Hiện trạng thoát nước mưa ngập lụt

Hiện trạng thoát nước mưa và ngập lụt Nhờ sự tài trợ vốn ODA và chính phủ , do điều kiện về nguồn vốn còn ít so với nhu cầu nhưng những tuyến cống thoát nước được xây dựng đều đảm bảo y

Hiện trạng thoát nước mưa và ngập lụt

Nhờ sự tài trợ vốn ODA và chính phủ , do điều kiện về nguồn vốn còn ít so với nhu cầu nhưng những tuyến cống thoát nước được xây dựng đều đảm bảo yêu cầu thoát nước mưa và nước thải tại 1 số khu vực trọng điểm của thành phố

Chất lượng hệ thống cống thoát nước được xây dựng trước năm 1995 đã xuống cấp , hiệu quả làm việc kém

Hướng thoát nước của thành phố chủ yếu ra sông Hiếu ( 80 % ) , phần còn lại thuộc các phường phía nam thành phố thoát ra sông Vĩnh Phước

Mực nước lũ của sông Hiếu và sông Thạch Hãn ảnh hưởng nhiều đến việc thoát nước của khu vực dự án Khu vưc ven sông thuộc phường 1 và phường 2 có độ cao < 1,5 m đến 2,5 m Khu vực phía tây quốc lộ 1 A ít ngập bởi lũ do khu vực này có độ cao địa hình > 4m , chỉ có 1 vài điểm đô thị trong khu vực này có độ cao địa hình thấp hơn 4 m hoặc do địa hình dạng lòng chảo thường bị ngập úng cục bộ khi mưa do chưa có cống thoát nước hoặc cống thoát nước không đủ năng lực tiêu thoát

Khu vực đất canh tác phía đông thành phố thường bị ngập vào mùa lũ Khu vực này được tiêu bởi tuyến kênh hở thoát theo hướng Nam – Bắc vào sông Hiếu

Khu vực trung tâm phường 1 và phường 2 thường bị úng và ô nhiễm vào mùa mưa

do hệ thống cống thoát là hệ thống chung và chưa hoàn chỉnh

Độ sâu ngập úng với các trận lũ ở tần suất 50% từ 0,4 m đến 0,7 m , chỗ sâu nhất tới trên 1 m ( khu vực phía đông quốc lộ 1 A )

Hiện trạng hệ thống cống thoát nước chung thành phố Đông Hà hiện nay

Dự án thoát nước thành phố Đông Hà năm 2003 với sự hỗ trợ nguồn vốn của ADB đã xây dựng được 1 số tuyến cống thoát nước mưa như sau :

St

t

(mm )

Chiều dài (m)

Chiều sâu (mm)

9 Đường Phan Chu Trinh 400 x 600 150 300

11 Đường Nguyễn Du 500x 800 130 500

13 Đường Huyền Trân Công

Chúa

17 Đường Hùng Vương kéo

dài

Năm 2005 thành phố Đông Hà tiếp tục được đầu tư vốn để xây dựng hệ thống thoát nước tại các phường trung tâm với nguồn vốn ADB và thi công năm 2008 đến nay Do

sự tăng giá đột biến tại Việt Nam , khối lượng thi công giai đoạn này phải cắt giảm cho nên không đạt được những yêu cầu của dự án đề ra Hiện nay dự án này đang giai đoạn kết thúc , khối lượng các tuyến cống đạt được khoảng 28 km cống Bảng dưới đây chỉ thống kê các tuyến cống chính với các hệ thống thoát nước mà dự án nghiên cứu cụ thể như sau :

( mm )

Chiều dài ( m )

Ghi chú

Mương đất song song với Lê

Thế Hiếu

D600 195 Phường 1

Cống hộp cấp 1 không nằm trên

đường thuộc các lưu vực thoát

nước theo địa hình tự nhiên

Lễ

Do việc đầu tư bị dàn trải nên hệ thống thoát nước hiện trạng của thành phố không thể kết nối hoàn hiện một cách tổng thể , mặt khác các cống sau khi đầu tư chỉ có tác dụng tập trung thoát nước thải hộ gia đình và nước mưa ra khỏi khu vực trung tâm thành phố , các điểm xả nước gây ô nhiễm môi trường do nước thải không được tách bỏ , thu gom và

xử lí

Bên cạnh đó các tuyến cống hiện trạng của thành phố đầu tư trước năm 2003 cũng xuống cấp trầm trọng do nguồn vốn đầu tư nhỏ và chỉ có tác dụng thoát nước cục bộ cho các tuyến đường nên chủ yếu là các mương hờ đậy nắp đang hiện nay đã bị gãy vỡ , bùn cặn lắng đọng không đảm bảo lưu thông dòng chảy gây mất vệ sinh môi trường

Dưới đây là bảng thống kê các tuyến cống hiện trạng ( được xây dựng trước năm 1995 )

có chất lượng kém cần được cải tạo thay mới trong dự án này

4.4.2 H iện trạng thu gom , xử lí nước thải

Thành phố Đông Hà hiện tồn tại một mạng lưới cống chung thoát cả nước mưa và nước bẩn sinh hoạt Hiện tại chưa có trạm xử lí nước thải xây trong khu vực Nước thải sinh hoạt và sản xuất chảy theo các cống chung qua các sông và kênh trong nội thị xả trực tiếp

ra sông Hiếu , sông THạch Hãn ,… hoặc lưu lại các hồ trong thành phố tạo nên 1 môi trường đô thị không trong sạch Các hồ nước trong thành phố đang bị thu hẹp và chất lượng nước trong các hồ bắt đầu có dấu hiệu bị ô nhiễm

- Một số khu vực dân cư chưa có cống , nước bẩn sinh hoạt tự thấm , chảy vào các rãnh đất và kênh mương

- Nước thải bệnh viện tỉnh khoảng 45 m 3 / ngày có qua xử lí bằng bể tự hoại ,

nhưng chất lượng nước thải ra bên ngoài chưa đạt tiêu chuẩn vệ sinh

- Nước thải tiểu thủ công nghiệp : chưa được xử lí mà thải lun vào cống chung chảy

ra môi trường bên ngoài

Dưới đây là kết quả phân tích chất lượng nước thải khu vực thành phố Đông

Hà do tư vấn lập dự án thực hiện tháng 6 / 2010 như sau :

stt Chỉ tiêu Đ/ v NT1 NT2 NT3 NT4 QCVN 14 :

2008/BTMNT giá trị C cột A

QCVN 24 :

2009 / BTMNT giá trị C cột B

1 Nhiệt

độ

thối

Mùi thối

Mùi thối

Mùi thối

chịu

4 Màu

sắc

5 Chất

rắn lơ

lửng

6 Độ oxi

hóa

( COD)

Mg/lO 2

2

0,008 1

0,008 6

0,008 7

10 Crom

( III)

11 Crom

( VI)

16 Colifo

m

MPN/l 35200 42800 36700 38200 3000 5000

20 Florua mg/l 5,3 4,94 4,85 5,18 - 10

23 Cadimi mg/l 0,004 0,005 0,004 0,003

8

Vị trí lấy mẫu : Đông Hà – Quảng Trị

NT1: Nước thải tại Cống nước thải cạnh nhà 58 Trần Hưng Đạo

NT2: Cống nước thải qua Hàm Nghi

NT3: Nước thải tại Cống hộp ADB Đường Trần Cao Vân

NT4: Nước thải cống Cầu Khe Lược,

Tiếp theo là kết quả phân tích chất lượng nước thải của Tp Đông Hà do Tư vấn thiết kế thực hiện vào các ngày 30/1/2013 và 06/03/2013

stt Chỉ

tiêu

BTNMT giá trị

C cột A 30/01 06/03 30/01 06/03 30/01 06/03

1 Nhiệt

độ

-2 Độ

màu

4 BOD5 Mg/

l

l

-6 Chất

rắn lơ

lửng

Mg/

l

l

0,006 0,007 0,014 0,011 0,012 0,010

l

KPHT KPHT KPHT KPHT KPHT KPHT

-9 Pb Mg/

l

0,310 0,324 0,285 0,287 0,278 0,765

l

0,003 0,003 0,002 0,002 0,002 0,002

-11 Crom

(III)

Mg/

l

0,215 0,208 0,208 0,214 0,175 0,182

-12 Crom

(IV)

Mg/

l

KPHT KPHT KPHT KPHT KPHT KPHT

l

0,189 0,198 0,150 0,156 0,091 0,097

l

0,273 0,275 0,221 0,212 0,258 0,265

l

0,215 0,212 0,281 0,286 0,249 0,240

l

0,370 0,376 0,450 0,454 0,375 0,385

-17 Dầu

mỡ

khoán

g

Mg/

l

4,62 4,83 5,25 5,42 5,15 5,23 10

18 sulfua Mg/

l

2,30 2,32 2,10 2,81 2,10 2,14 1

19 Florua Mg/

l

0,72 0,75 0,57 0,62 0,84 0,86

-20 NH4+

=N

Mg/

l

6,15 6,18 8,67 8,75 4,83 4,90 5

21 Tổng

N

Mg/

l

27,87 28,34 31,55 31,68 24,58 25,82 30

22 Tổng

P

Mg/

l

23 clorua Mg/

l

-24 Clo(d

ư)

Mg/

l

KPHT KPHT KPHT KPHT KPHT KPHT

-25 colifo

mr

MN P/1 00 ml

10,500 16,400 14,200 21,300 9,500 13,700 3,000

Ghi chú: (-):không quy định ;KPHT:Không phát hiện thấy

30/01:mẫu nước lấy ngày 30/01/2013

06/03: mẫu nước lấy ngày 06/03/2013

Vị trí lấy mẫu Đông Hà –Quảng Trị

NT1:nước thải tại cống thoát nước cuối đường Nguyễn Biểu,khu vực gần cửa xã ra đồng Đông Lễ

NT2: nước thải tại cống thoát nước Đông Hà,khu vực cửa xã ra sông Hiếu

NT3:nước thải tại cống thoát nước đường Bùi Thị Xuân,khu vực cửa xả ra sông Hiếu

4.4.3 Hiện trạng vệ sinh môi trường

Vệ sinh môi trường:

Chất thải rắn(CTR) sinh hoạt khoảng 50 tấn trên ngày,được thu gom,vận chuyển và xử lý tại bại chon lấp Khe Mây,điều kiện hạ tầng như đường tới bãi chon lấp vừa tới bãi chôn lấp còn tốt,điều kiện địa chất phù hợp

Thành phố hiện đang sử dụng nghĩa trang phường 4 diện tích 10ha,nghĩa trang này cách trung tâm TP 4km,cạnh sát nghĩa trang đường 9

Môi trường đất ,không khí-tiếng ồn

Ô nhiễm môi trường đất là hậu quả từ các hoạt động của con người làm thay đổi các nhân tôsinh thái của đất Môi trường đất bị ô nhiễm do các tác nhân như phân bón hóa

học,thuốc trừ sâu,thuốc diệt cỏ và các thuốc kích thích sinh trưởng cùng các nguồn chất thải sinh hoạt,bệnh viện,công nghiệp không được thu gom tập trung để xử lý mà xả tràn

ra môi trường

Ô nhiễm chất thải:các hoạt động công nghiệp tămg lên trong những năm gần đây và lượng chất thải chưa có khu quy hoạch do đó lượng chất thải vẫn được thải vào môi trường đất ( chôn lấp…) và lượng chất thải phát sinh từ sinh hoạt , các hoạt động của con người ngày càng tăng nhanh, thành phần phức tạp đã làm ảnh hưởng tới môi trường sinh thái và nhấm vào đất đã làm cho môi trường đất bị sụt lún, quá trình thái hóa diễn ra nhanh hơn

4.5 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG THOÁT NƯỚC, THU GOM VÀ XỬ LÝ NƯỚC THẢI

Dưới đây là các đánh giá về hiện trạng thoát nước, thu gom và xử lý nước thải TP Đông

Hà sau quá trình khảo sát thực địa, nghiên cứu hồ sơ, tài lieu của tu vấn

4.5.1 Các lưu vực thoát nước và hướng tiêu thoát nước chính của TP Đông Hà :

Trên cơ sở qui hoạch bảo vệ môi trường thành phố Đông Hà,điều kiện địa hình của thành phố,hệ thống thoát nước thành phố Đông Hà được phân chia thành 14 lưu vực thoát nước chính như sau:

-lưu vực 1:nằm ở phía nam tuyến đường sắt và phía thây của đường Hùng Vương,thuộc địa phận phương1 và phường 3.hướng thoát ước mưa theo hướng nam- bắc,nguồn tiếp nhận nước là hồ Khe Sắn và hồ Nguyễn Huệ rồi đổ ra sông Hiếu

-lưu vực 2:nằm ở phía nam TP thuộc địa phận phường 5 và phường Đông Lễ Hướng thoát nước mưa theo hướng tây-đông ,nguồn tiếp nhận nước là các mương tiêu nước thuộc cách đồng trũng của phường Đông Lễ ở phía đông TP

-lưu vực 3:nằm phía tây TP thuộc phường 3,hướng thoát nước mưa theo hướng nam –bắc ,nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông Hiếu

-lưu vực 4:nằm ở phía nam cầu Đông Hà,thuộc phường 1 và 2.hướng thoát nước mưa theo hướng nam –Bắc,nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông Hiếu

-lưu vực 5:nằm ở phía đông-bắc của đướng sắt bắc –nam và giáp bờ sông Hiếu thuộc địa phận phường 2 và một phần phường 1.hướng thoát nước mưa theo hướng nam-bắc nguồn tiếp nhận nước tháot ra sông Hiếu

-lưu vực 6:nằm ở trung tâm thành phố thuộc địa phận các phường 1,2,5 và Đông

Lễ.Hướng thoát nước mưa theo hướng Tây –Đông ,nguồn tiếp nhận nước là mương tiêu nước thuộc cánh đồng lúa phường Đông Lễ

-lưu vực 7:nằm giữa quốc lộ 1A và tuyến đường sắt phía bắc sông hiếu lưu vực thuộc địa phận phường Đông Thanh hướng thoát nước mưa theo hướng tây bắc – đông nam, nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông hiếu

-lưu vực 8 : nằm dọc sông hiếu phía bờ bắc thuộc địa phận phường Đông Thanh Hướng thoát theo hướng tây bắc- đông nam, nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông hiếu

-lưu vục 9: nằm phía tây nam thành phố thuộc phường 4 va 3 Hướng thoát theo hướng tây bắc- đông nam, nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông Vĩnh Phước

-lưu vực 10: nằm ở phía tây thành phố thuộc phường Đông Lương và Đông Lễ Hướng thoát nước theo hướng tây bắc-đông nam , nguồn tiếp nhận nước thoát là hồ trung chỉ và

xả ra sông vĩnh phước

- lưu vực 11: nằm ở phía bắc sông vĩnh phước, phía nam đường lý thường kiệt thuộc phường 5 , phường đông lễ và phường đông lương Hướng thoát nước theo hướng tây bắc-đông nam, nguồn tiếp nhân nước thoát ra hồ trung chỉ và sông vĩnh phước

-lưu vực 12 : nằm ở phía đông quốc lộ 1A thuộc vùng trũng phường 2 , phường Đông Lễ

và phường Đông Lương hướng thoát nước theo hai hướng đông – tây và nam – bắc, nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông thạch hãn và sông hiếu

-lựu vực 13: nằm ở phía bắc sông hiếu, thuộc địa phận phường đông giang Hướng thoát nước theo hướng tây- đông, nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông hiếu và sông trúc kinh -lưu vực 14: nằm ở phía bắc sông hiếu, thuộc địa phận phường Đông Giang hướng thoát nước theo hướng bắc –nam , nguồn tiếp nhận nước thoát ra sông hiếu và sông trúc kinh

4.5.2 Các điểm úng ngập và ô nhiễm môi trường :

Sâu quá trình khảo sát hiện trạng hệ thống thoát nước, cùng với sự tham vấn trực tiếp ý kiến của người dân , một số khu vục trong thành phố thường xuyên sảy ra tình trạng ngập úng và ô nhiêm môi trường khi có mưa được thống kê dưới đây:

-khu vực ngã 3 Trần Hưng Đạo – Huyền Trân Công Chúa: thường xuyên bị ngập úng khi

có mưa to

-khu vực Hùng Vương – Lê Thái Hiếu – Hàm Nghi – QL9 : thường xuyên sảy ra úng ngập sâu mỗi trận mưa

-khu vực đường Tôn Thất Thuyết nối dài ( từ đoạn Lê Văn Hưu dến Lê Duẫn ) thường xuyên sảy ra úng ngập sâu mỗi trận mưa

-khu vực Trần Phú – Lê Văn Hưu ( khu vực đầu ga đường sắt Đông Hà ) thường xuyên sảy ra úng ngập úng khu mưa

-khu vực đường Nguyên Biểu : thường xuyên sảy ra tình trạng ngập úng khi có mưa lớn -khu vực ngã ba Lê Duẫn –Lê Quý Đôn:thường xuyên ngập úng khi có mưa to

-khu vực cống qua đường Chu Mạnh Trinh: thường xảy ra tình trạng ngập úng khi có mưa lớn

-khu vực canh tác phía đông thành phố thường bị ngập úng vào mùa lũ.khu vực này được tiêu bởi tuyến kênh hở thoát theo hướng Nam – Bắc và sông Hiếu

-khu vực trung tâm phường 1 và phường 2 thường bị úng và ô nhiễm vào mùa mưa do hệ thống cống thoát là hệ thống chung còn thiếu và chưa hoàn chỉnh

4.5.3 Đánh giá hệ thống thoát nước hiện trạng:

Hiện trạng thoát nước mưa:

Thoát nước mặt:Hiện tượng ngập úng,ô nhiễm môi trường thường xuyên trong mưa lũ gây ra thiệt hại về kinh tế và ảnh hưởng nhiều đến đời sống à hoạt động xã hội là do các nguyên nhân chính:

-Hệ thống thoát nước của thành phố Đông Hà là hệ thống cống chung chưa hoàn chỉnh về mạng, mật độ cống còn thấp,chất lượng xuống cấp,có một số đoạn cống chưa được nối kết với mạng do tắt hoạt xây dựng chưa hoàn chỉnh,đồng thời khâu quản lý chưa tốt,đã dẫn đến tình trạng môi trường như hiện nay

-Nền xây dựng tại các khu vực thấp trũng,có độ cao <2,5m,đặc biệt là khu vực ven sông Hiếu(phường 1,phường 2)là khu vực phía đông QL 1A(khu vực đất canh tác giáp ranh sông Thạch Hãn)là các khu vực bị ảnh hưởng thường xuyên của lũ sông Hiếu và sông Thạch Hãn trong mùa mưa.Dưới đây là các đánh giá tổng quan về hệ thống cống thoát nước hiện trạng của thành phố:

Nguồn tiếp nhận thoát nước của thành phố chủ yếu là ra sông Hiếu (chiếm 80%),phần còn lại thuộc các phường phía nam thành phố thoát ra sông Vính Phước

Sông Hiếu là một chi lưu của sông Thạch Hãn,do đó mực nước lũ của sông Hiếu và sông Thạch Hãn ảnh hưởng nhiều tới việc thoát nước của thành phố Đông hà

Mặt khác, với đặc thù địa hình rất phức tạp,các lưu ực thoát nước chính thường có các mương thoát nước chủ đạo chạy theo đường lưu thủy của lưu vực.Đối với các khu vực đã phát triển đô thị,các tuyến cống thoát nước chủ đạo đã cơ bản được đầu tư xây dựng cống hộp với các BTCT với các dự án sử dụng nguồn vốn vay ADB.Tuy nhiên,trong quá trình thực hiện đầu tư các tuyến cống này chưa xem xét đến việc kết nối hạ tầng của khu vực dân cư sẽ phát triển ở phía hạ lưu của mỗi tuyến cống,do đó ảnh hưởng đến tình trạng úng ngập cục bộ của một số khu vực dân cư phia hạ lưu do không được tiêu thoát nước

và từ đó người dân đã tự phát đục cống chính thoát nước ADB để tiêu thoát nước cho khu vực của mình.Sau quá trình khảo sát hiện trạng hệ thống thoát nước,cùng với sự tham

vấn ý kiến trực tiếp của người dân một số khu vực trong thành phố thường xuyên xảy ra ngập úng và ô nhiễm môi trường khi có mưa được thống kê dưới đây:

-Khu vực ngã ba Trần Hưng Đạo –Huyền Trân Công Chúa:thường bị ngập úng khi có mưa to.đây là khu vực đã có các tuyến cống thoát nước,do vậy có thể nguyên nhân công suất thoát nước của các tuyến cống trong khu vực còn hạn chế

-Khu vực Hùng Vương-Lê Thê Hiếu-Hàm Nghi-QL9:thường xuyên xảy ra úng ngập sau mỗi trận mưa.qua khảo sát thực địa và tham khảo ý kiến của các hộ dân,nguyên nhân chủ yếu là do độ cao nền của các khu vực rất thấp so với các khu vực xung quanh,năng lực tiêu thoát nước của các đoạn cống D800 và mương B1000( người dân tự phát xây dựng theo vệt thoát nước của tuyến mương đất cũ)ra cống hộp ADB trên đường Hùng Vương

và năng lực tiêu thoát nước của tuyến cống D600 trên đường Lê Thế Hiếu là có thể đảm bảo được,tuy nhiên khu vực rốn tập trung tại ngã ba cửa tùng-Lê Thế Hiếu đang có đoạn cống B400 đấu nối cống D800 vào cống B1000 được xây dựng quá thấp và không đảm bảo khả năng tiêu thoát nước cho khu vực

-Khu vực đường Tôn Thất Thuyết nối dài(doạn từ Lê Văn Hưu đến Lê Duẩn):thường xuyên xảy ra ngập úng sau mỗi trận mưa.Nguyên nhân chính là do lượng nước mưa khá lớn từ tuyến đường Lê Lợi,Tôn Thất Thuyết,Trần Phú và hai tuyến mương dọc đường sát

đổ về cùng với năng lực thoát nước của tuyến mương đất hiện trạng rất yếu,cao độ nền khu vực thấp so với các khu vực xung quanh và đặc biệt là các cống hộp ADB thoát nước chủ đạo của các khu vực không được bố trí kết nối thu nước , người dân phải tự đục cống ADB với cửa thu quá nhỏ và không đúng kỹ thuất thoát nước

-Khu vực Trần Phú –Lê Văn Hưu(khu vực đầu ga đường sắt Đông Hà):thường xuyên xảy

ra ngập úng khu có mưa.nguyên nhân chính là do địa hình khu vực quá thấp so với các khu vực xung quanh,thiếu cống thoát nước trên đường Trần Phú,cống thoát nước qua đường sắt có kích cỡ nhỏ,mương đất thoát nước từ đường Lê Văn Hưu vào cống hộp ADB thoát nước chủ đạo có năng lực thoát nước yếu và đặc biệt là cống hộp ADB không

bố trí kết nối thu nước cho khu vực, người dân phải tự đục cống ADB với cửa thu quá nhỏ và không đúng kỹ thuất thoát nước

-Khu vực đường Nguyễn Biểu :thường xuyên xảy ra tình trạng ngập úng khi có mưa lớn.Nguyên nhân chủ yếu là do cửa xã nước từ cống hộp ADB ra mương tiêu nước của cánh đồng phường Đông Lễ thường xuyên bị tắt do sự lắng đọng bùn cặn trong ống