- Để nhiều bài học kinh nghiệm quý cho các nước đang đi lên xây dựng CNXH trong đó có Việt Nam: bài học về xây dựng Đảng Cộng sản là đội tiền phong của giai cấp công nhân, lấy chủ nghĩa
Trang 1TRƯỜNG THPT
CHUYÊN NGUYỄN
TRÃI
ĐỀ GIỚI THIỆU
(Đề thi gồm 01 trang)
KỲ THI HỌC SINH GIỎI CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG
BẮC BỘ LẦN THỨ XII, NĂM HỌC 2021 – 2022
ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ 10
Thời gian: 180 phút (Không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 14/7/2022
Câu 1 (3,0 điểm): Qua diễn biến khởi nghĩa vũ trang ở Pê-tơ-rô-grat, hãy làm sáng tỏ
vai trò của Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vich đối với Cách mạng tháng Mười Theo Anh/Chị, hiện nay, Cách mạng tháng Mười Nga còn có giá trị thời đại hay không?
Câu 2 (3,0 điểm): Những nhân tố nào đã góp phần đánh bại chủ nghĩa quân phiệt Nhật
trong chiến tranh thế giới thứ hai? Nhận xét việc Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản (tháng 8/1945)
Câu 3 (2,5 điểm): Từ thế kỉ X-XV, Nhà nước và nhân dân Đại Việt đã làm gì để phát
triển kinh tế nông nghiệp? Vai trò của sự phát triển kinh tế nông nghiệp đối với xã hội phong kiến Từ đó, Anh/Chị hãy rút ra bài học cho sự phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam hiện nay
Câu 4 (3,0 điểm): Hoàn cảnh ra đời, nội dung cơ bản, ý nghĩa của chiếu Cần Vương
(13/7/1885)? Vì sao nói: Chiếu Cần Vương chỉ là ngọn cờ tập hợp lực lượng mà không giữ vai trò quyết định đến sự bùng nổ của phong trào Cần Vương?
Câu 5 (2,5 điểm): Nêu và đánh giá chính sách ngoại giao của nhà Nguyễn nửa đầu thế
kỉ XIX Theo Anh/Chị, trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam cần thực hiện chính sách đối ngoại như thế nào?
Câu 6 (3,0 điểm): Có thể nói rằng vào đầu thế kỉ XX, Việt Nam đã chuyển từ hình thái
kinh tế xã hội Phong kiến sang hình thái kinh tế xã hội tư bản chủ nghĩa được không? Tại sao?
Câu 7 (3,0 điểm) Nhận định về hai xu hướng cứu nước của hai cụ Phan Bội Châu và
Phan Châu Trinh đầu thế kỷ XX, trong bài xã luận trên báo Tiếng Dân, cụ Huỳnh Thúc
Kháng cho rằng: đó là “tương phản nhi tương thành” (trái ngược nhưng vẫn thống nhất với nhau)? Ý kiến của Anh/Chị về nhận định trên?
HẾT
-(Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
I Hướng dẫn chung
1 Thí sinh có thể trả lời theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản của đáp
án thì vẫn cho điểm như đáp án
2 Ở từng câu, từng ý chỉ cho điểm tối đa khi:
- Trả lời đúng, có phân tích cụ thể;
- Diễn đạt tốt, chữ viết rõ ràng, đúng chính tả.
3 Điểm toàn bài không làm tròn số, để điểm lẻ đến 0,25
4 Nếu học sinh có thêm các ý sáng tạo, có thể cho điểm khuyến khích song không vượt quá tổng số điểm của cả câu
II Biểu điểm
Câu 1 (3,0 điểm): Qua diễn biến khởi nghĩa vũ trang ở Pê-tơ-rô-grat, hãy làm sáng tỏ
vai trò của Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vich đối với Cách mạng tháng Mười Theo Anh/Chị, hiện nay, Cách mạng tháng Mười Nga còn có giá trị thời đại hay không?
1 Qua diễn biến khởi nghĩa vũ trang ở Pê-tơ-rô-grat, hãy làm sáng tỏ vai
trò của Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vich đối với Cách mạng tháng Mười
2,0
- Tuy ở xa quê hương nhưng Lê-nin bằng thiên tài của mình đã nhận định
những điều kiện cho cuộc khởi nghĩa vũ trang đã chín muồi, chủ trương tiến
hành khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, vạch ra kế hoạch tài tình cho
cuộc khởi nghĩa ở Pê-tơ rô- grát (Những bức thư Lê-nin gửi cho ban chấp
hành Trung ương Đảng Bôn -sê-vích).
0,5
- Việc Lê-nin quyết định chuyển thời gian khởi nghĩa từ sáng ngày 25-10 sang
đêm 24-10 đã tạo nên yếu tố bật ngờ đối với kẻ thù, dẫn đến cách mạng nhanh
chóng thắng lợi mà không gặp phải tổn thất nào đáng kể (khống chế hầu khắp
thủ đô Pê-tơ-rô-grát, bao vây chính phủ tư sản trong cung điện mùa Đông).
0,5
- Lê-nin đã vạch ra kế hoạch khởi nghĩa tài tình: tập trung ưu thế lực lượng
đánh chiếm những vị trí then chốt như nhà ga, sở bưu điện, tổng đài điện
thoại, trụ sở, các cầu bắc qua sông Nê-va
0,5
- Lê-nin đã nhanh chóng tổ chức Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ 2 vào đêm
ngày 25-10, tuyên bố nước Nga là nước Cộng hòa Xô viết của công nhân và
nông dân, thành lập chính phủ Xô viết do Lê-nin đứng đầu, khẩn trương ổn
định tình hình, giải quyết những yêu cầu cấp bách của vô sản Nga, chủ động
đối phó tình thế mới đầy khó khăn, phức tạp sau Cách mạng, bảo vệ vững
chắc thành quả Cách mạng tháng Mười
Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vich có vai trò quan trọng, quyết định sự thắng lợi
trọn vẹn và triệt để của CMT10 Nga
0,5
2 Hiện nay, Cách mạng tháng Mười Nga còn nguyên giá trị thời đại 1,0
- Hơn một thế kỷ qua, thế giới đã xảy ra nhiều biến động, nhiều giá trị, trật tự
đã thay đổi, nhưng những tư tưởng của cuộc Cách mạng Tháng Mười là hòa 0,5
Trang 3bình cho nhân dân, ruộng đất cho nông dân và nhà máy cho công nhân… vẫn
còn nguyên giá trị Lý tưởng và con đường Cách mạng Tháng Mười vẫn toả
sáng, định hướng cuộc đấu tranh của các dân tộc vì những mục tiêu cao cả là
hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
- Để nhiều bài học kinh nghiệm quý cho các nước đang đi lên xây dựng
CNXH trong đó có Việt Nam: bài học về xây dựng Đảng Cộng sản là đội tiền
phong của giai cấp công nhân, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng; xây
dựng nhà nước kiểu mới, mọi quyền lực thuộc về nhân dân, bảo đảm tự do,
bình đẳng, hạnh phúc cho nhân dân; chính sách đại đoàn kết dân tộc trên nền
tảng liên minh công nông, tôn trọng quyền tự quyết dân tộc
0,5
Câu 2 (3,0 điểm): Những nhân tố nào đã góp phần đánh bại chủ nghĩa quân phiệt Nhật trong chiến tranh thế giới thứ hai? Nhận xét việc Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản (tháng 8/1945)
1 Những nhân tố đã góp phần đánh bại chủ nghĩa quân phiệt Nhật trong
- Sự sụp đổ của phát xít Italia và phát xít Đức ở Châu Âu (5/1945) đã làm cho
Nhật mất đi chỗ dựa, đặt Nhật vào tình thế tuyệt vọng
0,25
- Quân Đồng minh phản công, giành thắng lợi trên các đảo Thái Bình Dương,
- Phong trào chống phát xít Nhật đang dâng cao tại nhiều nước bị Nhật chiếm
đóng ở khu vực Đông Nam Á như Việt Nam, In-đô-nê-xi-a, Mã Lai, Miến
Điện… làm cho phát xít Nhật suy yếu
0,25
- Mĩ đã ném hai quả bom nguyên tử xuống Hi-rô-si-ma và Na-ga-sa-ki, giết
hại hàng vạn người dân Nhật; Liên Xô bắt đầu tổng công kích đạo quân Quan
Đông của Nhật ở Đông Bắc Trung Quốc với lực lượng hùng hậu… đặt Nhật
vào thế thất bại không thể tránh khỏi
0,5
Trước sự thất bại liên tiếp của quân đội Nhật trên chiến trường Châu Á
-Thái Bình Dương; sự thiệt hại nặng nề về không quân, hải quân trong những
trận chiến với Mĩ, sự tàn phá và hậu quả nặng nề do bom nguyên tử gây ra; sự
thất bại của đạo quân Quan Đông, giới cầm quyền Nhật Bản rơi vào tình trạng
suy sụp tinh thần và tâm lý hoảng loạn, không đủ khả năng để tiếp tục kéo dài
cuộc chiến…
0,25
- Do sức ép từ phía nhân dân và phái chủ hòa trong nội bộ giới cầm quyền ở
Nhật Bản
0,25
Trang 42 Nhận xét việc Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản (tháng 8/1945) 1,25
- Tháng 8/1945, Mĩ đã ném 2 quả bom nguyên tử xuống Hi-rô-si-ma
(6/8/1945) và Na-ga-sa-ki (9/8/1945) đã gây hậu quả nghiêm trọng cho Nhật
Bản làm 10 vạn người chết, hủy diệt 2 thành phố bị ném bom, tàn phá 70%
lãnh thổ, tinh thần chiến đấu của binh lính Nhật giảm sút…
0,25
- Tích cực: có tác dụng lớn trong việc phá hủy lực lượng phát xít Nhật cả về
vật chất lẫn tinh thần, tạo áp lực buộc Nhật phải nhanh chóng đầu hàng, kết
thúc chiến tranh
0,5
- Hạn chế: là tội ác đã gieo rắc thảm họa chết chóc kinh hoàng cho nhân dân
Nhật Bản, phô trương sức mạnh quân sự của Mĩ, đe dọa nhân loại bằng vũ khí
hạt nhân nhằm mục đích bành trướng thế giới
0,5
Câu 3 (2,5 điểm): Từ thế kỉ X-XV, Nhà nước và nhân dân Đại Việt đã làm gì để phát
triển kinh tế nông nghiệp? Vai trò của sự phát triển kinh tế nông nghiệp đối với xã hội phong kiến Từ đó, Anh/Chị hãy rút ra bài học cho sự phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam hiện nay
1 Từ thế kỉ X-XV, Nhà nước và nhân dân Đại Việt đã làm gì để phát triển
* Nhà nước đã có những chính sách thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát
triển
1,0
+Đảm bảo sức sản xuất thông qua chính sách “ngụ binh ư nông”, chính
sách quân điền – chia ruộng đất công làng xã cho nhân dân, tổ chức lễ cày
tịch điền để khuyến khích nhân dân sản xuất
0,25
+Tổ chức khai hoang, mở rộng diện tích đất canh tác ở vùng châu thổ các
+Phát triển thủy lợi: Nhà Trần đắp đê quai vạc từ đầu nguồn đến cửa biển
dọc các sông lớn, nhà Lê Sơ tổ chức đắp một số đoạn đê biển… đặt chức
quan Hà đê sứ trông coi công trình thủy lợi
0,25
+Bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp: vua Lý Nhân Tông xuống chiếu phạt
nặng những kẻ trộm trâu, mổ trộm trâu, vua Lê nghiêm cấm giết trâu, bò ăn
thịt…
0,25
* Nhân dân tích cực đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế nông
Đất nước độc lập tự chủ, nhân dân phấn khởi sản xuất, hăng hái phát triển
nền kinh tế: tham gia khai hoang, lấn biển, đắp đê phòng lụt; cùng phối hợp
với nhà nước bảo vệ trâu bò làm sức kéo; ngoài trồng lúa, nhân dân Đại
Việt còn trồng nhiều cây lương thực và các loại cây ăn quả, cây công nghiệp
(bông, dâu)…
2 Vai trò của sự phát triển nông nghiệp đối với xã hội phong kiến 0,5
- Sự phát triển của nông nghiệp – nền kinh tế then chốt của xã hội Đại Việt
có vai trò quan trọng tác động đến sự phát triển mọi mặt của đất nước:
+ Đời sống nhân dân ấm no, nhân dân phấn khởi xây dựng quê hương đất
nước thái bình, thịnh trị
+Là cơ sở cho thủ công nghiệp, thương nghiệp phát triển; từ đó tạo điều
kiện cho văn hóa – giáo dục và khoa học kĩ thuật phát triển
Trang 5+ Tăng cường sức mạnh cho quân đội và quốc phòng trong việc bảo vệ đất
nước, chống giặc ngoại xâm
3 Từ đó, Anh/Chị hãy rút ra bài học cho sự phát triển kinh tế nông
nghiệp Việt Nam hiện nay.
0,5
- Đảng, Nhà nước cần luôn nhận thức phát triển nông nghiệp là chiến lược
then chốt, bền vững trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội, cùng với
nông thôn – nông dân tạo thành “Tam nông”; xây dựng thương hiệu nông
sản Việt Nam (an toàn, giá cả hợp lý…)
0,25
- Đẩy mạnh áp dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất nông nghiệp từ khâu
gieo trồng đến khâu thu hoạch và chế biến xuất khẩu; kết hợp nhiều ngành
nghề hỗ trợ cho sự phát triển nông nghiệp như giao thông vận tải, thông tin
liên lạc, công nghiệp, thương nghiệp
0,25
Câu 4 (3,0 điểm): Hoàn cảnh ra đời, nội dung cơ bản, ý nghĩa của chiếu Cần Vương
(13/7/1885)? Vì sao nói: Chiếu Cần Vương chỉ là ngọn cờ tập hợp lực lượng mà không giữ vai trò quyết định đến sự bùng nổ của phong trào Cần Vương?
1 Hoàn cảnh ra đời, nội dung cơ bản, ý nghĩa của chiếu Cần Vương 1,5đ
+ Với Hiệp ước Hácmăng và Patơnốt, Pháp cơ bản hoàn thành xâm lược
Việt Nam, biến nhà Nguyễn thành bù nhìn, mâu thuẫn dân tộc ngày càng
ngay gắt…
+ Nội bộ triều đình Huế phân hóa mạnh giữa phe chủ chiến và phe chủ hòa
… Phe chủ chiến chuẩn bị tích cực cho cuộc chiến đấu lâu dài nhưng bị lộ
nên buộc phải tiến hành cuộc tấn công quân Pháp ở kinh thành Huế trước
dự kiến (7/1885)
+ Cuộc phản công thất bại, Tôn Thất Thuyết phải đưa Hàm Nghi rời kinh
thành và hạ chiếu Cần Vương lần đầu tiên vào ngày 13/7/1885…
+ Tố cáo âm mưu xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp, sự phản bội của
1 bộ phận quan lại trong triều đình, tính bất hợp pháp của triều đình Đồng
Khánh
+ Kêu gọi, khích lệ văn thân, sĩ phu và nhân dân cả nước đứng lên chống
Pháp, giành lại độc lập dân tộc
+ Khơi dậy tinh thần yêu nước trong các tầng lớp nhân dân, thúc đẩy nhân
dân đứng lên chống Pháp hưởng ứng chiếu Cần Vương, tạo thành 1 phong
trào đấu tranh vũ trang rộng lớn, kéo dài đến 1896
+ Giải tỏa những vướng mắc trong tâm lý của bộ phận văn thân, sĩ phu yêu
nước tôn thờ tư tưởng “trung quân ái quốc”
2 Vì sao nói chiếu Cần Vương chỉ là ngọn cờ tập hợp chứ không giữ vai
trò quyết định đến sự bùng nổ của phong trào Cần Vương
1,5
- Chiếu Cần Vương chỉ là ngọn cờ tập hợp vì:
+ Xét về bối cảnh bùng nổ: Phong trào Cần Vương là sự tiếp tục phong 0,25
Trang 6trào kháng chiến chống Pháp xâm lược ở giai đoạn trước… Tinh thần yêu
nước và ý chí đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân chính là mạch ngầm nuôi
dưỡng phong trào, là chỗ dựa cho phái chủ chiến trong triều hành động
Chiếu Cần Vương chỉ là khởi nguồn cho mạch ngầm ấy tiếp tục chảy…
+ Xét về mục tiêu của phong trào: chống Pháp và chống phong kiến đầu
hàng, giành độc lập dân tộc, khôi phục chế độ phong kiến song mục tiêu
hàng đầu là chống Pháp giành độc lập dân tộc, “Cần vương” (giúp vua chỉ
là danh nghĩa)
0,25
+ Chiếu Cần Vương ra đời đã trở thành ngọn cờ tập hợp các lực lượng yêu
nước:
Bộ phận văn thân sĩ phu: giải tỏa được mâu thuẫn giữa trung quân với ái
quốc Yêu nước lúc này đồng nghĩa với giúp vua cứu nước > hăng hái
tham gia phong trào
Nhân dân được tập hợp trong một tổ chức > tham gia đông đảo hơn,
nhiệt tình hơn, sôi nổi hơn
0,5
+ Năm 1888, khi Hàm Nghi bị bắt, phong trào không tàn lụi mà tiếp tục
phát triển, quy tụ trong những cuộc khởi nghĩa lớn …
> Chiếu Cần Vương chỉ là ngọn cờ tập hợp, tinh thần yêu nước của nhân
dân mới là yếu tố quyết định sự bùng nổ của phong trào
0,5
Câu 5 (2,5 điểm): Nêu và đánh giá chính sách ngoại giao của nhà Nguyễn nửa đầu thế
kỉ XIX Theo Anh/Chị, Việt Nam cần thực hiện chính sách đối ngoại như thế nào trong giai đoạn hiện nay
1 Nêu và đánh giá chính sách ngoại giao của nhà Nguyễn nửa đầu thế kỉ
- Nhà Nguyễn chủ trương thuần phục nhà Thanh Năm 1803, Gia Long cứ
sứ bộ sang Trung Quốc xin Quốc hiệu và cầu phong Năm sau, nhà Thanh
sai sứ sang phong vương cho Gia Long Từ đó nhà Nguyễn phải định kì
cống nạp
0,25
- Các vua Nguyễn lại sử dụng lực lượng quân sự bắt Lào và Cao Miên thần
phục, thậm chí có lúc thiết lập chế độ bảo hộ ở Cao Miên
0,25
- Đối với các nước phương Tây, trong giai đoạn đầu, Gia Long thi hành
chính sách tương đối cởi mở với Pháp và đạo Thiên Chúa Nhưng sang đến
thời Minh Mạng (1820-1840), triều Nguyễn khước từ dần những mối quan
hệ với phương Tây, thậm chí bắt đầu thi hành chính sách đàn áp Thiên Chúa
giáo và đóng cửa ngăn cản sự ảnh hưởng của người phương Tây đến Việt
Nam
0,5
- Tích cực: Giữ được quan hệ thân thiện với các nước láng giềng, nhất là
Trung Quốc
0,25
- Hạn chế: Đóng cửa không quan hệ với phương Tây, không tạo điều kiện
giao lưu với các nước tiên tiến đương thời Vì vậy, không tiếp cận được với
0,5
Trang 7nền công nghiệp cơ khí, dẫn đến tình trạng lạc hậu và bị cô lập
=> Nhà Nguyễn càng tỏ ra bảo thủ, đưa đất nước lún sâu vào tình trạng kiệt
quệ, lạc hậu đến nỗi suy kiệt khả năng tự vệ
2 Theo Anh/Chị, Việt Nam cần thực hiện chính sách đối ngoại như thế
nào trong giai đoạn hiện nay
0,75
- Thực hiện chính sách đối ngoại rộng mở với phương châm “Việt Nam sẵn
sàng là bạn, là đối tác tin cậy” của tất cả các nước, hợp tác trên tinh thần hai
bên cùng có lợi, tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của
nhau…;
0,25
- Giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đàm phán nhưng sẵn
sàng chiến đấu khi bị xâm lược để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, độc lập dân
tộc…;
0,25
- Xây dựng thế và lực của dân tộc vững mạnh về mọi mặt 0,25
Câu 6 (3,0 điểm): Có thể nói rằng vào đầu thế kỷ XX, Việt Nam đã chuyển từ hình thái kinh tế xã hội phong kiến sang hình thái kinh tế xã hội tư bản chủ nghĩa được không? Tại sao?
1 - Khẳng định: không thể nói “vào đầu thế kỷ XX, Việt Nam đã chuyển từ
hình thái kinh tế xã hội phong kiến sang hình thái kinh tế xã hội tư bản chủ
nghĩa” vì ở Việt Nam mới chỉ xuất hiện hình thái kinh tế tư bản chủ nghĩa
tồn tại cùng hình thái kinh tế phong kiến
0,5
- Với những tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần 1 (1897-1913), tình
hình kinh tế, xã hội Việt Nam có nhiều chuyển biến, mầm mống kinh tế tư
bản chủ nghĩa bước đầu xâm nhập vào Việt Nam
0,25
+ Về mặt kinh tế: các hầm mỏ, đồn điền, các hiệu buôn, cơ sở sản xuất, cơ
sở hạ tầng từng bước được đầu tư xây dựng…
0,5
+ Về mặt xã hội: xuất hiện các giai tầng đại diện cho phương thức sản xuất
tư bản chủ nghĩa như tư sản, tiểu tư sản (nhưng số lượng ít, thế lực kinh tế
yếu), công nhân (xuất thân từ nông dân, lực lượng còn non trẻ)
0,5
- Tuy nhiên, quan hệ sản xuất phong kiến vẫn được duy trì trong các vùng
nông thôn, các đồn điền trồng lúa
0,25
+ Hệ thống chính quyền phong kiến vẫn được duy trì, các giai cấp đại diện
cho phương thức sản xuất phong kiến vẫn tồn tại (địa chủ, nông dân)…
0,25
+ Mâu thuẫn cơ bản trong xã hội cũ không mất đi và xuất hiện thêm mâu
thuẫn mới…
0,25
- Kết luận: Ở Việt Nam đầu thế kỉ XX, phương thức sản xuất tư bản chủ
nghĩa bước đầu được du nhập vào Việt Nam dưới tác động của chính sách
khai thác thuộc địa lần I (1897-1913), còn quan hệ chủ đạo vẫn là kinh tế
0,5
Trang 8phong kiến, tính chất xã hội Việt Nam là xã hội thuộc địa nửa phong kiến
Câu 7 (3,0 điểm) Nhận định về hai xu hướng cứu nước của hai cụ Phan Bội Châu và
Phan Châu Trinh đầu thế kỷ XX, trong bài xã luận trên báo Tiếng Dân, cụ Huỳnh Thúc
Kháng cho rằng: đó là “tương phản nhi tương thành”(trái ngược nhưng vẫn thống nhất với nhau)? Ý kiến của em về nhận định trên?
Hai cụ đi theo xu hướng trái ngược nhau với nhiều điểm khác biệt 1,75
Nhiệm vụ Đánh đuổi thực dân Pháp,
giành độc lập dân tộc, xây dựng xã hội tiến bộ hơn
chỉ xác định được nhiệm
vụ dân tộc, coi độc lập dân tộc là điều kiện để thực hiện quyền dân chủ
Đánh đổ phong kiến, thực hiện cải cách xã hội, khai thông dân dân trí, mở mang dân quyền
Chỉ xác định được nhiệm vụ dân chủ vì cho rằng cản trở lớn nhất đối với sự tiến bộ của dân tộc là bọn quan trường thối nát
Vì vậy lúc này chưa nên đặt nhiệm vụ khôi phục chủ quyền quốc gia mà nhiệm vụ cấp bách
là “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”
Phương
pháp
Bạo động võ trang được coi
là biện pháp duy nhất để giành độc lập từ tay kẻ thù
Cải cách, mở trường tư thục, phản đối bạo động (yêu cầu chính quyền thuộc địa sửa đổi chính sách cai trị hiện hành để giúp nhân dân Việt Nam từng bước tiến lên văn minh)
Chủ trương
cứu nước
Dựa vào Nhật để đánh Pháp, thành lập chính thể quân chủ lập hiến
Dựa vào Pháp để đánh phong kiến
Hoạt động
tiêu biểu
Thành lập Duy tân hội (5/1904), tổ chức phong trào Đông Du (1905-1908), thành lập Việt Nam Quang phục hội (1912)
Mở cuộc vận động Duy tân, lập trường tư thục, phong trào chống thuế ở Trung Kì (1908)
Mục tiêu “Cứu nước để cứu dân” “Cứu dân để cứu nước”
Lựa chọn
thể chế
chính trị
Lúc đầu, chủ trương thiết nền quân chủ lập hiến, sau
đó chủ trương thiết lập nền cộng hòa dân quốc Việt Nam
Từ bỏ nền quân chủ, mong muốn được người Pháp giúp đỡ, loại bỏ những quan lại tham nhũng, xây dựng nền dân chủ cộng hòa
Phương Bí mật, bất hợp pháp, có tập Công khai, hợp pháp, không
Mỗi nội dung so sánh đúng được 0,25đ
Trang 9thức hoạt
động
hợp lực lượng trong các tổ chức chính trị
thành lập tổ chức chính trị mà chỉ kêu gọi, hô hào
- Nguyên nhân bùng nổ:
+ Ngọn cờ phong kiến đã trở nên lỗi thời Các trào lưu tư tưởng dân chủ tư
sản bắt đầu truyền bá vào Việt Nam từ Nhật Bản, Trung Quốc, Pháp
+Xuất phát từ lòng yêu nước thương dân để tìm con đường giải phóng cho
dân tộc
- Về lãnh đạo: Là những văn thân sĩ phu yêu nước thức thời, có tư tưởng
tiến bộ, mong muốn giành độc lập cho dân tộc, đại diện cho phong trào dân
tộc dân chủ của tầng lớp sỹ phu yêu nước tiến bộ đầu thế kỉ 20
- Về mục tiêu đấu tranh: đều xác định phải đoàn kết dân tộc, đánh đổ thực
dân Pháp và tay sai phong kiến, khôi phục độc lập, đảm bảo cho Việt Nam
phát triển tự do trên con đường tư bản chủ nghĩa
- Về nội dung cứu nước: chủ trương cầu ngoại viện để giành độc lập dân
tộc
- Về quy mô, lực lượng: được sự ủng hộ nhiệt tình của quần chúng nhân
dân, diễn ra trên địa bàn rộng lớn cả trong và ngoài nước với sự tham gia
của nhiều tầng lớp nhân dân
- Về thể chế chính trị: đều cho rằng Việt Nam cần tiến hành một cuộc cách
mạng nhằm thay đổi thể chế nhà nước, không chấp nhận nguyên vẹn chế
độ quân chủ
- Về biện pháp đấu tranh: phong phú, kết hợp nhiều biện pháp như đoàn
kết dân tộc, chuẩn bị thực lực, vận động sự giúp đỡ từ bên ngoài, tiến hành
cải cách đất nước
- Về kết quả: thất bại do hạn chế về tầm nhìn và tư tưởng, giai cấp lãnh đạo
và đường lối đấu tranh (chỉ xác định được một trong hai kẻ thù trực tiếp,
trước mắt của nhân dân Việt Nam hoặc là thực dân Pháp (Phan Bội Châu),
hoặc là phong kiến (Phan Châu Trinh); từ đó chỉ xác định được 1 nhiệm vụ
dân tộc (Phan Bội Châu), hoặc nhiệm vụ giai cấp (Phan Châu Trinh)
- Tính chất: là phong trào yêu nước nhưng chưa thể dẫn tới sự bùng nổ một
cuộc cách mạng tư sản ở Việt Nam, chỉ mới tạo ra được một cuộc vận động
theo khuynh hướng dân chủ tư sản
- Ý nghĩa: Khởi xưởng phong trào giải phóng dân tộc mang tính chất yêu
nước và cách mạng, chứng tỏ độc lập tự do không gắn liền với khuynh
hướng dân chủ tư sản
Mỗi ý đúng được 0,1 điểm
Người ra đề: Nguyễn Thu Quyên (0982.347.308)