Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi giáo viên

+ Địa lý: Những thông tin về môi trường trái đất địa hình bề mặt trái đất, các tầng khí quyển, các mỏ khoáng sản, báo động về môi trường ở đới ôn hoà… + Sinh học: Quang hợp, ý nghĩa của

Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên

1 Tên hồ sơ dạy học: Yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên

2 Mục tiêu dạy học

- Về kiến thức :

+ Nêu được thế nào là yêu và sống hòa hợp với thiên nhiên

+ Hiểu được vì sao phải yêu và sống hòa hợp với thiên nhiên

+ Nêu được một số biện pháp cần làm để bảo vệ thiên nhiên

- Về kỹ năng :

+ Biết nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và của người khác đối với thiên nhiên + Biết cách sống hòa hợp với thiên nhiên, thể hiện tình yêu đối với thiên nhiên

+ Biết bảo vệ thiên nhiên và tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận động mọi người bảo vệ thiên nhiên

- Về thái độ :

+ Yêu thiên nhiên, tích cực bảo vệ thiên nhiên

+ Biết phản đối những hành vi phá hoại thiên nhiên

+ Cần mô tả kiến thức, kĩ năng, thái độ của những môn học nào, bài học nào sẽ đạt được trong bài học này

- Để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra, HS cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn:

+ Ngữ văn: Cách viết một đoạn văn, bài văn, ca dao tục ngữ về đề tài thiên nhiên + Lịch sử: Sự tiến hoá của loài người, quá trình hình thành nhà nước

+ Địa lý: Những thông tin về môi trường trái đất (địa hình bề mặt trái đất, các tầng khí quyển, các mỏ khoáng sản, báo động về môi trường ở đới ôn hoà…)

+ Sinh học: Quang hợp, ý nghĩa của quá trình quang hợp đối với sự sống trên trái đất + Âm nhạc: Các bài hát về đề tài bảo vệ môi trường

+ Mĩ thuật: Vẽ tranh phong cảnh

+ Công nghệ: Trang trí cây xanh trong nhà ở

3 Đối tượng dạy học của bài học

Học sinh khối lớp 6: ngoan ngoãn, tích cực học tập, cần thời gian để thích ứng với cách học mới ở môi trường THCS

4 Ý nghĩa của bài học

- Thông qua bài học, học sinh sẽ thấy thiên nhiên thật tươi đẹp và cần thiết cho sự sống

của con người Từ đó bồi dưỡng tình cảm yêu thiên nhiên, quyết tâm bảo vệ thiên nhiên

- HS biết được một số thông tin về môi trường, mức độ ô nhiễm của các nước trên thế giới, của Việt Nam Tìm hiểu tình hình môi trường tại nơi trường mình trú đóng

- Biết tích hợp các kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề liên quan đến môi trường

- Hình thành cho HS khả năng sáng tạo khoa học

5 Thiết bị dạy học, học liệu

- Sách giáo khoa GDCD6, sách giáo viên GDCD6

- Tranh ảnh, thông tin, tình huống, video có nội dung liên quan tới đề tài môi trường

- Máy tính, màn hình, loa vi tính…

- Tranh vẽ của học sinh

- Bài thyết trình của nhóm bằng Powerpoint

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

TG

2

 Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

- GV cho HS nghe bài hát: “Em vẽ môi trường màu xanh”

“Em vẽ môi trường màu xanh

Chung quanh đầy những ánh nắng

Hàng cây xanh đường thẳng tấp

Ánh sáng trần ngập bình minh

Em vẽ môi trường quanh em màu xanh mỗi ngày tươi thắm

Và ta chung tay chăm sóc màu xanh bảo vệ môi trường…”

- GV: Hãy nói lên cảm nghĩ của em khi nghe bài hát trên ?

- HS: Trả lời tự do

- GV nhận xét, dẫn vào bài: Con người ta sinh sống được là nhờ có môi trường thiên nhiên, nhờ có bầu không khí trong lành, nguồn nước mát và sắc xanh kì diệu của rừng, của muôn ngàn cây lá Môi trường thiên nhiên có ảnh hưởng rất lớn tới

sự sống và sự phát triển của con người Chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn vấn đề này thông qua bài 7: “Yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên”

7

 Hoạt động 2: Khởi động

* Mục tiêu: HS tìm hiểu những cảnh đẹp thiên nhiên ở

nước ta Qua đó, bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên trong

lòng các em

* Phương pháp: Làm việc nhóm, phát vấn

GV:

- Phân công bốn tổ chuẩn bị bốn

bức tranh (tự vẽ hoặc sưu tầm)

về cảnh đẹp Tam Đảo

- Mời 1 đến 2 HS đọc phần

truyện đọc SGK/16, 17: “Một

ngày chủ nhật bổ ích”

- Mời lần lượt đại diện từng tổ

lên thuyết trình về bức tranh của

mình

- Nhận xét, bổ sung ý kiến

* Mở rộng

HS:

- Xung phong đọc phần truyện đọc SGK

- Các tổ chuẩn bị tranh theo sự phân công của GV

- Cử đại diện lên thuyết trình về bức tranh của tổ mình

- Tham gia trả lời các câu hỏi phát vấn của

I Truyện đọc

“Một ngày chủ nhật

bổ ích”

- Phát vấn học sinh theo câu hỏi

gợi ý:

a Kể thêm các địa danh khác

của đất nước

- GV cho HS xem một số hình

ảnh minh hoạ về các cảnh đẹp

khác của đất nước

b Cảm xúc, suy nghĩ của em

trước vẻ đẹp của thiên nhiên?

GV

- Ghi chú lại các nội dung quan trọng

* Gợi ý

 Địa danh Tam Đảo

- Tam Đảo là một dãy núi đá ở vùng Đông Bắc Việt Nam nằm trên địa bàn ba tỉnh Vĩnh Phúc, Thái Nguyên và Tuyên Quang Gọi là Tam Đảo, vì ở đây có ba ngọn núi cao nhô lên trên biển mây, đó là Thạch Bàn, Thiên Thị và Máng Chỉ

- Cảnh đẹp Tam Đảo: đồng ruộng xanh ngắt màu xanh, tia nắng vàng, mặt trời rực rỡ, vùng đất xanh mướt khoai,mây trắng như khói Tam Đảo hùng vĩ mờ trong sương

“Về đây Tam Đảo với em

Ta leo dốc núi, ta len mây trời

Khói sương huyền ảo chơi vơi

“Đà Lạt xứ Bắc” tuyệt vời đó anh…”

(Trích “Có về Tam Đảo với em” của tác giả Trần Trọng Tâm)

a Các địa danh khác: Vịnh Hạ Long, Sa pa, Tháp Chàm Nha Trang, Đà Lạt, rừng Cúc Phương,…

b Thiên nhiên gần gũi với cuộc sống của con người, là nơi mình sinh ra và lớn lên

* GV tổng hợp và chuyển ý:

Mẹ thiên nhiên thật tuyệt vời, người đã ban cho con người biết bao nhiêu điều diệu kì, ấp ủ sự sống của con người hết ngày này đến ngày khác, trải qua hàng nghìn thế kỉ cũng không bao giờ thay đổi Vì vậy chúng ta cần bảo vệ môi trường Để biết được tầm quan trọng cũng như ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường chúng ta sẽ bước sang phần II./ Nội dung bài học

22

 Hoạt động 3: Hình thành kiến thức mới

*Mục tiêu: Giúp HS biết được thế nào là môi trường tự

nhiên, môi trường tự nhiên bao gồm những gì, ý nghĩa của môi trường tự nhiên đối với cuộc sống con người Từ

đó HS xác định được trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường tự nhiên

*Phương pháp: trực quan, vấn đáp, thảo luận nhóm

GV:

- GV cho HS xem các hình

HS:

- Theo dõi hình ảnh mà

ảnh liên quan đến bài học

như: thiên nhiên tươi đẹp,

ô nhiễm môi trường, hành

động của mọi người để cứu

hành tinh khi nó đang nóng

dần lên

- Từ những hình ảnh được

xem GV đặt ra 4 vấn đề để

HS thảo luận

* Vấn đề thảo luận:

a Thiên nhiên là gì? Ý

nghĩa của thiên nhiên đối

với cuộc sống con người?

b Tình hình của môi

trường tự nhiên hiện nay

như thế nào?

c Môi trường tự nhiên

xung quanh trường học của

em ra sao?

d Xác định trách nhiệm

của con người trong việc

bảo vệ môi trường tự

nhiên

- GV tổ chức cho HS thảo

luận nhóm

- Chia lớp thành 4 tổ

- Yêu cầu mỗi nhóm cử 1

thư kí ghi biên bản, nhóm

trưởng trình bày ý kiến của

nhóm trước lớp

- GV hướng dẫn cả lớp bổ

sung ý kiến

- GV tổng kết và rút ra nội

dung bài học

GV cung cấp

- Tiến hành chia tổ

- Ghi lại vấn đề thảo luận

mà GV phân công

+ Tổ 1: Thảo luận vấn đề

a

+ Tổ 2: Thảo luận vấn đề

b

+ Tổ 3: Thảo luận vấn đề

c

+ Tổ 4: Thảo luận vấn đề

d

- Mỗi tổ cử 1 thư kí ghi biên bản, nhóm trưởng trình bày ý kiến của nhóm trước lớp

- Tổ chức thảo luận nhóm theo sự hướng dẫn của

GV

- Đại diện mỗi nhóm lên trình bày kết quả thảo luận

- Nhận xét, bổi sung ý kiến

- Ghi bài, ghi chú lại

những thông tin cần thiết

* Gợi ý

a Thiên nhiên là gì? Ý nghĩa của thiên nhiên đối với

cuộc sống con người?

 Môi trường tự nhiên là do thiên nhiên tạo ra cho con

người như không khí, bầu trời, rừng, nước, động vật,

thực vật…Con người sống và tồn tại không thể tách rời

khỏi môi trường tự nhiên

 Ý nghĩa của thiên nhiên đối với cuộc sống con người

- Môi trường tự nhiên cần thiết cho sự tồn tại của con

người

+ Cây xanh nhờ có quá trình quang hợp, cung cấp khí oxi

cho con người hô hấp, duy trì sự sống trên trái đất

=> Quang hợp là quá trình lá cây nhờ có chất diệp lục, sử

II Nội dung bài học:

a) Thiên nhiên bao gồm: không khí, bầu

trời, sông suối, rừng cây, đồi núi, động vật, thực vật, …

b) Ý nghĩa:

Thiên nhiên rất cần thiết cho cuộc sống

dụng năng lượng ánh sáng mặt trời, nước, khí cacbonic

(CO2) , chế tạo ra tinh bột, các chất hữu cơ cần thiết cho

cây và nhả khí ôxi (O2)

+ Thiên nhiên cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu (dầu mỏ,

khí đốt, than…), lương thực, thực phẩm (ngô, khoai,

sắn…), dược phẩm (Cây thuốc nam), cảnh đẹp phụ vụ

cho nhu cầu của con người

+ Môi trường tự nhiên là không gian sống của con người

và sinh vật

+ Môi trường là nơi cung cấp các nhu cầu về tài nguyên

cho con người như đất, đá, tài nguyên khoáng sản, tài

nguyên sinh vật Cung cấp nguồn năng lượng sạch như

năng lượng mặt trời, gió, nước…

+ Môi trường là nơi chứa đựng, đồng hóa các chất thải

của con người trong quá trình sử dụng các tài nguyên Tuy

nhiên chức năng này là có giới hạn Nếu con người vượt

quá giới hạn thì sẽ gây ra mất cân bằng sinh thái và ô

nhiễm môi trường

- Môi trường tự nhiên gắn liền với sự phát triển của loài

người

+ Lịch sử đã chứng minh, trong suốt quá trình tiến hoá, để

thích nghi và chinh phục được thiên nhiên con người

không ngừng phát triển (Dẫn chứng: Đi bằng hai chân

nhờ vươn lên cao hái quả, chế tạo công cụ bằng đá, kim

loại khai thác được trong môi trường tự nhiên, hợp sức lại

để chống thiên tai là một trong những nguyên nhân nhà

nước ra đời…)

+ Con người vừa là sản phẩm vừa là chủ thể của tài

nguyên và môi trường Vì con người tồn tại được là cần có

các tài nguyên của môi trường cung cấp; bên cạnh đó con

người trong hoạt động của mình có tác động mạnh mẽ trở

lại và làm thay đổi môi trường

b Tình hình môi trường tự nhiên hiện nay như thế

nào?

=> Đang bị ô nhiễm: ô nhiễm đất, nước, không khí, âm

thanh, ánh sáng

- Dẫn chứng: những dòng sông chết, những ngọn đồi trọc,

những mảnh đất đang bị sa mạc hóa…

- Nguyên nhân: Con người đã tác động quá nhiều đến môi

trường, khai thác đến mức cạn kiệt nguồn tài nguyên, thải

ra nhiều chất độc làm cho môi trường không có khả năng

tự phân hủy Những nhà máy đang ngày đêm thải khói bụi

vào không khí…

- Hậu quả: Thủng tầng ô zôn, trái đất nóng dần lên, khí

hậu ngày càng trở nên khắc nghiệt và khó dự báo hơn,

mưa bão, lũ quét thất thường, suy thoái đất, nước, suy

giảm nguồn tài nguyên rừng, bệnh tật và đói kém

* Mở rộng:

c Môi trường tự nhiên xung quanh trường học của em

của con người

ra sao?

- Trường mới khang trang, sạch đẹp

- Điều kiện tự nhiên thuận lợi để trồng cây xanh (Cây điệp

vàng mới đem về trồng hai tháng đã bén rễ, thay lá và bắt

đầu có những bông hoa đầu tiên)

- Xung quanh ngôi trường, thiên nhiên tươi đẹp (dòng

sông với những bông hoa lục bình tím biếc , hồ sen thơ

mộng, những hàng chuối mọc bên bờ hồ chi chít những

quả non, chiều chiều những đàn cò trắng hối hả bay về

tổ…)

- Tuy nhiên thiên nhiên khu vực quanh trường này đang bị

tàn phá dần vì tốc độ đô thị hoá nhanh (Khói bụi từ những

công trình xây dựng, nhà máy làm bún ở bên kia sông

thường xuyên thải một lượng lớn khí thải đen ngòm ra

môi trường, dòng sông bị ô nhiễm nặng vì rác thải sinh

hoạt, chất thải công nghiệp, gây mùi hôi thối ảnh hưởng

đến cuộc sống của người dân quanh vùng…)

d Xác định trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ

môi trường tự nhiên

- Con người phải yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên

nhiên, thực hiện tốt những việc, thiết thực và cụ thể như:

+ Tiết kiệm điện, nước ở cơ quan cũng như ở nhà, tiết

kiệm mọi lúc, mọi nơi Khuyến khích mọi người sử dụng

những bóng đèn tiết kiệm năng lượng, tắt điện vào giờ trái

đất, tắt điện, quạt khi rời khỏi cơ quan, tránh để nước rò

rỉ…

+ Đối với rác thải: Hạn chế sử dụng túi nilon Ở nhà nên

phân loại rác, đối với những rác thải như chai nhựa, giấy,

túi nilon gom lại bán phế liệu để tái sử dụng, tiết kiệm

được nguồn tài nguyên Ở cơ quan, nên tiết kiệm giấy, đọc

kỹ văn bản trước khi in, tận dụng giấy một mặt… Ở

những nơi công cộng, không nên tiện tay vứt rác bừa bãi

ra ngoài đường, phải tìm nơi có thùng rác để vứt, khi đi

chơi, picnic, nên thu dọn rác sạch sẽ, gọn gàng và vứt

đúng nơi quy định Tránh vứt rác xuống dòng sông, lòng

đường, hè phố

+ Đối với cây xanh: Không bẻ cành, ngắt phá cây xanh,

trồng và chăm sóc cây xanh ở nhà cũng như cơ quan, lên

án, phê phán những trường hợp không biết giữ gìn và bảo

vệ cây xanh nơi công cộng

+ Hạn chế đi xe máy khi không cần thiết…

+ Đối với môi trường nước: Không vứt rác, xác chết động

vật xuống dòng sông, ao hồ, bờ biển…

* Liên hệ giáo dục tư tưởng

Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta

Chính phủ đã ban hành hàng loạt các văn bản pháp luật về

bảo vệ môi trường nhằm xử lý, răn đe những tổ chức, cá

nhân có hành vi làm tổn hại đến môi trường, rồi các công

nghệ xử lý rác thải, phát minh khoa học ra đời nhằm giảm

c) Trách nhiệm:

- Có ý thức bảo vệ thiên nhiên, sống gần gũi và hoà hợp với thiên nhiên

- Tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận động mọi người

bảo vệ thiên nhiên

thiểu những tác động đến môi trường Vậy còn bạn, có bao giờ bạn đã tự hỏi “mình đã làm gì để bảo vệ môi trường và chống biến đổi khí hậu chưa?” Hãy hành động

vì môi trường, thực hiện lời dạy của Bác:

“Mùa xuân là tết trồng cây,

làm cho đất nước càng ngày càng xuân”

6

 Hoạt động 4: Thực hành, ứng dụng

* Mục tiêu: Giúp HS hiểu và vận dụng được kiến thức,

làm được một sản phẩm ứng dụng từ thiên nhiên

* Phương pháp: Thực hành

- Tên sản phẩm thực hiện: “ Chậu cây trang trí”

- Công dụng: trang trí bàn học, phòng học, lớp học …

- Ý nghĩa: Tạo hứng thú học tập, giúp HS gần gũi và yêu mến thiên nhiên, hình thành ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường

- Chuẩn bị:

+ Giống cây (những loại cây, hoa lá dễ sống, dễ chăm sóc như cây lưỡi mèo, xương rồng, lan rừng, trầu bà, môn kiểng…)

+ Đất trồng : đảm bảo dinh dưỡng, độ ẩm cho cây phát triển

+ Chậu cây : Hướng HS sử dụng các loại chậu nhỏ bằng sành, sứ thân thiện với môi trường hoặc tái chế lại từ những vật dụng bỏ đi

+ Các dụng cụ trồng và trang trí chậu cây

- Tổ chức thực hành

+ Thực hành theo tổ, mỗi tổ từ 1 đến 2 sản phẩm

+ Thực hành tại lớp hoặc thực hiện ở nhà rồi mang lên trường để kiểm tra, đánh giá

+ GV cho HS xem những chậu hoa mẫu để các em có ý tưởng thực hiện

+ GV hướng dẫn học sinh thực hiện

+ Đánh giá mức độ hoàn thiện sản phẩm

2

 Hoạt động 5: Hoạt động bổ sung

1/ GV: Điều quan trọng nhất các em học được hôm nay là gì? Thắc mắc sau tiết học?

2/ Hường dẫn về nhà

- Học nội dung bài học

- Viết một bài văn ngắn kể về việc làm bảo vệ môi trường của bản thân em hoặc làm một sản phẩm, mô hình hướng đến việc bảo vệ môi trường

- Chuẩn bị bài 8: “Sống chan hoà với mọi người”

- Sưu tầm các câu truyện cảm động về tình người trong cuộc sống

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

- Đánh giá nhận thức qua bài viết của học sinh: “Viết một bài văn ngắn kể về việc làm bảo vệ môi trường của bản thân em.”

- Làm sản phẩm thu hoạch: Chậu cây xanh, sản phẩm tái chế từ rác thải, mô hình hồ lọc nước…

8 Các sản phẩm của học sinh

- Tranh ảnh HS vẽ hoặc sưu tầm được về Tam Đảo, về một cảnh đẹp nào đó của đất nước

- Bộ hình về thiên nhiên nơi trường trú đóng

- Sản phẩm từ vật dụng tái chế để bảo vệ môi trường

- Chậu cây xanh để trang trí phòng, bàn học tập và làm việc

- Bài viết thu hoạch : “Viết một bài văn ngắn kể về việc làm bảo vệ môi trường của bản thân em”

- Mô hình hồ lọc nước biến nước sông thành nước sạch…