là ngôi trường nằm trên địa bàn vùng núi, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, gia đình cũng chưa quan tâm nhiều đến việc học của các em cho nên chữ viết của học sinh cũng chư
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến ngành GD&ĐT
Tôi tên là:
Số
TT Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác
Chức danh
Trình độ CM
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến
Giáo
Là tác giả đề nghị công nhận sáng kiến: tài “Một số biện pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 2”
1. Chủ đầu tư tạo ra giải pháp: Trường Tiểu học ………
2. Lĩnh vực áp dụng giải pháp: Giáo dục tiểu học
Học sinh khối 2 trường
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Lý do chọn đề tài.
Trang 2Chúng ta biết rằng chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc tiểu học, học sinh phải dùng chữ viết để học tập và giao tiếp Nếu học sinh viết đúng, đẹp, rõ ràng, đảm bảo tốc độ quy định thì học sinh có điều kiện để ghi chép bài học tốt, nhờ vậy mà kết quả học tập tốt hơn, ngược lại viết xấu sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của các em
Trường TH là ngôi trường nằm trên địa bàn vùng núi, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, gia đình cũng chưa quan tâm nhiều đến việc học của các em cho nên chữ viết của học sinh cũng chưa được đẹp Bên cạnh đó đặc điểm học sinh lớp 3 là lứa tuổi mới bước lên từ lớp 2, đa số các em chưa biết cách trình bày vở, khả năng viết chữ của các em còn chậm và mắc rất nhiều lỗi chính tả, viết chữ chưa đúng, chưa đẹp Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung Là một giáo viên tiểu học, tôi nhận thấy tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt Rèn luyện chữ viết cho học sinh tiểu học là vô cùng quan trọng và cấp thiết bởi chữ viết của học sinh, đặc biệt là của học sinh cấp tiểu học đặt nền móng cơ bản cho toàn bộ quá trình học tập, rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: tinh thần kỷ luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ Việc rèn luyện kĩ năng viết chữ cho học sinh, nhất là học sinh tiểu học lại càng quan trọng hơn Vì thế
tôi xin chia sẻ “Một số biện pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 2 ”.
3.2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài.
+ Mục tiêu:
- Về kiến thức: Củng cố, hoàn thiện biểu tượng về các chữ cái viết thường, chữ số, nắm vững quy trình viết chữ cái, chữ số Yêu cầu cơ bản ở
Trang 3lớp 3là học sinh nắm được hình dáng và viết đúng các chữ viết hoa, đồng thời nâng cao kĩ năng viết liền mạch giữa các chữ cái viết thường với nhau và giữa chữ viết hoa với chữ viết thường
- Về kĩ năng: Viết đúng mẫu chữ cái viết hoa, thể hiện rõ đặc điểm thống nhất ở cơ bản trong từng nhóm chữ viết hoa Kĩ thuật viết liền mạch ở giữa các chữ cái được thể hiện rõ, đều Học sinh biết điều chỉnh về khoảng cách khi viết các chữ cái đứng sau chữ viết hoa không có nét móc
+ Nhiệm vụ:
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng và các giải pháp vai trò của giáo viên chủ nhiệm trực tiếp đứng lớp dạy để giúp cho học sinh lớp 2 nâng cao chất lượng phần viết
3.3 Cơ sở lý luận:
Chữ viết là sáng tạo kỳ diệu của con người Sự xuất hiện của chữ viết đánh dấu một giai đoạn phát triển về chất của một ngôn ngữ Chữ viết ra đời góp phần ổn định hóa ngôn ngữ âm thanh, mở rộng phạm vi hoạt động ngôn ngữ từ nghe, nói sang đọc, viết Chữ viết chắp cánh cho chúng ta vượt qua mọi hạn chế về thời gian, không gian cũng như mọi hạn chế khác nảy sinh trong giao tiếp
Biết đọc, biết viết thì cả một thế giới rộng lớn mênh mông mở ra trước mắt các em Dạy các em viết chữ là chúng ta đã trao cho các em chìa khoá
để mở ra những cánh cửa tri thức bước vào tương lai Chữ viết là công cụ
để các em vận dụng suốt đời Vì vậy, dạy chữ chính là dạy người
Như chúng ta đã biết, viết đúng mẫu, rõ ràng, tốc độ nhanh giúp học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn
Trang 4Viết xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng học tập Vì vậy dạy học sinh viết đúng, viết đẹp là rèn luyện cho các em những phẩm chất đạo đức tốt như: tính kỉ luật, tính cẩn thận, óc thẩm mỹ và sáng tạo như
cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: “Chữ viết là biểu hiện của nết
người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc bài vở của mình”.
Các vấn đề về chữ viết và dạy chữ viết là một trong những nội dung
giáo dục được cả xã hội quan tâm, lo lắng Người xưa đã nói: “Nét chữ
-nết người” là hàm hai ý sau: Thứ nhất, nét chữ thể hiện tính cách con
người; thứ hai, thông qua rèn luyện chữ viết mà giáo dục nhân cách con người Chính vì thế mà nhiều thế hệ thầy giáo, cô giáo đã trăn trở, góp nhiều công sức cải tiến kiểu chữ, nội dung cũng như phương pháp dạy chữ Qua nghiên cứu, tôi nhận thấy, trong những năm gần đây, chữ viết của học sinh vẫn còn nhiều hạn chế như viết sai, viết xấu và viết rất chậm, chữ viết mất nét, nghiêng ngả Học sinh viết chưa đúng độ cao, độ rộng của từng con chữ; khoảng cách giữa các chữ chưa đều, cỡ chữ chưa chuẩn, chữ quá to hoặc quá bé, Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập Tiếng Việt nói riêng, học các môn học khác nói chung
Đặc biệt là học sinh lớp 2, các em còn nhỏ, tâm sinh lý chưa hoàn thiện, nhận thức không đồng đều, khả năng ghi nhớ chưa cao Quan trọng hơn cả là việc giáo dục cho các em những phẩm chất Đạo đức tốt như: Tính cẩn thận, tính kỷ luật và khiếu thẩm mỹ chưa được quan tâm đúng mức Điều này có liên quan đến việc dạy tập viết cho học sinh Tiểu học Mặt khác, từ môi trường hoạt động vui chơi là chính chuyển sang môi trường
Trang 5chủ yếu là hoạt động học tập, các em phải đọc, phải viết nhiều hơn, gây mỏi tay, mỏi mắt…dẫn đến tình trạng uể oải, nản trí, ngại viết
Hơn nữa, trong những năm gần đây, nội dung, chương trình giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng có nhiều thay đổi Đi kèm với sự thay đổi đó là các quy trình dạy, tài liệu dạy và học thay đổi Đó chính là điều mà tôi băn khoăn và trăn trở khi dạy tập viết cho các em Là một giáo viên dạy lớp 2, tôi luôn tự đặt cho mình những câu hỏi: Làm thế nào để những đôi bàn tay còn vụng về, lóng ngóng của các em có thể viết được những dòng chữ đều, đẹp? Bằng cách nào để các em có thể viết đúng, viết đẹp được?
Chính vì những lý do trên mà tôi mạnh dạn dưa ra suy nghĩ của mình
về việc: “Rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh lớp 2 ” Mong rằng qua sáng
kiến này, giáo viên có thể áp dụng để chất lượng dạy học môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 2 sẽ ngày càng được nâng cao hơn
3.4 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
* Thuận lợi
- Cơ sở vật chất nhà trường đảm bảo cho quá trình dạy học Tập viết: Bảng có kẻ ô li, mỗi giáo viên tiểu học đều được trang bị bộ chữ dạy Tập viết Bàn ghế, ánh sáng phòng học đảm bảo yêu cầu
- Nhiều giáo viên có chuyên môn, năng lực dạy học tốt, viết chữ đẹp và nắm rõ các phương pháp dạy học cũng như tiến trình dạy học các môn nói chung và phân môn Tập viết nói riêng Trường TH……… những năm gần đây thường xuyên tổ chức cuộc thi “Viết chữ đẹp” cho giáo viên
Trang 6và học sinh nhằm khuyến khích các thầy cô giáo và các em luôn tự trau dồi và học hỏi các cách viết chữ đẹp để ứng dụng vào bài học
- Hàng ngày, các em đều được luyện chữ trên bảng con, bảng lớp, vở ô
ly, vở tập viết… Nội dung các bài tập viết rõ ràng, phù hợp và cụ thể
* Khó khăn
- Do học sinh chưa nắm chắc các nét cơ bản và cấu tạo các chữ, quy trình viết chữ cái, quy trình nối các nét trong chữ cái, nối các chữ cái trong chữ ghi tiếng nên chữ viết mới sai độ cao, độ rộng, các nét rời rạc, không đều Các nét chữ còn cứng, chưa có sự mềm mại
- Do đặc thù tâm sinh lí lứa tuổi, các em ở các lớp đầu cấp chóng nhớ nhưng mau quên, mới đầu năm học các em chưa quen nề nếp, nếu không luyện tập nhiều thì sẽ ảnh hưởng nhiều đến chữ viết
- Một số em học sinh có tư thế ngồi viết và cách cầm bút sai: các em ngồi cúi mặt vào sát vở, có học sinh ngồi vai thấp vai cao, rất nhiều học sinh cầm bút không đúng cách gây khó khăn trong quá trình viết, viết chậm, chữ viết không đẹp
- Vở tập viết của các em giấy quá mỏng nên khi viết chữ hay bị nhòe mực, dùng viết quá nhạt hoặc không đều màu…
- Chất lượng cuộc thi trưng bày Vở sạch – Chữ đẹp các lớp đều không đạt, chứng tỏ số lượng các em viết chữ đẹp còn ít
- Do một số phụ huynh chưa coi trọng việc tập viết, chưa xem việc viết chữ đẹp cũng là một phương pháp hình thành các đức tính cho học sinh để phối hợp giáo dục
Trang 7* Nguyên nhân
- Đối với giáo viên: Có những giáo viên còn viết theo thói quen của
mình, chưa đúng mẫu chữ Việc chuẩn bị cho một giờ dạy Tập viết đôi khi chưa kỹ càng, chu đáo Trong môn Tiếng Việt, chưa thực sự coi trọng phân môn Tập viết như các môn khác Vì thế, chưa tạo được sự hứng thú cho các
em khi dạy và học phân môn này
- Đối với phụ huynh: Nhiều phụ huynh chưa đầu tư nhiều thời gian
quan tâm đến việc học của con cũng như phối hợp với nhà trường và giáo viên trong việc hướng dẫn trẻ tự học Nhiều phụ huynh cho rằng các em chỉ cần viết đúng chính tả là được rồi hay là chỉ cần đọc thông viết thạo là được
- Đối với học sinh: Ở lớp 2 các em còn phải viết cả câu ứng dụng theo
nội dung từng bài Điều đó rất mới mẻ và cũng rất khó khăn cho các em nên trong các tiết Tập viết đầu năm giáo viên thì rất vất vả Khả năng tập trung chú ý của các em trong giờ tập viết chưa cao, các em hầu như viết ngoáy cho xong Ngoài ra không có môi trường cho các em giao lưu, học hỏi nên các em hầu như còn xa lạ với việc rèn chữ đẹp
Nhiều em do thói quen cầm bút sai nên chóng mỏi tay và khó điều khiển bút theo mong muốn nên tốc độ viết của các em chẳng những chậm mà còn không đẹp, không đúng
3.5 Các biện pháp thực hiện.
* Biện pháp 1: Giáo viên nắm vững kiến thức của phân môn tập viết, viết đúng mẫu chữ quy định:
Trang 8- Với những học sinh viết sai mẫu chữ, nét chữ còn rung, chữ chưa thẳng, thiếu nét… tôi cho các em tập viết lại các nét cơ bản đã học Những chữ viết đều được tạo thành bởi các nét cơ bản này Vì vậy luyện viết những nét cơ bản rất quan trọng giúp các em viết đúng, viết đẹp
- Một số chữ cái được viết với độ cao 1 ô li: o, ô, ơ, a, ă, â, u, ư, i, c, e, ê, n, m
- Chữ cái được viết với độ cao 1,5 ô li: t
- Các chữ cái được viết với độ cao 2 ô li: d, đ, q, p
- Một số chữ cái được viết với độ cao 2,5 ô li: b, l, h, k, g, y
- Hai chữ cái được viết với độ cao 1,25 ô li: r, s
- Các dấu thanh được viết trong phạm vi 1 ô vuông có cạnh 0,5 ô li, đặt
ở giữa ghi âm chính
- Mẫu chữ cái viết hoa được viết với độ cao 2,5 ô li, riêng 2 chữ cái được viết với độ cao 4 ô li là: Y, G
- Mẫu chữ số được viết với độ cao 2 ô li
Ngoài ra chữ viết giáo viên còn phải viết đúng ô li, viết đẹp để học sinh bắt chước, tập viết theo và nhắc nhở thường xuyên các độ cao của con chữ trong từng giờ học chính tả, tập viết…
* Biện pháp 2: Giáo viên phân loại chữ viết theo nhóm cho học sinh nắm rõ
Để thuận tiện cho công việc giảng dạy và học sinh dễ dàng hơn trong lúc tập viết, tôi đã phân loại chữ cái theo các nhóm chữ có nét tương đồng sau:
Trang 9* Chữ thường có thể chia làm 4 nhóm
- Nhóm 1: nét móc: i, t, ư, n, m, p
- Nhóm 2: nét thắt: r, s, v
- Nhóm 3: nét cong: o, ô, ơ, a, ă, â, d, đ, q, c, e, ê, x
- Nhóm 4: nét khuyết: l, b, h, k, g, y
Cần chú ý khi dạy các chữ thường là phân tích kĩ chữ đầu tiên của nhóm Dựa vào nét chữ đồng dạng với đầu nhóm, giáo viên cho học sinh tự rèn các chữ còn lại chú ý nhắc học sinh rèn kĩ các nét cơ bản
* Chữ hoa: Dựa và các nét chữ đồng dạng ta chia chữ cái viết hoa thành các nhóm như sau:
- Nhóm 1: A, Ă, Â, N, M;
- Nhóm 2: P, B, R, D, D;
- Nhóm 3: C, G, S, L, E, Ê, T;
- Nhóm 4: I, K, V, H;
- Nhóm 5: O, Ô, Ơ, Q;
- Nhóm 6: U, Ư, Y, X
Tương tự khi dạy chữ viết hoa, chúng ta cũng cần chú ý cho học sinh phân tích kĩ chữ đầu tiên của nhóm, tập viết thật kĩ chữ đầu tiên của nhóm cho thật đẹp, từ đó học sinh có thể dễ dàng phân tích và tự rèn các chữ còn lại
Trang 10Việc chia nhóm như vậy giúp học sinh so sánh được cách viết các con chữ, tìm ra điểm giống nhau và khác nhau, độ cao, … Từ đó học sinh nắm chắc cách viết và các em sẽ viết được chuẩn hơn
Vì vậy tôi thường cho các em luyện thêm cách viết trong các tiết học Khi học sinh viết các con chữ đúng mẫu, thì việc hướng dẫn các em viết nối nét cũng rất quan trọng Học sinh biết cách nối nét thì bài viết mới rõ ràng và đẹp hơn, mới đảm bảo tốc độ viết ở những lớp trên
* Biện pháp 3: Quy định về loại vở và đồ dùng học tập có liên quan đến phân môn tập viết
- Vở: Chọn loại vở 5 ô li, có kẻ ngang và kẻ dọc rõ ràng Loại giấy phải trắng, dày
- Tấm lót giữ vở: Để khi viết, vở luôn được giữ sạch sẽ không quăn góc, rách bìa
- Bút mực: Học sinh nên dùng loại bút kim Zero màu xanh, mực viết rõ ràng hoặc bút xóa được nhưng phải đều màu mực, không nhạt quá hoặc bút mực có nét thanh nét đậm
- Bảng con: Chọn loại bảng kẻ 4 ô li có các dòng kẻ rõ ràng, bề mặt bảng có độ nhám vừa phải để học sinh dễ dàng viết phấn và xóa bảng
- Phấn: Chọn loại phấn không bụi an toàn cho các em
- Khăn lau: Một cái khăn dùng lau bảng con, một cái khăn dùng để lau mồ hôi tay trong lúc viết
* Biện pháp 4: Dạy học sinh có tư thế ngồi viết và cách cầm bút đúng
Trang 11Giáo viên cần hướng dẫn, nhắc lại luyện cho học sinh có tư thế ngồi viết đúng, ôn lại tư thế ngồi viết và cầm bút đã học ở lớp 1 Để các em tránh được một số bệnh học đường trong trường học như: Bệnh cong vẹo cột sống, bệnh cận thị,…
Mỗi tiết học, trước khi viết bài hay trong khi viết tôi yêu cầu cả lớp nhắc lại tư thế ngồi viết, tư thế cầm bút để các em nhớ chỉnh lại tư thế ngồi và cầm bút cho đúng
* Biện pháp 5: Thường xuyên chấm và nhận xét bài viết của học sinh, tạo sự gần gũi, thân thiện giữa cô và trò
Giáo viên phải thực sự gương mẫu trong việc rèn chữ viết thể hiện qua cách trình bày bảng, lời nhận xét trong vở, sổ liên lạc học sinh Giáo viên viết như thế nào thì học sinh viết như thế đó Chính vì vậy, người giáo viên phải có đức tính kiên trì, tận tình Sự nhiệt tâm chu đáo của giáo viên là một trong những yếu tố đảm bảo sự thành công của giờ dạy Tập viết
Trong quá trình học sinh viết tôi thường đi quan sát từng em để hướng dẫn các em có cách viết đúng
- Đối với một số học sinh viết chưa đúng: Tôi cầm tay, hướng dẫn kĩ
để các em viết đúng
- Đối với những học sinh viết đúng, đẹp: Tôi tuyên dương và khen trước lớp, cho cả lớp xem bài các em
- Tôi viết nhận xét vào vở khi cần thiết dùng lời ngắn gọn, dễ hiểu nhưng vẫn đảm bảo tính động viên, khích lệ học sinh
Ví dụ:
