Giang ph ponooipinvxao ec Bai 15: HOA TRI VA SO OXI HOA A - MUC TIEU 1/ KIEN THUC : Học sinh biết : Hoá trị của một nguyên tố trong hợp chất ion , trong hợp chất cộng hoá trị và số ox
Trang 1
TUAW ¢ weseceuswesenees
Tiết : 25
Ngày soạn:
NGBY CSV! Giang ph ponooipinvxao
ec)
Bai 15: HOA TRI VA SO OXI HOA
A - MUC TIEU
1/ KIEN THUC :
Học sinh biết : Hoá trị của một nguyên tố trong hợp chất ion , trong hợp chất cộng hoá trị và số oxi hoá
2/ KỸ NĂNG :
Học sinh vận dụng : Xác định đúng điện hoá trị, cộng hoá trị và số oxi hoá
B - CHUAN BI
Thầy : Bảng tuần hoàn khổ lớn Trò : Tham khảo trước bài ở nhà
Ôn tập về Liên kết ion và liên kết cộng hoá trị Câu hỏi kiếm tra bài cũ
Cau hoi: Hay kế tên các loại tinh thể ? Cho vi du ? Trinh bay tinh chat va
kiểu liên kết trong các loại tinh thê
C - TIỀN TRÌNH DẠY - HỌC
- Cho vi du 2 hop chat ion ? - NaCl , CaF, 1/ Hoá trị trong hợp chất ion
- Hai phân tử trên được hình |-lon NaÌÏ,CI ; Ca”,E Trong hợp chất ion hoá trị của thành từ những 1on nào ? một nguyên tố bằng điện tích ion
- Xác định điện tích của các Ion - Điện tích Na: I+,C[T: I- và được gọi là điện hoá trị của trên 2 Điện tích Ca :2+, F: I- nguyên tố đó
- Điện hoá trị = điện tích ion
- Hãy xác định điện hoá trị cua Dién hoa tri Na: 1+, Cl: 1-
các nguyên tố trong phân tử Điện hoá trị Ca :2+, F: I-
NaC(|, CaF; 2
- Hãy nêu cách xác định hoá trị Tham khảo SGK: trả lời câu hỏi
của một nguyên tố trong hop | Vi du : Xac dinh dién hoa tri trong
- Tô chức học sinh thảo luận | - Thảo luận nhóm :
nhóm : Xác định điện hoá trị của K,0 , CaCl, , Al,O3 , KBr _— |KO | CaCl; | Al,O; | KBr
các nguyên tố trong hợp chất : | ĐHT I1+2-, 2+ 1- ,3+2- ,1+1- Tin eee | Be de |e Bo) Bel
K,O 5 CaCl, 5 ALO; 5 KBr ? ,
- Nhận xét về điện hoá trị của |- Các nguyên tô kim loại nhóm
Trang 2
các nguyên tố nhóm IA, IIA,
[HA và các phi kim nhóm VIA,
VIIA
- Cho biết quy ước viết điện hoá
tri ?
HOAT DONG 2
- Cho ví dụ về hợp chất cộng hoá
trị ?
- Viết công thức cầu tạo của NH;
HCl?
- Xác định số liên kết N, H Cl
trong phân tử NH:, HCI 2
- Xác định cong hoa tri N, H, Cl
trong phan tu NH3, HCl ?
- Hay néu cach xac dinh hoa tri
của một nguyên tố trong hợp
chất cộng hoá tri ?
- Xác định cộng hoá trị của
nguyên tố đó trong phân tử trong
phân tử HO, CH, az
HOAT DONG 3
- Đặt vấn đề : Số oxi hoá thường
được sử dụng trong việc nghiên
cứu phản ứng oxi hoá khử ở
chương 4
- Nhắn mạnh : giả định có nghĩa
là khi xác định số oxi hoá trong
hợp chất có liên kết cộng hoá trị
ta xem như đó là kiểu liên kết ion
- Gọi học sinh phát biểu quy tắc
1?
- Xác định số oxi hoá của các
nguyên tố trong các đơn chất Cu,
Zi, H>, O, s N> ?
Nhan manh : Trong don chat
IA, IIA, IITA co 1, 2, 3 electron lớp ngoài cùng có thể nhường 1,
2, 3 electron -> điện hoá trị l+,
212 21;
- Các nguyên tô phi kim nhóm VIA, VIIA co 6, 7 electron lớp ngoài cùng có thể nhudng 2, 1, electron —> điện hoá trị 2-, I-
- Số trước „ dấu sau
- NH3, CO2, H20 , HCl
- Bm =a H-Cl
H
- Số liên két trong NH;
H:1,N23:
Số liên kết trong HCI H:1,G1:1:H:I1N:3:
- Cong hoa triH: 1, N: 3
Hé 1, C11
- Trong hop chat cong hoa tri, hoá trị của một nguyên tố bang
sỐ liên kết của nguyên tử nguyên
tố đó trong phân tử
- Áp dụng quy tắc xác định hoá trị của nguyên tố trong hợp chất cong hoa tri
- Tham khao SGK néu khai niém
số oxi hoá
- Hiểu được số oxi hoá = điện tích
Vậy đối với hợp chất có kiểu
liên kết cộng hoá trị không mang điện tích ta xem số electron mà nguyên tử góp chung là số electron nguyên tử nhường han
để xuất hiện điện tích nguyên tử
- Số oxi hoá của một nguyên tố trong các đơn chất bằng 0
- Số oxi hoá Cu, Zn, H, O,N đều
* Quy ước viết điện hoá trị :
Sô trước , dâu sau
2/ Hoá trị trong hợp chất cộng hoa tri
Trong hop chat cong hoa tri, hoá trị của một nguyên tô được xác định bằng số liên kết của nguyên tử nguyên tố đó trong phân tử và được gọi là cộng hoá trị của nguyên tố đó
Ví dụ : e HO H-O-H
Cộng hoá trị của : H: I,O:2
e CH, "
a2
H
Cong hoa tri cua: C: 4, H: 1
II - SO OXI HOA
1/ Khái niệm
Số oxi hoá của một nguyên
tố trong phân tử là điện tích của nguyên tử nguyên tố đó trong phân
tử , nếu giả định rằng liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử là liên kết ion
2/ Quy tắc xác định số oxihoá Quy tắc 1:
- Số oxi hoá của một nguyên
tố trong các đơn chất băng 0
Ví dụ : Trong các đơn chất Cu,
Zn, Hạ, Na số oxi hod Cu’ , Zn° ,
Trang 3
không có sự nhường và nhận
electron —>số oxi hoá = 0
- Gọi học sinh phát biểu quy tắc
5i
- Nhân mạnh trừ 1 số trường hợp
đặc biệt : NaH, CaH,, OF, ,
H,O,
- Goi hoc sinh phat biéu quy tac
27
- Xác định số oxi hoá của các ion
đơn nguyên tử : K”, Ca”, CI,
S*?
- Xác định số oxi hoá của N
trong NO; , NH;?
- Goi hoc sinh phat biéu quy tac
4?
- Tính số oxi hoá cua S trong
SO;, 8S”, SO? , H;SO¿ ?
- Giới thiệu có thể tính nhanh :
SO,, 57, S0,”, H,SO,
- Trong hop chat : + SO oxi hoa cua H = +1 + $6 oxi hoa O= -2
- Trong ion đơn nguyên tử : Số oxI hoá bằng điện tích lon
Trong ion đa nguyên tử : Tổng
số oxi hoá các nguyên tố bằng điện tích lon
- Các ion : K”, Ca”, CI, S” có
số oxi hoá lần lượt là?-†l; +2, -1, -2
- Vận dụng quy tắc trả lời câu hỏi
- Đặt x là số oxi hoá củaN
NO; x+3(-2)=-I
—>x=SŠ5
NH; x+4(-l)=+1
—>X =-3
- Trong một phân tử tổng số oxi hoá của các nguyên tổ bằng 0
- Vận dụng 4 quy tắc trả lời câu hỏi
Đặt x là số oxi hoá của S
§“ xe=2, SO? x+4(-2)=-
—>x=+16
SO; x+3(-2)=0
>x=+6
H,SO, 2(+1) +x +4 (-2)=0
H°, N°
Quy tac 2: Trong hau hét cac hop chất số oxi hoá của
H =+*I ( trừ NaH, CaH; .), số oxi
hoá O = -2 (trừ OF, 5 HO› `
Ví dụ : H:0O Quy tắc 3: - Trong ion đơn nguyên
tử : Số oxi hoá bằng điện tích ion
- Trong lon đa nguyên
tử : Tổng số oxi hoá các nguyên tố bằng điện tích ion
e Ví dụ l1:
lon KT, Ca”, CT, S“ S6 oxi hoá |+l , +2 ,-1 ,-2
e Vidu2:
Xác định số oxi hoá của N trong NO, , NH;?
Tra loi:
- Đặt x là sô oxi hoá của N
NO, x+3(-2)=-l >x=S5 NH/ x+4(-l)=+lx=-3
- Quy tắc 4 : Trong một phân tử tông sô oxi hoá của các nguyên tô băng 0
Ví dụ: Tính sô oxi hoá của S
trong SO;, S~ , SO? ,H;SO¿
Tra loi:
- Đặt x là số oxi hoá của S
g¢= 3, SO; x+4(-2)=-2 >x=+6 SO; x+3(-2)=0 >x=+6 H,SO, 2(+1)+x+4(-2)=0
>x=+6
* Quy ước viêt sô oxi hoá :
Dâu trước , sô sau
Tiêt 25 / 3
Trang 4
HOẠT ĐỌNG 4:
CUNG CO -DAN DO
- Phan biét dién hoa tri va cong
hoá trị , s6 oxi hoa va cach tinh s6
oxi hoa
- Hoan thanh bai tap sau
- Điện hoá tri = dién tich ion
- Cộng hoá trị = sô liên kêt của nguyên tu trong phan tr
- SO oxi hoa = điện tích của nguyên tử trong phan tu
- Tra loi cau hoi
-BTVN: 1 > 7 SGK trang 74
- Tham khảo trước : Luyên tập
Phân tử |CTCT |Cộng |Số oxi Phân |CTCT |Cộng |Số oxi
O: -2 Phan tir Điện hoá | Số oxi hoá
trị Phân tử Điện hoá | Số oxi
Cl: 1- Cl: -1
CaCl CaCl, Ca:2+ | Ca:+2
C1: 1- Cis]
D - HUONG DAN GIAI BAI TAP SGK
Bail: Dap anB
Bài 2: Đáp án A
Bài 3:
Phân tử CsCl [|Na;O | BaO BaCl, | ALO;
Điện Hoá trị |I+1- |l+2- |2+2- |2+1- |3+2-
Bài 4:
Phân tử CTCT Cộng SO oxi hoa
hoa tri
H
H
NH; H-N-H H:1, N:3 |H:+l, N:-3
H
Bai 5: a/ CO,, SO,, H,O, NH,, NO, NO,
lon Na', Cu””, Fe”, Fe”, AI” 2+
SO oxi hoa +] , +2, +2, +3, +3
Tiêt 25 / 4
Trang 50 +4-2 +6—2 +1 -2 +1 +4-2 +l +6-2 +1 +6-2
Bai 6: a/ S , SO,, SO,, H,S, H,SO,, H,SO,, Na,SO,
b/ HCl, HCIO , NaCiO;, HCIO., HCIO, »
e/ Mn, MnO>, MnCl: , KMnO,, MnO.', SO.”, NH,'