Về tính chất của cách mạng Đông Dương Hội nghị đã xác định, trong lúc này không phải là cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết hai nhiệm vụ: phản đế và điền địa mà l
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
BÀI LUẬN GIỮA KỲ Tên học phần: Lịch Sử Đảng
Đề bài: Anh/chị hay phân tích: "Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ VIII, tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?"
Giảng viên: Phạm Minh Thế Sinh viên: Cầm Hoàng Long
Mã sinh viên: 18040087
Hà Nội, tháng 02 năm 2022
Trang 2BÀI LÀM
I HOÀN CẢNH LỊCH SỬ
1.Tình hình thế giới
Năm 1941 là thời điểm mà chiến tranh thế giới lần thứ 2 lan rộng, kéo theo
nhiều dân tộc và quốc gia trên thế giới vào cuộc chiến tranh phi nghĩa này
Sau khi chiến tranh Thái Bình Dương nổ ra, Nhật mở rộng lãnh thổ xâm lược từ Trung Quốc tới sát biên giới Việt Trung Khi tới Đông Dương, Pháp đầu
hàng Nhật và móc nối với nhau để đàn áp phong trào đấu tranh ở Đông Dương
2 Tình hình Việt Nam
Nhật câu kết với Pháp để vơ vét, bóc lột nhân dân Đông Dương, đẩy họ vào thế “một cổ hai tròng” khiến cho mâu thuẫn dan tộc giữa nhân dân ta với đế quốc
thực dân ngày một gay gắt
Các cuộc khởi nghĩa liên tục được phát động (khởi nghĩa Bắc Sơn, khởi nghĩa Nam kỳ, binh biến Đô Lương, ) là dấu hiệu cho thấy nhân dân ta thời điểm
đó đang ngày càng được cách mạng hóa
3 Việc triệu tập Hội nghị lần thứ VIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tháng 5/1941)
Tháng 5/1941, với tư cách là đại biểu của Quốc tế cộng sản, Nguyến Ái Quốc đã triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương
Đảng (từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941) tại Pắc Bó (Hà Quảng- Cao Bằng)
Lán Khuổi Nậm ở Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, Cao Bằng, nơi diễn ra Hội nghị Trung ương Đảng cộng sản Đông dương lần thứ VIII (5/1941)
Nguồn: https://baotanglichsu.vn/ (Bảo tàng lịch sử quốc gia)
Trang 3Tham gia Hội nghị có các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên cùng các đại biểu của Xứ ủy Trung Kỳ, Bắc Kỳ và một
số đại biểu hoạt động ở nước ngoài Hội nghị đã tiến hành phân tích một cách sâu sắc tình hình trong nước và thế giới, và nhận định: chiến tranh thế giới đang lan rộng, phát xít Đức đang ráo riết chuẩn bị đánh Liên Xô, phát xít Nhật sắp gây ra cuộc chiến tranh Thái Bình Dương Chiến tranh sẽ làm các nước đế quốc suy yếu,
phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển một cách nhanh chóng: “ Nếu cuộc đế quốc chiến tranh lần trước đã đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc
đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà
cách mạng nhiều nước thành công”
II NỘI DUNG CƠ BẢN TẠI HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN LẦN THỨ VIII (5/1941)
1 Về tính chất của cách mạng Đông Dương
Hội nghị đã xác định, trong lúc này không phải là cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết hai nhiệm vụ: phản đế và điền địa mà là cuộc cách mạng chỉ giải quyết một vấn đề cần kíp lúc đó là giải phóng dân tộc Tính chất của cuộc cách mạng Đông
Dương hiện tại là cách mạng giải phóng
dân tộc, “nhiệm vụ giảiphóng dân tộc, độc
lập cho đất nước là một nhiệm vụ trước
tiên của Đảng ta và của cách mạng Đông
Dương” Lúc này Đảng ta “chưa chủ
trương làm cách mạng tư sản dân quyền
giải phóng dân tộc Không phải giai cấp
vô sản Đông Dương bỏ mất nhiệm vụ
điền địa đi đâu, cũng không phải đi lùi lại
một bước, mà chỉ bước một bước ngắn
một bước dài hơn”
Đồng thời, Hội nghị chỉ ra mâu thuẫn dân
tộc đang phát triển gay gắt dưới hai tầng
áp bức Nhật, Pháp và phân tích: “Đế quốc
Pháp - Nhật chẳng những áp bức các giai
cấp thợ thuyền, dân cày, mà chúng nó áp
bức bóc lột cả các dân tộc không chừa
một hạng nào
Nghị quyết của Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ
VIII, tháng 5/1941
(Nguồn: baotanglichsuquocgia.vn)
Trang 4Dẫu là anh tư bản, anh địa chủ, một anh thợ hay một anh dân cày đều cảm
thấy cái ách nặng nề của đế quốc là không thể nào sống được Quyền lợi tất cả các giai cấp bị cướp giật, vận mạng dân tộc nguy vong không lúc nào bằng” Từ đó, xác định rõ kẻ thù của cách mạng: “Pháp - Nhật ngày nay không phải chỉ là kẻ thù của công nông mà là kẻ thù của cả dân tộc Đông Dương”
2 Về thái độ chính trị của các giai cấp
Hội nghị đã chỉ ra mâu thuẫn dân tộc đang ngày một gay gắt với nhân dân
ta trong tình thế “một cổ hai tròng” của Pháp và Nhật Từ đó xác định rõ ràng kẻ thù cách mạng bởi chúng không chỉ đàn áp công-nông dân mà là cả dân tộc Đông
Dương từ tư bản tới vô sản
Hội nghị nhận xét: giai cấp vô sản và dân cày nghèo “đã hăng hái chống đế quốc quyết liệt hơn” Giai cấp tiểu tư sản “đều hăng hái tham gia hoặc cảm tình với cách mạng” Giai cấp địa chủ, phú nông và một phần tư bản bản xứ, chỉ trừ một số ít làm tay sai cho đế quốc, còn “phần đông có cảm tình với cách mạng hoặc giữ thái độ trung lập” Đảng ta khẳng định: “Nhiệm vụ giải phóng dân tộc, giành độc lập cho đất nước là một nhiệm vụ trước tiên của Đảng ta và của cách mạng Đông Dương hợp với nguyện vọng chung của tất cả nhân dân Đông Dương” “Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh
tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc” Vì vậy, Đảng ta chủ trương “thay đổi chiến lược” và giải thích rõ về nội dung sự thay đổi đó: “Cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là cuộc cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết hai vấn đề: phản đế và điền địa nữa, mà là một cuộc cách mạng chỉ phải giải quyết một vấn đề cần kíp “dân tộc giải phóng” “Trong giai đoạn hiện tại ai cũng biết rằng: nếu không đánh đuổi được Pháp - Nhật thì vận mạng của dân tộc phải chịu kiếp trâu ngựa muôn đời mà vấn đề ruộng đất cũng không làm sao giải quyết được Vậy thì trong lúc này muốn giải quyết nhiệm vụ giải phóng không thể đưa thêm một nhiệm vụ thứ hai chưa cần thiết với toàn thể nhân dân, giải quyết trước mà có hại cho nhiệm vụ thứ nhất” Vấn đề ruộng đất mà Hội nghị Trung ương 8 bàn đến là chia lại công điền và chia ruộng đất “tịch thu của Việt gian phản quốc”, tức là ruộng đất đang nằm trong tay kẻ thù của dân tộc, chứ
không phải của địa chủ nói chung, nhằm đánh lại kẻ thù của dân tộc cả về chính trị
và kinh tế Vì thế, “trong khi tuyên truyền, không được dùng những khẩu hiệu quá thời Không nên nói đánh đổ Nam triều phong kiến và tịch thu ruộng đất của địa chủ mà nói diệt trừ bọn Việt gian phản quốc”
3 Về thành lập Mặt trận Việt Minh
Sau khi đề ra phương hướng, chủ trương mới về tính chất, quy mô rộng mở của Mặt trận, Hội nghị đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi tổ chức và phương thức vận động của Mặt trận Nghị quyết chỉ rõ: phải vận dụng một phương
Trang 5pháp hiệu triệu hết sức thống thiết, làm sao đánh thức được tinh thần dân tộc trong lòng dân Chính vì vậy, mặt trận hiệu triệu của Đảng ta cần phải thay đổi Lúc này, tên gọi Mặt trận Thống nhất Dân tộc Phản đế Đông Dương cần phải đổi sang tên gọi khác có tính chất dân tộc hơn, tạo nên một mãnh lực dễ hiệu triệu hơn và có thể thực hiện được trong tình thế hiện tại Theo sáng kiến của Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị đã nhất trí quyết định lập Mặt trận có tên gọi: Việt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh Dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị đã kiện toàn ban lãnh đạo của Đảng., cử ra Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Đ/c Trường Chinh làm Tổng Bí thư; Ban Thường vụ gồm các đ/c Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt Chế độ làm việc của Ban Chấp hành Trung ương theo nguyên tắc: nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, nhất trí, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách phê bình và tự phê bình
III LÝ DO HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ VIII (THÁNG 5/1941), ĐẢNG CHỦ TRƯƠNG ĐẶT VẤN ĐỀ GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LÊN HÀNG ĐẦU VÀ THÀNH LẬP MẶT TRẬN VIỆT MINH
Xuất phát từ việc nhận định tình hình thế giới, trong nước và tình hình cách mạng Đông Dương đã nêu, Hội nghị đã xác định tính chất của cách mạng Đông Dương trong thời điểm đó không phải là đấu tranh giai cấp Cuộc cách mạng lúc
đó có một nhiệm vụ cấp thiết nhất là giải phóng dân tộc, “nhiệm vụ giải phóng dân tộc, độc lập cho đất nước là một nhiệm vụ trước tiên của Đảng ta và của cách mạng Đông Dương.” Lúc này Đảng ta chưa chú trọng vào đấu tranh giai cấp mà thay vào
đó là đấu tranh để giải phóng dân tộc, không phải từ bỏ đấu tranh giai cấp mà là tạm gác lại
1 Về vấn đề giải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu
Đảng ta đã khẳng định: “Nhiệm vụ giải phóng dân tộc, giành độc lập cho đất nước là nhiệm vụ trước tiên của Đảng ta và cách mạng Đông Dương hợp với nguyện vọng của tất cả nhân dân Đông Dương.” Vì vậy, Đảng ta thay đổi chiến lược và giải thích rõ về nội dung thay đổi đó “Trong giai đoạn hiện tại ai cũng biết rằng nếu không đánh đuổi Nhật-Pháp thì vận mạng của dân tộc phải chịu kiếp trâu ngựa muôn đời mà vấn đề ruộng đất cũng không làm sao giải quyết được Vậy thì trong lúc này muốn nhiệm vụ giải phóng không thể đưa them một một nhiệm vụ thứ 2 chưa cần thiết với toàn thể nhân dân, giải quyết trước mà có hại cho nhiệm
vụ thứ nhất.”
2 Về việc thành lập Mặt trận Việt Minh
Để hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc, phải vận dụng phương pháp hiệu triệu hết sức thống thiết, làm sao đánh thức được tinh thần dân tộc cho nhân dân, nên Mặt trận không thể gọi như trước mà phải dùng tên khác phù hợp hơn với nhiệm vụ cách mạng giai đoạn hiện tại Bởi vậy, Hội nghị quyết định thành lập
Trang 6Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Mặt trận Việt Minh nhằm tập hợp và đoàn kết rộng rãi các giai cấp, các dân tộc, tôn giáo, các giới… vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng
Ngày 19/5/1941, Mặt trận Việt Minh ra đời thay cho Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương và đặt ra nhiệm vụ giúp đỡ các dân tộc Lào và Campuchia thành lập mặt trận dân tộc của nước mình Mặt trận Việt Minh lấy lá cờ
đỏ có ngôi sao vàng năm cánh làm huy hiệu, khẩu hiệu chính là: phản Pháp - kháng Nhật - liên Hoa - độc lập
Về tổ chức: Mặt trận Việt Minh
được tổ chức theo hệ thống từ Trung
ương đến cơ sở: Ở cấp xã có Ban Chấp
hành Việt Minh do các đoàn thể Việt
Minh ở làng hay xã cử ra; ở cấp tổng,
huyện (hay phủ, châu, quận), tỉnh, kỳ có
Ban Chấp ủy Việt Minh của mỗi cấp
tương ứng; ở cấp toàn quốc có Tổng bộ
Việt Minh
Về chủ trương: Mặt trận Việt
Minh liên hiệp hết thảy các từng lớp
nhân dân không phân biệt tôn giáo, đảng
phái, xu hướng chính trị nào, giai cấp
nào, đoàn kết chiến đấu để đánh đuổi
Pháp - Nhật giành quyền độc lập cho xứ
sở; giúp đỡ Ai Lao Độc lập Đồng minh
và Cao Miên Độc lập Đồng minh để
cùng thành lập Đông Dương Độc lập
Đồng minh Sau khi đánh đuổi được đế
quốc Pháp, Nhật, sẽ thành lập một
Chính phủ nhân dân của Việt Nam Dân
chủ Cộng hoà lấy lá cờ đỏ ngôi sao vàng
nǎm cánh làm lá cờ toàn quốc
Mười chính sách lớn của Việt Nam độc lập đồng minh (Mặt trận Việt Minh), năm
1941
(Nguồn: baotanglichsuquocgia.vn)
Tháng 10/1941, Việt Minh công bố Tuyên ngôn, Chương trình và Điều lệ, thể hiện chủ trương cứu nước của Đảng: “Làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập” Chương trình của Việt Minh được tóm tắt thành “Mười chính sách của Việt Minh” và phổ biến trong nhân dân Đây là lần đầu tiên một Mặt trận Dân tộc Thống nhất trình bày công khai đường lối, chính sách, phương pháp tiến hành và tổ chức lực lượng đấu tranh để thực hiện mục đích cứu nước của mình
Trang 7IV- Ý NGHĨA
Đường lối chiến lược của Đảng ta tại Hội nghị Trung ương VIII chính là sự trở về và hoàn chỉnh tư tưởng cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản đã được Hồ Chí Minh nêu ra trong Cương lĩnh đầu tiên năm 1930, không chỉ giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu mà còn đề ra nhiều chủ trương, chính sách cụ thể nhằm động viên mọi tầng lớp nhân dân tiến lên, giành độc lập, tự do cho dân tộc Tư tưởng chiến lược giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh đến đây đã được hoàn chỉnh Qua đó, cũng thể hiện sự đổi mới về tư duy chính trị, nhận thức thực tiễn, kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu - nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm
1945 Đây là chủ trương đúng đắn bởi vì đã thể hiện sâu sắc việc làm chủ vấn đề giải phóng dân tộc; đánh dấu cho tư duy cách mạng và sự lãnh đạo của Đảng; Có ý nghĩ quyết định với vai trò và sự thành công của Cách Mạng Tháng 8 năm 1945
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam:
https://moet.gov.vn/content/vanban/Lists/VBDH/Attachments/2729/GT%20học%2 0phần%20Lịch%20sử%20Đảng%20cộng%20sản%20VN%20(K)%20Tr%20đầu% 20-%20Tr100.pdf
2 Sự hình thành, phát triển, hoàn thiện đường lối cách mạng giải phóng dân tộc của Đảng thời kỳ 1930-1945 :
http://hdll.vn/vi/nghien-cuu -trao-doi/su- hinh-thanh-phat-trien-hoan-thien-duong-loi-cach-mang-giai-phong-dan-toc-cua-dang-thoi-ky-1930-1945 %E2%80%8B.html
3 Thành lập Mặt trận Việt Minh - Chủ trương sáng suốt của Đảng và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc:
https://ubmttqvn.binhdinh.gov.vn/news/hoat-dong-mat- tran/ky-niem-80-nam-ngay-thanh-lap-mat-tran-viet-minh-19-5-1941-19-5-2021-
thanh-lap-mat-tran-viet-minh-chu-truong-sang-suot-cua-dang-va-lanh-tu-nguyen-ai-quoc-399.html
4 Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương Đảng và quyết định tiến hành công cuộc giải phóng dân tộc (Từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941):
https://baotanglichsu.vn/vi/Articles/3097/14317/hoi-nghi-lan-thu-viii-ban-chap- hanh-trung-uong-djang-va-quyet-djinh-tien-hanh-cong-cuoc-giai-phong-dan-toc-tu-ngay-10-djen-ngay-19-5-1941.html
