va Viet Nam Quoc gia Dang VCi Minh va T6ng giarn d6c H9i phat trien Khoa h9C Nhat Ban 7 .Co quan di@u phoi quoc gia: Vien Tai nguyen va M6i tnrong bien 8.. Cac d\}' an cua churrng trinh
Trang 1H o P T A c o u o c T ErqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA TRONG DIEU TRA, NGHIEN" CUU
TAl NGUYEN VA MOl TRUONG BIEN
A N D E N V IR O N M E N T
TUYEN T~P BAO CAO HQI THAO QUOC TE
V A S T
Trang 2CoquanVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA d A n g tA clnrc
- Vi~n K h o a hoc v a Cong ngh~ Vi~t N a m
- T 6 n g C I } C Bi~n v a Hai d a o Vi~t N a m
B a n K h o a hocfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA
D ong DCBA t r u o n g ban:
· GS TSKH.aZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAD u o n g Ngoc H a i
U y vien:
· PGS TS VCiThanh Ca
· TS B u i H6ng Long
· PGS TS Pham Quoc Long
· TS Phung Van Phach
· GS TS Sui Cong Qu€
· TS Dang Huy R~m
· PGS TS Tr~n Dire Thanh
· PGS TS. Pharn Huy Ti€n
B a n tlur ky
T r u o n g ban:
· TS P h u n g Van Phach
P h6 trirong ban.'
· ThS Chu Tri Thang
B a n T A chirc
T r u o n g ban:
· GS TS Bui Cong Que
P h6 t r u o n g ban:
· ThS Chu Tri Thing
· TS Dang Huy Rim
U y vien:
· TS Sui Hong Long
· PGS TS. Pharn Quoc Long
· PGS TS Phan Ngoc Minh
· TS. Nguyen Trung Minh
· TS Phung Van Phach
· PGS TS Tr~n f)(rc Thanh
· ThS Le Dlnh Thao
· TS Nguyen Thanh Vinh.
U y v i e n : Sa Nguyen Thi H6ng
TS Tr~n f)lnh Lan, TS. Nguyen
Thuong, ThS Trinh Hoai Thu.
Trang 37 Bui Hong Long 56
Hgp tac quoc t€ va dieu tra co ban bien
investigation
n g u y e n , m6i tnrong bi~n
Tri~n v o n g h o p ta c q u o c t€ trong eti~u tra n g h ie n ciru ta i n g u y e n m6i
tnrong bien
bienfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAamroc ta
K€t qua va bai hQC kinh nghiern v~ hop tac quoc t€ trong eti~u tra sinh
marine biology of Vietnam
Hop tac truyen thong giua Viet Nam va Lien Bang Nga trong dieu tra va
nghien cuu tai nguyen va m6i tnrong Bi~n Dong trong giai dean hien
nay
Trang 494VUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA T r a n D u e T h a n hrqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA
T r f t n D u 'c T h a n h , Nguy~n V a n QuanfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA
V ien DCBA T a i nguyen va M o i truang bien
Torn tat:
C huang trinh hop tac da phuongaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAv ~ khoa h9C biin ven bo duoc khoi
xuang boi t6 chtrc h6 tro phat triin khoa h9C N hdt B an (Japan P rom otion
for Science) tL I:nhiing nom 1995 cua th~ ky truac nhJm thuc ddy hop tac
giiia cac co quan nghien cuu khoa h9C trong diem v ~ bidn cua N hdt B an voi
cac truong dai h9C , vien nghien cuu ddu nganh, phong thi nghiem trong
diim 0-cac quoc gia trong khu V lfC D ong N am A, V iet N am bat ddu tham gia
chuang trinh hop tac nay t i r nom 2001, V ien K hoa h9C va C ong ngh¢ V iet
N am la co quan chu tri va V ien T ai nguyen va M o i truong bidn la co quan
didu ph6i quoc gio cua phia V iet N om
54 thanh vien chu chot tu8vien nghien cuu va truang dai h9C trong diem
cua V i¢t N am aa tham gia trong 4 dir an thuoc chuong trinh hop tac JSP s.
D 6 la cac du an: 1 - H oan luu nuoc va qua trinh vdn chuyen cac vdt chdt lo
lung 0- vung nuac bien ven b o va th~ m luc dia khu V lfC D ong va D ong N am
A: 2 - Sinh thai h9C cua vi tao biin gay d(Jc t6 vung biin ven bo D ong va
D ong N am A: 3 -D a dang Sinh h9C vung biin ven bo D ong va D ong N am A:
4- 6nhiem cua cac yeu t6 doc hai toi m oi truong bien ven b o D ong va D ong
N am A va tac dong cua chung len m oi truong sinh thai,
C ac hoat dong cua chuang trinh tdp trung V aG giai quyet cac vdn d~ v ~
khoa h9C bien m a cac hen dang quan tam thong qua viec trao d6i can bo,
khao sat nghien C L m phoi hop, t6 chuc cac hoi nghi h9i thao chuyen d~ , cac
tal? tdp hudn kjJ thudt nhJm ndng cao nong,llfc cho = d6i !aC thanh vien
dong thai day m anh cong tac thong tin xudt ban cac an phdm khoa hoc
0-cdp d(J qu6c ti T hong qua chuang trinh hop tac nay V i¢t N am da chu tri t6
chtrc 01 hoi nghi va 01 hoi thao Q uoc ti D ii c6gdn 200 luot can bo khoa
h9C cua V iet N am tham gia cac kh6a trao d6i can b(J lien phong thi nghiem
tai cac phong nghien ctru trong didm cua N hdt B an va cac d6i tac khac, don
rd, nhi~ u doan chuyen gia N hdt B an va cac d6i tac khac V aG khao sat,
nghien cuu phoi hop chung D a dao tao duac 9nghien cuu sinh tu» si, tren
50 dn phdm khoa h9C duac dang tren cac tap chi va kY y~ u hoi thao khoa
h9C quoc rd, 1 sach chuyen khao d u a c xudt ban R dt nhi~ u co h9i hop tac
song phuong da duac m a ra cho cac co quan tham g i a D 6ng thai da cai
thien duoc m ot buac v~ ndng cao nguon nhdn luc trong linh V lfC khoa h9C
bidn thong qua viec chu trong dao tao lop can bo khoa h9C tre k~ cdn M (Jt
s6huang m oi trong khoa h9C bidn da ducc hinh thanh va phat trien thong
qua hop taco
Trang 5HoiaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAth a o k h o a h o c - H<;tp tac Q u o c te trang dieu tra, n g h ie n ciru tai n g u y e n va m6i tnrong bienVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA
R E V I E W O F R E S U L T S I N 1 0 Y E A R S ( 2 0 0 1 - 2 0 1 0 ) V A S T /J S P S J O I N T
M U L T I L A T E R A L C O A S T A L M A R I N E S C I E N C E P R O G R A M
Institute of M arine E nvironm ent and R esources
A b s t r a c t :
T he joint m ultilateral coastal m arine science program has been prom oted
J a p a n and core universities, institutions and laboratories in the South E ast
V ietnam A cadem y of Science and T echnology played as the focal point and
and process of m aterial transport in coastal area and m arginal sea of E ast
Southeast A sia: 4- P ollution of hazardous chem icals in the coastal m arine
environm ent and their ecological effect
T he m ajor activities of this program focus on solving problem s relating
im prove the capacity building for all the country m em bers and increase the
the hum an capacity building in the field of m arine science that prioritized on
training of young scientists Som e new directions of the key research topics
have been established in this joint m ultilateral program
95
Trang 6TT Vi~naZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAD u Dl,l' Dl,l' Dl,l' T6ng sB
an I an 2 an 3 an 4
tnrong bien
2-. Vien Nghien ciru Hai sanDai h9C Qu6c gia Ha N9i 11 31 9 - 132 j
Thuy san
I T H O N G T IN C H U N G V E C H U a N G T R IN H H Q P T A c
I Ten chuong trinh: khoa h9C bien ven bo (ten cCila Hai dirong h9C ven bo).DCBA
2 T h a i gian thirc h ie n : 3/2001 - 3/2011
(Pha 1995 - 2000, Viet Nam chua tham gia)
3. T6 chirc h6 t r o : H9i phat trien khoa h9CNhat Ban - JSPS, la t6 chirc Chfnh phu,
4 Co quan d§.u moi Nhat Ban: Vien Hai duong h9C Dai h9C Tokyo
va Viet Nam
Quoc gia Dang VCi Minh va T6ng giarn d6c H9i phat trien Khoa h9C Nhat Ban
7 Co quan di@u phoi quoc gia: Vien Tai nguyen va M6i tnrong bien
8 Cacco quan tham gia chfnh:
V ien K hoa hoc va C ong ngh? V i?! N om :
I Vien T a i nguyen va M6i tnrong bien
2 Vien Hai duong h9C
3 Vi~n c « hoc
4 Vi~n C6ng nghe Sinh h9C
5 Vien Sinh thai va Tai nguyen Sinh v~t
B (J G iao due va D ao ! C ; I O :
6 Truong Dai h9C Khoa h9C TIJ nhien, Dai h9C Quoc gia Ha N9i
7 D~i h9C Hu~
B (J N 6ng nghiep va P hat tridn N 6ng than
8 Vien Nghien ciru Hai san,
Ngoai ra con co SIJ tham gia cua mot s6 vien nghien ciru va tnrong dai h9C khac T6ng s6 thanh vi en phfa Vi~t Nam tham gia chuang trlnh: 54 nguoi
Bang 1: sf> hrong cac thanh vien tham gia chuang trinh
Trang 7H O i th a o k h o a h o c - H g p H ie Q u o crqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAIe tr o n g d i~ u Ira, n g h ie n c u u ta i n g u y e n v a m o i tn r o n g b ie n
nguyen Sinh v~t
r n d i mroc c6 mot dieu phoi vi en quoc gia, chju trach nhiern dieu hanh heat dong
thieu,
Trong qua trinh thirc hien, c6 sir thay d6i v~ di~u phoi vien quoc gia cua chuang
trlnh
Thai gian 2001: PGS.TS Nguyen Chu H6i
Thai gian 2002 - 2003: PGS TS Nguy€n Van Ti~n
Thai gian 2004 - d~n nay: TS Tr~n Dire Thanh
cac thanh vi en la cac di~u phoi vi en quoc gia cac du an each thirc trao d6i thong tin
trinh
2 Cac d\}' an cua churrng trinh
Nhat Ban phu trach va cac di~u phoi vi en quoc gia, chiu trach nhiern di~u hanh cac
heat d(>ng cua dir an trong pharn vi cua ruroc minh, phoi hop voi di~u phoi vien dir
Thuc t~ truce day, di~u ph6i vien quoc gia Vi~t Narn m6i du an do phia Nhat
2.1 D ir an 1 H aem luu nucc va qua trinh vdn chuyen cdc vat chat lo lung a
vung nuac bien ven b o va thJm luc ilia khu V /fC D ong va D ong N am A.
f)6ng di~u phoi vi en quoc gia: TS Dinh Van Manh, nay la Ph6 Vien tnrong
Trang 8Vi~nDCBA C O ' hoc phu trach ti~u du an Thuy dong lire va Ths Tr~n Van Dien, Vien Tai
2.2 D ~ ( an 2:Sinh thai hoc cua vi tao bidn gay dr)c t6 vung bdn ven M D ong
va D ong N a m A.
bien
2.3 D ie an 3:D a dang Sinh hoc vung bdn ven MD ong va D ong N am A
Trong s6 4 du an, du an s6 3 Ian nhat, duoc chia thanh 04 tieu dir an, m6i tieu
a T idu dir an v~ ngu loai
b ndu die an v~ dong vdt day
Di~u phoi vien quoc gia: TS Pham Dinh Trong, nguyen la can bQ cua Phan vien
Hai duong hoc tai Hai Phong, chuyen cong tac v~ Vien Sinh thai va Tai nguyen
Sinh v~t, nay dll nghi huu
c T idu du an v~ dong vdt phu du
d ndu dir an v~ rang tao va cobien
truong bien, nay dll nghi huu va chuyen giao lai nhiern vu cho TS Dam Dire Ti€n,
va D ong N am A va tac dong cua chung fen m oi truong sinh thai.
I I I T iN H H iN H H O ~ T D Q N G
1 Hoat dgng di~u ph8i
vien hang narn, k€t hop voi dip t6 chirc cac hQi nghi va hoi thao khoa hoc,
CUQc hop dieu phoi vi en quoc gia diroc t6 chirc luan phien hang nam tai cac
narn 2006. Phien hop thir 9 se diroc t6 chirc vao thang 10nam 2009 tai Hai Phong,
V ie t Nam, k€t h o p voi HQi nghi Quoc t€ JSPS v€ Khoa hoc bien ven bo I~nthir IV
Trang 9H Q irqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAthao khoa hoc - 1-l00p tac Quoc t~ trong d i~ u tra, n g h ie n c u u ta i n g u y e n v a m o i tn r o n g b ie n
Cuoc hop di~u phoi vien quoc gia Vi~t Narn nam 2005 tai Hai Phong c6 Thir
truong B(> Khoa h o c v a C o n g n g h e Le D in h Ti~n d~n dir C u o c h o p cac di~u p h o i
trinh phia Viet Narn
Theo tinh than thoa thuan, cac nuoc thanh vi en phai nr 10 kinh phi d~ thuc hien
phai nr xoay xo- nghien ciru d6i irng nr nguon kinh phi dp cofedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA sa, nr nguon s6 li~u
Cong nghe Vi~t Nam may man duoc trung thau do tuyen chon theo quy djnh chung
trinh va dLIQ'Cdanh &ia cao N6i chung, viec cam ket ,thl!C hien ca~ nghien ciru doi
urig cua Viet Narn het sire kh6 khan do khong c6 nguon kinh phi dip
Nghien ciru trao d6i khoa hoc trong du an duoc phia JSPS Nhat Ban dfry manh
thong qua viec t6 chirc luan phien cac h(>i thao v~ ky thuat, nang cao tiern lire cho
cua Vien Khoa h9C va Cong nghe Viet Narn dll tham gia trao d6i khoa hoc voi phia
ddi tac Nhat Ban trong thai han I thang den 3 thang C6 2 can b(> la nghien ciru
va Moi truong bien va NCS Dao Vi~t Ha, Vien Hai duong h9C Nha Trang)
Cac chuyen gia va cac doan chuyen gia Nh~t Ban, doi khi cung voi cac chuyen
gia 0- nuoc thanh vien khac d~n Viet Nam khao sat thi cac thanh vi en du an cua
lam thu t~ICgiri m~u ph an tich v~ Nhat Ban hoac sang ruroc khac
3 lIi)i ngh], hi)i thao va cong b6 va xuftt ban
Hoi ngh] T6ng th~ JSPS v~ khoa hoc bien ven bo duoc t6 chtrc luan phien hai
phien tai cac ruroc thanh vien
Hoi thao I~n thir 6 duoc t6 chirc tai thanh pho H~ Long, Vi~t Nam narn 2006
Trang 10Hoi nghi Quoc t~ JSPS v~ Khoa hoc bien ven bo I~n tlur IV da duoc t6 chirc tai Hai
phong vao thang 10 narn 2009 Phan Ian cac ba~ cao duoc lira chon trinh bay tai
h<)i nghi hay h<)i thao duoc hoan chinh va cong bo trong mot so phu tnrong cua mot tap chi khoa hoc co uy tin CLIamroc thanh vi en dang cai hoac giri dang tai 6 cac tap
danh cho cac dieu phoi vien dir an phia Viet Nam, lien quan d~n yeu c~u chuyen
tieu du an phia Viet Narn)
Cac thanh vi en Viet Narn luon tich cue tharn gia vi~t va trinh bay bai tai cac h<)i
la so sanhfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAa th~ h~ can b<) khoa hoc tre
Theo th o n g k e chua d~y dLI,d~n nay co k h o a n g 2 5 c o n g b6 cua can b<) khoa h o c
trinh nay Hang nam, hoac hai narn mot I~n, cac du an, ti~u dir an t6 chuc cac kh6a
thanh vi en nharn dao tao nang cao cac kien thirc co ban (kieu dao tao lai) va hirong
dao tao nay r~t hieu qua va thiet thuc Thong qua do, can b<)tre Vi~t Narn biet duoc
huan, dao tao theo chirong trinh nay, trong do co 6 lap tap huan da duoc to chirc tai
Nam
5 Tai chinh cho hoar oQng
- Theo thoa thuan thi cac hoat dong cua cac thanh vi en Vi~t Narn tai mroc ngoai nhir hop hanh, h<)i thao, h<)in g h i va dao tao, t~p huan (6 Nh~t Ban va cac qiioc gia
th a n h v ie n Dong Narn A) se duoc chi tr a an 6 , d i la i q u o c t~ b a n g kinh phi c u a
tuong nr t6 clurc tai ruroc thanh vien thl mroc thanh vien ph ai tu 10 chi tra Trong
Trang 11thanh vien phai d6ng gop mot phan, va thuong thi co them phan I~ tan.
- Cac heat dong kha~ nlur t? chirc thuc hien cac nhiern vy nghien ciru khoa h9C, chi phi choaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAk h a o sat dong p h o i h o p khi c o c h u y e n gia q u o c te den V ie t Nam thi cling phai tu 1 0
chuang trinh Khi dn kinh phi d~ giai quyet nhCing viec suvu, phai xin kinh phi it
oi cua C O ' quan di~u ph6i chuong trinh (la Vien Hi nguyen va Moi tnrong bien).
khan.
IV KET LU~N v AVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA K H U Y E N N G H I
1 D a n h gla
Mac du con g~1? nhi~u kh6 khan, d~c b!~t la kinh phi cho hoat ,d(>ng cua du an
cac can b(> nghien cuu trien khai cac nhiern V~Inghien ctru voi phia d6i tac; S I,f ph6i hop gitra cac di~u phoi vi en du an va di~u phoi vien quoc gia chuang trinh doi khi con long leo, thong tin chua duoc phan hoi kip thai cho nen cham co n h ir n g dinh hirong nghien cuu cho nh6m chuyen man khi ban thao voi cac d6i taco
Chuang trinh cling da: dat duoc nhtrng ket qua t6t nhu h9C hoi duoc nhieu kinh
n g h ie r n va tang cuong trao ddi thong tin, voi cac chuyen gia Nhat Ban va cac mroc trong khu VI/C v~ cac v~n d~ nghien ciru C O ' ban khoa hoc bien yen bo; Tang cuong dao tao can bo theo cac hinh thirc tap huan, thuc tap ngan han va nghien ciru sinh; Tao C O ' hoi cho cac can bo khoa h9C Vi~t Nam co duoc n h fr n g cong b6 Quoc t~.
2 Khuyen ngh]
Qua 10 narn tham gia chuang trinh hop tac da phuong gi u-a Vi~t Nam voi Nhat Ban va cac d6i tac trong khu vue Dong Nam A cho th~y day la mot trong nhtrng huong hop tac quoc t~ theo rno hinh da phuong v~ nghien cuu khoa h9C bien dn duoc ti~p tuc thuc dAy h tr n g loi ich ma n6 mang lai v~ mat khoa h9C la r~t r5 rang, thong qua do da: xay d\ln& duoc mot cong d6ng Sac nha nghien cCru bien trong mot mang luo: khoa h9C bien cua khu vue co cac moi quan tam chung can co
su phoi h o p d~ giai q u y e t,
Tnroc tinh hinh an ninh Bi~n Dong co di~n bien het sire phirc tap nhu hien nay f~t can thiet phai dAy manh cac hoat dong nghien ciru da phuong v~ khoa h9C bien
6 Bi~n Dong nham rut ngitn cong viec tim kiern, tham do cac nguon tai nguyen bien, ti~p can cac cong nghe quan Iy bien huu hieu trong b6i canh Viet Nam dang tung buoc hoi nhap quoc t~ cac heat dong di~u tra, nghien ciru bien Dong thai thong qua cac hoat dong nghien ctru (hoat dong dan sir) ph6i h o p se gop phan khang dinh chu qu>,cn bien dao cua Viet Naill, tang e~ro'ng sir hieu ~iet v~ tinh h fr u nghi trong cong dong cac nha khoa h9C giua cac quae gia lang gieng song quanh Bien Dong.
DCBA