Vì văn bản tự sự thường dài, muốn nhớ được lâu, muốn ghi lại nội dung chính của chúng để sử dụng hoặc thông báo cho người khác biết thì phải tóm tắt văn bản tự sự... THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT
Trang 2TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
TIẾT 18
Trang 3I THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ:
- Tóm tắt văn bản tự sự là một yêu cầu
cần thiết trong cuộc sống và học tập Vì văn bản tự sự thường dài, muốn nhớ được lâu, muốn ghi lại nội dung chính của chúng để
sử dụng hoặc thông báo cho người khác biết thì phải tóm tắt văn bản tự sự.
Trang 4I THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ:
a) Ghi lại đầy đủ mọi chi tiết của văn bản tự sự.
b) Ghi lại một cách ngắn gọn, trung thành những nội dung chính của văn bản tự sự.
c) Kể lại một cách sáng tạo nội dung của văn bản tự sự.
d) Phân tích nội dung, ý nghĩa và giá trị của văn bản
tự sự
Trang 5I THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ:
Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (bao gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của văn bản đó.
Trang 6II CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
Đọc văn bản tóm tắt sau:
Vua Hùng thứ mười tám có một người con gái đẹp tên là
Mị Nương Nhà vua muốn kén một chàng rể xứng đáng Sơn Tinh và Thủy Tinh cùng đến một lúc cầu hôn Cả hai người đều có tài, vua Hùng không biết gả con cho ai, bèn ra điều kiện thách đố để dễ bề lựa chọn Sơn Tinh thắng cuộc, cưới
Mị Nương rồi đưa về núi Thủy Tinh tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng bị thua Từ đó hàng năm Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng đều thất bại.
Trang 7Văn bản được tóm tắt:
Vua Hùng thứ 18 có một nàng Công chúa đã đến tuổi lấy chồng, rất xinh đẹp tên là Mỵ Nương Vua mới ban truyền trong nhân gian tìm nhân tài kén làm phò mã Vua nước Tây Âu mang cau vàng trầu bạc đến dạm hỏi Vua Hùng bèn hỏi ý các Lạc Hầu Họ đáp: “Vua Tây Âu là người hung bạo, lại tuổi già, hình dạng xú quái, làm sao xứng với Mỵ Nương được” Vua y theo Lạc Hầu mà làm, vì thế mà Văn Lang và Tây Âu hiềm khích từ đó.
Sau có hai chàng trai đến xin hỏi cưới Cả hai đều rất tài giỏi Một là Sơn Tinh (Thần Núi Tản Viên – Thánh Tản), hai là Thủy Tinh (Thần Nước) Sơn Tinh chỉ tay đến đâu núi rừng mọc lên đến đấy, muông thú đầy đàn Thủy Tinh vẫy tay thì nước dâng lên cao, ba ba, thuồng luồng nổi đầy mặt nước.
Nhà vua không biết nên chọn ai, bèn quyết định chỉ gả Mỵ Nương cho người nào đến trước với sính lễ là một trăm ván cơm nếp, một trăm tệp bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi.
Hôm sau, trời vừa hửng sáng, Sơn Tinh đã đến trước cổng thành với tất cả lể vật cầu hôn công chúa Vua Hùng rất mừng bèn gả Mỵ Nương cho Sơn Tinh Thủy Tinh đến trễ, và ngỡ ngàng khi biết Mỵ Nương đã theo chồng là Sơn Tinh Thần lập tức đuổi theo và kêu binh tướng đánh Sơn Tinh để đòi lại Mỵ Nương.
Hai thần đánh nhau trời long đất lở Thủy Tinh làm phép dâng nước định dìm chết Sơn Tinh, Sơn Tinh làm phép cho núi dâng cao cản nước Thủy Tinh càng làm nước dâng cao, Sơn Tinh càng làm núi mình cao hơn Cuối cùng Thủy Tinh đánh không lại, chịu thua Từ đó, Sơn Tinh và Mỵ Nương sống vui vẻ bên nhau.
Tuy nhiên, hàng năm cứ vào khoảng tháng 7 âm lịch, Thủy Tinh lại nhớ đến thù xưa và dâng nước lên đánh Sơn Tinh.
Trang 8
II CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
- Độ dài của văn bản tóm tắt ngắn hơn nhiều so với độ dài của văn bản được tóm tắt.
- Số lượng và nhân vật, sự việc ít hơn (chỉ lựa chọn sự việc chính và nhân vật quan trọng).
- Văn bản tóm tắt không phải trích nguyên văn từ tác
phẩm Sơn Tinh, Thủy Tinh mà phải là lời của người tóm tắt.
Trang 9II CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
1 Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắt :
- Văn bản tóm tắt cần phản ánh trung thành nội dung của văn bản được tóm tắt.
- Đáp ứng đúng mục đích và yêu cầu cần tóm tắt.
- Đảm bảo tính hoàn chỉnh và tính cân đối.
Trang 10II CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
2.Các bước tóm tắt văn bản :
- Đọc kĩ tác phẩm được tóm tắt để nắm chắc nội dung
- Xác định nội dung chính cần tóm tắt: lựa chọn nhân vật quan trọng, những sự việc tiêu biểu.
- Sắp xếp nội dung chính theo một trật tự hợp lí.
- Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình.
Trang 11II CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
2.Các bước tóm tắt văn bản :
nhân vật quan trọng; bỏ hết các câu chữ thừa, các nhân vật, sự việc và chi tiết phụ của truyện.
Trang 12GHI NHỚ
- Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (bao gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của văn bản đó.
- Văn bản tóm tắt cần phản ánh trung thành nội dung của văn bản được tóm tắt.
- Muốn tóm tắt văn bản tự sự, cần đọc kĩ đề, hiểu đúng chủ đề văn bản, xác định nội dung chính cần tóm tắt, sắp xếp nội dung chính
ấy theo một trình tự hợp lí, sau đó viết thành văn bản tóm tắt.
Trang 13BÀI TẬP BỔ SUNG
Bài tập 1: Trong bốn văn bản : Tôi đi học ; Trong lòng
mẹ ; Tức nước vỡ bờ ; Lão Hạc văn bản nào là khó tóm tắt? Vì sao?
- “ Tôi đi học” và “Trong lòng mẹ” là hai văn bản tự
sự nhưng rất giàu chất thơ lại ít sự việc (truyện ngắn trữ tình), các tác giả chủ yếu tập trung miêu tả cảm giác nội tâm nhân vật nên rất khó tóm tắt.
Trang 14BÀI TẬP BỔ SUNG
2) Trong các văn bản đã học sau đây, văn bản nào không thể tóm tắt theo cách tóm tắt của một văn bản tự sự ?
2) Trong các văn bản đã học sau đây, văn bản nào không thể tóm tắt theo cách tóm tắt của một văn bản tự sự ?
A Thánh Gióng
A Thánh Gióng
B Lão Hạc
B Lão Hạc
C Ý nghĩa văn chương
D Thạch Sanh
D Thạch Sanh
Trang 15BÀI TẬP BỔ SUNG
3) Sắp xếp lại các bước tóm tắt văn bản tự sự sau đây theo một trình tự hợp lý?
A Xác định nội dung chính cần tóm tắt : lựa chọn những sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng.
B Sắp xếp các nhân vật chính theo một trật tự hợp lý.
C Đọc kỹ toàn bộ tác phẩm cần tóm tắt để nắm chắc nội dung của nó
D Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình.