HÌNH THỨC LUẬN VĂN THẠC SĨ ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỰ HỌC Họ và tên học viên Ngày sinh GVHD Lớp NVSP KHÓA Thành phố Hồ C.
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỰ HỌC
Họ và tên học viên:
Ngày sinh:
GVHD:
Lớp: NVSP KHÓA
Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 2ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỰ HỌC
CHỦ ĐỀ THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG QUÁ TRÌNH TỰ HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 31 Phần mở đầu
Tự học không còn quá xa lạ trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay, với những thành tựa của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho người học rất nhiều các lựa chọn nền tảng, phương pháp để lựa chọn phù hợp cho mình
Có thể nói việc tự học ngày nay song hành cùng với các phương pháp giáo dục truyền thống, trong giảng đường thì chắc chắn không đảm bảo đủ thời gian, nhân lực, cơ sở vật chất để có thể cung cấp nguồn kiến thức vô tận trong kho tàng trí thức của nhân loại
Sự phát triển của ngành công nghệ in ấn, các loại sách, tạp chí phát triển đã phần nào góp phần vào thói quen đọc sách, thói quen tự tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi, trải nghiệm từ thực tiễn để hoàn thiện bản thân mình trong một xã hội luôn có sự biến đổi liên tục để phù hợp với sự phát triển
Trong cuộc đời của mỗi con người ai cũng mong muốn sau này lớn lên sẽ trở thành một con người có ích trong xã hội, đặc biệt trong thời đại mà xã hội ta đang trên con đường đổi mới theo xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Để đất nước có thể theo kịp các nước khác chúng ta phải có nhiều nhân tài Và đối với thế hệ học sinh, nhiệm vụ học tập là vô cùng quan trọng vì họ chính là người chủ tương lai đất nước,
họ phải là những con người có tri thức có trình độ mới có thể làm tốt vai trò quan trọng của mình sau này
Về ý thức học tập Lênin có một câu nói rất nổi tiếng “Học, học nữa, học mãi”, học
ở đây không chỉ học trong ghế nhà trường mà còn phải học ở người thân, gia đình, bạn bè và xã hội Tự thân học để tiếp thu tri thức, cải tiến và nâng tầm tư duy đó chính là đích đến của việc tự học
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể đủ quyết tâm, bản lĩnh để có thể hoàn thành một cách trọn vẹn về tự học của mình Đức Phật cũng đã từng nói: "Kẻ thù lớn nhất đời mình là chính mình", thật vậy, việc tự điều chỉnh bản thân để có thể hoàn thành việc tự học, tự rèn luyện để phát triển tư duy cũng là một khó khăn trong quá trình
tự học
Chính vì lý do đó, em chọn đề tài “Thuận lợi và khó khăn trong quá trình tự học” để làm rõ về lý luận, thực tiễn và thuận lợi, khó khăn của bản thân trong quá trình chinh phục tri thức mới
Trang 42 Phần nội dung
2.1 Tự học:
Định nghĩa
Nhà bác học Einstein đã từng nói: “Nếu như tưởng tượng rằng những gì chúng ta biết là một hình tròn thì những gì ngoài vòng tròn đó thật lớn biết bao”, thật vậy, kiến thức tại giảng đường chỉ là “phần nổi trong tảng băng chìm” để chuyển tải kiến thức cho người học, những kiến thức nền tảng trong khuôn khổ thời gian, tiến độ trong môi trường học tập hiện nay Chính những kiến thức nền tảng, phương pháp
tự học sẽ giúp cho người học có thể chinh phục được kiến thức vô tận trong kho tàng tri thứ nhân loại
Giáo sư Đặng Vũ Hoạt và Hà Thị Đức trong cuốn “Lí luận dạy học đại học”
đã đưa ra định nghĩa: “Tự học là một hình thức tổ chức dạy học cơ bản ở đại học
Đó là một hình thức nhận thức của cá nhân, nhằm nắm vững hệ thống tri thức và kĩ năng do chính người học tự tiến hành ở trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc không theo chương trình và sách giáo khoa đã được quy định” [4, tr 53]
Theo quan điểm dạy học tích cực, bản chất của học là tự học, nghĩa là người học luôn là chủ thể nhận thức, tác động vào nội dung học một cách tích cực, tự lực, chủ động và sáng tạo để đạt được mục tiêu học tập Hay nói cách khác, không ai học hộ cho người học được, vì thế muốn học được phải tự học Theo đó, quá trình hình thành kiến thức, kĩ năng, thái độ, chủ yếu là do người học tự thực hiện, còn môi trường học chỉ đóng vai trò trợ giúp
Tự học là một quá trình học tập, một quá trình nhận thức không trực tiếp có giảng viên Đó là “lao động khoa học,” vất vả hơn nhiều so với quá trình học có thầy bởi vì người học phải tự xây dựng cho mình cách học và sử dụng hợp lý các điều kiện, hình thức, phương tiện học tập để đạt được những kết quả mong muốn Tuy nhiên, khi người học đã tự tiếp nhận kiến thức thì vai trò người thầy (hướng dẫn, ảnh hưởng ) là không thể thiếu
Như vậy, bản chất của tự học là tự làm việc với chính mình trước, sau đó mới
là nghiên cứu tài liệu thông qua việc trao đổi với các bạn bè cùng nhóm và theo sự hướng dẫn của thầy
Đặc điểm:
Việc học chỉ có hiệu quả khi người học ý thức được việc học từ đó có động cơ,
ý chí và quyết tâm để vượt qua những khó khăn, trở ngại trong học tập Tự học là
Trang 5một quá trình chủ thể nhận thức tác động một cách tích cực, tự lực, chủ động và sáng tạo vào đối tượng học nhằm chuyển hoá chúng thành tài sản riêng, làm cho chủ thể thay đổi và phát triển
Đặc điểm cơ bản quan trọng không thể thiếu của tự học là: sự tự giác và kiên trì cao, sự tích cực, độc lập và sáng tạo của người học trong tự thực hiện việc học Tự học là sự tích cực, tự lực, chủ động của chủ thể nhận thức trong HĐ học, quá trình
tự học do người học thực hiện Tuy nhiên, cần chú ý rằng, với người học, để việc tự học đạt hiệu quả thường cần phải có sự hướng dẫn, trợ giúp của người dạy hay người trợ giúp Theo đó, người dạy cần tạo ra môi trường để người học phát huy nội lực trong quá trình tìm hiểu, khám phá kiến thức Trong đó, HĐ tự học, người học phải biết huy động khả năng trí tuệ, tình cảm và ý chí của mình để lĩnh hội một cách sáng tạo tri thức kĩ năng và hoàn thiện nhân cách dưới sự hướng dẫn của người dạy
Vai trò:
- Khắc phục được nghịch lí học vấn thì vô hạn mà tuổi thọ con người thì có hạn
- Phát huy tính tự giác, tích cực, năng lực đọc sách và nghiên cứu
- Con đường rèn luyện, hình thành ý chí cao đẹp của con người trên con đường sự nghiệp
- Trong việc giáo dục, hình thành nhân cách cho sinh viên
- Con đường học vấn của một cá nhân
- Tự tin hơn trong việc lựa chọn cuộc sống cho mình
- Thúc đẩy SV lòng ham học, ham hiểu biết, khát khao vươn tới những đỉnh cao của khoa học
Ý nghĩa:
- Củng cố, trau dồi tri thức
- Đối với bản thân để hoàn thành nhiệm vụ học tập
- Đối với chất lượng, hiệu quả của quá trình đào tạo
- Trách nhiệm đối với gia đình và xã hội
- Mở rộng hiểu biết
- Không chỉ trong giáo dục nhà trường mà cả trong cuộc sống
Yêu cầu của việc tự học:
- Có thái độ học tập, thái độ tự học đúng đắn
- Nắm vững yêu cầu của thời đại đối với nghề nghiệp
Trang 6- Xác định rõ được mục đích, động cơ học tập đúng đắn
- Có phương pháp học tập khoa học
- Biết kết hợp học tập với nghiên cứu khoa học
- Kết hợp thành công “học đi đôi với hành”
- Có khả năng biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo
2 Nội dung, lĩnh vực đã tự học thành công, thuận lợi và khó khăn:
Trước khi thực hiện thành công nội dung, lĩnh vực tự học, bản thân cũng đã rơi vào những thất bại chủ quan và khách quan để lựa chọn, điều chỉnh, nhìn nhận những ưu điểm và hạn chế để đạt được sự thành công nhất định trong việc tự học
2.1 Xác định nhu cầu và mục tiêu
Khi còn đang công tác tại UBND Phường Tân Phú, Quận 7 bản thân trong quá trình công tác nhận thấy bản thân cần bổ sung và hoàn thiện các kỹ năng, kiến thức cần thiết để hoàn thành công việc được giao, dưới áp lực của công việc cụ thể như: các
kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng diễn thuyết, kỹ năng quản lý và điều hành, kỹ năng thuyết phục
Ngoài công việc ra, bản thân còn làm những việc khác nên cần những kiến thức, kỹ năng như: quản trị doanh nghiệp, marketing, phân tích dữ liệu khách hàng, ứng dụng công nghệ vào trong điều hành và quản lý doanh nghiệp
Chính vì những nhu cầu đặt ra của công việc và cá nhân, đòi hỏi bản thân phải hoàn thiện các kỹ năng, trải nghiệm và đặt ra những chỉ tiêu cho bản thân mình để vừa hoàn thành nhiệm vụ công tác, vừa điều hành doanh nghiệp nhỏ một cách hiệu quả Trong thời gian đầu, bản thân tự đặt ra những mục tiêu cụ thể trong vòng 6 tháng, các kỹ năng cần thiết cần tự học một cách nghiêm túc, từng bước tiếp thu kiến thức từ cơ bản đến nâng cao Trong quá trình tự tìm kiếm tài liệu học tập từ các nguồn uy tín như: sách kỹ năng, các nghiên cứu khoa học về các kỹ năng trên, tìm kiếm người mà bản thân cần phấn đấu, học hỏi, trên các phương tiện thông tin đại chúng, các nền tảng mạng xã hội
2.2 Lựa chọn chiến lược học tập và thực hành
Do đây là những kỹ năng cần thiết trong công việc thực tiễn hằng ngày, do đó, trong quá trình tiếp thu, học hỏi các kiến thức, bản thân phân tích những hạn chế, hậu quả của việc chưa có kiến thức, kỹ năng trên để thấy được tầm quan trọng, sự cần thiết, tạo động lực để tự học thêm những kỹ năng cần có Mỗi ngày dành ít nhất
Trang 72 giờ để đọc sách, tham khảo tài liệu, các nền tảng mạng xã hội, website chuyên về
tự học trực tuyến như: Coursera.com, Tedtalk.com…các nguồn sách uy tín trong nước và nước ngoài như: NXB First News, NXB Thanh niên…các tài liệu tham khảo chuyên khảo tại các thư viện các trường ĐH tại TP.HCM
Với phương châm vừa tự học, vừa trải nghiệm để đánh giá những kiến thức đã được ứng dụng một cách hiệu quả, bản thân từng bước thử nghiệm, ứng dụng từ môi trường nhỏ đến lớn hơn, trải nghiệm, đánh giá những điều chưa hoàn thiện để tiếp tục tự bồi dưỡng kiến thức
2.3 Đánh giá và sửa đổi
Qua thời gian vừa tự học những kỹ năng cần thiết cho công việc, những kiến thức cho công việc cá nhân, bản thân nhận thấy được những lợi ích của việc tự học, tự tiếp thu những kiến thức cần thiết, kết quả công việc được nâng dần lên
Các kỹ năng lãnh đạo, quản lý và điều hành giúp cho bản thân xây dựng được hình ảnh, điều hành các cuộc họp từ nhỏ đến cuộc họp lớn từng bước hiệu quả Việc phân công, phân nhiệm từng thành viên trong cơ quan được thuyết phục và thực hiện tốt nhiệm vụ của mình
Kỹ năng diễn thuyết, kỹ năng thuyết phục thời gian đầu còn gặp khó khăn đôi chút, tuy nhiên, qua trải nghiệm dần thành thói quen để có được kỹ năng cần thiết này
Về những kỹ năng cần thiết cho cá nhân như quản trị doanh nghiệp, marketing, phân tích dữ liệu khách hàng, ứng dụng công nghệ vào trong điều hành và quản lý doanh nghiệp đã cải thiện được lợi nhuận cho doanh nghiệp riêng, đánh trúng tâm
lý khách hàng, xây dựng được thương hiệu lâu dài (hoạt động bền vững từ năm
2013 đến nay), đặc biệt là hệ thống tự vận hành một cách hiệu quả, tiết kiệm thời gian, công sức như những thời gian trước
Từ những yêu cầu của nhiệm vụ của cơ quan, và cá nhân, động lực này đã thôi thúc bản thân tự học một cách tốt nhất có thể, từ những thất bại nhỏ, kinh nghiệm dần được tích luỹ cùng với kiến thức được ứng dụng từng bước đã góp phần vừa hoàn thành nhiệm vụ, vừa thực hiện được mục tiêu cá nhân
Chính việc tự học đã giúp bản thân nhận thấy kho tàng kiến thức rộng lớn giúp cho mỗi cá nhân có thể hoàn thiện được cho công việc và bản thân, từ đó nâng cao trí tuệ, mở mang tầm nhìn về thế giới quan
Trang 82.4 Thuận lợi và khó khăn
Qua quá trình tự học bản thân nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau sẽ tác động trực tiếp đến động lực học tập của học viên
Thuận lợi:
- Do yêu cầu trực tiếp từ công việc của cơ quan và công việc kinh doanh của cá nhân, do đó có thêm động lực để tiếp tục tự học, tự rèn luyện và trải nghiệm
- Nguồn tự học hiện nay dễ dàng có thể tìm kiếm, tiếp cận, tham khảo, sự phát triển của công nghệ là nền tảng thuận lợi
- Mỗi cá nhân có thời gian rãnh, thời gian phù hợp, không gian riêng, do đó trong quá trình tự học cần phải có sự tập trung cần thiết, tránh những ảnh hưởng hoặc gây mất tập trung, mất động lực trong việc tự học
- Do không áp lực về thời gian, tiến độ, nên bản thân cũng có thuận lợi trong việc từng bước tự học để cập nhật kiến thức
Khó khăn:
- Nếu không từ yêu cầu của công việc hoặc động cơ cá nhân thì chắc chắn việc tự học sẽ không đạt được yêu cầu đề ra
- Các nguồn tài liệu trên Internet hiện nay đa dạng, nhiều nhưng cũng cần có sự tỉnh táo, chọn lọc từ mạng xã hội, hoặc những nền tảng không chính thống
- Có những kiến thức học được, nhưng chưa lĩnh hội được hoặc ứng dụng vào trong thực tiễn được, do cần có nhiều yếu tố tương quan khác nhau để có thể ứng dụng
3 Phần kết luận.
Quá trình tự học là cả một hành trình để mỗi cá nhân tự rèn luyện, trải nghiệm, tiếp thu kiến thức, tinh hoa của nhân loại, nó không đến một cách dễ dàng cũng như tự nhiên, mà cần phải có động lực lớn, nỗ lực cao để hoàn thành
Tự học là một năng lực quan trọng và cần thiết với mỗi cá nhân Điều này còn quan trọng hơn với mỗi SV ngành Sư phạm bởi dạy học là một nghề gắn với quá trình học tập và GV cũng phải luôn tự học không ngừng Do đó, việc nâng cao năng lực tự học cho SV là điều thiết yếu
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Vũ Hoạt - Hà Thị Đức (2013) Lí luận dạy học đại học NXB Đại học Sư phạm
2 Luật Giáo dục đại học sửa đổi 2018
3 Einstein – Đời Sống Và Tư Tưởng – Nguyễn Hiến Lê
4 PGS TS Lê Chi Lan, Giáo trình Nâng cao chất lượng tự học Trường Đại học Sài Gòn
5 Thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực tự học cho sinh viên khoa tiểu học, trường cao đẳng sư phạm Hà Tây - Nguyễn Thị Bích Thuận - Trường Cao đẳng Sư phạm
Hà Tây - Tạp chí Giáo dục, Số 459 (Kì 1 - 8/2019), tr 52-56