếu dân tộc hoá mà phát triển đến cực điểm thì tức là đến chỗ thế giới hoá nó, vì lúc bấy giờ văn hoá thế giới sẽ phải chú ý đến văn hoá của mình, sẽ chiếm địa vị ngang với các nền văn hoá thế giới”

"Tất cả các dân tộc trên thế giới sinh ra đều có quyền bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do".-Hồ Chí Minh

 Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của các dân tộc

 Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc là một động lực to lớn của đất nước

 Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế

Tính khoa học

 Để phát triển được các giá trị truyền thống, hấp thụ các cái mới,

cơ cấu lại nền văn hóa Việt Nam, Đảng Cộng sản và Hồ Chí Minh coi việc xây dựng một hệ thống các giá trị khoa học trong đời sống xã hội có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng

 Hiện đại, tiên tiến, thuận với trào lưu phát triển của thời đại

 Phải biết gạn đục, khơi trong, kế thừa truyền thống tốt đẹp của dân tộc và những tinh hoa văn hoá tiến bộ của nhân loại

 Đấu tranh chống những gì trái với khoa học, phản tiến bộ, chủ nghĩa duy tâm thần bí, mê tín dị đoan…

Tính đại chúng

 Nền văn hóa phải phục vụ nhân dân và do nhân dân xây dựng nên

Tính nhân loại

 Là người mở đường cho việc xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam, là nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại, Hồ Chí Minh là hiện thân tiêu biểu nhất của sự kế thừa truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, kết hơp với việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, kết hợp tính dân tộc với tính nhân loại trong văn hóa Chính vì vậy, Người không ở tầm cao, xa cách mọi người, mà trái lại rất gần gũi với mọi người Việt Nam; Người không xa cách thế giới mà lại gần gũi với tất cả bạn bè gần xa trên thế giới Người đã đưa dân tộc đến với nhân loại và thời đại – điều chưa từng có trong lịch sử Việt Nam

2.3.Quan điểm về chức năng của văn hóa

Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và những tình cảm cao đẹp : tư tưởng và tình cảm là hai vấn đề chủ yếu nhất của đời sống tinh thần của con người tư tưởng có thể đúng đắn hoặc sai lầm, tình cảm có thể thấp hèn hoặc cao đẹp chức năng cao quý nhất của văn hóa là phải bồi dưỡng nêu cao tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp cho nhân dân, loại bỏ

những sai lầm và thấp kém có thể có trong tư tưởng , tình cảm của mỗi người

Mở rộng hiểu biết, nâng cao dân trí : dân trí là trình độ hiểu biết vàn vốn kiến thức của người dân, nâng cao dân trí là để nhân dân có thể tham gia sáng tạo và hưởng thụ văn hóa, góp phần cùng đảng “…biến một nước dốt nát cực khổ thành một nước văn hóa cao vào đời sống vui tươi hạnh phúc” Đó cũng là mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” mà đảng ta đã vạch ra trong công cuộc đổi mới

Bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách và lối sống tốt đẹp, lành mạnh; hướng con người đến chân, thiện, mỹ để hoàn thiện bản thân : phẩm chất và phong cách được hình thành từ đạo đức, lối sống, thoái quen cá nhân, phong tục tập quán của cả cộng đồng phẩm chất và phong cách tốt đẹp làm nên giá trị của con người văn hóa giúp con người hình thành những phẩm chất, phong cách và lối sống tốt đẹp, lành mạnh thông qua phân biệt cái đẹp, lành mạnh với cái xấu, hư hỏng, cái tiến bộ với cái lạc hậu, bảo thủ

3 Quan điểm của HCM về một số lĩnh vực chính của văn hóa

3.1.Quan điểm về tính chất của nền văn hóa

Nói đến tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, trước hết, phải nói đến tư tưởng giải phóng con người thoát khỏi tăm tối, lạc hậu, đưa dân tộc ta trở thành một dân tộc văn minh, tiến bộ

Đây vừa là mục tiêu, vừa là khát vọng "tột bậc" của Người Trong mỗi giai đoạn cách mạng, dù ở trong hoàn cảnh nào, Người cũng là chiến sĩ

tiên phong đi vào phong trào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ,

đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập ; giải phóng họ thoát khỏi ách áp bức bóc lột, tạo điều kiện cho mỗi dân tộc và mỗi người dân đứng lên làm chủ nền văn hoá, làm chủ vận mệnh

và tương lai của mình Bên cạnh đó, Người đã dày công tìm kiếm, phát hiện và giới thiệu cho đất nước những nét tiến bộ mới của nền giáo dục