Tiết 105- Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ tiếp Trần Quốc Tuấn 3- Thái độ của TQT đối với tướng sĩ: -Câu văn có 2 vế song hành đối xứng câu văn biền ngẫu gắn bó khăng khịt bền chặt giữa chủ t
Trang 2Tiết 105- Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ ( tiếp)
( Trần Quốc Tuấn)
3- Thái độ của TQT đối với tướng sĩ:
-Câu văn có 2 vế song hành đối xứng ( câu văn biền ngẫu) gắn bó khăng khịt bền chặt giữa chủ tướng TQT và các nghĩa sĩ
* Mối quan hệ giữa Trần Quốc Tuấn với tướng sĩ là quan hệ chủ tớ phân minh, ân tình trọn vẹn:
- Quan hệ này đã có từ lâu, biểu hiện rõ rệt qua sự săn sóc
ân cần chu đáo của chủ soái với tướng sĩ: “ Các ngươi ở
cùng ta…cho áo”
- Là t/thần đồng cam cộng khổ: “ Lúc trận mạc…vui cười”
-> Đó là cách đối đãi đẹp trên 2 phương diện: vật chất và t/thần
Trang 3* Phê phán, trách móc đám tướng sĩ dưới quyền:
- Không biết nhục, k biết lo cho chủ và triều đình, k biết
căm tức hổ thẹn “ nhìn chủ nhục… k biết thẹn”
- Ham thú vui tầm thường: “ Lấy việc chọi gà làm vui…mê
tiếng hát”
-> Đó là lối sống cầu an hưởng lạc
* Hậu quả của lối sống cầu an hưởng lạc vô trách nhiệm:
- Không tạo ra đc khả năng đề kháng hữu hiệu khi giặc tới
- Mất hết sinh lực tâm lí đánh giặc “ cựa gà trống…giặc
điếc tai”
- Dẫn đến nước mất nhà tan, thân danh mai một, tiếng xấu
để đời “ chẳng những thái ấp… phỏng có đc k?”
Trang 4-> Nghệ thuật:
- Lập luận khéo léo chặt chẽ kết hợp lí lẽ và t/cảm, biện pháp NT lặp lại và tăng cấp
- Giọng văn khi thì ôn tồn, thống thiết, nghĩa nặng tình sâu, khi thì chì triết sâu cay, trách măng nghiêm túc, khi mỉa mai châm chọc, khi văn hỏi truy bực Đặc biệt là giọng khích tướng thể hiện ở những lời văn kích thích lòng tự trọng tướng sĩ thời Trần
- Lời văn giàu h/ảnh rất rành mạch, giàu cảm xúc sắc thái biểu hiện
=> Tác giả tỏ thái độ phê phán nghiêm khắc đối với những kẻ cầu an hưởng lạc, vô trách nhiệm, đồng thời thức tỉnh ở họ ý thức d.tộc, trách nhiệm của người dân trước họa xâm lăng
Trang 5
4- Lời kêu gọi tướng sĩ:
- Tác giả chỉ ra thái độ sống đúng đắn hiện thời cho tướng sĩ
+ Nêu cao tinh thần cảnh giác
+ Tích cực tập luyện quân sĩ, trau dồi binh thư để sẵn sàng chiến đấu và chiến thăng quân xâm lược
-> Đoạn văn lặp lại cấu trúc của đoạn trên, sử dụng điệp ngữ- tăng tiến
=> Trái ngược với viễn cảnh thê thảm, đau xót là viễn
cảnh huy hoàng vẻ vang
Trang 6- Kết cấu đoạn giống như kết cấu đoạn trên, chỉ thêm từ
“không”- như lời khẳng định vừa đanh thép vừa xoáy sâu vào tâm trí người nghe như là những kết luận hiển nhiên không thể khác
- TQT ra lệnh cho chiến sĩ học tập “ Binh thư yếu lược”
- TQT vạch ra 2 con đường: “sống- chết”, “vinh- nhục” đạo thần chủ hay kẻ nghịch thù để tướng sĩ thấy rõ chỉ có thể chọn 1
Trang 7III- Tổng kết:
1- Nghệ thuật:
- Lập luận khích lệ ý chí, lập công danh lòng tự trọng cá nhân, tự tôn dân tộc, căm thù giặc, tinh thần trung quân,
ái quốc, nghĩa tình cốt nhục
- Kết hợp hài hòa giữa yếu tố chính luận và yếu tố văn chương
- Nội dung tư tưởng, luận điểm, luận chứng chặt chẽ, lời văn gợi cảm
2- Nội dung:
Phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn của dt trong cuộc k/c chống ngoại xâm thể hiện qua lòng căm thù, ý chí quyết chiến thắng kẻ thù xâm lược
Trang 8IV-Luyện tập:
1 Dòng nào không đúng khi nói về lối sống của các tướng sĩ màTrần Quốc Tuấn phê phán trong bài hịch?
A Cầu an, hưởng lạc.
B Bàng quan, vô trách nhiệm.
C Ích kỉ
D Tham lam, hống hách D
D Học tập “Binh thư yếu lược”
A Phải đề cao cảnh giác với quân giặc
B Cần chăm chỉ tập luyện võ nghệ
2 Tác giả muốn khuyên nhủ tướng sĩ điều gì qua câu văn: “nên
nhớ câu “đặt mồi lửa dưới đống củi làm nguy cơ”, nên lấy điều
“kiềng canh nóng thổi rau nguội’ làm răn sợ”
C Quyết chiến, quyết thắng với kẻ thù
A
Trang 9IV-Luyện tập:
3 So sánh chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa hai thể văn: chiếu và hịch
*Giống nhau:
- Đều là thể văn nghị luận cổ, viết bằng văn xuôi, văn biền ngẫu, lập luận chặt chẽ
- Do vua biên soạn
*Khác nhau:
Chiếu Hịch
- Dùng để ban bố mệnh lệnh - Dùng để cổ động, thuyết
phục, kêu gọi đấu tranh
- Chỉ do vua viết - Có thể do tướng lĩnh hoặc
thủ lĩnh viết
Trang 10• Hiện nay, có nhiều bạn trẻ có tâm lí
chủ quan trong phòng chống dịch Covid-19, thờ ơ thiếu trách nhiệm với cộng đồng Hãy phỏng theo “ Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn, em hãy viết một đoạn hịch để khuyên các
bạn ấy
Trang 11- Nắm rõ tác giả, tác phẩm, thể hịch, học thuộc nội dung bài.
- Chuẩn bị bài cho tiết sau:
- Hành động nói, -Nước Đại Việt ta
nước trong giai đoạn dịch co vid- 19 đang diễn biến phức tạp hiện nay?