Đề bài: Anh/chị hãy phân tích: Tại sao Hội nghị trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng ta lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh..
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
BÀI KIỂM TRA GIỮA KÌ
LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Họ và tên: Nguyễn Thanh Uyển Nhi
MSSV: 19040160
Khoa: Ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc
Mã lớp: HIS1001 1
Giảng viên: Phạm Minh Thế
QUẢNG BÌNH, 2022
Trang 2Đề bài: Anh/chị hãy phân tích: Tại sao Hội nghị trung ương lần thứ 8
tháng 5 năm 1941, Đảng ta lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, từ thời chiến đến thời bình, như một kim chỉ nam xuyên suốt hành trình đi lên của dân tộc - sự lãnh đạo của Đảng vẫn luôn được chủ tịch Hồ Chí Minh nói riêng và toàn thể đồng bào ta nói chung không ngừng ca ngợi và vinh danh Ở mỗi chặng đường, hoàn cảnh lịch sử khác nhau, Đảng ta lại có những đường lối, chính sách tương ứng sao cho phù hợp
mà xác thực nhất Thông qua các Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng, Đảng và nhà nước ta đề ra những chủ trương, nhiệm vụ vô cùng cụ thể và linh hoạt Ta sẽ chẳng thể nào quên chiến thắng lẫy lừng Cách mạng tháng 8 - 1945
đã đánh đổ chế độ thực dân tàn ác, lật nhào chế độ phong kiến lạc hậu, oai hùng giành độc lập dân tộc và xây dựng nền cộng hòa dân chủ, mưu cầu tự do, hạnh phúc cho toàn thể nhân dân Việt Nam Để làm nên dấu mốc lịch sử vẻ vang ấy, một trong những sự kiện quan trọng đánh dấu nhiều bước chuyển ngoặt của Đảng đó chính là Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941 - tại đây, Đảng đã có bước tiến mới chính là đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu
và thành lập Mặt trận Việt Minh
Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 diễn ra trong bối cảnh vô cùng đặc biệt Đấy chính là sự kiện chiến tranh thế giới thứ hai, ngày 1/9/1939, phát xít Đức tấn công Ba Lan mở đầu cho chiến tranh thế giới lần hai Hai ngày sau đó Anh và Pháp lần lượt tuyên chiến với Đức, chiến tranh thế giới thứ hai từ đây bùng nổ Phát xít Đức lúc này lần lượt chiếm lấy các nước châu Âu Đế quốc Pháp lao vào vòng chiến, mọi lực lượng đều tập trung tổng lực cho chiến tranh với phát xít Đức Lúc này chính phủ Pháp đã thi hành các biện pháp đàn
áp lực lượng dân chủ ở trong nước và phong trào cách mạng ở thuộc địa Mặt trận nhân dân Pháp tan vỡ, tình hình nước Pháp rối ren, Đảng cộng sản Pháp bị đặt ra ngoài vòng pháp luật Vào tháng 6/1940, Đức tấn công Pháp và giành thắng lợi, chính phủ Pháp đầu hàng Đức Ngay sau khi chiếm được hầu hết các nước châu Âu, ngày 22/6/1941, quân Phát xít Đức tấn công Liên Xô Từ khi Phát xít Đức xâm lược Liên Xô, tính chất chiến tranh đế quốc chuyển thành chiến tranh giữa các lực lượng dân chủ do Liên Xô làm trụ cột với các lực lượng Phát xít do Đức cầm đầu Sự xâu xé của các nước lớn thời điểm này chính là lỗ hổng để Đảng ta tận dụng, chuyển hướng chỉ đạo trong công tác giành độc lập dân tộc
Trang 3Ở Châu Á, phát xít Nhật đánh chiếm Trung Quốc và một số nước khác Chủ nghĩa phát xít bấy giờ đe dọa đến sự tồn vong của loài người Trong bối cảnh
đó, Quốc tế cộng sản không ngừng tìm cách để đối phó với chủ nghĩa phát xít, kêu gọi sự đoàn kết cùng nhau chống chủ nghĩa phát xít Phong trào giải phóng dân tộc có những chuyển biến mới, đặc biệt dân tộc nào có sự chuẩn bị tốt, nắm bắt đúng thời cơ sẽ có thể giành được chính quyền Chiến tranh thế giới thứ hai khắc nghiệt đã ảnh hưởng vô cùng mạnh mẽ và trực tiếp đến Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng Ở Việt Nam lúc này, khi Pháp đang gặp nhiều khó khăn trên trường đấu quốc tế, Nhật lợi dụng Pháp thất thế, nhanh chóng
“nhảy” vào nước ta như tóm lấy “miếng mồi béo bở” Tháng 9/1940, Hòa ước giữa Nhật và Đông Dương, thuộc quyền bảo hộ của chính quyền Pháp thân Đức quốc xã do Philippe Pétain đứng đầu, được ký để cho phép quân đội Trục
(Nhật) đổ bộ vào Việt Nam Ngày 23/9/1940, tại Hà Nội, Pháp ký hiệp định đầu hàng Nhật Từ dó, nhân dân ta chịu cảnh một cổ hai tròng áp bức, bóc lột của Pháp - Nhật Mâu thuẫn giữa dân tộc ta và đế quốc, Phát xít, Pháp - Nhật trở nên gay gắt hơn bao giờ hết
Nhìn thấy sự chuyển biến mau lẹ của tình hình thế giới cũng như sự thay đổi nhanh chóng của tình hình trong nước, Nguyễn Ái Quốc đã khẩn trương, kịp thời tìm cách về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng tranh thủ thời cơ giành chính quyền Tháng 9/1938, Người rời Liên Xô về Trung Quốc tìm cách bắt liên lạc với các tổ chức Đảng của nước ta đang hoạt động ở nước ngoài và cũng là
để liên hệ với Đảng cộng sản Trung Quốc nhờ sự giúp đỡ Sau một thời gian hoạt động cách mạng ở Trung Quốc, ngày 28/1/1941 Nguyễn Ái Quốc đã đặt chân về Tổ quốc Người chọn Pác Bó - Cao Bằng làm nơi dừng chân và là nơi thí điểm phong trào cách mạng Trước sự chuyển biến khẩn trương của tình hình cách mạng trong và ngoài nước, các cuộc khởi nghĩa lẻ tẻ đã nổ ra, lòng căm phẫn thù hận với khát khao giành độc lập của nhân dân ta lên cao độ trước tình cảnh “một cổ hai tròng” Nguyễn Ái Quốc nhận thấy rằng sự cần kíp phải chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng để nhanh chóng đáp ứng nhu cầu đấu tranh của nhân dân ta Với danh nghĩa đại diện của Quốc tế cộng sản,
Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp triệu tập và chủ trì hội nghị Trung ương lần thứ 8 của Đảng cộng sản Đông Dương Hội nghị được diễn ra từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 tại một căn lán nhỏ bên dòng suối Khuổi Nậm (Pác Bó) Lý do chọn nơi đây làm địa điểm tổ chức là bởi Pác Bó là vùng rừng núi cao hiểm trở, xa khu vực dân cư, có thể đảm bảo bí mật, an toàn cho Hội nghị cũng như các đồng
Trang 4chí tham dự hội nghị Tham dự Hội nghị có các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên, hai đại biểu xứ ủy Trung kỳ và Nam kỳ là Bùi San, Hồ Xuân Lưu, cùng một số đại biểu đang hoạt động ở nước ngoài Hội nghị phân tích cặn kẽ, sâu sắc về tình hình trong và ngoài nước, họp
và đề ra những chủ trương mới phù hợp với bối cảnh lịch sử, trong đó hai nội dung chính đó là đặt nhiệm vụ dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh
Để đưa ra chủ trương đặt nhiệm vụ dân tộc lên hàng đầu, hội nghị đã nhận định rằng lúc bấy giờ quân đế quốc, phát xít Pháp - Nhật không chỉ là kẻ thù của nhân dân ta mà còn là kẻ thù của toàn dân tộc Đông Dương Dưới ách áp bức bóc lột tàn bạo của “con đỉa hai vòi” ấy, nhân dân ta không còn cách nào khác buộc phải đặt nhiệm vụ dân tộc lên trên hàng đầu, tạm gác quyền lợi giai cấp, cá nhân sang một bên Có như vậy mới tập trung hết được lực lượng cách mạng toàn cõi Đông Dương, đồng sức đồng lòng góp toàn lực đem tất cả ra giành quyền độc lập, tự do cho dân tộc, đánh tan giặc Pháp - Nhật xâm chiếm nước ta
“Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn nǎm cũng không đòi lại được”1 Chính
vì thế, từ việc phân tích kỹ lưỡng tình hình cách mạng trong nước, thái độ cách mạng của các giai cấp, vấn đề cách mạng của 3 nước Đông Dương, Hội nghị đã
đi đến quyết định nhất trí cần giương cao hơn nữa ngọn cờ giải phóng dân tộc
và nhận định kẻ thù của nhân dân Đông Dương là phát xít Pháp –Nhật và các lực lượng phản cách mạng tay sai của chúng Nhiệm vụ cách mạng của giai
đoạn này là “đánh đuổi Pháp – Nhật, làm cho xứ Đông Dương độc lập” Vì thế
tính chất của cách mạng Đông Dương hiện tại chính là cuộc cách mạng sẽ tập trung giải quyết một vấn đề cần kíp "dân tộc giải phóng", làm nhiệm vụ dân tộc rồi mới đến giai cấp
Để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng trong bối cảnh thế giới và trong nước lúc bấy giờ, Nguyễn Ái Quốc và Đảng ta cũng nhận thấy phải đoàn kết toàn dân, toàn thể ba dân tộc và không thể gọi là mặt trận phản đế Đông Dương như trước
được nữa Người đã đặt vấn đề: “mặt trận thì tôi đồng ý rồi, nhưng lập mặt trận
1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, tập 7, Nxb Sự thật, Hà Nội 1991, tr122
Trang 5gì? 2 ” Sau khi phân tích cụ thể và kĩ càng tình hình cách mạng, Hội nghị nhất trí
thành lập mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh hay gọi tắt là Mặt trận Việt Minh Thành lập Mặt trận Việt Minh là một chủ trương vô cùng sáng suốt
Nguyễn Ái Quốc và Đảng ta Tuy lúc này cả ba nước đều có chung kẻ thù là đế quốc Pháp, phát xít Nhật, có nhiệm vụ chung là đánh đuổi chúng, giành lại quyền tự do dân tộc song mỗi quốc gia, mỗi dân tộc lại có hoàn cảnh lịch sử, tình hình chính trị văn hoá và phong tục tập quán khác nhau chính vì thế mỗi nước để giải quyết triệt để vấn đề của mình cần có một mặt trận dân tộc riêng Đảng ta đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng nước, giải quyết đúng đắn mối quan hệ dân tộc giữa ba nước Đông Dương trên quan điểm dân tộc tự phát, dân tộc bình đẳng của chủ nghĩa Mác-Lênin Với chủ trương của hội nghị Mặt trận Việt Minh ra đời, Đảng và dân ta
đã có một mặt trận riêng có thể tập trung toàn lực, chiến lược phù hợp với thực tiễn, qua đó Đảng đã xây dựng được khối đoàn kết toàn dân vững chắc Lực lượng vũ trang cứ thế lần lượt ra đời, nhiều căn cứ địa cách mạng thành lập, phong trào đấu tranh phát triển mạnh mẽ chuẩn bị tiến tới tổng khởi nghĩa toàn quốc Mặt trận Việt Minh như tiếng chuông đánh thức tinh thần dân tộc trong nhân dân ở nước ta, làm bùng cháy hơn khát khao giành độc lập, là hồi trống hiệu triệu vô cùng thống thiết cho toàn thể dân tộc Việt Nam đứng lên đánh
đuổi kẻ thù “Coi quyền lợi dân tộc cao hơn hết thảy, Việt Minh sẵn sàng giơ
tay đón tiếp những cá nhân hay đoàn thể, không cứ theo chủ nghĩa đế quốc hay quốc gia, miễn thành thực muốn đánh đuổi Nhật, Pháp để dựng lên một nước Việt Nam tự do và độc lập” 3
Với tinh thần độc lập dân tộc, tự chủ tự cường, sáng tạo phù hợp với thực tiễn, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược trong Hội nghị trung ương 8 tháng 5/1941 nhằm giải quyết mục tiêu số một của cách mạng là độc lập dân tộc và đề ra nhiều chủ trương đúng đắn để thực hiện mục tiêu ấy Đường lối giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, chủ trương đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tập hợp rộng rãi toàn thể nhân dân Việt Nam yêu nước trong Mặt trận Việt Minh, xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng, ở cả nông thôn và thành thị, xây dựng căn cứ địa cách mạng và lực lượng vũ trang, là ngọn cờ dẫn đường cho nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự do cho nhân dân Có thể nói rằng việc đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh ở Hội nghị trung ương 8 có ý nghĩa vô
2 Nguyễn Lương Bằng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt, Đầu nguồn-Tập Hồi ký về Bác Hồ - NXB Văn học Hà Nội 1975, tr 130
3 Biên niên sự kiện lịch sử Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, Tập 1 (1930-1954)
Trang 6cùng quan trọng và to lớn, hai chủ trương này là khoa học và đúng đắn, phù hợp với tình hình lúc bấy giờ, là tất yếu với lịch sử Đồng thời góp phần hoàn chỉnh, củng cố phương hướng của Đảng, chuẩn bị toàn lực cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám giành chính quyền, giành độc lập dân tộc
Hội nghị trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941 với chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh của Đảng chính là bước nhảy vọt trong tiến trình lịch sử giành độc lập dân tộc, thể hiện một cách sâu sắc sự hoàn chỉnh việc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng từ các hội nghị trước đó Hội nghị đã động viên toàn dân tích cực chuẩn bị tiến tới cách mạng tháng 8, kiên quyết một lòng giương cao hơn nữa ngọn cờ giải
phóng dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và cấp thiết hơn bao giờ hết đồng thời thành lập một Mặt trận Việt Minh cứng rắn, đoàn kết, thống nhất Hội nghị cũng đã khẳng định sự lãnh đạo tài tình, tầm nhìn cách mạng sáng suốt của Nguyễn Ái Quốc và Đảng ta lúc bấy giờ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia,
2021
2 Lịch sử biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam, tập 2, tr.735-739, NXB Chính trị Quốc gia, 2008
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.7
4 Văn kiện Ðảng (1930 - 1945), Ban Nghiên cứu Lịch sử Ðảng T.Ư, 1978
HẾT