Tỉnh bà rịa vũng tàu thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế theo lộ trình để phát triển nhanh, bền vững thành tựu và bài học kinh nghiệm

Thực tiễn Kinh nghiệm Tạp chí Cộng sảnHải, Hồ Tràm, Bình Châu và Côn Đảo đã thu hút hàng chục dự án đầu tư mới, với những dự án đầu tư quy mô lớn từ vài trăm triệu đến vài tỷ USD, đó là

Thực tiễn - Kinh nghiệm Tạp <hí Cọng sản

TÌNH BÀ RỊA VŨNG TẬU THỰC HIỆN

Cơ CẤU LẠI NỀN KINH TÊ THẸO LỘ TRÌNH

ĐỂ PHÁT TRIỂN NHANH, BÉN VUNG:

THÀNH TỤU VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

TRƯƠNG ĐỨC THUẬN *

Trong suốt hom 30 năm qua, ở mỗi giai đoạn xây dựng, phát triển, Đảng

bộ và chính quyền tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu luôn vận dụng sáng tạo quan

điếm, chủ trưomg của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước vào

thực tiễn nhằm đề ra mục tiêu, giải pháp phù hợp đế biến vùng đất giàu

truyền thong cách mạng trở thành địa phưomg có bước phát triển vượt bậc

trên nhiều lĩnh vực Những thành tựu đạt được và bài học kinh nghiêm rút

ra từ thực tiễn là động lực để tỉnh tiếp tục sẵn sàng tâm thế bước vào hành

trình phát trỉên trong giai đoạn mới

Nhận diện đúng thực tiễn để đề ra

chủ trương phù hợp

Ngày 12-8-1991, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc

hội khóa VIII thông qua Nghị quyết về việc

thành lập tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trên cơ sở

đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo cùng ba huyện

Châu Thành, Xuyên Mộc và Long Đất của

tỉnh Đồng Nai Từ đó, tỉnh Bà Rịa - Vũng

Tàu thuộc vùng Đông Nam Bộ, nằm trong

vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với sự

hội tụ nhiều tiềm năng để phát triển toàn

diện các ngành kinh tế của địa phương: khu

vực phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh phù họp

phát triển nông nghiệp, với nhiều loại cây

trồng có giá trị kinh tế cao, như cao su, hồ

tiêu, cà phê, điều và các loại cây ăn trái; với

diện tích thềm lục địa rộng lớn là điều kiện

thuận lợi để tỉnh phát triển các ngành kinh tế

biển, như khai thác dầu khí, dịch vụ dầu khí,

vận tải biển, dịch vụ hàng hải và đánh bắt

hải sản Bên cạnh đó, Côn Đảo là quần đảo gồm 16 hòn đảo lớn, nhỏ với cảnh quan đẹp, nguồn tài nguyên rừng nguyên sinh phong phú, là điểm đến của du lịch tâm linh, du lịch

về nguồn, du lịch sinh thái của du khách Ngay sau khi thành lập, đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, Đảng bộ, chính quyền tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chủ động

kế thừa, phát huy giá trị truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhất là bám sát

và vận dụng sáng tạo chủ trương của Đảng

và chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn địa phương trong mỗi giai đoạn phát triển Đồng thời, chú trọng nhận diện những đòi hỏi của thực tiễn để xác định đúng mục tiêu ưu tiên, tập trung giải quyết các vấn đề trọng tâm, trọng điểm, tránh phân tán, nham tạo sự thống nhất trong

* TS, Tạp chí Cộng sản

SỐ 992 (tháng 6 năm 2022) 93

Thực tiễn - Kinh nghiệm Tạp <hí Cộng sân

nhận thức, hành động của toàn bộ hệ thống

chính trị toàn tỉnh

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I,

nhiệm kỳ 1992 - 1995 xác định “phấn đấu

xây dựng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có nền

kinh tế phát triển theo cơ cấu công nghiệp -

dịch vụ - nông nghiệp” Việc xác lập cơ cấu

kinh tế này là một chủ trương hết sức đủng

đắn, không chỉ định hình rõ hướng phát triển

kinh tế, mà còn là cơ sở để tỉnh tập trung vốn

đầu tư phát triển theo chiều sâu, nhằm khai

thác hiệu quả thế mạnh tiềm năng cảng biển,

dầu khí và du lịch, Đến Đại hội đại biểu

Đảng bộ tỉnh lần thứ II, nhiệm kỳ 1996-

2000 và lần thứ III, nhiệm kỳ 2001 - 2005,

tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tập trung “đẩy nhanh

hơn nữa nhịp độ tăng trưởng của các ngành,

các lĩnh vực và sự chuyển dịch cơ cấu kinh

tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại

hóa, xác lập vững chắc cơ cấu công nghiệp -

dịch vụ - nông nghiệp” Từ tầm nhìn nhạy

bén trước xu thế, Đại hội đại biểu Đảng bộ

tỉnh lần thứ IV, nhiệm kỳ 2005 - 2010 đề ra

mục tiêu “xây dựng, phát triển tỉnh trở thành

tỉnh công nghiệp, mạnh về kinh tế biển, với

hệ thống thương cảng quốc gia và quốc tế

vào đầu thời kỳ 2015 - 2020; là một trong

những trung tâm công nghiệp, dịch vụ, du

lịch, hải sản của khu vực và cả nước” Chủ

trương này là sự sáng tạo, quyết định đúng

đắn của Đảng bộ tỉnh, từ đây lĩnh vực kinh

tế biển được đặc biệt quan tâm, trở thành

ngành kinh tế mũi nhọn, trở thành động

lực cho sự phát triển tăng trưởng bền vững

Đến Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ

V, nhiệm kỳ 2010 - 2015, tỉnh tiếp tục “phát

triển mạnh kinh tế biến, xây dựng Bà Rịa -

Vũng Tàu thành tỉnh công nghiệp và cảng

biển theo hướng hiện đại vào năm 2015”

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ VI,

nhiệm kỳ 2015 - 2020 quyết tâm “phát triển

Bà Rịa -Vũng Tàu thành tỉnh mạnh về công

nghiệp, cảng biển, dịch vụ hậu cần cảng và

du lịch” Với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ VII, nhiệm kỳ 2020 -

2025 nêu quyết tâm “phát triển Bà Rịa - Vũng Tàu thành tỉnh mạnh về công nghiệp, cảng biển, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao Đến năm 2025 tiếp tục là tỉnh đứng trong tốp đầu cả nước về GRDP bình quân đầu người”

Những thành tựu đáng ghi nhận

Nhìn lại chặng đường hơn 30 năm xây dựng, phát triển, với bảy kỳ đại hội là những cột mốc đánh dấu sự trưởng thành về mọi mặt của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thể hiện qua việc đề

ra những quyết sách quan trọng, đúng đắn

để dẫn đường Đó là tiền đề giúp cho Đảng

bộ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tổ chức lãnh đạo, giải quyết triệt để những vướng mắc; đồng thời, truyền cảm hứng đến đông đảo quần chúng nhân dân đoàn kết một lòng, tạo sức mạnh tổng họp trong xây dựng, phát triển quê hương Trong suốt chặng đường đó, dấu

ấn của sự bứt phá thể hiện đậm nét nhất là

từ năm 2010 đến nay, mặc dù liên tục đối mặt với diễn biến khó lường của tình hình thế giới, chịu sự tác động tiêu cực của suy thoái kinh tế, dịch bệnh, nhưng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vững vàng từng bước đi dựa trên bốn trụ cột: công nghiệp - cảng biển - du lịch - nông nghiệp công nghệ cao

Đế thực hiện có hiệu quả chủ trương trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thể hiện rõ quan điểm thu hút đầu

tư có chọn lọc, tập trung vào các tập đoàn kinh tế lớn, đến từ các nước có công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường Cùng với

đó, tỉnh ưu tiên thu hút một số ngành có lợi thế như logistics, công nghiệp hồ trợ về cơ khí chế tạo; chú trọng thu hút các dự án có công nghệ hiện đại, có tính lan tỏa, có giá trị gia tăng cao, ít thâm dụng lao động và không

Thực tiễn - Kinh nghiệm Tạp <hí Cộng sản

xâm hại môi trường Với việc triển khai,

thực hiện nghiêm túc chủ trương đã đề ra,

nên đến năm 2020, trên địa bàn tỉnh có 620

dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đầu tư

đăng ký 304.571 tỷ đồng và 412 dự án đầu tư

nước ngoài với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn

29,7 tỷ USD đến từ 30 quốc gia, vùng lãnh

thố Đáng ghi nhận nữa là, dù phải đối diện

với đại dịch COVID-19, nhưng khi đại dịch

được kiểm soát, tình hình thu hút đầu tư của

tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu từng bước khởi sắc,

chỉ tỉnh riêng trong quý 1-2022, có 8 dự án

với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 144 triệu

USD Dự kiến, trong giai đoạn 2021 - 2025,

địa phương này thu hút mới 150 dự án đầu

tư trực tiếp nước ngoài (FD1) với tổng vốn

đầu tư đăng ký khoảng 3,2 tỷ USD và 185 dự

án đầu tư trong nước với tổng vốn khoảng

100.000 tỷ đồng Nhìn chung, các dự án đã,

đang triến khai sẽ trở thành động lực thúc

đẩy tăng trưởng, chuyền dịch cơ cấu kinh tế,

đồng thời tạo nên sự lan tỏa về vốn, công

nghệ, năng lực quản lý, trình độ lao động và

thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển theo

hướng hiện đại

Điểm nhấn đầu tiên của những thành tựu

đạt được là, ngành công nghiệp phát triển

vượt bậc, đóng góp lớn nhất vào phát triển

kinh tế của tỉnh Xuất phát từ lĩnh vực kinh

tế nhỏ lẽ, chỉ chiếm dưới 10% GRDP (năm

1991), nhưng đến giai đoạn 1996 - 2005 với

sự ra đời các khu công nghiệp, hình thành

hệ thống cảng biển Thị Vải - Cái Mép đã

tạo điều kiện cho ngành công nghiệp phát

triển bùng nổ và có vị thế quyết định, chiếm

tỷ trọng chủ yếu trong nền kinh tế của tỉnh

Bà Rịa - Vũng Tàu Được sự quan tâm đầu

tư mạnh mẽ, hệ thống cảng biển của tỉnh

Bà Rịa - Vũng Tàu từng bước trở thành trụ

cột kinh tế quan trọng, tạo động lực thu hút

đàu tư phát triển các khu công nghiệp, dịch

vụ logistics, du lịch và nhiều ngành dịch vụ

khác, từ đó đem lại doanh thu dịch vụ cảng

biển của tỉnh trong giai đoạn 2011 - 2020 tăng trưởng bình quân 10,23%/năm Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành hệ thống cảng biển tổng hợp với 48 dự án cảng

đã đầu tư đưa vào hoạt động, tổng công suất thiết kế 155,7 triệu tấn/năm, trong đó, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải từng bước khắng định vai trò là cảng cửa ngõ quốc tế loại IA, cảng trung chuyển quốc tế với việc trở thành cảng đầu tiên của Việt Nam là cảng thứ 19 của thế giới đón được tàu mẹ siêu lớn, với trọng tải trên 200.000 nghìn tấn Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn có 15 cảng thủy nội địa với tổng công suất 81,6 triệu tấn; dịch vụ hậu cầu cảng, logistics cũng phát triển là 30

dự án, với tổng diện tích 266 ha và hiện nay tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đang kêu gọi thu hút đầu tư trung tâm logistics Cái Mép Hạ với diện tích 1.763 ha

Từ lợi thế có bờ biển dài, nhiều bãi tắm đẹp, rất thuận lợi cho phát triền các khu du lịch nghỉ dưỡng, ngành du lịch cũng khẳng định vai trò, vị trí trong nền kinh tế của tỉnh

Vì vậy, với chủ trương, chính sách thu hút đầu tư đúng đắn, quy mô cơ sở vật chất của ngành phát triển mạnh mẽ, chất lượng dịch

vụ được nâng cao, thu hút số lượng khách du lịch đến tỉnh và doanh thu hoạt động du lịch gia tăng không ngừng, chỉ tính riêng doanh thu dịch vụ lưu trú giai đoạn 2011 - 2020 tăng trưởng bình quân 18,39%/năm Trong giai đoạn 2021 - 2025, tình Bà Rịa - Vũng Tàu xác định phát triển nhanh ngành du lịch theo hướng bền vững, chất lượng cao, đưa du lịch là một trong bốn trụ cột kinh tế quan trọng của địa phương Do đó, tỉnh đã dành nhiều sự quan tâm phát triển du lịch như nguồn nhân lực, công tác quy hoạch, bố trí sử dụng đất đai, tài nguyên; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, cải thiện môi truờng, bảo đâm an ninh, trật tự; xúc tiến, kêu gọi thu hút đầu tư Vì vậy, các cụm du lịch (như thành phố Vũng Tàu, Long Hải, Phước

Số 992 (tháng 6 năm 2022) 95

Thực tiễn Kinh nghiệm Tạp chí Cộng sản

Hải, Hồ Tràm, Bình Châu và Côn Đảo) đã

thu hút hàng chục dự án đầu tư mới, với

những dự án đầu tư quy mô lớn từ vài trăm

triệu đến vài tỷ USD, đó là cơ sở để tỉnh Bà

Rịa - Vũng Tàu từng bước hình thành những

trung tâm du lịch đồng bộ, với nhiều loại sản

phẩm đa dạng, cao cấp, hiện đại

Với việc xác định phát triển nông nghiệp

ứng dụng công nghệ cao là hướng đi tất yếu

trong xu thế hội nhập, là giải pháp thiết thực,

hiệu quả trong cơ cấu lại nông nghiệp Vì

thế, những năm gần đây, tỉnh Bà Rịa - Vũng

Tàu chủ động đề ra hướng đi mới để tạo điều

kiện thuận lợi, thu hút các dự án nông nghiệp

ứng dụng công nghệ cao, nhàm tạo ra nguồn

thực phẩm chất lượng, an toàn, từng bước

nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập bền

vừng cho người làm nông nghiệp Cùng với

sự quan tâm đầu tư cho nông nghiệp công

nghệ cao, chương trình nông thôn mới của

tỉnh cũng được triển khai thực hiện tích cực

theo hướng bền vừng, thiết thực, hiệu quả,

không chạy theo thành tích Điểm sáng tạo

đáng ghi nhận là, từ năm 2018 Tỉnh ủy Bà

Rịa - Vũng Tàu phát động phong trào “Đảng

viên tình nguyện tham gia xây dựng nông

thôn mới, đô thị văn minh”, chủ trương này

khi triển khai vào thực tiễn đã thu được nhiều

kết quả đáng khích lệ Vì vậy, tính đến cuối

tháng 3-2022, có 47/47 xã đạt chuẩn nông

thôn mới và hoàn thành mục tiêu tỉnh đạt

chuân nông thôn mới, trong đó có có 24 xã

được ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng

Tàu công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới

nâng cao

Có the khẳng định rằng, những kết quả

đạt được từ việc thực hiện nghiêm túc, hiệu

quả chủ trương đúng đắn của Đảng bộ tỉnh

đề ra trong từng giai đoạn cho thấy cơ cấu

kinh tế ngày càng chuyển dịch theo hướng

phát triển công nghiệp, dịch vụ, thương

mại Điều đó đã minh chứng cho tính đúng

đẳn, hiệu quả của sự chủ động, sáng tạo,

kiên trì với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, thu hút đầu tư có chọn lọc của tỉnh, những thành tựu đạt được, đã đưa Bà Rịa - Vũng Tàu trở thành tinh luôn thuộc nhóm đầu các địa phương đóng góp ngân sách cho quốc gia

Một số bài học kỉnh nghiệm từ thực tiễn

Xuất phát từ thực tiễn trong chặng đường hơn 30 năm xây dựng và phát triển, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đúc rút được một số bài học kinh nghiệm:

- Luôn coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tồ chức và cán bộ; xây dựng chính quyền và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện Kế thừa và phát huy tốt nhất những thành quả, kinh nghiệm của các thế

hệ đi trước, tạo thành sức mạnh tổng hợp để thực hiện mục tiêu đề ra

- Bám sát thực tiễn, tiềm năng của tỉnh để xác định chính xác chủ trương đột phá chiến lược trong cả nhiệm kỳ Đe làm được điều này, tỉnh luôn coi trọng công tác theo dõi, phân tích đánh giá diễn biến tình hình cũng như cập nhật kịp thời sự thay đổi, phát triển của kinh tế trong nước và trên thế giới, đề ra định hướng thu hút đầu tư phù hợp với xu hướng phát triển chung Chú trọng nhận diện các hạn chế, yếu kém; làm rõ nguyên nhân gây ảnh hưởng đến sự phát triển của tỉnh và tập trung chỉ đạo, điều hành, tháo gỡ từng vấn đề vướng mắc

- Tập trung huy động các nguồn lực đế đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đồng

bộ, phục vụ nhu cầu phát triển của tỉnh Luôn nhất quán với chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc, chú trọng thu hút các dự án có công nghệ hiện đại, có tính lan tỏa, có giá trị gia tăng cao, ít thâm dụng lao động và không xâm hại môi trường, bảo đảm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững

Thực tiễn - Kinh nghiệm Tạp <hí Cộng sản

- Thường xuyên nắm bắt tình hình hoạt

động của các doanh nghiệp, nhà đầu tư, iắng

nghe ý kiến và kiến nghị, đề xuất của doanh

nghiệp, nhà đầu tư Từ đó, tỉnh đã chủ động

thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn

phát sinh cho doanh nghiệp đối với những

vấn đề thuộc thẩm quyền của tỉnh hoặc kiến

nghị Chính phủ và các bộ, ngành xem xét,

giải quyết Quan tâm bồi dưỡng, kiện toàn

đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu

đổi mới, hội nhập trong quá trình thực thi

nhiệm vụ

- Tăng cường sự kết họp chặt chẽ giữa

phát triến kinh tế - xã hội với xây dựng, củng

cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh

nhân dân vững mạnh toàn diện để giữ vững

an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội trên

địa bàn, tạo môi trường thuận lợi cho kinh

tế - xã hội phát triến

Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp

để phát triển nhanh và bền vững

Trong bối cảnh hậu quả đại dịch

COVID-19 tác động nghiêm trọng đến nền

kinh tế trên toàn thế giới và trong nước, phát

huy những kết quả đạt được và những bài

học kinh nghiệm từ thực tiễn, tỉnh Bà Rịa -

Vũng Tàu đang ra sức huy động các nguồn

lực để thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ đã

đề ra

Một là, không ngừng tăng cường xây

dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị

trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực

lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức

cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ,

đảng viên Trong đó, lấy con người làm

trung tâm của sự phát triển, lấy mục tiêu

nâng cao chất lượng cuộc sống người dân

nhằm khẳng định cho sự tận tâm, trách

nhiệm của cấp ủy trong lãnh đạo thực hiện

nhiệm vụ chính trị của mình để củng cố

niềm tin và phát huy mạnh mẽ quyền làm

chủ của nhân dân

Hai là, để tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm

năng sẵn có, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ tập trung phát triển mạnh bốn trụ cột kinh tế: công nghiệp - cảng biển - du lịch và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Vì vậy, tỉnh tiếp tục kiên trì thực hiện chủ trương thu hút đầu tư

có chọn lọc các dự án có công nghệ hiện đại mang tính lan tỏa, có giá trị gia tăng cao, ít thâm dụng lao động và không xâm hại môi trường Trong đó, phát triển cảng biển, dịch

vụ hậu cần cảng trở thành ngành kinh tế chủ lực, tạo động lực cho các ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ khác của tỉnh phát triển

Ba là, xác định cải cách hành chính là

“chìa khóa” quan trọng trong phát triển kinh

tế - xã hội, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu không ngừng chú trọng rà soát, nâng cao chất lượng cải cách hành chính gắn với thực hiện có hiệu quả chương trình chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh với mục tiêu cải thiện môi trường đầu tư, phát huy lợi thế so sánh để mời gọi, đón nhận các dự án đầu tư theo mục tiêu đã đề ra

Bon là, chủ động khai thác nguồn lực tại chỗ, phối họp với các tỉnh, thành phố phía Nam đế đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông liên vùng, nhất

là kết nối trung tâm công nghiệp trong vùng với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, cũng như với khu vực và thế giới Mở rộng, nâng cấp cảng hàng không Côn Đảo theo quy hoạch đến năm 2030 công suất hằng năm là 2 triệu hành khách và 4.400 tấn hàng hóa

Năm là, thực hiện cơ cấu lại ngành nông

nghiệp, tổ chức lại hoạt động nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản theo hướng tập trung, cung cấp các sản phẩm bảo đảm chất lượng cao, giảm thiểu các tác động tiêu cực đến các ngành, nghề khác Nâng cao và hiện đại hóa

hạ tầng nông thôn, phát triển nông nghiệp gắn với các hoạt động du lịch, dịch vụ để không ngừng nâng cao chất lượng đời sống của người dân □

Số 992 (tháng 6 năm 2022) 97