PHONG CÁCH ĐÔNG DƢƠNG TRONG THIẾT kế nội THẤT

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 7 Giữa thập kỉ 20 thế kỉ XX, những công trình kiến trúc kết hợp phong cách Tân cổ điển thịnh hành Pháp và văn hóa truyền thống Việt Nam xu t

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 1

NGHIÊN C U CHUYÊN Đ

THI T K N I TH T

PH N M T: Đ T V N Đ 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Ý nghĩa đề tài 3

3 Phương pháp nghiên cứu 3

4 Giới h n đề tài 4

PH N HAI: GI I QUY T V N Đ 5

CH NG 1 5

T NG QUAN CHUNG V ĐÔNG D NG 5

1 T ng quan v Đông D ng 5

1.1 " Đông Dương" là gì? 5

1.2 Lịch sử hình thành khu vực Đông Dương………5

1.3 Lý do hình thành phong cách Đông Dương t i Việt Nam……… 6

2 T ng quan chung v phong cách Đông D ngầầầầầầầầầầầầầ.8 2.1 Khái niệm " Phong cách Đông Dương"……….8

2.2 Sự hợp nh t về văn hóa trong phong cách Đông Dương……… 8

2.3 Phong cách Đông Dương t i các nước trong khu vực 8

2.3.1 Lào………9

2.3.2 Campuchia……… 10

3 Phong cách Đông D ng t i Vi t Nam 10

3.1 Sự nh hư ng của phong cách n Độ……… 11

3.2 Sự nh hư ng của phong cách Trung Quốc……… 12

3.3 Sự nh hư ng của phong cách Pháp……… 13

3.3.1 Phong cách kiến trúc Tiền thực dân……….13

3.3.2 Phong cách kiến trúc Tân cổ điển………14

3.3.3 Phong cách kiến trúc Địa phương………14

3.3.4 Phong cách kiến trúc Art Décor……… 15

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 2

CH NG 2 16

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T T I VI T NAM 16

1 Đ c điểm phong cách Đông D ng t i Vi t Nam 16

1.1 Hình thái kiến trúc……….16

1.2 C nh quan……… 19

1.3 Yếu tố phong thủy……….20

1.4 Nội th t……… 22

1.4.1 Màu sắc……….23

1.4.2 Vật liệu……….24

1.4.3 Hoa văn, họa tiết……… 26

1.4.4 Phù điêu, tượng tròn……….30

1.4.5 Trang thiết bị………31

1.5 Gi i pháp chiếu sáng trong nội th t……… 35

2 Phong cách Đông D ng giai đo n đ u t i Vi t Nam (1920_1945) 37

2.1 B o tàng Luois Finot (B o tàng Lịch sử Việt Nam), Hà Nội………37

2.2 B o tàng Blanchard de la Brosse (B o tàng Lịch sử Việt Nam), TP Hồ Chí Minh……….41

2.3 Dãy nhà cổ phố Nguyễn Thái Học, phố Phan Bội Châu, Hội An……….44

3 K t lu ận 49

CH NG 3 50

NG D NG PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T RESORT HI N NAY 50

1 Resort Furama, ĐƠ N ng 50

2 Resort Victoria, H i An, Qu ng Nam 54

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 3

1 Lý do ch ọn đ tài

muốn tìm hiểu và nghiên cứu về phong cách Đông Dương

Hiện nay, những tiện nghi về vật ch t đã thành những chuẩn mực chung, khai thác giá trị truyền thống của dân tộc để đưa vào trong thiết kế đang là một xu hướng được quan tâm

thống của Việt Nam

Phong cách Đông Dương phù hợp với phong cách sống của ngư i Việt, phong tục tập

2 ụ nghĩa đ tài

điển của Pháp, sự kết hợp đặc sắc giữa Đông- Tây Phong cách Đông Dương thể hiện được

hiện đ i nhưng vẫn phù hợp với phong cách sống hiện nay, đem l i sự tho i mái và tiện ích cho ngư i sử dụng

hướng thiết kế mới dễ bị thay thế b i những trào lưu mới hơn nữa Những ngư i có thị

hiếu thẩm mỹ theo hướng thích cách tân nhưng vẫn có chút hoài c m, đã t o ra những

Dương là 1 trong những lựa chọn phù hợp

3 Ph ng pháp nghiên c u

thống Việt Nam tác động lên phong cách Đông Dương t i Việt Nam

So sánh phong cách Đông Dương các nước trong khu vực (Lào, Campuchia, Thái Lan)

với Việt Nam Từ đó, tìm ra những sự khác biệt, những nét riêng và đặc điểm nhận d ng

của phong cách Đông Dương t i Việt Nam

sử, văn hóa, du lịch, kiến trúc, nội th t … viết về phương Đông, các nước thuộc Đông

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 4

Dương, Việt Nam và phong cách Tân cổ điển Pháp để tìm ra những yếu tố t o hình và đặc điểm của phong cách Đông Dương

Dương từ giai đo n đầu cho đến ngày nay: Đ i học Đông Dương, nhà số 4 Lý Nam Đế,

những bộ sưu tập trên thế giới (về kiến trúc, nội th t) l y c m hứng từ phong cách Đông Dương

4 Giới h n đ tài

phong cách Đông Dương t i Việt Nam với các nước trong khu vực

đặc điểm chung và cơ b n nh t trong phong cách Đông Dương để áp dụng vào những

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 5

“Đông Dương” (Indochine hay

Đông Nam Á đã từng thuộc quyền cai

trị của thực dân Pháp trong những năm

1884-1954

Quốc và các đ o trong Vịnh Thái Lan),

miền Trung) Và 2 xứ b o hộ gồm: Ai

Lao ( Lào) và Cao Miên (Campuchia)

giới” Năm 1808, tên gọi Đông Dương (Indochine) l i xu t hiện trong một bài báo của John

1.2 L ịch sử hình thành khu vực Đông D ng

Liên bang Đông Dương được thành lập vào ngày 17/10/1887 và tồn t i đến năm 1954 Lúc đầu, thủ phủ đặt t i Sài Gòn (1887-1901), sau chuyển ra Hà Nội (1902-1954) Đứng đầu liên bang Đông Dương là những ngư i nằm trong bộ máy chính phủ của thực dân Pháp:

một Toàn quyền Đông Dương ( 1887-1945) hay một Cao ủy (1945- 1954) Một số chính quyền địa phương đặt dưới quyền các ông vua địa phương nhưng quyền lực vẫn nằm trong

Việc hình thành Liên bang Đông Dương vì lý do tài chính khi thực dân Pháp muốn dùng

lợi nhuận từ Cochinchine (Nam Kỳ) để tài trợ kinh phí cai trị Tonkin (Bắc Kỳ) và Annam

Liên bang Đông Dương bị Nhật B n lật đổ vào ngày 9/3/1945 khi cuộc Chiến tranh thế

giới thứ hai sắp kết thúc Tuy nhiên, quân Nhật l i thua quân Đồng Minh và liên bang này

chỉ thực sự tan rã sau khi Pháp b i trận Điện Biên Phủ và Hiệp ước Genève được ký kết năm 1954

B ản đồ khu vực Đông Dương

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 6

1.3 Lý do hình thƠnh phong cách Đông D ng t i Vi t Nam:

Năm 1887, thực dân Pháp bắt đầu chương trình khai thác thuộc địa Đông Dương lần thứ

chủ nghĩa Pháp cổ điển

Bưu điện trung tâm TP.HCM Nhà thờ Đức Bà Phủ Toàn quyền Đông Dương

1886-1891 1877-1880 1901-1906

Dương lần thứ hai Giai đo n này, giới trí thức Pháp nhận ra sự áp đặt những giá trị văn

với đ t nước và con ngư i Việt Nam: khí hậu, tập quán sinh ho t, quan niệm thẩm mỹ,

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 7

Giữa thập kỉ 20 thế kỉ XX, những công trình kiến trúc kết hợp phong cách Tân cổ điển

thịnh hành Pháp và văn hóa truyền thống Việt Nam xu t hiện Những công trình này phù

hợp hơn với văn hóa b n địa Th i giàn này bắt đầu hình thành phong cách Đông Dương

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 8

2 T ng quan chung v phong cách Đông D ng

2.1 Khái ni m “ Phong cách Đông D ng”

“Phong cách Đông Dương” ( Indochine style) là một phong cách thiết kế được hình thành

đế quốc Pháp tiến hành thực dân hóa các nước thuộc địa trong khu vực Đông Dương (Việt Nam, Lào, Campuchia) đề hình thành nên Liên bang Đông Dương thuộc Pháp

Nói cách khác, “Phong cách Đông Dương” là phong cách do ngư i Pháp sáng t o ra khi

kết hợp với phong cách kiến trúc Pháp với phong cách kiến trúc và văn hóa của nước b n

đ i t i khu vực Đông Dương

2.2 Sự h p nh t v văn hóa trong Phong cách Đông D ng

Phong cách Đông Dương là sự hợp nh t tinh tế và đặc sắc giữa 2 nền văn hóa Đông và Tây hoàn toàn khác nhau Nhưng sự kết hợp đó đã t o ra 1 phong cách mới, 1 phong cách phù

hợp với triết lý, quan điểm mỹ thuật truyền thống, văn hóa và c nh quan của các nước thuộc địa

Phong cách Đông Dương ra đ i t i phương Đông, là nơi có 2 nền văn minh lớn của nhân

nhiều b i 2 nền văn minh này Nên, phong cách Đông Dương là 1 sự hợp nh t có hơi hướng của văn hóa Trung Quốc và n Độ

Phong cách Đông Dương là sự hợp nh t của: phong cách kiến trúc Pháp với văn hóa và

kiến trúc b n địa Mỗi nước trong khu vực Đông Dương l i đem những đặc trưng của dân

tộc kết hợp với phong cách Pháp để t o ra một phong cách Đông Dương đặc trưng riêng

của mỗi nước

S ự hợp nhất về văn hóa trong phong cách Đông Dương

2.3 Phong cách Đông D ng t i các n ớc trong khu vực

văn hóa của n Độ: Tôn giáo (Phật giáo Nam Tông_ n Độ), phong cách kiến trúc, văn

của nền văn minh n Độ

Phong cách Đông Dương

hóa các nước b n

địa

Phong cách Trung

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 9

2.3.1 Lào

Phong cách Đông Dương t i Lào là sự kết hợp của phong cách truyền thống b n địa, phong

(ngư i Thái), Khmer, Trung Hoa

Thủ đô Vientiane và Luang Prabang là 2 nơi đã từng là khu hành chính và khu sinh sống

của thực dân Pháp nên còn lưu giữ nhiều kiến trúc phong cách Đông Dương

Đặc điểm phong cách Đông Dương t i Lào:

 Quy ho ch từ th i Liên bang Đông Dương vẫn được giữ đến nay, tổng thể các khu

bình

 Mái nhiều diện, nhiều mặt nghiêng là 1 phong cách đặc trưng trong kiến trúc của Lào

 Mặt bằng, tổ chức không gian đăng đối theo 1 trục

 C u trúc nhà: 1 tầng trệt là nơi để xe, nhà kho và 1 tầng lầu là không gian sinh ho t chính

 N i th t: màu sắc nhiệt đới nhẹ nhàng, gỗ là vật liệu chính, tượng Phật xu t hiện

nhiều trong các không gian, sử dụng các họa tiết và trang thiết bị nh hư ng từ văn

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 10

2.3.2 Campuchia

Phong cách Đông Dương t i Campuchia là sự kết hợp giữa văn hóa của dân tộc Khmer và

Đặc điểm phong cách Đông Dương t i Campuchia:

 Mái nhà nh hư ng từ đền chùa, có đỉnh chóp nhọn, 4 mặt ch m trổ các bức phù điêu: cuộc sống tâm linh của con ngư i thế giới bên kia, vũ nữ Apsara, con ngựa Ramanaya

 Công trình thư ng khắc ký tự, con số

 Mặt bằng tổng thể đăng đối theo 1 trục

 N i th t: màu sắc nhiệt đới m nóng, vật liệu chính là đá và gỗ, trang thiết bị bằng

gỗ và tre, sử dụng các họa tiết Khmer, tượng Phật,phù điêu và tư ng hình: hình ký

tự và con số, hình theo quan niệm Phật giáo, vũ nữ Apsara nh y múa, con ngựa

s

3 Phong cách Đông D ng t i Vi t Nam

Lịch sử Việt Nam có sự xu t hiện của 2 nền văn minh lớn Trung Quốc và n Độ trong

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 11

3.1 Sự nh h ởng c a phong cách n Đ (văn hóa Champa):

Năm 1471, vua Lê Thánh Tông chinh phục Vương quốc Champa (Chăm), nay là khu vực

miền Trung kéo dài đến Bình Thuận.Văn hóa Champa chịu nh hư ng sâu sắc của nền văn

văn hóa Champa, nên có sự khác biệt với các vùng miền khác t i Việt Nam

 Ngh thuật điêu khắc Champa:

thuật điêu khắc Champa

Phù điêu, tượng tròn và các yếu tố

kèo, tư ng: thiếu nữ Apsara nh y

thần Indra, bò Nandin, chim

 Vật li u:

Sử dụng vật liệu: g ch nung đỏ

sẫm, đá trộn với vữa vôi và cát

hoặc vôi với mật của đư ng mía

H ọa tiết trang trí Champa ở Mỹ Sơn và Trà Kiệu

G ạch nung Đá trộn vữa vôi và cát

B ảo tàng nghệ thuật điêu khắc Champa_ Đà Nẵng

Công trình ki ến trúc đặc trưng của sự kết hợp phong cách Champa và Đông Dương

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 12

3.2 Sự nh h ởng c a phong cách Trung Quốc:

Việt Nam bị Trung Quốc đô hộ 1000 năm và bị nh hư ng nhiều từ Trung Quốc.Trong phong cách Đông Dương cũng th y rõ sự nh hư ng từ Trung Quốc c 3 vùng miền

 Mái ngói: Đây là đặc điểm kiến trúc tương đồng và bị chi phối nhiều b i phong cách

phong cách Đông Dương đã dùng hình nh hệ mái đình chúa lớn Việt Nam: Văn

miếu Quốc Tử Giám, Chùa Một Cột,…đưa vào các công trình

Vi t Nam Phong cách Đông D ng

Vật liệu - Ngói mũi hài (v y rồng), ngói âm

dương, ngói lưu ly, ngói ống - Ngói âm dương (chủ yếu)

- Đỉnh mái có những b nóc

- Đỡ mái bằng kết c u mới phương

- Cột thanh m nh, bệ đỡ hình khối đơn gi n

tố tâm linh và quan niệm dân gian

- Điêu khắc ch m trổ đơn gi n: con

giống, l c long thủy quái, đ u đao,

tứ linh

- Thể hiện phong cách b n địa

- 1920_1930: điêu khắc ch m trổ cầu

kỳ, sử dụng điêu khắc đ u đao

gi n,không trang trí mái

H ệ thống cấu trúc mái ngói truyền thống Việt Nam

S ự ảnh hưởng của văn hóa Champa trong phong cách Đông Dương

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 13

 Con ti n: Con tiện thư ng sử dụng để trang trí : cửa, lan can, hành lang… trong

phong cách Đông Dương Phong cách truyền thống Việt con tiện thay bằng những lam

thẳng, vì bị nh hư ng của Trung Quốc nên 1 số công trình kiến trúc cổ cũng sử dụng

con tiện

3.3 Sự nh h ởng c a phong cách Pháp

Th i gian đâu ngư i Pháp đến Việt Nam, nhiều công trình với các phong cách khác nhau

đã được xây dựng trước khi họ sáng t o ra phong cách Đông Dương

3.3.1 Phong cách ki n trúc Ti n thực dân

nhiệt đới Việt Nam

giá trị về mặt kiến trúc, đ i diện cho kiến trúc Pháp th i kỳ đầu t i Việt Nam

Lam g ỗ đơn giản trang trí trong phong

cách truy ền thống Việt Nam Con ti truy ền thống Việt Nam_ảnh hưởng Trung Quốc ện thay cho lam gỗ trang trí trong phong cách

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 14

 Hành lang rộng bao quanh không gian chính

 Nhà thư ng 2 tầng (1-3 tầng), sàn tầng hai dùng dầm đỡ thép hình cuốn g ch trên

Y u t ố trang trí:

 Mái dốc lợp ngói hoặc tôn

 Mặt tiền trang trí bằng tư ng chắn mái xây g ch, hàng con tiện, đắp xi măng hình hoa lá

 Hành lang t o thành vòm cuốn hình cung, bán cầu có khóa vòm

S ở chỉ huy quân đội Pháp Dãy nhà trên phốTràng Tiền Tòa nhà Pháp tại Hoàng Thành

3.3.2 Phong cách ki n trúc Tân c điển

 Mái dốc lợp ngói Tây hoặc ngói đá

 Hình thức trang trí phong phú sử dụng các thức cột, chi tiết La Mã, Phục hung,

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 15

Phong cách địa phương Pháp Hà Nội không giống hoàn toàn chính quốc, mang nhiều

tính công năng, thực dụng và bỏ nhiều hình thức trang trí nguyên gốc

Ki n trúc:

 Nhà 2- 3 tầng

 Mái dốc lợp ngói

Y u tố trang trí:

 Hệ console đỡ mái bằng gỗ m nh hình tam giác được khắc triện

 Họa tiết trang trí không nhiều nhưng tinh tế

Trung học Alber Sarraut Trung học Protectorat Trụ sở Tư pháp

3.3.4 Phong cách ki n trúc Art Deco

Những năm 1920-1930, phong cách kiến trúc Art Deco phát triển, các kiến trúc sư cách tân

được trọng dụng, 1 phong cách hiện đ i, gi n dị, thực dụng, phù hợp xu hướng kiến trúc

đang phát triển Tây Âu và Bắc Mỹ là phong cách Art Deco được ứng dụng trong nhiều

 Họa tiết trang trí bằng thép uốn hoặc đắp nổi bằng xi măng

 Họa tiết trang trí th ch cao với đư ng nét mềm m i

Chi nhánh Ngân hàng Trụ sở chính Ngân hang Nhà in IDEO

Đông Dương Đông Dương

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 16

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I

TH T T I VI T NAM

1 Đ c điểm phong cách Đông D ng t i Vi t Nam

Đặc điểm phong cách Đông Dương t i Việt Nam, được rút ra từ các công trình kiến trúc Đông Dương giai đo n đầu t i Việt Nam và những ứng dụng thư ng th y trong các công trình Đông Dương được xây dựng và thiết kế hiện nay Đây là những đặc điểm chung và

1.1 Hình thái ki n trúc

Xử lý hình thái kiến trúc nhằm t o cho công trình dáng d p, đư ng nét phù hợp và gần gũi

với kiến trúc Việt Nam

Những điều kiện khí hậu và c nh quan khu vực được đặc biệt lưu tâm gi i quyết: hệ mái

Sử dụng các gi i pháp kết c u mới để tổ chức được các không gian lớn, nhiều tầng Kết

Sử dụng các hình khối lập phương trong kiến trúc, thiết kế kỹ lưỡng và tỉ mỉ đến từng chi

M ặt bằng Phủ Toàn quyền Mặt bằng Chi nhánh Ngân hàng Đông Dương

 Hành làng yếu tố quan trọng trong tổ chức không gian

v n đề thông thoáng, chống nóng ,làm mát và thoát ẩm cho công trình thuộc khí hậu nhiệt

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 17

đới như Việt Nam Khi m cửa, tránh ánh nắng và nước mưa hắt trực tiếp vào các phòng

chức năng

 Mái ngói nh hư ng nhiều từ các mái ngói truyền thống t i b n địa

Độ dốc mái là 60%, để thoát nước nhanh và không bị dột

Hệ console đỡ mái bằng gỗ (giai đo n đầu dùng gỗ Lim), hợp với mái ngói và xà gỗ

Mái đua và mái chống hắt kết hợp với console là nh hư ng kiến trúc Pháp

Sử dụng để lợp mái gồm các lo i mái ngói như: ngói mũi hài (ngói v y rồng), ngói ống,

ngói lưu ly (đặc trưng phong cách Đông Dương Hội An, Huế)

Ki ểu mái vây đặc biệt Nhà thờ Cửa Bắc Motif mái ngói thường sử dụng trong phong

cách Đông Dương hiện nay

 T ờng

Tư ng dày kho ng 40, có 2 lớp: chống nóng vào mùa hè, chống l nh vào mùa đông

Tư ng bằng g ch, trét vôi vữa và sơn nước bên ngoài

miền Trung, miền Duyên H i vì nh hư ng của Champa, nhiều nơi sử dụng g ch nung

đặc biệt: đá trộn với vữa vôi và cát hoặc vôi với mật của đư ng mía

 Cửa

Cửa có c u t o 2 lớp:

 Lớp ngoài là cửa lá sách để l y gió về mùa hè

 Lớp trong là cửa kính, lam gỗ, hoặc con tiện

Đối với những công trình hiện nay, lớp trong sẽ là kính để có thể sử dụng được máy l nh

Lớp ngoài vẫn là là sách để giữ l i yếu tố đặc trưng

Hành lang là 1 không gian đệm, 1 bộ máy lấy gió cho công trình

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 18

Cửa có g bao quanh, phía trên có ô văng dốc lợp ngói để che mưa nắng, bậu cửa số có độ

Cửa là 1 hệ thống l y gió, l y ánh sáng tự nhiên cho công trình

Hệ thống cửa bằng gỗ, được quét sơn màu ( thư ng là màu xanh) với những lá sách là 1

 Trang trí m t ti n

Mặt đứng của công trình đối xứng theo 1 trục, với những hình khối đơn gi n

Mặt tiền trang trí họa tiết Á Đông: hoa văn chữ triện, bát giác phổ biến trong kiến trúc đình

trình

Sử dụng gốm sứ xanh các chi tiết trang trí mặt mặt tiền: họa tiết đắp nổi, con tiện, phù điêu, lan can,…là đặc trưng của phong cách Đông Dương t i Hội An và 1 số khu vực

miền Nam, miền Tây Việt Nam

Công trình thư ng có màu vàng, hoặc trắng kem

Những công trình hiện nay, mặt tiền trang trí với các hoa văn đư ng nét truyền thống cách điệu đơn gi n

H ệ thống cửa cung cấp gió và ánh sáng tự nhiên cho toàn bộ công trình

C ửa có 2 lớp: lớp ngoài là cánh

c ửa với lá sách, lớp trong là

lam g ỗ hoặc kính

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 19

1.1 C nh quan

Giai đo n 1920-1945, trong phong cách Đông Dương, các kiến trúc sư lựa chọn vị trí đặt

đăng đối, hòa với cây xanh và hồ nước làm qui ho ch tổng thể của Hà Nội thanh lịch, sang

trọng

Vư n cây đăng đối theo trục của công trình và là 1 phần của công trình

Khu vư n bao quanh công trình có tác dụng làm mát và trang trí thêm cho công trình

 Cây xanh

bụi, cây hoa màu sắc để trang trí và t o điểm nhân cho vư n

M ặt tiền thường sử dụng màu vàng, với các họa tiết Việt Nam và con tiện trang trí

Khu vườn là 1 phần của công trình kiến trúc, vườn đăng đối theo 1 trục của công trình

và có nh ững cây cao, cây bụi, cây hoa để làm mát và trang trí

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 20

Sử dụng các lo i cây b n địa tương ứng với các vùng miền khác nhau ( Bắc, Trung,

Cây xanh để trang trí và là yếu tố làm mát công trình

 Y u tố trang trí khác

Hồ nước làm mát công trình và là yếu tố phong thủy quan trong theo quan niệm Á Đông

Một số công trình xây t i miền Trung có sử dụng các tượng tròn có họa tiết truyền thống, tượng tròn Champa, hoặc các vật dụng dân dã: lu nước, gáo dừa,… để trang trí vư n

1.2 Y u tố phong th y

Phong cách Đông Dương ra đ i Á Đông, ban đầu những công trình cho ngư i Pháp nên

yếu tố phong thủy không tồn t i, về sau những công trình cho tầng lớp tư b n, tiểu tư s n thuộc địa nên yếu tố phong thủy không thể bỏ qua trong phong cách Đông Dương Những

yếu tố phong thủy cơ b n thư ng th y trong phong cách Đông Dương:

 Trật tự, đối x ng vƠ y u tố tâm linh

Sắp đặt và bố trí trong công trình ph i đối xứng theo 1 trục trung tâm, theo tôn ti trật tự và

có đôi có cặp, nh hư ng từ tính tôn nghiêm Phật giáo

M ột biệt thự cổ phong cách Đông Dương, sử dụng những loại cây đặc trưng và phù hợp

khí h ậu Việt Nam Biệt thự La Résidence, Nghi Tàm, Hà Nội

H ồ nước, tượng tròn, lu nước, gáo dừa,… cũng là những yếu tố trang trí vườn.

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 21

 N ớc

Nước, yếu tố mang l i tiền b c và vượn khí cho gia chủ

Các công trình thư ng chú trọng yếu tố nước, bố trí các hồ nước, t o những dòng ch y trong khu vư n của công trình, công trình nhỏ có các tiểu c nh, hồ cá

 Màu sắc

Đối với các không gian sử dụng màu trắng trong phong cách Đông Dương, thư ng được

 Y u tố khác theo quan ni m phong th y:

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 22

 M t số y u tố phong th y khác

Tượng tròn, các vật dụng thủ công mỹ nghệ, vật trang trí trong công trình thư ng được

Tứ linh (long,lân,quy,phụng) đem l i sự trư ng thọ, sự an bình, bền vững, may mắn

Họa tiết hình chữ: Phúc, Lộc, Thọ, Hỷ, V n yếu tố cầu may theo mong muốn của gia chủ

Họa tiết: Cùng, Túc, Trúc, Mai và biểu tượng Bốn mùa: Tứ Quý hay Xuân, H , Thu, Đông đem sự lâu bền, may mắn, sung túc

Họa tiết Bát Bửu: mang l i sự tốt lành, thụ hư ng về mặt vật ch t lẫn tinh thần

Sen và tượng Phật: sự thanh tịnh, bình an cho tâm hồn (quan niệm Phật giáo)

Tượng Phật và hoa sen, biểu tượng đem lại sự bình yên và thanh tịnh trong tâm hôn,

theo quan ni ệm của Phật giáo

Câu đối thường được treo trong nhà, vừa là biểu tượng đem lại sự tốt lành và cầu may,

v ừa được dùng để trang trí nhà cửa

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 23

Nội th t truyền thông Việt Nam đơn gi n, mộc m c, các trang thiết bị chính chỉ phục vụ

bị nh hư ng từ Trung Quốc, nên nội th t đậm ch t phô trương, cầu kì, trang trí nhiều hơn

là tính công năng: Tư ng tô vẽ, tủ chè và bàn ghế ch m trổ cầu kỳ, bình gốm sứ Trung Hoa, hoành phi câu đối sơn son thếp vàng…Phong cách Đông Dương giai đo n đầu phục

vụ tư s n, tiều thị dân nên bị nh hư ng b i phong cách này Hiện nay, phong cách Đông Dương chọn lọc những motifs trang trí và thể hiện đậm ch t truyền thống Việt cổ, đơn gi n

thiết bị nội th t

Nội th t phong cách Đông Dương, ngoài v n đề thẩm mỹ, còn đáp ứng và phù hợp với tập

sử dụng vật liệu, hình dáng các trang thiết bị,…

1.4.1 Màu sắc

Sử dụng những tone màu trung tính: vàng nh t, vàng kem, trắng để t o c m giác mát mẻ

Màu vàng thư ng xu t hiện trong các không gian nội th t phong cách Đông Dương, là màu được ngư i Á Đông ưa chuộng, đã được sử dụng nhiều trong các không gian truyền thống,

Một số không gian cũng sử dụng màu sắc nhiệt đới m, nóng t o n tượng m nh như: màu

đỏ, màu tím, màu vàng cam,…

Tone màu vàng thường được sử dụng trong không gian nội thất phong cách Đông Dương Tone

màu này t ạo được cảm giác ấm áp

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 24

1.4.2 Vật li u

 G

Gỗ t o được c m giác sang trọng và được ưa chuộng Gỗ là vật liệu chính trong các công

thiết bị, chi tiết trang trí, tượng tròn, phù điêu,…

 Tre:

Chống mối mọt, dẻo, độ bền cao

Trong phong cách Đông Dương, mây tre được sử dụng làm trang thiết bị, đồ trang trí,

những t m vách ngắn (panel),… vì độ dẻo của nó dễ t o những hình mềm m i, đẹp

Những s n phẩm bằng tre r t được ưa chuộng trong văn hóa dân gian Việt Nam

Du thuy ền Paradises Cruise-Hạ Long với phong cách Đông Dương, sử dụng vật liệu

chính là g ỗ trong các không gian nội thất

Tre, v ật liệu thường được sử dụng để làm trang thiết bị nội thất và đồ trang trí

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 25

 G ch bông

Sử dụng để lát nền, t o nên vẻ sang trọng, sự n tượng và đầy tính nghệ thuật cho công trình Đây là 1 nét đặc trưng riêng của phong cách Đông Dương trong nội th t

G ch bông có độ bền cao, càng sử dụng càng sáng bóng, làm mát nhà trong mùa hè Hiện

 G ch nung

Được làm từ đ t (đ t sét), nung qua lửa nhiệt độ cao để t o ra thành phẩm miền Trung

G ch nung có độ bền cao, thích hợp với khí hậu Việt Nam: làm mát nhà vào mùa hè, giữ nhiệt vào mùa đông G ch nung là 1 phần của kiến trúc truyền thống Việt Nam

Hi ện nay, các công trình sử dụng gạch bông để tạo sự ấn tượng và vẻ đẹp hoài cổ đầy

tính th ẩm mỹ

G ạch bông đa dạng về họa tiết và màu sắc

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 26

1.4.3 Hoa văn, họa ti t

Yếu tố mĩ thuật truyền thống Việt Nam được thể hiện rõ trong các hoa văn, họa tiết và t o

Hoa văn, họa tiết truyền thống Việt Nam th i Đông Sơn với những đư ng nét kỷ hà đơn

gi n cách điệu từ hoa lá, cách thể hiện tỉ mỉ và chi tiết

Đến th i An Nam, hoa văn họa tiết được tổng hợp l i và được cách điệu từ những hình nh

thể hiện phong phú hơn Những hoa văn, họa tiết này được ứng dụng để xử lý các chi tiết sàn, tư ng, trần, các vách ngăn, vậy dụng trang trí, trang thiết bị nội th t

Sử dụng hoa văn, họa tiết dân tộc trong các không gian nội th t phong cách Đông Dương

sẽ t o ra những hiệu qu thẩm mỹ và giá trị nghệ thuật cao

Như vậy, có thể chia hoa văn, họa tiết sử dụng trong phong cách Đông Dương thành 5 nhóm sau:

 Họa ti t kỷ hà: gồm 3 nhóm chính

Họa tiết mắc lưới hình thoi,dài ngắn khác nhau, c nh thẳng, hơi cong nhẹ Họa tiết mắc lưới lục giác giống v y trên mai rùa Họa tiết mắc lưới không đều Họa tiết mắc lưới tam

Họa tiết vòng tròn hình đồng tiền vàng, 2 vòng tròn đồng tâm t o g mép bên ngoài và

The Temple Club Saigon- phong cách Đông Dương, gạch nung sử dụng ở các

m ảng tường và lát nền

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 27

hoa thị, các vòng tròn cắt lẫn nhau và đi qua cùng một chỗ t o tâm 1 ngôi sao 4 cánh Họa tiết 2 vòng tròn, nhiều vòng liên kết với nhau

Họa tiết hồi văn, các chữ Hán-Việt g p khúc vào nhau, bẻ gập l i, kéo dài ra, hoặc vuốt thon ngẫu hứng Họa tiết hồi văn gợi các dáng chữ: chữ thập (亞), chữ v n (卐, 萬 ), chữ công (工)

 Họa ti t hình chữ

Họa tiết gồm các chữ Hán: Phúc, Lộc, Thọ, Hỷ, được cách điệu đơn gi n, liền nét, theo

đư ng kỷ hà, đan xen chồng lớp, nằm gọn trong 1 ô vuông hoặc tự do theo nét

H ọa tiết hình chữ

 Họa ti t tĩnh vật

Trái châu (thư ng th y nóc đền chùa), họa tiết gồm trái châu và 2 con rồng cách điệu 2 đầu góc mái

quyển sách, bút, cây sáo, ph t trần

H ọa tiết kỷ hà gồm 3 nhóm: họa tiết mắc lưới, họa tiết vòng tròn, họa tiết hồi văn

PHONG CÁCH ĐÔNG D NG TRONG THI T K N I TH T | 28

 Họa ti t hoa lá, dây lá, qu

Họa tiết là biểu tượng bốn mùa “Tứ quý’ gồm: cùng, túc, trúc, mai, sen

Họa tiết được trang trí kiểu d u nh n, làm bật lên đọ cong của nét hay th y trong kiến trúc, được cách điệu từ đơn gi n đến phức t p

H ọa tiết hoa lá, dây lá, quả

 Họa ti t hình thú

Họa tiết cách điệu từ những con vật theo quan niệm của ngư i Việt cổ đem l i những điều

Họa tiết Tứ linh: Long, Lân, Qui, Phụng

Họa tiết hình con dơi, con cá, con cọp, con sư tử

H ọa tiết tĩnh vật