Kinh tế môi trường- môi trường phát triển

Phơn loại môi tr ng  Theo chức năng  Theo quy mô  Theo mục đích nghiên cứu sử dụng  Theo thƠnh phần... Các phần t trong h th ng môi tr ng luôn chuy n động vào hoặc ra từ h này sa

+

KHOA KINH T QU C T - FTU - 2015

 III.QUAN H T NG TÁC GI A KINH T & MÔI TR NG

 IV.M I QUAN H GI A MÔI TR NG& PHÁT TRI N

 V.PHÁT TRI N B N V NG

+

( Điều 3, chương I - Luật Bảo vệ môi trường – 2014)

͆ Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người

và sinh vật ͇

t ng hợp nh ng đi u ki n vật lý, hoá học, sinh học,

xã hội bao quanh con ng i và có nh h ởng t i sự

s ng, sự phát tri n c a từng cá nhân, từng cộng

đ ng và toàn bộ loài ng i trên hành tinh

+

Một s khái niệm liên quan

H ệ sinh thái: là h th ng các quần th

sinh v ật cùng s ng và cùng phát tri n trong m ột môi tr ng nh t định, có quan h t ng tác v i nhau và v i môi

tr ng đó

Đa dạng sinh học: Là sự phong phú

v ngu n gen, v gi ng, loài sinh v ật

và h sinh thái trong t ự nhiên Xem xét đa d ng sinh học chia làm 3 c p độ: C p loài, c p quần th , c p quần

xã

+

2 Phơn loại môi tr ng

 Theo chức năng

 Theo quy mô

 Theo mục đích nghiên cứu sử dụng

 Theo thƠnh phần

+

Phơn lo i theo quy mô

+ Phơn lo i theo m c đích nghiên cứu s d ng

 Môi tr ng theo nghĩa rộng: g m t t c các nhân t tự

nhiên và xã hội cần thi t cho sự s ng, s n xu t c a con

ng i

 Môi tr ng theo nghĩa hẹp: chỉ xét t i nh ng nhân t tự

nhiên và xã hội trực ti p liên quan đ n ch t l ợng cuộc

s ng c a con ng i

+

Phơn lo i theo thƠnh phần

+

3 Các thành phần c a môi tr ng

+

Khí quy n: LƠ vùng nằm ngoƠi v trái

đ t chi u cao từ 0 – 100km

+ Th ch quy n: Phần rắn c a trái đ t có độ sâu từ

0-60km tính từ mặt đ t và có độ sâu từ 0-20km tính

từ đáy bi n

+ Th y quy n: LƠ ngu n n c d i mọi d ng T ng

l ợng n c trên trái đ t kho ng 1,4 tỷ km3

+ Sinh quy n: Bao g m các c th s ng (các loài sinh vật) và

nh ng bộ phận c a th ch quy n, th y quy n, và khí quy n

t o nên môi tr ng s ng c a các c th s ng

+ Trí quy n: Trí quy n bao g m các bộ phận trên trái đ t t i

đó có tác động c a trí tu con ng i Trí quy n là một quy n năng động

+

+

Tính động

 H môi tr ng là một h động, các phần t trong h môi

tr ng luôn tự vận động và t ng tác v i nhau đ thi t lập một tr ng thái cân bằng

 Khi một trong các y u t bên trọng h môi tr ng thay đ i

s phá vỡ sự cân bằng => MT l i vận động hình thành cân bằng m i

 Ví d : Núi l a phun làm cho môi tr ng bị phá h y Tuy

nhiên, sau một th i gian môi tr ng s trở l i tr ng thái

cân bằng m i

+

Tính mở

Các dòng vật ch t, năng l ợng, thông tin liên t c͆ch y͇

trong không gian và th i gian Các phần t trong h th ng

môi tr ng luôn chuy n động vào hoặc ra từ h này sang h

khác, từ tr ng thái này sang tr ng thái khác

Ví dụ: Vấn đề biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, hiệu ứng

nhà kính, … là những vấn đề có ảnh hưởng tới toàn cầu

+

Khả năng tự tổ chức vƠ đi u chỉnh

Các phần t trong h môi tr ng có kh năng tự t chức l i ho t động c a mình và tự đi u chỉnh đ

thích ứng v i nh ng thay đ i bên ngoài theo quy luật ti n hóa, nhằm h ng t i tr ng thái n định

 Ví dụ: Con tắc kè tự đổi màu da để tránh sự săn đuổi của

các loài khác hoặc của con người, xương rồng sống ở sa mạc do thiếu nước nên lâu dần lá biến thành gai,…

+

5.Vai trò của môi tr ng

+

Cung c p không gian s ng c a con ng i

 Con ng i chỉ có th t n t i và phát tri n trong không

gian môi tr ng

 Ngoài ra MT còn đem l i cho con ng i nh ng giá trị

tinh thần: c nh quan, tho i mái v tinh thần, nâng cao thẩm mỹ

+

Cung cấp tài nguyên thiên nhiên cần thi t cho sản xuất và đ i s ng

ho t động kinh t đ ph c v cho nhu cầu c a mình

nh dầu m , than đá, khí thiên nhiên, đập thuỷ đi n, năng l ợng mặt tr i

+ Chứa đựng và hấp thụ một phần chất thải của đ i s ng và sản xuất

Chất thải là vật chất được thải ra từ sản xuất,

kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động

khác (Luật bảo vệ MT VN)

Các ch t th i từ ho t động kinh t và sinh ho t

c a con ng i đ u đ ợc đ a vào MT

+  Trong đó:

- M (Material): Nguyên li u đầu vào cho quá trình s n xu t

- RP (Rubbish in Production): ch t th i từ quá trình s n xu t

- RPd (Rubbish in Production Disposal): Ch t th i s n xu t bị th i b

- RPr (Recycle Production Rubbish): Ch t th i s n xu t đ ợc tái ch

- RC ( Rubbish in Consumption): Ch t th i tiêu dùng

- RCd (Rubbish in Consumption Disposal): Ch t th i tiêu dùng bị th i

b

- RCr (Recycle Consumption Rubbish): Ch t th i tiêu dùng đ ợc tái

ch

th i đ ợc tái ch trong quá trình s n xu t (Rpr) – L ợng

th i đ ợc tái ch trong quá trình tiêu dùng (Rcr)

==> N u mu n gi m l ợng ch t th i vƠo môi tr ng tự nhiên (Rpd + Rcd), chúng ta cần gi m l ợng nguyên vật

li u (M) đ a vƠo h th ng kinh t

- Cách 3: Tăng (Rpr + Rcr): Tăng c ng tái ch / tái s d ng (Rpr + Rcr)

đ a các ch t th i quay trở l i làm nguyên li u cho s n xu t thay

cho vi c s d ng tài nguyên m i khai thác

+

II Bi n đổi môi tr ng

Khái niệm : là quá trình làm biến đổi cấu trúc c a h môi

tr ng, biến đổi các thành phần c a h môi tr ng

 Bi n đ i c u trúc: thay đ i s l ợng

 Bi n đ i các thành phần trong h th ng môi tr ng: thay

đ i tính ch t

+

môi trường không phù hợp v i tiêu chuẩn môi trường,

gây nh h ởng x u đ n con ng i, sinh vật

 Tiêu chuẩn môi trường: là gi i h n cho phép c a các

thông s v ch t l ợng môi tr ng xung quanh, v hàm

l ợng c a ch t gây ô nhi m trong ch t th i đ ợc c quan

nhà n c có thẩm quy n quy định làm căn cứ đ qu n lý

và b o v môi tr ng

+

Suy thoái môi trường

Sự suy gi m v ch t l ợng vƠ s l ợng c a thƠnh phần môi

tr ng, gơy nh h ởng x u đ i v i con ng i vƠ sinh vật

+

Sự cố môi trường

Là các tai bi n hoặc r i ro x y ra trong quá trình ho t động

c a con ng i hoặc bi n đ i b t th ng c a thiên nhiên gây

ra suy thoái môi tr ng nghiêm trọng

sóng thần…

+ III Quan h t ng tác gi a kinh t và môi tr ng

Nguyên li u đầu vào

Ch t th i ô nhi m

Năng l ợng, tài nguyên

khoáng s n

Không khí,

nguyên thiên nhiên

d ng sinh học

S N XU T

TIÊU DÙNG

MÔI TR NG KINH T

+

1 Phát tri n

ng i

hoá và tinh

Đ ợc

s ng trong môi

trong lành

Đ ợc

đ m

b o an ninh,

an toàn

và không

có

b o

+ Đ ường giới hạn khả năng sản xuất

+ Môi tr ường và tăng trưởng

+ Môi tr ường và Tăng trưởng

 Phát tri n k ỹ thuật m i đ

s n xu t ra năng l ợng m i ít

gây ô nhi m môi tr ng

 Ngu n tài nguyên đ ợc s

d ng h ợp lý và tăng c ng tài

nguyên tái sinh

+

1 Khái ni m phát tri n b n v ng

 Định nghĩa Brundtland (ch tịch y ban th gi i v MT

và phát tri n, 1987): Sự phát tri n đáp ứng các nhu cầu

c a th h hi n t i nh ng không gây trở ng i cho vi c đáp ứng nhu cầu c a th h t ng lai

 Đi u 3, Luật b o v môi tr ng Vi t Nam, 2014: ͆Phát

triển bền vững là phát tri n đáp ứng đ ợc nhu cầu c a th

h hi n t i mà không làm t n h i đ n kh năng đáp ứng

nhu cầu đó c a các th h t ng lai trên c sở k t hợp chặt ch , hài hoà gi a tăng tr ởng kinh t , b o đ m ti n

bộ xã hội và b o v môi tr ng͇

gi m các loài trên hành tinh

c a th h hi n t i nh ng không gây trở ng i đ n

vi c đáp ứng nhu cầu c a th h trong t ng lai

+

C i thi n môi tr ng: môi tr ng trong lành, tài nguyên đ ợc duy trì

b n v ng

+