Nhận thấy được thời cơ giành lại độc lập đã đến, Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 vào tháng 5 năm 1941.Hội nghị đã xác định đặt vấn đề giải phóng dân
Trang 1Họ và tên: Nguyễn Bích Ngọc Mssv: 19040019
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ
"Anh/chị hay phân tích: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu
và thành lập Mặt trận Việt Minh?"
BÀI LÀM
I – MỞ BÀI
Trong hoàn cảnh chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ, tình hình chiến tranh trên toàn thế giới rơi vào hoàn cảnh hỗn loạn Nhận thấy được thời cơ giành lại độc lập đã đến, Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 vào tháng 5 năm 1941.Hội nghị đã xác định đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh Đây là một quyết sách vô cùng chính xác dẫn đến thắng lợi của Cách mạng tháng Tám vang dội sau này
II – THÂN BÀI
1 Hoàn cảnh lịch sử
1.1: Thế giới: chiến tranh thế giới thứ hai đã diễn ra trên nhiều mặt trận, phát
xít Đức sau khi chiếm phần lớn Châu Âu, chuẩn bị tấn công Liên Xô; Nhật mở rộng xâm lược Trung Quốc, chuẩn bị chiến tranh Thái bình Dương Ngoài sự tham chiến của các nước đế quốc sự xuất hiện tình thế cách mạng và giành chính quyền ở các nước thuộc địa trở nên nổi trội
1.2: Pháp: từ tháng 6 năm 1940, Pháp đã đầu hàng trước phát-xít Đức và Ý,
3/4 đất nước Pháp bị quân Đức chiếm đóng, không những thế nước Pháp còn bị tước gần hết vũ khí và phải nuôi quân đội chiếm đóng Đảng Cộng sản Pháp cũng bị chính phủ lâm thời Pháp lúc bấy giờ đàn áp kịch liệt
2 Việt Nam trong những năm 1939 - 1945
2.1: Thay đổi trên chính trường Việt Nam
Sau khi Pháp đầu hàng Nhật ở Lạng Sơn, Pháp dâng Đông Dương lên cho Nhật Nhật – Pháp bắt tay cấu kết với nhau hòng đàn áp, bóc lột nhân dân Việt Nam Trong tình hình lúc đó, các tầng lớp nhân dân ta bị rơi vào tình cảnh “một
cổ hai tròng”, cuộc sống người dân vô cùng cực khổ, điêu đứng
Trang 22.2: Tình hình kinh tế - xã hội
Kinh tế: nhân dân Việt Nam phải chu cấp lương thực, thực phẩm, khoáng
sản để phục vụ cho cuộc chiến tranh của cả Pháp lẫn Nhật Việt Nam vốn là một đất nước nông nghiệp và nền kinh tế nông nghiệp nước ta ngày càng đi xuống từ khi Nhật bắt ta phải nhổ lúa trồng đay và thầu dầu
Xã hội: công nhận bị tước đoạt những thành quả mà họ giành được từ mặt
trận Dân chủ; nông dân bị sưu cao thuế nặng; tiểu tư sản bị đẩy vào ngõ cụt; tư sản phân hóa, một số giàu lên nhanh chóng do theo phe bọn cướp nước, tư sản dân tộc bị phá sản; giai cấp địa chủ cũng phân hóa, những người theo Pháp thì giàu lên, những địa chủ vừa và nhỏ bị phá sản
2.3 Tình hình văn hóa - tư tưởng
Giai đoạn này là lúc diễn ra cuộc đấu tranh văn hóa tư tưởng phức tạp giữa nước nhà và Pháp – Nhật Cụ thể là Pháp ra sức tuyên truyền những ý tưởng sai lệch núp bóng dưới những khẩu hiểu như là “Pháp – Việt phục hưng”, chúng một mặt ngấm ngầm chống phá Nhật, một mặt chúng ra sức ngăn chặn tư tưởng yêu nước Còn phía Nhật, Nhật đẩy mạnh tuyên truyền thuyết “Đại Đông Á” nhằm lôi kéo, đồng hóa nhân dân ta Những tờ báo bí mật như Việt Nam độc lập, Cờ giải phóng, Cứu quốc đã phát huy cao tác dụng trong việc định hướng tư tưởng đúng đắn cho nhân dân
3 Hội nghị Trung ương lần thứ 8
3.1: Thời gian và địa điểm tổ chúc
Trước diễn biến căng thẳng của thế giới và trong nước, sau hơn 30 năm ra đi tìm đường cứu nước, ngày 28 tháng 2 năm 1941, Bác Hồ về nước; đến ngày 8 tháng 5 năm 1941, Người triệu tập Hội nghị Trung ương lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Pắc Bó - Cao Bằng từ ngày 10 đến 19-5-1941 Trong hội nghị đó, Đảng đã chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh
3.2: Nội dung hội nghị
Trước hết, hội nghị xác định tính chất của cách mạng Đông Dương lúc này không phải là cách mạng về dân quyền, không đề cao nhiệm vụ phản đế và điền địa mà là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Đây không phải giai cấp vô sản Đông Dương bỏ nhiệm vụ điền địa mà là lấy một bước ngắn để tiến một bước dài hơn
Trang 3Hội nghị Trung ương lần thứ 8 chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh
4 Lý do hội nghị Trung ương lần thứ 8 đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu
Hai lý do chính là sự mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam và thực dân Pháp, phát xít Nhật được đẩy lên cao trào; Pháp suy yếu cả ở chính quốc lẫn Đông Dương
Về mâu thuẫn giữ nhân dân Việt Nam và thực dân Pháp, phát xít Nhật, qua những ghi chép lịch sử để lại, từ khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, nhân dân ta đã phải sống trong cảnh lầm than, chúng thực hiện chính sách ngu dân và muôn vàn tội ác khác mà không thể kể hết được Ấy vậy mà, giờ đây, chúng ta phải chịu tận hai ách áp bức, một bên là thực dân Pháp với chính sách “kinh tế chỉ huy”, tăng thuế, thu mua lúa gạo với giá rẻ; một bên là phát xít Nhật, chúng bắt dân ta phải nhổ lúa trồng đay và thầu dầu Trong khi Pháp vơ vét lúa gạo, Nhật không cho dân ta trồng lúa thì liệu rằng nhân dân Việt Nam có còn đủ lương thực để mà sống Điều này là khởi đầu của một nạn đón kinh hoàng mà năm 1944-1945 dân ta phải chịu đựng bởi lý do thiếu thốn lương thực trầm trọng Nhật-Pháp đã áp bức bóc lột lên tất cả các dân tộc không chừa một dạng nào, không chỉ có nông dân, thợ thuyền mà ngay cả tư sản, điền chủ cũng chịu
sự bóc lột ấy Sự nhận xét của tình hình lúc bây giờ: “Quyền lợi tất cả các giai
cấp bị cướp giật, vận mạng dân tộc nguy vong không lúc nào bằng” Bên cạnh
đó, người ta có câu “con giun xéo lắm cũng quằn” Áp dụng câu nói này vào thời đó, quan hệ giữa nhân dân ta và thực dân Pháp đã ở tình trạng cực kì căng thẳng, giờ đây thêm phát xít Nhật, chả khác nào một giọt nước tràn lý, tức nước
vỡ bờ Và khi con người ta bị đẩy đến bước đường cùng, việc đứng dậy chống đối là điều hiểu nhiên Tuy trước đấy, dân ta đã không ít lần đứng lên chống Pháp, lần này có sự khác biệt bởi nó là sự cộng hưởng của hai nỗi căm phẫn thực dân Pháp và phát xít Nhật; và Bác Hồ đã trở về nước để trực tiếp lãnh đạo Đảng Nỗi căm phẫn này không chỉ ở một bộ phận người mà ở mọi tầng lớp nhân dân Và khi nỗi căm phẫn này gấp đôi thì nguồn sức mạnh đến từ nỗi căm phẫn đó cũng gấp đôi Nhận thấy được sự đè nén của dân tộc đang đề cao, sự bức thiết phản kháng đang lớn mạnh, Hội Nghị đã xác định kẻ thù của cách mạng là Pháp - Nhật
Bên cạnh mâu thuẫn bị đẩy lên đỉnh cao đó, đây được nhận định là thời điểm vàng để giải phóng dân tộc còn bởi sự suy yếu của Pháp ở chính quốc và thuộc địa Như đã nêu ở trên, Pháp bị phát xít Đức chiếm đánh, cộng thêm sự tham chiến của phát xít Ý, chính phủ Pháp đã đầu hàng trước phát xít Đức Khi phòng
Trang 4tuyến Maginot – niềm tự hào bất khả chiến bại của Pháp bị thất thủ trước phát xít Đức, điều này cũng báo hiệu sự đi xuống của đất nước Pháp Ngay sau đó, trước sự tiến công của Nhật vào Đông Dương, Pháp cũng nhanh chóng đầu hàng Cùng một lúc, Pháp đã phải chịu sự đè nén của cả Đức và Nhật và nó cũng
là minh chứng rõ ràng nhất cho sự suy yếu của đế quốc Pháp Đây là cơ hội trời ban mà ta cần phải tận dụng để đánh đuổi Pháp ra khỏi bờ cõi, trở thành một
quốc gia độc lập Bác đã phân tích: “Việc Pháp mất nước là một cơ hội rất thuận
lợi cho cách mạng Việt Nam Ta phải tìm mọi cách về nước ngay để tranh thủ thời cơ Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng” Nếu trước đây, chúng ta đặt
ra nhiều mâu thuẫn cần giải quyết như mâu thuẫn giai cấp giữa công nhân – nông dân và tư sản, phân chia ruộng đất thì giờ đây ta tập trung giải quyết vấn
đề mâu thuẫn dân tộc, đặt mục tiêu giải phóng dân tộc lên hàng đầu bởi lẽ đến bao giờ Pháp mới bị suy yếu như vào lúc đấy và nếu không có xây dựng được chính quyền độc lập, tự chủ thì làm sao có thể đòi lại quyền lợi của giai cấp công nhân Nếu ta bỏ lỡ cơ hội lúc bấy giờ, đến bao giờ dân ta mới có thể độc lập, tự do Người xưa có câu muốn chiến thắng trong trận chiến cần “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” Xét trong thời điểm đó, sự suy yếu của Pháp chính là thiên thời, nhân hòa là nhân dân một lòng một chí đánh giặc, địa lợi là đất nước Việt Nam – người Việt thân thuộc với từng con đường, với thiên nhiên và cả khí hậu Thiên nhiên đất Việt cũng ủng hộ cuộc chiến chính nghĩa “rừng che bộ đội, rừng vây quân thù”
5 Lý do thành lập Mặt trận Việt Minh
Và việc giải phóng dân tộc đòi hỏi cần phải tập hợp mọi lực lượng trong xã hội vào một mặt trận dân tộc thống nhất Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh hay gọi tắt là mặt trận Việt Minh được ra đời kể từ đó Trước đấy, Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương đã được thành lập để đoàn kết các dân tộc Đông Dương chống đế quốc và bè lũ tay sai của chúng Nhưng để đánh thức tinh thân dân tộc ở mỗi người Việt Nam thì cái tên Đông Dương không sức hiệu triệu mạnh mẽ bằng cái tên Việt Minh Lý do là cái tên Việt Minh có tính dân tộc hơn rất nhiều Bên cạnh đó, mặt trận Đông Dương sẽ không có hiệu quả bằng mặt trận Việt Minh Bởi vì như cái tên gọi, mỗi quốc gia ở Đông Dương tuy đều có điểm chung là chống đế quốc, giành lại độc lập, nhưng lực lượng quân đội, vũ trang, thời cơ để khởi nghĩa lại khác nhau nên nếu chỉ dựa vào mặt trận Đông Dương thì hiệu quả của cuộc khởi nghĩa sẽ bị phân tán Chính vì vậy, bằng việc thành lập mặt trận Việt Minh, Đảng ta đã tập trung chủ lực vào giải quyết vấn đề tự do dân tộc của chính đất nước của mình – Việt Nam
Vậy vì sao lại cần tập hợp mọi người dân Việt Nam vào mặt trận Việt Minh? Câu trả lời nằm trong sự thất bại của rất nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra trước đấy
Trang 5Cụ thể là sự thất bại của ba cuộc khởi nghĩa gần nhất đó là khởi nghĩa Bắc Sơn, khởi nghĩa Nam Kì, binh biến Đô Lương Cả ba cuộc khởi nghĩa này tuy anh dũng nhưng đều chịu kết cục thất bại sở dĩ vì đấy là những cuộc khởi nghĩa lẻ tẻ, rời rạc và chưa hợp thời Chính vì vậy, việc hiệu triệu mọi tầng lớp nhân dân không chỉ bó hẹp trong tầng lớp công nhân – nhân nhân mà cả người Việt trong
và ngoài nước, không kể tôn giáo, giới tính, tuổi tác, vùng miền khác biệt là mấu chốt để chiến thắng kẻ thù xâm lược, là chìa khóa giành chiến thắng của cuộc tổng khởi nghĩa Ở đây, ta nhận thấy tinh thần khối đại đoàn kết của chủ tịch Hồ Chí Minh được vận dụng một cách triệt để và linh hoạt theo từng hoàn cảnh lịch
sử Trên hết, Người đã nhìn thấu và hiểu rõ sự đoàn kết một lòng một chí của nhân dân chứa đựng một sức mạnh khổng lồ và đó chính là vũ khí chiến đấu có sức công phá mạnh mẽ nhất, là vũ khí bất khả chiến bại trong cuộc kháng chiến đối đầu với Pháp – Nhật sắp tới Mặt trận Việt Minh đóng vai trò chiến lược trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Đó là cầu nối giữa Đảng và toàn dân; tư tưởng, chiến lược đấu tranh của Đảng được phổ biến tuyên truyền đến nhân dân qua mặt trận Việt Minh Điều này thể hiện sự đồng lòng, nhất trí từ trên xuống dưới, từ Đảng đến dân, sự thống nhất triệt để trong đường lối chiến đấu
Cũng có thắc mắc rằng Việt Nam lúc đấy có đủ sức lực để đánh đuổi được cả Pháp lẫn Nhật ra khỏi bờ cõi không? Đầu tiên, Đảng đã nhìn nhận tình hình thời cuộc và đưa ra nhận định là phe phát xít sẽ thua phe đồng minh Tiếp đó là nhìn nhận được sự căm thù của dân tộc đối với giặc, sự khổ cực vì bị đàn áp, bóc lột, biến sự thù hận ấy trở thành vũ khí muốn giải phóng bản thân khỏi ách đô hộ Đặt giải phóng dân tộc lên hàng đầu là sự cấp thiết đã mượn được sức mạnh nhỏ
bé của từng cá nhân, từng giai cấp gom góp đồng lòng tạo nên cái lớn mạnh để đánh bật được kẻ thù Đồng thời thành lập mặt trận Việt Minh, điều này thể hiện rằng cuộc chiến là của chính nhân dân Việt Nam, mỗi con người đều góp phần vào cuộc chiến ấy Nêu cao tinh thần giữ nước của mỗi cá nhân, để rồi tập trung lại nguồn lực mạnh mẽ đúng như lời dạy “đoàn kết là sức mạnh” Toàn dân đoàn kết, trên dưới đồng lòng dưới sự lãnh đạo Đảng đánh giặc điều này gọi là nhân hòa Bác nhìn thấy Pháp suy yếu trên tất cả các mặt trận, lợi dụng thời đó để kêu gọi vùng lên chống lại thực dân đây gọi là thiên thời Giặc cướp nước ta, chiến đấu trên mảnh đất quê hương mà đuổi quân thù đây là nắm được địa lợi cũng nắm được đại nghĩa Vậy thì một đất nước chiếm được cả thiên thời, địa lợi, nhân hòa lại có đại nghĩa trong tay giặc nào mà không đánh thắng
III – KẾT BÀI:
Việc xác định chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập mặt trận Việt Minh của Đảng là một bước đi vô cùng sáng suốt dẫn đến chiến thắng của cuộc Cách Mạng tháng Tám sau này