giáo án địa lý 7 thcs

- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Tìm kiếm và thu thập các thông tin về một địa danh tự nhiên hoặc một trong các con sông lớn ở châu Âu: Rainơ,Đanuyp, Vonga.. + Xác định đượ

1.1 Năng lực đặc thù môn Địa lí

- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:

+ Biết trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước của châuÂu

+ Phân tích được đặc điểm các khu vực địa hình chính của châu Âu, đặc điểmphân hoá khí hậu

+ Xác định được trên bản đồ các sông lớn Rhein (Rainơ), Danube (Đanuyp),Volga (Vonga); các đới thiên nhiên

- Năng lực tìm hiểu địa lí:

+ Phát hiện nội dung kiến thức địa lí từ tranh ảnh

+ Sử dụng bản đồ trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng, kích thước củachâu Âu; Xác định các sông lớn các sông lớn Rhein (Rainơ), Danube (Đanuyp),Volga (Vonga); các đới thiên nhiên

+ Tìm được nội dung địa lí trong một đoạn văn

- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Tìm kiếm và thu thập các thông tin

về một địa danh tự nhiên hoặc một trong các con sông lớn ở châu Âu: Rainơ,Đanuyp, Vonga

- Năng lực giao tiếp và hợp tác:

+ Xác định được mục đích, đối tượng giao tiếp thông qua việc tham gia trả lờicác câu hỏi khi tìm hiểu về vị trí địa lí và đặc điểm tự nhiên châu Âu.

+ Chủ động thực hiện nhiệm vụ của bản thân, theo dõi, điều chỉnh và đánh giákhả năng hoàn thành trong hoạt động nhóm tìm hiểu về đặc điểm tự nhiên

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

+ Phát hiện ra được vấn đề liên quan đến tự nhiên châu Âu qua hình ảnh và cap

“Một thoáng châu Âu giữa Hà Nội”

+ Phân tích được tình huống học tập gắn với kinh nghiệm sống: Những kiếnthức cần biết về tự nhiên châu Âu nếu chúng ta đi du lịch hay du học tại đây

2 Về phẩm chất

Bài học góp phần hình thành cho học sinh các phẩm chất như:

+ Chăm chỉ thông qua việc tích cực tham gia các hoạt động học tập

+ Trách nhiệm: Hiểu được mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên từ đó có ý thứctrách nhiệm với môi trường sống, góp phần bảo vệ môi trường và phòng chốngbiến đổi khí hậu toàn cầu

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- SGK Lịch sử và Địa lí 7 (Bộ KNTT)

- Phiếu học tập

- Bản đồ tự nhiên châu Âu

- Tranh ảnh về các cảnh quan tự nhiên châu Âu, các thông tin tài liệu liên quan đến

tự nhiên châu Âu

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động mở đầu/ khởi động

a Mục tiêu: Xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học và tạo hứng

thú cho HS

b Nội dung: HS quan sát ảnh và đưa ra những lí giải theo hiểu biết của mình

c Sản phẩm: Các ý kiến của HS.

d Tổ chức thực hiện.

- Bước 1: GV chiếu hình ảnh và đặt câu hỏi: Theo em, tại sao cáp của bức ảnh lại được đặt là “ Một thoáng châu Âu giữa lòng Hà Nội”? Em hãy chia sẻ những hiểu biết của mình về tự nhiên châu Âu?

- Bước 2: HS quan sát, liên tưởng và đưa ra đáp án

- Bước 3: GV gọi một số HS chia sẻ ý kiến của mình.

- Bước 4: GV tổng hợp ý kiến và kết nối: Châu Âu là một châu lục tuy có diện tích

nhỏ nhưng có đặc điểm tự nhiên rất độc đáo, phong phú đa dạng mà ai trong chúng

ta cũng luôn mong ước một lần khám phá nơi đây Vậy vì sao thiên nhiên châu Âulại đặc biệt như vậy và chúng ta sẽ ghi vào sổ tay du lịch kiến thức gì về tự nhiênchâu Âu thì cô cùng các bạn sẽ đi khám phá trong bài học này

2 Hoạt động hình thành kiến thức mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về vị trí địa lí và phạm vi châu Âu.

a Mục tiêu: Xác định và trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích

thước châu Âu

b Nội dung: HS quan sát bản đồ và thực hiện nhiệm vụ theo phiếu học tập.

c Sản phẩm:

1 Vị trí và phạm vi châu Âu

- Châu Âu nằm phía tây của lục địa Âu- Á

- Tiếp giáp: Đại Tây Dương, Bắc Băng Dương, biển Địa Trung Hải và châu Áqua dãy U-ran

- Diện tích: 10 triệu km2 (đứng thứ 5 trong các châu lục)

- Hình dạng: Tựa một bán đảo lớn với đường bờ biển dài cắt xẻ mạnh tạo ranhiều bản đảo, vịnh biển, biển ăn sâu vào đất liền.

d Tổ chức thực hiện

- Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

+ Cuộc thi giữa các nhà địa lí học ““ NGƯỜI ĐI TÌM HÌNH CHÂU LỤC”

+ Trong thời gian 3 phút, HS quan sát hình 1.1 SGK kết hợp thông tin hoàn thành bài tập 1 trong Phiếu học tập

+ HS nào hoàn thành sớm, giơ tay ra tín hiệu nếu kiểm đúng sẽ được nhận huy hiệu “nhà địa lí học” tích đổi điểm

- Bước 2: HS làm việc cá nhân, hoàn thành bài tập 1 trong PHT.

- Bước 3: GV gọi một số HS chia sẻ đáp án của mình kết hợp xác định trên bản đồ.

- Xác định trên bản đồ các đới thiên nhiên

b Nội dung: HS làm việc theo nhóm và thực hiện nhiệm vụ theo hướng dẫn của

GV

c Sản phẩm:

d Tổ chức thực hiện

- Bước 1: GV hướng dẫn học sinh cách chia nhóm thảo luận theo kĩ thuật mảnh

ghép:

+ GV sử dụng 1 bộ bài, phát ngẫu nhiên cho HS Yêu cầu HS vẽ hoặc dán quân

bài mình vừa nhận được vào mặt trong trang bìa của vở Quy ước quân bài đó nhưthẻ tên của mình để GV tổ chức các hoạt động trong quá trình dạy học

+ Chia nhóm chuyên gia thảo luận trong 7 phút: (4 học sinh/ 1 nhóm) Những học

sinh cùng số của quân bài tạo thành 1 nhóm (VD HS có quân bài số 2 tạo 1 nhóm,

số 3 tạo 1 nhóm…)

+ Nhiệm vụ:

• Những nhóm có quân bài số 2,3,4, trao đổi thảo luận tìm hiểu các khu vực địa hình châu Âu hoàn thành bài tập 2 trong phiếu học tập

• Những nhóm có số quân bài 5, 6,7, trao đổi thảo luận tìm hiểu đặc điểm sự phân hóa khí hậu châu Âu hoàn thành bài tập 3 trong phiếu học tập.

• Những nhóm có số quân bài 8,9, 10, trao đổi thảo luận tìm hiểu đặc điểm, xác định các con sông lớn của châu Âu hoàn thành bài tập 4 trong phiếu học tập

• Những nhóm có số quân bài J, Q, K trao đổi thảo luận tìm hiểu đặc điểm cácđới thiên nhiên của châu Âu hoàn thành bài tập 5 trong phiếu học tập

+ Tạo nhóm mảnh ghép thảo luận trong 10 phút: (4 học sinh/1 nhóm) Những học

sinh đồng chất của quân bài 2,5, 8, J, tạo 1 nhóm; những học sinh đồng chất của quân bài 3,6,9,Q tạo 1 nhóm, những học sinh đồng chất của quân bài 4, 7, 10,K tạo

1 nhóm (VD: HS có chất CƠ quân bài 2,5, 8, J, tạo 1 nhóm; những học sinh đồng chất của quân bài 3,6,9,Q tạo 1 nhóm, những học sinh đồng chất của quân bài 4, 7, 10,K tạo 1 nhóm, các chất khác tạo nhóm tương tự )

+ Nhiệm vụ: Lần lượt thành viên đại diện từng nhóm chuyên gia chia sẻ nội dung

đã tìm hiểu được ở vòng 1 cho các thành viên còn lại cùng trao đổi

+ Cả nhóm thống nhất vẽ sơ đồ tư duy đặc điểm tự nhiên của châu Âu vào giấy A4 hoặc A3

+ Nhóm nào làm việc tích cực, làm việc hiệu quả đúng nhanh nhất mỗi HS của nhóm sẽ nhận 2 huy hiệu “nhà địa lí học” để tích đổi điểm

- Bước 2: HS nghe hướng dẫn, làm việc theo nhóm GV đã hướng dẫn để hoàn

thành các nhiệm vụ tương ứng trong PHT

- Bước 3: GV cho các nhóm trưng bày sản phẩm Mỗi nội dung GV chọn bất kì

một nhóm lên trình bày kết hợp chỉ bản đồ, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Bước 4:

+ GV chuẩn kiến thức cho các nhóm đối chiếu đánh giá chéo và tặng huy hiệu

đánh giá Nội dung

a Mục tiêu: Luyện tập, kiểm tra củng cố kiến thức.

b Nội dung: HS tham gia game “CHUYÊN GIA KHÍ TƯỢNG”.

c Sản phẩm: Bài làm của học sinh.

d Tổ chức thực hiện

d Tổ chức thực hiện:

- Bước 1:

+ GV nhắc lại cách phân tích, nhận xét biểu đồ nhiệt độ lượng mưa

 Xác định nhiệt độ cao nhất, thấp nhất, biên độ nhiệt, nhiệt độ trung bình

 Xác định lượng mưa cao nhất, thấp nhất, những tháng mưa nhiều, tổnglượng mưa

 Nhận xét về chế độ nhiệt, chế độ mưa

+ GV cho học sinh lựa chọn 1 trong 3 biểu đồ sau để phân tích, nhận xét xác địnhbiểu đồ đó thuộc kiểu khí hậu nào ở châu Âu

- Bước 2: HS nghe GV hướng dẫn, lựa chọn biểu đồ để phân tích, nhận xét và xác

định kiểu môi trường tương ứng

- Bước 3: GV gọi 3 HS lên bảng làm bài, các HS khác quan sát nhận xét.

- Bước 4: GV đánh giá, nhận xét và chấm điểm cho HS

4 Hoạt động vận dụng

a Mục tiêu: Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để thu thập

thông tin về tự nhiên của châu Âu

b Nội dung: HS sưu tầm những hình ảnh đẹp về thiên nhiên châu Âu (núi,

sông, hồ, rừng…) và viết bài (khoảng 15 dòng) giới thiệu về cảnh đẹp đó

c Sản phẩm: Bản báo cáo kết quả HS sưu tầm.

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1:

+ GV giao nhiệm vụ: Sưu tầm thông tin từ mạng Internet, tài liệu, sách báo

về những hình ảnh đẹp về thiên nhiên châu Âu (núi, sông, hồ, rừng…) và

viết bài (khoảng 15 dòng) giới thiệu về cảnh đẹp đó

- Bước 2: HS về nhà tiến hành lựa chọn con sông để thu thập và xử lí thông tin.

- Bước 3: GV thu sản phẩm, gọi 1- 2 HS chia sẻ kết quả.

- Bước 4: GV cho HS dựa vào những yêu cầu SP để tự đánh giá, chấm điểm.

Giới thiệu được những cảnh đẹp đó(thuộc quốc gia nào, có những nétnổi bật gì)

2

Phụ lục

PHIẾU HỌC TẬP

Họ và tên:………Lớp………

Bài tập 1: Quan sát H1.1 và đọc mục 1 SGK hoàn thành những yêu cầu sau: - Diện tích châu Âu……… Xếp thứ ……… trong các châu lục - Dùng bút màu đánh dấu ranh giới lãnh thổ châu Âu vào hình bên và ghi lại tên các đại dương, biển, vịnh, châu lục tiếp giáp với ranh giới châu Âu - Nhận xét đặc điểm hình dạng của lãnh thổ châu Âu? ………

………

………

………

- Dự đoán thông thái: Với vị trí, hình dạng và kích thước như vậy có ảnh hưởng gì đến đặc điểm tự nhiên (địa hình, khí hậu…) của châu Âu? ………

………

Bài tập 2: Dựa vào hình 1.1 kết hợp đọc thông tin SGK em hãy:

1 Xác định vị trí và ghi tên các dãy núi và đồng bằng vào lược đồ BT 1 (Dãy núi: Xcan-di-na-vi-a, U – ran, dãy Cap – ca, dãy Cap-pát, dãy Apen-nin, dãy An-pơ, dãy Pi-rê-nê; đồng bằng: Đông Âu, Bắc Âu, đồng bằng Pháp, …)

1. Phân tích đặc điểm địa hình khu vực châu Âu:

Khu vực

địa hình

Khu vực đồng bằng

Diện tích chiếm…

Khu vực miền núi

Phân bố

Đặc điểm

Bài tập 3: Quan sát hình 1.3 đọc SGK hoàn thành bài tập sau:

1. Nguyên nhân khí hậu châu Âu phân hóa đa dạng do………

………

2. Phân tích khí hậu của châu Âu theo bảng sau:

1 Quan sát hình 1.1, xác định vị trí trên bản đồ và dùng bút xanh vẽ vị trí các con

sông lớn Rai-nơ, Đa-nuyp, Vôn-ga vào bản đồ BT 1

2 Nhân xét đặc điểm mạng lưới sông ngòi châu Âu:………

3 Đánh giá giá trị của các dòng sông ở châu Âu………

Bài tập 5: Đọc thông tin trang 91 SGK và quan sát H 1.1 phân tích đặc điểm thiên

nhiên của châu Âu theo bảng sau:

1.1 Năng lực đặc thù môn Địa lí

- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Biết đặc điểm cơ cấu dân cư, di cư và đô thịhóa ở châu Âu

- Năng lực tìm hiểu địa lí:

+ Biết nhận xét bảng số liệu cơ cấu dân số theo nhóm tuổi để rút ra đặc điểm cơcấu dân cư theo nhóm tuổi và cơ cấu dấn số theo giới tính của châu Âu

+ Sử dụng bản đồ tỉ lệ dân thành thị và một số đô thị ở châu Âu năm 2020 đểtrình bày đặc điểm đô thị hóa ở châu Âu

+ Tìm được nội dung địa lí về vấn đề di cư ở châu Âu trong thông tin trên báochí

- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Tìm hiểu được những tác động ảnhhưởng của cơ cấu dân số già đến sự phát triển kinh tế, xã hội ở châu Âu

1.2 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học:

+ Chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ học tập tìm hiểu về cơ cấu dân cư,

di cư và đô thị hóa ở châu Âu

+ Biết tìm kiếm các kiến thức dân cư châu Âu qua SGK, bảng số liệu, biểu đồ,bản đồ

+ Biết đánh giá được kết quả bản thân đạt được sau từng hoạt động tìm hiểu dân

cư châu Âu

- Năng lực giao tiếp và hợp tác:

+ Xác định được mục đích, đối tượng giao tiếp thông qua việc tham gia trả lờicác câu hỏi khi tìm hiểu về dân cư châu Âu

+ Chủ động thực hiện nhiệm vụ của bản thân, theo dõi, điều chỉnh và đánh giákhả năng hoàn thành trong hoạt động nhóm khi tìm hiểu về đặc điểm dân cư

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

+ Phát hiện ra được nhưng thuận lợi và thách thức của vấn đề di cư trên thế giớivào châu Âu trong những năm gần đây

2 Về phẩm chất

Bài học góp phần hình thành cho học sinh các phẩm chất như:

+ Chăm chỉ thông qua việc tích cực tham gia các hoạt động học tập

+ Nhân ái: Có ý thức tôn trọng và học hỏi các nền văn hóa đô thị của châu Âu

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- SGK Lịch sử và Địa lí 7 (Bộ KNTT)

- Phiếu học tập

- Bản đồ dân cư, đô thị của châu Âu

- Tranh ảnh, biểu đồ, số liệu về dân cư của châu Âu, các thông tin tài liệu liên quanđến dân cư châu Âu

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động mở đầu/ khởi động

a Mục tiêu: Xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học và tạo hứng

- Bước 1: GV đặt vấn đề có tình huống: Nếu thần đèn cho một điều ước trong

tương lai Em có mong ước mình định cư tại châu Âu không? Vì sao? (Em đã biết

gì về đặc điểm dân cư, xã hội, văn hóa của người châu Âu?)

- Bước 2: HS suy nghĩ và đưa ra đáp án

- Bước 3: GV gọi một số HS chia sẻ ý kiến của mình.

- Bước 4: GV tổng hợp ý kiến và kết nối: Châu Âu là một châu lục có nhiều phong

cảnh đẹp, nhiều tiện ích và được xem như “mảnh đất hứa” của nhiều người trên thếgiới Tuy dân số không đông nhưng châu Âu lại có những nét riêng biệt về cơ câudân cư, di cư và đặc điểm đô thị hóa Vậy, những chia sẻ hiểu biết của các em ởtrên có đúng là nhưng nét riêng biệt về dân cư nơi đây không thì chúng ta sẽ tìmhiểu trong bài học này

2 Hoạt động hình thành kiến thức mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về đặc điểm cơ cấu dân cư.

a Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm cơ cấu dân cư châu Âu.

b Nội dung: HS làm việc theo nhóm hoàn thành phiếu học tập.

c Sản phẩm:

1 Cơ cấu dân số

* Cơ cấu nhóm tuổi

- Số dân châu Âu năm 2020 khoảng 747 triệu người đứng thứ 4 trên thế giới

- Châu Âu có cơ cấu dân số già, so với trung bình thế giới thì:

+ Tỉ lệ người dưới 15 tuổi thấp và có xu hướng giảm (Năm 2020 chiếm 16,1%)+ Tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên cao và có xu hướng tăng (Năm 2020 chiếm19,1%)

- Ảnh hưởng: Già hóa dân số dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động

- Giải pháp: dùng các biện pháp thu hút lao động bên ngoài, khuyến khích sinh đẻ,kéo dài tuổi lao động…

* Cơ cấu giới tính

- Một số quốc gia ở châu Âu còn tình trạng mất cân bằng giới tính

- Tỉ lệ giới nữ cao hơn tỉ lệ giới nam (Năm 2020 tỉ lệ nam/nữ ở châu Âu là48,3/51,7)

* Cơ cấu dân số theo trình độ học vấn

- Trình độ học vấn ở châu Âu cao

- Năm 2020, số năm đi học bình quân của người trên 25 tuổi là 11,8 năm- cao nhấtthế giới

d Tổ chức thực hiện

- Bước 1: GV chia nhóm và giao nhiệm vụ:

+ GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 6 học sinh (3 bàn/1 nhóm)

+ Trong thời gian 7 phút, HS trao đổi thảo luận hoàn thành phiếu học tập số 1.+ Nhóm nào làm việc tích cực, nhanh, đúng sẽ được thưởng ticker đổi điểm

- Bước 2: HS làm việc theo nhóm, hoàn thành PHT.

- Bước 3: GV gọi một nhóm lên báo cáo, các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

- Bước 4: GV nhận xét, đánh giá chuẩn kiến thức.

- Mở rộng: GV giới thiệu một số trường đại học nổi tiếng ở châu Âu, đặt vấn đề: Nếu có chương trình học bổng em dự định đến với trường đại học nào?

Hoạt động 2: Tìm hiểu về đặc điểm đô thị hóa.

a Mục tiêu:

- Trình bày được đặc điểm đô thị hóa của châu Âu

b Nội dung: HS làm việc theo cặp, trao đổi hoàn thành PHT số 2

c Sản phẩm:

2 Đặc điểm đô thị hóa

- Đô thị hóa diễn ra sớm (từ thế kỉ XIX)

- Đô thị hóa gắn liền với sự phát triển công nghiệp hóa

- Ở các vùng công nghiệp lâu đời nhiều đô thị mở rộng, nối liền thành các dải đôthị, cụm đô thị xuyên biên giới

- Quá trình đô thị hóa nông thôn đẩy nhanh  hình thành các đô thị vệ tinh

- Mức độ đô thị hóa cao (Năm 2020 tỉ lệ dân đô thị 75%)

d Tổ chức thực hiện

- Bước 1:

+ GV bắt nhịp 1 bài hát bất kì, yêu cầu HS sẽ đứng dậy di chuyển khỏi vị trí của mình và nhanh chóng lựa chọn 1 bạn đối tác khi bài hát kết thúc

+ GV phát phiếu cho các cặp đối tác, yêu cầu đọc sách giáo khoa kết hợp hiểu biết

của bản thân trao đổi trong thời gian 5 phút hoàn thành phiếu học tập số 2

- Bước 2: HS tìm bạn đối tác ghép cặp và thảo luận hoàn thành nhiệm vụ

- Bước 3: GV sử dụng bộ bài rút quân bài ngẫu nhiên để gọi đại diện cặp lên báo

cáo Các cặp khác đánh giá, nhận xét và bổ sung

- Bước 4: GV nhận xét đánh giá và chuẩn kiến thức

Hoạt động 3: Tìm hiểu về đặc điểm di cư.

a Mục tiêu:

- Trình bày được đặc điểm di cư của châu Âu

b Nội dung: HS đọc thông tin từ báo chí, suy ngẫm vấn đề có tình huống để đưa ra

ý kiến, nhận định về vấn đề di cư ở châu Âu

c Sản phẩm:

3 Di cư

- Từ thời cổ đại, châu Âu đã là châu lục đông dân do nhập cư

- Từ thế kỉ XX đến nay, châu Âu tiếp nhận số lượng người di cư quốc tế lớn nhấtthế giới (Năm 2019 châu Âu tiếp nhận 82 triệu người di cư quốc tế)

- Phần lớn người từ các quốc gia ở châu Phi, Trung Đông, Ấn Độ… nhập cư vàochâu Âu

- Di cư trong nội bộ châu Âu gia tăng do nhu cầu tìm kiếm việc làm  Ảnh hưởngđến dân số của các quốc gia

d Tổ chức thực hiện