Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Giám định tư pháp 2012 thì giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sửdụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật,nghiệp vụ
Trang 1BỘ TƯ PHÁP
VỤ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
HỎI - ĐÁP
CÁC LUẬT MỚI ĐƯỢC BAN HÀNH NĂM 2012
NHÀ XUẤT BẢN TƯ PHÁP NĂM 2012
Trang 2CHỈ ĐẠO BIÊN SOẠN:
Nguyễn Duy Lãm
Vụ trưởng Vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp
TỔ CHỨC BIÊN SOẠN:
Uông Ngọc Thuẩn
Phó Vụ trưởng Vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp
THAM GIA BIÊN SOẠN:
Tập thể tác giả Vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp:
Tô Thị Thu HàNguyễn Thị ThạoNguyễn Thuỳ Nhung
Vũ Trọng Toàn
Hồ Thị Nga
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Tại kỳ họp thứ 3, khoá XIII Quốc hội nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Giám định tư pháp, Luật
Xử lý vi phạm hành chính, Bộ luật Lao động 03 Luật này được
ban hành là một công cụ quản lý quan trọng và đắc lực của Nhà
nước trong việc bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các cá
nhân, cơ quan, tổ chức trong các lĩnh vực giám định tư pháp, xử
lý vi phạm hành chính và lao động
Với mong muốn góp phần phục vụ công tác phổ biến, giáo
dục pháp luật, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật của các tổ
chức, cá nhân về giám định tư pháp; xử lý vi phạm hành chính
và lao động, Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật - Bộ Tư pháp phối
hợp với Nhà xuất bản Tư pháp biên soạn và giới thiệu cuốn
“Hỏi - đáp các Luật mới được ban hành năm 2012” Cuốn sách
này được trình bày theo hình thức hỏi - đáp trực tiếp và thông
qua các tình huống pháp luật ngắn gọn, khoa học, phản ánh khá
đầy đủ các quy định pháp luật
Nội dung cuốn sách bao gồm:
Phần I: Quy định pháp luật về giám định tư pháp
Phần II: Quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính
Phần III: Quy định pháp luật về lao độngTrong quá trình biên soạn khó tránh khỏi những hạn chế
và thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạnđọc
Xin trân trọng giới thiệu!
Hà Nội, tháng 12/2012 BAN CHỈ ĐẠO ĐỀ ÁN
Trang 4Phần I QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP 1
1 Luật Giám định có hiệu lực từ ngày 01/01/2013.
1 Giám định tư pháp là gì?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Giám định tư pháp
2012 thì giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sửdụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật,nghiệp vụ để kết luận về chuyên môn những vấn đề có liênquan đến hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành ánhình sự, giải quyết vụ việc dân sự, vụ án hành chính theotrưng cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tốtụng hoặc theo yêu cầu của người yêu cầu giám định theo quy
định của Luật Giám định tư pháp.
Hiện nay, chính sách của Nhà nước đối với hoạt động giám định tư pháp được quy định như thế nào?
2.
Điều 5 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định chính sáchcủa Nhà nước đối với hoạt động giám định tư pháp như sau:
- Nhà nước đầu tư, phát triển hệ thống tổ chức giám định
tư pháp công lập trong các lĩnh vực có nhu cầu giám định lớn,
Trang 5thường xuyên để đáp ứng nhu cầu của hoạt động tố tụng;
- Nhà nước có chính sách ưu đãi tạo điều kiện thuận lợi
cho tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập phát triển;
- Nhà nước có chính sách ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng
chuyên môn, nghiệp vụ đối với người giám định tư pháp
Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong giám định tư pháp?
3.
Theo quy định tại Điều 6 Luật Giám định tư pháp 2012, trong
giám định tư pháp những hành vi sau đây bị nghiêm cấm:
- Từ chối đưa ra kế luận giám định tư pháp mà không có
lý do chính đáng;
- Cố ý đưa ra kết luận giám định tư pháp sai sự thật;
- Cố ý kéo dài thời gian thực hiện giám định tư pháp;
- Lợi dụng việc thực hiện giám định tư pháp để trục lợi;
- Tiết lộ bí mật thông tin mà mình biết được khi tiến hành
giám định tư pháp;
- Xúi giục, ép buộc người giám định tư pháp đưa ra kết
luận giám định tư pháp sai sự thật;
- Can thiệp, cản trở việc thực hiện giám định của người
giám định tư pháp
Tôi đã tốt nhiệp Đại học Y Hà Nội và công tác ở bệnh viện Đa khoa cấp huyện tại địa phương được 3 năm, có đầy đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ được giao Hiện tại, tôi chưa từng vi phạm pháp luật hình sự và không bị xử lý hành chính Xin hỏi, tôi
có đủ tiêu chuẩn để trở thành giám định viên pháp y hay không?
4.
Theo quy định tại Điều 7 Luật Giám định tư pháp 2012 thìcông dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam có đủ các tiêuchuẩn sau đây có thể được xem xét bổ nhiệm giám định viên
tư pháp:
- Có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt;
- Có trình độ đại học trở lên và đã qua thực tế hoạt độngchuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 5 năm trở lên.Trường hợp người được đề nghị bổ nhiệm giám định viênpháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự đã trực tiếp giúpviệc trong hoạt động giám định ở tổ chức giám định pháp y,pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự thì thời gian hoạt động thực
tế chuyên môn từ đủ 3 năm trở lên;
- Đối với người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tưpháp trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và kỹ thuật hình
sự phải có chứng chỉ đã qua đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ
Trang 6giám định;
Đồng thời, theo quy định của Điều luật, người được bổ
nhiệm giám định viên tư pháp phải không thuộc các trường
hợp sau đây:
- Mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực
hành vi dân sự;
- Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đã bị kết án mà
chưa được xóa án tích về tội phạm do vô ý hoặc tội phạm ít
nghiêm trọng do cố ý; đã bị kết án về tội phạm nghiêm trọng,
tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do
cố ý;
- Đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại
xã, phường, thị trấn, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc
đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc;
Đối với trường hợp của anh (chị), do công tác mới được
03 năm ở bệnh viện đa khoa cấp huyện nên chưa đáp ứng tiêu
chuẩn về thời gian Mặt khác, để trở thành một giám định viên
tư pháp trong lĩnh vực pháp y, anh (chị) cần phải có chứng chỉ
bồi đào tạo nghiệp vụ pháp y
Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật, anh (chị) chưa
đáp ứng đủ tiêu chuẩn để trở thành giám định viên tư pháp
Xin hỏi, hồ sơ đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp phải có những nội dung gì?
5.
Theo quy định tại Điều 8 Luật Giám định tư pháp 2012,
hồ sơ đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp gồm nhữnggiấy tờ sau đây:
- Văn bản đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp;
- Bản sao bằng tốt nghiệp đại học trở lên phù hợp với lĩnhvực chuyên môn được đề nghị bổ nhiệm;
- Sơ yếu lý lịch và Phiếu lý lịch tư pháp;
- Giấy xác nhận về thời gian thực tế hoạt động chuyênmôn của cơ quan, tổ chức nơi người được đề nghị bổ nhiệmlàm việc;
- Chứng chỉ đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ giám địnhđối với người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháptrong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự;
- Các giấy tờ khác chứng minh người được đề nghị bổnhiệm có đủ tiêu chuẩn theo quy định của Bộ trưởng, Thủtrưởng cơ quan ngang bộ có thẩm quyền quản lý lĩnh vựcgiám định
Theo quy định của pháp luật, những ai có thẩm quyền bổ nhiệm giám định viên tư pháp?
6.
Khoản 1 Điều 9 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định
Trang 7thẩm quyền bổ nhiệm giám định viên tư pháp như sau:
- Bộ trưởng Bộ Y tế bổ nhiệm giám định viên pháp y, giám
định viên pháp y tâm thần hoạt động tại các cơ quan trung ương;
- Bộ trưởng Bộ Công an bổ nhiệm giám định viên kỹ thuật
hình sự hoạt động tại các cơ quan trung ương;
- Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ bổ nhiệm giám
định viên tư pháp hoạt động trong các lĩnh vực khác tại các cơ
quan trung ương thuộc phạm vi quản lý;
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương bổ nhiệm giám định viên tư pháp ở địa phương
Anh N là giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự.
Trong một lần thực hiện giám định tư pháp cho một vụ án, anh đã tiết lộ bí mật thông tin mà mình biết được để trục lợi.
Hành vi của anh N đã bị phát hiện ngay sau đó Anh bị cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời bị cơ quan xử lý kỷ luật với hình thức cảnh cáo Xin hỏi với những sai phạm này, có thể miễn nhiệm chức danh giám định viên
tư pháp của anh N được không?
7.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Giám định tư pháp
2012, thì giám định viên tư pháp bị miễn nhiệm trong các trườnghợp sau đây:
- Không còn đủ tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên đượcquy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Giám định tư pháp2;
- Thuộc một trong các trường hợp không được bổ nhiệmgiám định viên tư pháp được quy định tại khoản 2 Điều 7 LuậtGiám định tư pháp3;
- Bị xử lý kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên hoặc bị xử
2 Khoản 1 Điều 7 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định:
1 Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam có đủ các tiêu chuẩn sau đây có thể được xem xét, bổ nhiệm giám định viên tư pháp:
a) Có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt;
b) Có trình độ đại học trở lên và đã qua thực tế hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 05 năm trở lên.
Trường hợp người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên pháp y, pháp y tâm thần,
kỹ thuật hình sự đã trực tiếp giúp việc trong hoạt động giám định ở tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự thì thời gian hoạt động thực tế chuyên môn từ đủ 03 năm trở lên;
c) Đối với người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực pháp
y, pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự phải có chứng chỉ đã qua đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ giám định.
3 Khoản 2 Điều 7 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định:
Người thuộc một trong các trường hợp sau đây không được bổ nhiệm giám định viên tư pháp:
a) Mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
b) Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đã bị kết án mà chưa được xoá án tích về tội phạm do vô ý hoặc tội phạm ít nghiêm trọng do cố ý; đã bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý; c) Đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.
Trang 8phạt hành chính do cố ý vi phạm quy định của pháp luật về giám
định tư pháp;
- Thực hiện các hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại
Điều 6 Luật Giám định tư pháp4;
- Theo đề nghị của giám định viên tư pháp là công chức,
viên chức, sĩ quan công an nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp,
công nhân quốc phòng có quyết định nghỉ việc để hưởng chế độ
hưu trí hoặc thôi việc
Đối với trường hợp của anh N, anh đã thực hiện hành vi tiết
lộ thông tin mà mình biết được khi tiến hành giám định tư pháp
Đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm được quy định tại khoản
5 Điều 6 Luật Giám định tư pháp Đồng thời, anh đã bị xử lý kỷ
luật cảnh cáo và bị xử phạt hành chính do vi phạm pháp luật về
giám định tư pháp Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật,
có cơ sở để miễn nhiệm chức danh giám định viên tư pháp đối
với anh N
4 Điều 6 Luật Giám định tư pháp quy định các hành vi bị nghiêm cấm gồm:
1 Từ chối đưa ra kết luận giám định tư pháp mà không có lý do chính đáng.
2 Cố ý đưa ra kết luận giám định tư pháp sai sự thật.
3 Cố ý kéo dài thời gian thực hiện giám định tư pháp.
4 Lợi dụng việc thực hiện giám định tư pháp để trục lợi.
5 Tiết lộ bí mật thông tin mà mình biết được khi tiến hành giám định tư pháp.
6 Xúi giục, ép buộc người giám định tư pháp đưa ra kết luận giám định tư pháp sai
sự thật.
7 Can thiệp, cản trở việc thực hiện giám định của người giám định tư pháp.
Anh B bị anh V đánh trọng thương, phải điều trị tại bệnh viện Sau khi nhận tin báo, cơ quan điều tra đã đến xác minh, điều tra và yêu cầu anh B đi giám định thương tích Tuy nhiên, anh B, do nhận tiền từ anh V, đã làm đơn từ chối giám định thương tích Nhằm giải quyết nhanh vụ án, cơ quan điều tra đã trưng cầu cơ quan giám định thực hiện giám định thương tích cho anh
B dựa trên hồ sơ bệnh án của anh B mà bệnh viện cung cấp Do hồ sơ không thể phản ánh hết tình trạng thương tích nên giám định viên không thể kết luận chính xác Xin hỏi trong trường hợp này, giám định viên có quyền từ chối giám định hay không?
8.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật Giám định tư pháp
2012 thì giám định viên tư pháp có quyền từ chối giám định trong trường hợp nội dung cần giám định vượt quá khả năng chuyên môn; đối tượng giám định, các tài liệu liên quan được cung cấp không đủ hoặc không có giá trị để kết luận giám định; thời gian không đủ để thực hiện giám định hoặc có lý do chính đáng khác.
Giám định tổn hại sức khỏe (giám định thương tích) là
Trang 9loại giám định tư pháp thường gặp nhất Theo những văn bản
chuyên môn của ngành pháp y, việc giám định tổn hại sức
khoẻ được thực hiện theo một trình tự chặt chẽ, trong đó
không thể thiếu việc hỏi - khám xét trực tiếp người bị thương
tích
Việc giám định dựa trên hồ sơ bệnh án sẽ mang lại những
kết quả không chính xác
Như vậy, trong trường hợp này, giám định viên có quyền
từ chối giám định tư pháp với lý do đối tượng giám định, các
tài liệu liên quan không được cung cấp đủ để thực hiện giám
định
Theo quy định của pháp luật, khi từ chối giám định thì
trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết
định trưng cầu hoặc yêu cầu giám định phải thông báo cho
người trung cầu, người yêu cầu giám định bằng văn bản và
nêu rõ lý do
Theo Luật Giám định tư pháp
2012, tổ chức giám định tư pháp công lập được thành lập trong những lĩnh vực nào? Hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập được tổ chức như thế nào?
9.
Theo quy định tại Điều 12 Luật Giám định tư pháp 2012,
tổ chức giám định tư pháp công lập được cơ quan nhà nước cóthẩm quyền thành lập trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần
và kỹ thuật hình sự Trong trường hợp cần thiết, Bộ trưởng,Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấptỉnh xem xét, quyết định thành lập hoặc trình cơ quan có thẩmquyền thành lập tổ chức giám định tư pháp công lập trong cáclĩnh vực khác sau khi thống nhất ý kiến với Bộ trưởng Bộ Tưpháp
Hệ thống tổ chức giám định tư pháp được tổ chức như sau:
• Trong lĩnh vực pháp y:
- Viện pháp y quốc gia thuộc Bộ Y tế;
- Trung tâm pháp y cấp tỉnh;
- Viện pháp y quân đội thuộc Bộ Quốc phòng;
- Trung tâm giám định pháp y thuộc Viện khoa học hình
sự, Bộ Công an
• Trong lĩnh vực pháp y tâm thần:
- Viện pháp y tâm thần trung ương thuộc Bộ Y tế;
- Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thuộc Bộ Y tế: Căn
cứ yêu cầu giám định pháp y giám định pháp y tâm thần củahoạt động tố tụng và điều kiện thực tế của các khu vực, vùngmiền trong cả nước, Bộ trưởng Bộ Y tế xem xét quyết định
Trang 10thành lập Trung tâm pháp y tâm thần khu vực sau khi thống
nhất ý kiến với Bộ trưởng Bộ Tư pháp
• Trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự:
- Viện khoa học hình sự thuộc Bộ Công an;
- Phòng kỹ thuật hình sự thuộc Công an cấp tỉnh;
- Phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Quốc phòng
Nhà nước ta có chính sách như thế nào để bảo đảm cơ
sở vật chất cho tổ chức giám định tư pháp công lập?
10.
Căn cứ theo nội dung quy định tại Điều 13 Luật Giám định
tư pháp 2012, Nhà nước ta có các biện pháp bảo đảm cơ sở vật
chất cho tổ chức giám định tư pháp công lập sau đây:
- Tổ chức giám định tư pháp công lập được nhà nước bảo
đảm cơ sở vật chất, kinh phí, trang thiết bị, phương tiện và điều
kiện cần thiết khác cho việc thực hiện giám định tư pháp
- Kinh phí hoạt động của tổ chức giám định tư pháp công
lập được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu khác
theo quy định của pháp luật
- Bộ Y tế quy định về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị,
phương tiện giám định cho tổ chức giám định tư pháp trong lĩnh
là giám định viên tư pháp
có nhiều năm kinh nghiệm muốn thành lập tổ chức giám định tư pháp tư nhân trong lĩnh vực xây dựng dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn Xin hỏi, theo quy định của pháp luật, anh C có thể thực hiện dự định này không?
Trang 11tư pháp là Trưởng văn phòng; trưởng văn phòng giám định tư
pháp phải là giám định viên tư pháp
Như vậy, nếu anh C và các bạn có đủ các điều kiện theo quy
định tại Điều 15 Luật Giám định tư pháp 2012 (xem thêm Câu
12) thì có thể thành lập Văn phòng giám định tư pháp trong lĩnh
vực xây dựng Tuy nhiên, văn phòng giám định tư pháp không
được phép tổ chức theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn
Đối với trường hợp này, văn phòng giám định tư pháp mà anh C
và các bạn dự định thành lập phải tổ chức và hoạt động theo loại
hình công ty hợp danh
Chị Thu T là công chức công tác tại Sở Tài chính của thành phố H và được bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực tài chính 2 năm trước đây Hiện nay, chị T
có nhu cầu thành lập văn phòng giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính.
Xin hỏi, theo quy định của pháp luật, chị T có đủ điều kiện để thành lập văn phòng giám định tư pháp hay không?
12.
Theo quy định tại Điều 15 Luật Giám định tư pháp 2012 thì
giám định viên tư pháp có quyền thành lập văn phòng giám định
tư pháp khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Có từ đủ 5 năm trở lên là giám định viên tư pháp trong lĩnhvực đề nghị thành lập Văn phòng;
- Có đề án thành lập theo đúng quy định tại điểm d khoản 2Điều 16 của Luật Giám định tư pháp5;
- Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quancông an nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốcphòng không được thành lập Văn phòng giám định tư pháp.Như vậy, chị T chưa đáp ứng đủ số năm là giám định viên
tư pháp mà pháp luật yêu cầu Mặt khác, chị T là công chức nênkhông có quyền thành lập văn phòng giám định tư pháp Căn cứtheo quy định của pháp luật, chị T không đủ điều kiện thành lậpVăn phòng giám định tư pháp
Xin cho biết, cơ quan nào có thẩm quyền cho phép thành lập Văn phòng giám định tư pháp Hồ
sơ xin phép thành lập Văn phòng giám định tư pháp phải bao gồm những giấy
tờ gì?
13.
Theo quy định tại Điều 16 Luật Giám định tư pháp 2012
5 Điểm d khoản 2 Điều 16 của Luật Giám định tư pháp 2012 quy định:
Đề án thành lập Văn phòng giám định tư pháp phải nêu rõ mục đích thành lập; dự kiến về tên gọi, nhân sự, địa điểm đặt trụ sở; điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết
bị, phương tiện giám định theo quy định của bộ, cơ quan ngang bộ quản lý chuyên môn về lĩnh vực giám định và kế hoạch triển khai thực hiện.
Trang 12thì người có thẩm quyền cho phép thành lập Văn phòng giám
định tư pháp là chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh Cụ thể, chủ
tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở hoạt động xem xét,
quyết định cho phép thành lập Văn phòng giám định tư pháp
theo đề nghị của giám đốc Sở Tư pháp
Hồ sơ xin phép thành lập văn phòng giám định tư pháp
được gửi đến Sở tư pháp và bao gồm những giấy tờ sau đây:
- Đơn xin phép thành lập;
- Bản sao quyết định bổ nhiệm giám định viên tư pháp;
- Dự thảo quy chế tổ chức, hoạt động của văn phòng giám
định tư pháp;
- Đề án thành lập Văn phòng giám định tư pháp phải nêu
rõ mục đích thành lập; dự kiến tên gọi, nhân sự, địa điểm đặt
trụ sở; điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện
giám định theo quy định của bộ, cơ quan ngang bộ quản lý
chuyên môn về lĩnh vực giám định và kế hoạch triển khai thực
hiện
Sau khi được Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh cho phép thành lập, Văn phòng giám định
tư pháp phải đăng ký hoạt động như thế nào?
14.
Theo quy định tại Điều 17 Luật Giám định tư pháp 2012 thìtrong thời hạn 01 năm, kể từ ngày Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấptỉnh quyết định cho phép thành lập, Văn phòng giám định tưpháp đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp Sau thời hạn 01 năm, kể
từ ngày được Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định chophép thành lập, Văn phòng giám định tư pháp không đăng kýhoạt động thì Quyết định cho phép thành lập Văn phòng giámđịnh tư pháp hết hiệu lực
Hồ sơ đăng ký hoạt động Văn phòng giám định tư phápđược gửi đến Sở Tư pháp bao gồm:
- Đơn đề nghị đăng ký hoạt động;
- Quy chế tổ chức, hoạt động của Văn phòng giám định
tư pháp;
- Giấy tờ chứng minh có đủ điều kiện bảo đảm hoạt độngcủa Văn phòng giám định tư pháp theo Đề án thành lập quy địnhtại điểm d khoản 2 Điều 16 của Luật Giám định tư pháp;
- Bản sao quyết định cho phép thành lập Văn phòng giámđịnh tư pháp
Hiện nay, ở địa phương không có giám định viên tư pháp trong lĩnh vực cổ vật Trong khi đó, ông M là người sưu tầm cổ vật có uy tín.
15.
Trang 13Mặc dù không có trình độ đại học nhưng qua nhiều năm nghiên cứu, tìm hiểu, ông được coi là một chuyên gia có kiến thức uyên thâm trong lĩnh vực cổ vật Xin hỏi, ông M có thể thực hiện giám định tư pháp hay không?
Theo quy định tại Điều 18 Luật Giám định tư pháp 2012, thì
công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam có đủ tiêu chuẩn
sau đây có thể được lựa chọn làm người giám định tư pháp theo
vụ việc:
- Có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt;
- Có trình độ đại học trở lên và đã qua thực tế hoạt động
chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 5 năm trở lên;
Trong trường hợp người không có trình độ đại học nhưng có
kiến thức chuyên sâu và có nhiều kinh nghiệm thực tiễn về lĩnh
vực cần giám định thì có thể được lựa chọn làm người giám định
tư pháp theo vụ việc
Người giám định tư pháp theo vụ việc thực hiện giám định
theo trưng cầu, yêu cầu giám định theo quy định của pháp luật,
có các quyền và nghĩa vụ mà pháp luật quy định
Trong trường hợp này, ông M là một chuyên gia có uy tín
và có kiến thức chuyên sâu về cổ vật nên có thể được lựa chọn
làm người giám định tư pháp theo vụ việc
Xin hãy cho biết, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc phải bảo đảm những điều kiện gì?
16.
Theo quy định tại Điều 19 Luật Giám định tư pháp 2012 thì
tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc phải có đủ điều kiện sauđây:
và phân công người thực hiện giám định tư pháp
Danh sách người giám định
tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc được lập
và công bố như thế nào? Cơ quan tiến hành tố tụng có thể trưng cầu cá nhân,
tổ chức không thuộc danh sách này để thực hiện giám định tư pháp theo vụ
17.
Trang 14việc hay không?
Theo quy định của pháp luật thì Bộ Xây dựng, Bộ Tài
chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Thông tin và
Truyền thông, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi
trường, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Khoa học và Công nghệ,
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Nhà
nước Việt Nam, Bộ, cơ quan ngang bộ khác và Ủy ban nhân
dân cấp tỉnh có trách nhiệm lựa chọn, lập và hàng năm công
bố danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức
giám định tư pháp theo vụ việc ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền
quản lý để đáp ứng yêu cầu giám định của hoạt động tố tụng
Danh sách kèm theo thông tin về chuyên ngành giám
định, kinh nghiệm, năng lực của người giám định tư pháp theo
vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc được đăng tải
trên cổng thông tin của Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân
dân cấp tỉnh, đồng thời gửi Bộ Tư pháp để lập danh sách
chung
Trong trường hợp đặc biệt, người trưng cầu giám định có
thể trưng cầu cá nhân, tổ chức chuyên môn có đủ điều kiện
không thuộc danh sách đã công bố để thực hiện giám định
nhưng phải nêu rõ lý do
Xin cho biết, người trưng cầu giám định tư pháp có những
+ Yêu cầu cá nhân, tổ chức giám định tư pháp trả kết luậngiám định đúng nội dung và thời hạn đã yêu cầu
+ Yêu cầu cá nhân, tổ chức đã thực hiện giám định tư phápgiải thích kết luận giám định
Người trưng cầu giám định tư pháp có những nghĩa vụ sau:+ Lựa chọn tổ chức, cá nhân thực hiện giám định phù hợpvới tính chất, yêu cầu của vụ việc giám định;
+ Ra quyết định trưng cầu giám định bằng văn bản;
+ Cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến đối tượnggiám định theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức thực hiện giám định
tư pháp;
+ Tạm ứng chi phí giám định tư pháp khi có trưng cầu giám
Trang 15định; thanh toán kịp thời, đầy đủ chi phí giám đinh cho cá nhân tổ
chức thực hiện giám định khi nhân kết luận giám định;
+ Bảo đảm an toàn cho người giám định tư pháp trong quá
trình thực hiện giám định hoặc khi tham gia tố tụng với tư cách
là người giám định tư pháp
Anh A có tranh chấp với anh
B trong lĩnh vực xây dựng và
đã khởi kiện đến tòa án Trong thời gian chuẩn bị xét xử, anh A đã gửi văn bản yêu cầu thẩm phán giải quyết vụ án trưng cầu giám định về công trình xây dựng Tuy nhiên, tòa án đã từ chối yêu cầu giám định của anh Xin hỏi, anh A
có quyền được tự mình yêu cầu giám định hay không? Nếu có thì anh A sẽ có những quyền và nghĩa vụ gì?
19.
Theo quy định tại Điều 22 Luật Giám định tư pháp 2012 thì:
Người yêu cầu giám định (bao gồm đương sự trong vụ việc dân
sự, vụ án hành chính, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người
có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự hoặc người
đại diện hợp pháp của họ, trừ trường hợp việc yêu cầu giám
định liên quan đến việc xác định trách nhiệm hình sự của họ) có
quyền gửi văn bản yêu cầu cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến
hành tố tụng trưng cầu giám định Trường hợp cơ quan tiến hành
tố tụng, người tiến hành tố tụng không chấp nhận yêu cầu trongthời hạn 07 ngày phải thông báo cho người yêu cầu giám địnhbằng văn bản Hết thời hạn nói trên hoặc kể từ ngày nhận đượcthông báo từ chối trưng cầu giám định, người yêu cầu giám định
có quyền tự mình yêu cầu giám định Người yêu cầu giám địnhchỉ được thực hiện quyền tự yêu cầu giám định trước khi Tòa án
ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm
Trong trường hợp này, anh A là nguyên đơn trong vụ ándân sự Vụ án đang trong giai đoạn chuẩn bị xét xử Anh đã yêucầu thẩm phán trưng cầu giám định nhưng bị từ chối Căn cứtheo quy định pháp luật, anh A có quyền yêu cầu giám định.Căn cứ theo khoản 2, khoản 3 Điều 22 Luật Giám định tưpháp 2012, khi thực hiện yêu cầu giám định, anh A có nhữngquyền và nghĩa vụ sau đây:
Trang 16+ Yêu cầu cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố
tụng trưng cầu giám định lại; yêu cầu giám định bổ sung theo
quy định của pháp luật
- Về nghĩa vụ:
+ Cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến đối tượng
giám định theo yêu cầu của người giám định tư pháp và chịu
trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, tài liệu do mình
cung cấp;
+ Nộp tạm ứng chi phí giám định tư pháp khi yêu cầu giám
định; thanh toán kịp thời, đầy đủ chi phí giám định cho cá nhân, tổ
chức thực hiện giám định khi nhận kết luận giám định
Giám định viên tư pháp Nguyễn Văn Th được giao giám định pháp y đối với nạn nhân trong một vụ án hiếp dâm trẻ em Sau khi thực hiện giám định xong, Th đã kể
về nội dung kết luận giám định cho bạn
bè và người thân Thông tin giám định
do Th tiết lộ đã nhanh chóng lan truyền, gây ảnh hưởng xấu đến gia đình nạn nhân Xin hỏi, hành vi tiết lộ bí mật giám định của Th có vi phạm pháp luật không?
20.
Khoản 2 Điều 23 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định,người giám định tư pháp có các nghĩa vụ sau đây:
- Tuân thủ các nguyên tắc thực hiện giám định tư pháp;
- Thực hiện giám định theo đúng nội dung yêu cầu giámđịnh;
- Thực hiện và trả kết luận giám định đúng thời hạn yêucầu; trong trường hợp cần thiết phải có thêm thời gian để thựchiện giám định thì phải thông báo kịp thời cho người trưngcầu, yêu cầu giám định biết;
- Chịu trách nhiệm cá nhân về kết luận giám định do mìnhđưa ra Trường hợp cố ý đưa ra kết luận giám định sai sự thậtgây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức thì còn phải bồi thường, bồihoàn theo quy định của pháp luật
Theo Điều 6 Luật Giám định tư pháp 2012 thì hành vi tiết lộ
bí mật thông tin mà mình biết được khi tiến hành giám định tưpháp là một trong những hành vi mà pháp luật nghiêm cấm
Trang 17Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật, hành vi của
Nguyễn Văn Th đã vi phạm nghĩa vụ của người giám định tư
pháp, vi phạm những điều cấm mà pháp luật quy định
Văn phòng giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng Mai
Ph được cơ quan tiến hành tố tụng trưng cầu giám định Văn phòng đã phân công anh N thực hiện giám định Tuy nhiên, anh N vì mục đích tư lợi đã cố ý đưa ra kết luận sai sự thật Sau đó, sự việc được cơ quan tiến hành tố tụng phát hiện ra Cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu Văn phòng Mai Ph phải bồi thường về những thiệt hại
do kết luận giám định sai mà anh N gây
ra Tuy nhiên, văn phòng Mai Ph cho rằng người thực hiện sai và gây thiệt hại là anh
N nên chính anh N mới có trách nhiệm phải bồi thường Xin hỏi theo quy định của pháp luật, ai sẽ có trách nhiệm bồi thường cho cơ quan trưng cầu giám định?
21.
Trong trường hợp này, cơ quan tiến hành tố tụng đã trưng
cầu văn phòng giám định tư pháp Mai Ph thực hiện việc giám
định Vì vậy, văn phòng Mai Ph phải có trách nhiệm lựa chọn
những giám định viên có năng lực phù hợp để thực hiện giámđịnh và chịu trách nhiệm về kết quả giám định do giám địnhviên của mình đưa ra
Điểm c khoản 2 Điều 24 Luật Giám định tư pháp 2012quy định, tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp
có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại trong trường hợp người thựchiện giám định do mình phân công cố ý kết luận giám địnhsai, gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức
Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật thì Vănphòng giám định tư pháp Mai Ph có trách nhiêm bồi thườngthiệt hại do anh N cố ý kết luận sai gây ra
Việc trưng cầu giám định tư pháp phải được thực hiện như thế nào?
22.
Theo quy định tại Điều 25 Luật Giám định tư pháp 2012,người trưng cầu giám định quyết định trưng cầu giám định tưpháp bằng văn bản và gửi quyết định kèm theo đối tượng giámđịnh và tài liệu, đồ vật có liên quan (nếu có) đến cá nhân, tổchức thực hiện giám định
Quyết định trưng cầu giám định phải có các nội dung sauđây:
+ Tên cơ quan trưng cầu giám định; họ, tên người có thẩm
Trang 18quyền trưng cầu giám định;
+ Tên tổ chức; họ, tên người được trưng cầu giám định;
+ Tên và đặc điểm của đối tượng cần giám định;
+ Tên tài liệu có liên quan hoặc mẫu so sánh gửi kèm theo
(nếu có);
+ Nội dung yêu cầu giám định;
+ Ngày, tháng, năm trưng cầu giám định và thời hạn trả
kết luận giám định
Tôi là nguyên đơn trong một vụ án dân sự Tôi đã đề nghị thẩm phán trưng cầu giám định nhưng bị từ chối Nay tôi muốn tự mình yêu cầu một tổ chức giám định tư pháp tiến hành giám định thì phải thực hiện theo những trình tự, thủ tục gì?
23.
Theo quy định tại Điều 26 Luật Giám định tư pháp 2012,
người yêu cầu giám định phải gửi văn bản yêu cầu giám định
kèm theo đối tượng giám định, các tài liệu, đồ vật có liên quan
(nếu có) và bản sao giấy tờ chứng minh mình là đương sự trong
vụ việc dân sự, vụ án hành chính, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân
sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự
hoặc người đại diện hợp pháp của họ đến cá nhân, tổ chức thực
hiện giám định
Văn bản yêu cầu giám định tư pháp phải có các nội dungsau:
+ Tên tổ chức hoặc họ, tên người yêu cầu giám định;
+ Nội dung yêu cầu giám định;
+ Tên và đặc điểm của đối tượng giám định;
+ Tên tài liệu có liên quan hoặc mẫu so sánh gửi kèm theo(nếu có);
+ Ngày, tháng, năm yêu cầu giám định và thời hạn trả kếtluận giám định;
+ Chữ ký, họ, tên người yêu cầu giám định
Vì lĩnh vực mà tôi muốn yêu cầu giám định tư pháp ở địa phương nơi tôi sống không có giám định viên và tổ chức giám định đủ điều kiện nên phải yêu cầu tổ chức giám định tư pháp ở địa phương khác thực hiện Đồng thời, do khoảng cách địa lý xa nên tôi không thể giao yêu cầu giám định và đối tượng giám định một cách trực tiếp được Xin hỏi, tôi có thể giao hồ sơ, đối tượng giám định qua đường bưu điện
24.
Trang 19hay không? Nếu được thì tôi phải thực hiện theo những quy tắc nào?
Theo quy định tại Điều 27 Luật Giám định tư pháp 2012
thì hồ sơ, đối tượng yêu cầu giám định có thể được giao, nhận
trực tiếp hoặc gửi cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám định
qua đường bưu chính
Như vậy, ông (bà) có thể gửi yêu cầu giám định qua
đường bưu điện
Việc gửi hồ sơ, đối tượng yêu cầu giám định qua đường
bưu chính phải được thực hiện theo hình thức gửi dịch vụ có
số hiệu Cá nhân, tổ chức nhận hồ sơ được gửi theo dịch vụ có
số hiệu có trách nhiệm bảo quản, khi mở niêm phong phải lập
biên bản giao nhận có những nội dung sau:
+ Thời gian, địa điểm giao, nhận hồ sơ giám định;
+ Họ tên người đại diện của bên giao và bên nhận đối
tượng giám định;
+ Quyết định trưng cầu hoặc văn bản yêu cầu giám định;
đối tượng cần giám định; tài liệu, đồ vật có liên quan;
+ Cách thức bảo quản đối tượng giám định, tài liệu, đồ vật
có liên quan khi giao, nhận;
+ Tình trạng đối tượng giám định, tài liệu, đồ vật có liên
quan khi giao nhận;
+ Chữ ký của người đại diện bên giao và bên nhận đốitượng giám định
Pháp luật hiện hành quy định về giám định tập thể như thế nào?
25.
Theo quy định tại Điều 28 Luật Giám định tư pháp 2012thì giám định tập thể là việc giám định do 02 người trở lênthực hiện
Trong trường hợp giám định tập thể về một lĩnh vựcchuyên môn thì những người giám định cùng thực hiện việcgiám định, ký vào bản kết luận giám định chung và cùng chịutrách nhiệm về kết luận giám định đó; nếu có ý kiến khác thìgiám định viên ghi ý kiến của mình vào bản kết luận giámđịnh và chịu trách nhiệm về ý kiến đó
Trường hợp giám định tập thể thuộc nhiều lĩnh vựcchuyên môn khác nhau thì mỗi người giám định thực hiệnphần việc giám định thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình vàchịu trách nhiệm cá nhân về phần kết luận giám định đó
Anh V bị hành hung dẫn đến
bị tổn hại sức khỏe nghiêm trọng Theo quyết định trưng cầu của cơ quan điều tra, anh V đã giám định
26.
Trang 20thương tích Theo kết luận giám định, tỷ
lệ thương tật của anh V là 27% Cảm thấy mức độ thương tật không phản ánh chính xác sự tổn hại sức khỏe của mình, anh V muốn được giám định lại Xin hỏi theo quy định của pháp luật, anh V có thể được giám định lại hay không?
Điều 29 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định, việc giám
định lại được thực hiện trong trường hợp có căn cứ cho rằng
kết luận giám định lần đầu không chính xác hoặc trong trường
hợp được quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Giám định tư
pháp6
Người trưng cầu giám định tự mình hoặc theo đề nghị của
người yêu cầu giám định quyết định việc trưng cầu giám định
lại Trường hợp người trưng cầu giám định không chấp nhận
yêu cầu giám định lại thì phải thông báo cho người yêu cầu
giám định bằng văn bản và nêu rõ lý do
Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật, anh V có
thể được giám định lại tỷ lệ thương tật
6 Khoản 2 Điều 30 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định:
Trong trường hợp đặc biệt, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án
Tòa án nhân dân tối cao quyết định việc giám định lại sau khi đã có kết luận của Hội
đồng giám định.
Trong trường hợp kết quả giám định lại khác với kết quả giám định lần đầu thì giải quyết như thế nào?
27.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Luật Giám định tưpháp 2012 thì trong trường hợp có sự khác nhau giữa kết luậngiám định và kết luận giám định lại về cùng một nội dunggiám định thì việc giám định lại lần thứ hai do người trưngcầu giám định quyết định Việc giám định lại lần thứ hai phải
do Hội đồng giám định thực hiện
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quản lý về lĩnhvực cần giám định quyết định thành lập Hội đồng để thực hiệngiám định lại lần thứ hai Hội đồng giám định gồm có ít nhất
03 thành viên là những người có chuyên môn cao và có uy tíntrong lĩnh vực cần giám định Hội đồng giám định hoạt độngtheo cơ chế giám định tập thể quy định tại khoản 3 Điều 28của Luật Giám định tư pháp7
7 Khoản 3 Điều 28 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định:
Trong trường hợp giám định tập thể về một lĩnh vực chuyên môn thì những người giám định cùng thực hiện việc giám định, ký vào bản kết luận giám định chung và cùng chịu trách nhiệm về kết luận giám định đó; nếu có ý kiến khác thì giám định viên ghi ý kiến của mình vào bản kết luận giám định và chịu trách nhiệm về ý kiến đó.
Trường hợp giám định tập thể thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau thì mỗi người giám định thực hiện phần việc giám định thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình
và chịu trách nhiệm cá nhân về phần kết luận giám định đó.
Trang 21Theo quy định của pháp luật thì kết luận giám định tư pháp phải bảo đảm đảm những yêu cầu bắt buộc về hình thức và nội dung như thế nào?
28.
Theo nội dung quy định tại Điều 32 Luật Giám định tư
pháp 2012 thì kết luận giám định tư pháp là nhận xét, đánh giá
bằng văn bản của người giám định tư pháp về đối tượng giám
định theo nội dung trưng cầu, yêu cầu giám định
Kết luận giám định tư pháp phải có những nội dung sau
đây:
- Họ, tên người thực hiện giám định; tổ chức thực hiện
giám định;
- Tên cơ quan tiến hành tố tụng; họ, tên người tiến hành tố
tụng trưng cầu giám định; số văn bản trưng cầu giám định
hoặc họ, tên người yêu cầu giám định;
- Thông tin xác định đối tượng giám định;
- Thời gian nhận văn bản trưng cầu, yêu cầu giám định;
- Nội dung yêu cầu giám định;
- Phương pháp thực hiện giám định;
- Kết luận về đối tượng giám định;
- Thời gian, địa điểm thực hiện, hoàn thành việc giám định;
Trong trường hợp trưng cầu, yêu cầu cá nhân thực hiệngiám định thì chữ ký của người thực hiện giám định phải đượcchứng thực theo quy định của pháp luật về chứng thực
Trường hợp trưng cầu, yêu cầu tổ chức thực hiện giámđịnh thì người đứng đầu tổ chức phải ký tên, đóng dấu vàobản kết luận giám định và tổ chức được trưng cầu, yêu cầuchịu trách nhiệm về kết luận giám định
Trường hợp Hội đồng giám định thực hiện giám định thìngười quyết định thành lập Hội đồng phải ký tên, đóng dấuvào bản kết luận giám định và chịu trách nhiệm về tư cáchpháp lý của Hội đồng giám định
Hồ sơ giám định tư pháp phải bao gồm những giấy tờ gì?
29.
Theo quy định tại Điều 33 Luật Giám định tư pháp 2012thì hồ sơ giám định tư pháp do người thực hiện giám định tưpháp lập phải bao gồm những giấy tờ sau đây:
- Quyết định trưng cầu, văn bản yêu cầu giám định và tàiliệu kèm theo (nếu có);
- Biên bản giao, nhận hồ sơ, đối tượng trưng cầu, yêu cầugiám định;
- Văn bản ghi nhận quá trình thực hiện giám định;
Trang 22- Bản ảnh giám định (nếu có);
- Kết luận giám định trước đó hoặc kết quả xét nghiệm,
thực nghiệm giám định do người khác thực hiện (nếu có);
- Tài liệu khác có liên quan đến việc giám định (nếu có);
- Kết luận giám định tư pháp
Anh H có tranh chấp dân sự
về xây dựng với anh C và yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp.
Nhằm phục vụ giải quyết vụ án, thẩm phán tiến hành tố tụng đã trưng cầu giám định viên tư pháp trong lĩnh vực xây dựng thực hiện giám định Tuy nhiên, giám định viên tư pháp được trưng cầu và anh C lại là anh em kết nghĩa Xin hỏi trong trường hợp này, giám định viên tư pháp được trưng cầu
có quyền thực hiện giám định hay không?
30.
Theo quy định tại Điều 34 Luật Giám định tư pháp 2012,
thì người thuộc một trong các trường hợp sau đây thì không
được thực hiện giám định tư pháp:
- Thuộc một trong các trường hợp mà pháp luật về tố tụng
quy định phải từ chối tham gia tố tụng hoặc bị thay đổi;
- Được trưng cầu giám định lại về cùng một nội dung vụ
án, vụ việc mà mình đã thực hiện giám định, trừ trường hợppháp luật có quy định khác
Căn cứ vào khoản 3 Điều 68 và Điều 46 Bộ Luật Tố tụngdân sự, thì giám định viên tư pháp phải từ chối hoặc bị thayđổi trong những trường hợp sau đây:
- Họ đã tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, người làm chứng,người phiên dịch trong cùng vụ án đó;
- Họ đã tiến hành tố tụng trong vụ án đó với tư cách là Thẩmphán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án, Kiểm sát viên;
- Họ đồng thời là đương sự, người đại diện, người thânthích của đương sự;
- Có căn cứ rõ ràng cho rằng họ có thể không vô tư trongkhi làm nhiệm vụ
Mục 2.3 Phần II của Nghị quyết số 01/2005/NQ-HĐTPngày 31/3/2005 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tốicao hướng dẫn thi hành một số quy định trong Phần thứ nhất
"Những quy định chung" của Bộ luật Tố tụng dân sự năm
2004 đã giải thích cụ thể những trường hợp “có căn cứ cho rằng họ không vô tư trong khi làm nhiệm vụ” như sau:
“Có căn cứ rõ ràng để cho rằng họ có thể không vô tư
Trang 23trong khi làm nhiệm vụ là ngoài các trường hợp được quy
định tại khoản 1, khoản 2 Điều 46 của BLTTDS thì trong các
trường hợp khác (như trong quan hệ tình cảm, quan hệ thông
gia, quan hệ công tác, quan hệ kinh tế ) có căn cứ rõ ràng để
có thể khẳng định là Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Kiểm
sát viên, thư ký Tòa án không vô tư trong khi làm nhiệm vụ Ví
dụ: Hội thẩm nhân dân là anh em kết nghĩa của nguyên đơn;
Thẩm phán là con rể của bị đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ
liên quan là Thủ trưởng cơ quan nơi vợ của Thẩm phán làm
việc mà có căn cứ rõ ràng chứng minh là trong cuộc sống
giữa họ có mối quan hệ tình cảm thân thiết với nhau, có mối
quan hệ về kinh tế ”.
Như vậy, việc giám định viên tư pháp là anh em kết nghĩa
với đương sự được coi là căn cứ khiến họ không vô tư trong khi
làm nhiệm vụ
Do đó, trong vụ án này, giám định viên tư pháp không
được phép thực hiện việc giám định
Tôi bị thương tật nhẹ trong một tai nạn giao thông và đã khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu bồi thường thiệt hại Trên cơ sở yêu cầu giám định của tôi, thẩm phán đã trưng cầu giám định về mức độ tổn hại sức khỏe của tôi và việc giám định được thực hiện bởi
31.
trung tâm pháp y của tỉnh Tuy nhiên, gia đình tôi thuộc diện hộ nghèo theo quy định của Nhà nước, do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên tôi không thể chi trả tiền tạm ứng chi phí giám định và chi phí giám định Xin hỏi, tôi có thể xin miễn giảm chi phí giám định không?
Về chi phí giám định tư pháp, Điều 36 Luật Giám định tư
pháp 2012 quy định, người trưng cầu giám đinh, người yêu cầu giám định có trách nhiệm trả chi phí giám định tư pháp cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám định tư pháp theo quy định của pháp luật về chi phí giám định tư pháp.
Hiện nay, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháplệnh chi phí giám định, định giá; chi phí cho người làm chứng,người phiên dịch trong tố tụng (Pháp lệnh số02/2012/UBTVQH13)
Theo quy định tại Điều 12, 13 của Pháp lệnh, người nghèotheo quy định của Chính phủ được miễn tiền tạm ứng chi phígiám định, chi phí giám định Việc miễn tiền tạm ứng chi phígiám định, chi phí giám định chỉ áp dụng đối với người có yêucầu giám định, được cơ quan tiến hành tố tụng chấp nhận vàviệc giám định do tổ chức giám định công lập thực hiện
Như vậy, anh (chị) thuộc trường hợp được miễn tiền tạmứng chi phí giám định và chi phí giám định
Trang 24Xin cho biết, người giám định
tư pháp và người tham gia giám định tư pháp được hưởng những chế độ gì?
32.
Theo quy định tại Điều 37 Luật Giám định tư pháp 2012 thì
giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc,
người giúp việc cho người giám định tư pháp đang hưởng lương
từ ngân sách nhà nước, người được cơ quan nhà nước có thẩm
quyền giao trách nhiệm có mặt, thực hiện nhiệm vụ trong thời
gian thực hiện giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử
thi, mổ tử thi, khai quật tử thi thì được hưởng bồi dưỡng giám
định tư pháp theo vụ việc giám định
Ngoài chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo vụ việc
nêu trên, giám định viên tư pháp chuyên trách thuộc tổ chức
giám định tư pháp công lập được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và
các phụ cấp khác
Xin cho biết, tổ chức, cá nhân giám định tư pháp được hưởng những chính sách ưu đãi gì?
33.
Theo quy định tại Điều 38 Luật Giám định tư pháp 2012,
tổ chức, cá nhân giám định tư pháp được hưởng những chính
sách ưu đãi như sau:
- Tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập được hưởngchính sách ưu đãi theo quy định của Chính phủ
- Người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp, tổchức giám định tư pháp theo vụ việc có đóng góp tích cực chohoạt động giám định tư pháp thì được tôn vinh, khen thưởngtheo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng
- Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh căn cứvào khả năng, điều kiện thực tế và thẩm quyền của mình quyđịnh chế độ, chính sách khác để thu hút chuyên gia, tổ chức cónăng lực tham gia hoạt động giám định tư pháp
Trách nhiệm quản lý nhà nước về giám định tư pháp được pháp luật quy định như thế nào?
Trang 25nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng
Nhà nước Việt Nam và Bộ, cơ quan ngang bộ khác thực hiện
quản lý nhà nước và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về tổ
chức, hoạt động giám định tư pháp ở lĩnh vực do mình quản
lý; phối hợp với Bộ Tư pháp trong việc thống nhất quản lý nhà
nước về giám định tư pháp
- Ủy bản nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ,
quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về giám định
tư pháp ở địa phương
Trong quản lý nhà nước về giám định tư pháp, Bộ Tư pháp có những nhiệm vụ, quyền hạn gì?
35.
Điều 40 Luật Giám định tư pháp 2012 quy định nhiệm vụ,
quyền hạn của Bộ Tư pháp trong quản lý nhà nước về giám
định tư pháp như sau:
- Ban hành hoặc trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền
ban hành văn bản quy phạm pháp luật về giám định tư pháp và
hướng dẫn thi hành các văn bản đó Chủ trì xây dựng, trình
Thủ tướng Chính phủ chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát
triển chung về giám định tư pháp; phối hợp với bộ, cơ quan
ngang bộ xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát
triển theo từng lĩnh vực giám định tư pháp
- Có ý kiến bằng văn bản về việc thành lập tổ chức giámđịnh tư pháp công lập thuộc thẩm quyền quyết định của bộ, cơquan ngang bộ quản lý lĩnh vực chuyên môn, Ủy ban nhân dâncấp tỉnh; trong trường hợp cần thiết, đề nghị bộ, cơ quanngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, thành lập tổchức giám định tư pháp công lập để đáp ứng yêu cầu giámđịnh của hoạt động tố tụng
- Xây dựng chương trình bồi dưỡng kiến thức pháp luậtcho giám định viên tư pháp; phối hợp với bộ, cơ quan ngang
bộ trong việc tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ vàkiến thức pháp luật cho giám định viên tư pháp
- Tập hợp, lập và đăng tải danh sách chung về cá nhân, tổchức giám định tư pháp trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tưpháp
- Đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước vềgiám định tư pháp của bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dâncấp tỉnh; yêu cầu bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấptỉnh báo cáo về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp; báo cáoChính phủ về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp trong phạm
vi toàn quốc
- Chủ trì hoặc đề nghị bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhândân cấp tỉnh có liên quan tổ chức kiểm tra, thanh tra về tổ chức,hoạt động giám định tư pháp
- Thực hiện quản lý nhà nước về hợp tác quốc tế về giám
Trang 26định tư pháp.
Phần II QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT
VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH 2.2 Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực từ ngày
01/5/2013.
36.
Trang 27Xử phạt vi phạm hành chính là gì?
Khoản 1 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy
định, vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức
thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà
nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp
luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính
Khoản 2 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy
định, xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền
xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu
quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành
chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành
chính
Việc xử phạt vi phạm hành chính được thực hiện theo những nguyên tắc nào?
37.
Khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy
định các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính như sau:
- Mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn
kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi
phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy
định của pháp luật;
- Việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh
chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảmcông bằng, đúng quy định của pháp luật;
- Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tínhchất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiếtgiảm nhẹ, tình tiết tăng nặng;
- Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạmhành chính do pháp luật quy định
Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hànhchính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi viphạm hành chính đó
Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chínhhoặc vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành
vi vi phạm;
- Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứngminh vi phạm hành chính Cá nhân, tổ chức bị xử phạt cóquyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứngminh mình không vi phạm hành chính;
- Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mứcphạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cánhân
Con trai tôi năm nay 15 tuổi,
có hành vi ném đất đá vào
38.
Trang 28các tàu thuyền đi lại dưới sông Sau đó, cháu bị công an xã lập biên bản xử phạt
vi phạm hành chính Xin hỏi, độ tuổi nào thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính Việc xử phạt với người 15 tuổi như con trai tôi có đúng theo quy định của pháp luật không?
Khoản 1 Điều 5 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy
định về độ tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
- Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm
sở hữu trí tuệ; xây dựng; bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, hải sản; quản lý rừng, lâm sản; điều tra, quy hoạch, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên nước; thăm dò, khai thác dầu khí và các loại khoáng sản khác; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; quản lý, phát triển nhà và công sở; đất đai;
đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; quản lý lao động ngoài nước thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02 năm.
Vi phạm hành chính là hành vi trốn thuế, gian lận thuế, nộp chậm tiền thuế, khai thiếu nghĩa vụ thuế thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về thuế;
Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vichậm nộp các khoản thuế, khoản 2 Điều 5 Nghị định số98/2007/NĐ-CP ngày 07/6/2007 của Chính phủ quy định về xử
lý vi phạm pháp luật về thuế và cưỡng chế, thi hành quyết địnhhành chính thuế quy định cụ thể như sau:
Trang 29Đối với hành vi trốn thuế, gian lận thuế chưa đến mức
truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi chậm nộp tiền thuế,
khai thiếu nghĩa vụ thuế, thời hiệu xử phạt là 05 năm, kể từ
ngày hành vi vi phạm được thực hiện
Như vậy, căn cứ theo các quy định của pháp luật thì thời
hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi chậm nộp
các khoản thuế là 05 năm Việc xử phạt của cơ quan thuế nói
trên là đúng thời hiệu mà pháp luật quy định
Gia đình anh B sản xuất, kinh doanh, khai thác đá.
Sáu tháng trước, anh B đã chấp hành xong quyết định xử phạt cảnh cáo của
Ủy ban nhân dân xã về hành vi xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép và đến nay không tái phạm Xin hỏi theo quy định của pháp luật, trong thời hạn bao lâu anh B sẽ được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính?
40.
Theo quy định tại Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính
2012, cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu trong
thời hạn 06 tháng, kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt
cảnh cáo hoặc 01 năm, kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử
phạt hành chính khác hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết
định xử phạt vi phạm hành chính mà không tái phạm thì được coi
Ngoài ra, Điều 7 cũng quy định thời hạn được coi là chưa
bị xử lý vi phạm hành chính đối với các cá nhân bị áp dụngbiện pháp xử lý hành chính Theo đó, nếu trong thời hạn 02năm, kể từ ngày chấp hành xong quyết định áp dụng biện pháp
xử lý hành chính hoặc 01 năm kể từ ngày hết thời hiệu thihành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính màkhông tái phạm thì được coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lýhành chính
Theo quy định của pháp luật, cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạm hành chính được thực hiện như thế nào?
41.
Cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạmhành chính được quy định tại Điều 8 của Luật Xử lý vi phạmhành chính 2012 Theo đó, cách tính thời hạn, thời hiệu trong
xử lý vi phạm hành chính được áp dụng theo quy định của Bộluật dân sự, trừ trường hợp trong Luật này có quy định cụ thể
Trang 30thời gian theo ngày làm việc
Thời gian ban đêm được tính từ 22 giờ ngày hôm trước
đến 06 giờ ngày hôm sau
Về thời hạn, theo quy định của Bộ luật Dân sự 2005, thời
hạn là một khoảng thời gian được xác định từ thời điểm này
đến thời điểm khác Thời hạn có thể được xác định bằng phút,
giờ, ngày, tuần, tháng, năm hoặc bằng một sự kiện có thể sẽ
xảy ra Thời hạn được tính theo dương lịch
Điều 151 Bộ luật Dân sự 2005 quy định về thời hạn, thời
điểm tính thời hạn như sau :
- Trong trường hợp các bên có thoả thuận về thời hạn là
một năm, nửa năm, một tháng, nửa tháng, một tuần, một ngày,
một giờ, một phút mà khoảng thời gian diễn ra không liền
nhau thì thời hạn đó được tính như sau:
a) Một năm là ba trăm sáu mươi lăm ngày;
b) Nửa năm là sáu tháng;
c) Một tháng là ba mươi ngày;
d) Nửa tháng là mười lăm ngày;
đ) Một tuần là bảy ngày;
e) Một ngày là hai mươi tư giờ;
g) Một giờ là sáu mươi phút;
h) Một phút là sáu mươi giây
- Trong trường hợp các bên thoả thuận về thời điểm đầutháng, giữa tháng, cuối tháng thì thời điểm đó được quy địnhnhư sau:
a) Đầu tháng là ngày đầu tiên của tháng;
b) Giữa tháng là ngày thứ mười lăm của tháng;
c) Cuối tháng là ngày cuối cùng của tháng
- Trong trường hợp các bên thoả thuận về thời điểm đầunăm, giữa năm, cuối năm thì thời điểm đó được quy định nhưsau:
a) Đầu năm là ngày đầu tiên của tháng một;
b) Giữa năm là ngày cuối cùng của tháng sáu;
c) Cuối năm là ngày cuối cùng của tháng mười hai
Về thời hiệu, theo quy định tại Điều 154 Bộ luật Dân sự
2005, thời hiệu là thời hạn do pháp luật quy định mà khi kếtthúc thời hạn đó thì chủ thể được hưởng quyền dân sự, đượcmiễn trừ nghĩa vụ dân sự hoặc mất quyền khởi kiện vụ án dân
sự, quyền yêu cầu giải quyết việc dân sự
Thời hiệu được tính từ thời điểm bắt đầu ngày đầu tiêncủa thời hiệu và chấm dứt tại thời điểm kết thúc ngày cuốicùng của thời hiệu Có các loại thời hiệu như sau:
Trang 31- Thời hiệu hưởng quyền dân sự là thời hạn mà khi kết
thúc thời hạn đó thì chủ thể được hưởng quyền dân sự
- Thời hiệu miễn trừ nghĩa vụ dân sự là thời hạn mà khi
kết thúc thời hạn đó thì người có nghĩa vụ dân sự được miễn
việc thực hiện nghĩa vụ
- Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền
khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết
thúc thì mất quyền khởi kiện
- Thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự là thời hạn mà
chủ thể được quyền yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự để
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ
chức, lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước; nếu thời hạn đó
kết thúc thì mất quyền yêu cầu
Trong một lần điều khiển xe máy từ công ty về nhà, anh N
đã gây tai nạn giao thông cho một người
đi đường Sau khi gây tai nạn giao thông, vì quá sợ hãi, anh N đã không dừng lại, bỏ trốn và không đến trình báo với cơ quan có thẩm quyền, không tham gia cấp cứu người bị nạn Tuy nhiên, sau khi về nhà được gia đình
42.
động viên, lấy lại bình tĩnh, anh N đã tự giác đến cơ quan công an khai báo, đến gặp người bị nạn và xin tự nguyện khắc phục hậu quả, bồi thường mọi chi phí điều trị tại bệnh viện do hành vi vi phạm của anh gây nên Xin hỏi trong trường hợp này, khi xem xét xử phạt vi phạm hành chính, việc tự nguyện khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại cho nạn nhân của anh N có được coi là tình tiết giảm nhẹ hay không?
Theo quy định tại Điều 9 Luật Xử lý vi phạm hành chính
2012, các tình tiết giảm nhẹ khi xem xét xử phạt vi phạm hànhchính bao gồm:
- Người vi phạm hành chính đã có hành vi ngăn chặn, làmgiảm bớt hậu quả của vi phạm hoặc tự nguyện khắc phục hậuquả, bồi thường thiệt hại;
- Người vi phạm hành chính đã tự nguyện khai báo, thànhthật hối lỗi; tích cực giúp đỡ cơ quan chức năng phát hiện viphạm hành chính, xử lý vi phạm hành chính;
- Vi phạm hành chính trong tình trạng bị kích động vềtinh thần do hành vi trái pháp luật của người khác gây ra; vượtquá giới hạn phòng vệ chính đáng; vượt quá yêu cầu của tìnhthế cấp thiết;
Trang 32- Vi phạm hành chính do bị ép buộc hoặc bị lệ thuộc về
vật chất hoặc tinh thần;
- Người vi phạm hành chính là phụ nữ mang thai, người
già yếu, người có bệnh hoặc khuyết tật làm hạn chế khả năng
nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;
- Vi phạm hành chính vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà
không do mình gây ra;
- Vi phạm hành chính do trình độ lạc hậu;
- Những tình tiết giảm nhẹ khác do Chính phủ quy định
Đối chiếu với quy định trên, việc tự nguyện khắc phục
hậu quả, bồi thường thiệt hại cho nạn nhân của anh N trong
trường hợp này sẽ được coi là tình tiết giảm nhẹ khi xem xét
xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm do anh gây
ra
Sau khi bị công an bắt giữ, N
và T khai nhận trong thời gian qua đã thường xuyên tụ tập cùng bạn bè tổ chức đua xe trái phép Xin hỏi nếu bị xử phạt vi phạm hành chính, việc nhiều lần có hành vi vi phạm như N và
T có được coi là tình tiết tăng nặng hay không? Luật Xử lý vi phạm hành chính
43.
2012 quy định các hành vi tăng nặng bao gồm những hành vi cụ thể nào?
Trong trường hợp trên, việc N và T thường xuyên tụ tậpcùng bạn bè tổ chức đua xe trái phép nhưng chưa bị xử lýhành chính được coi là tình tiết tăng nặng khi xem xét xử phạt
vi phạm hành chính theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 10Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 Theo đó, việc vi phạmhành chính nhiều lần, nghĩa là việc “cá nhân, tổ chức thựchiện hành vi vi phạm hành chính mà trước đó đã thực hiệnhành vi vi phạm hành chính này nhưng chưa bị xử lý và chưahết thời hiệu xử lý” (khoản 6 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hànhchính 2012) được coi là tình tiết tăng nặng Khoản 1 Điều 10
đã quy định các tình tiết tăng nặng cụ thể bao gồm:
a) Vi phạm hành chính có tổ chức;
b) Vi phạm hành chính nhiều lần; tái phạm;
c) Xúi giục, lôi kéo, sử dụng người chưa thành niên viphạm; ép buộc người bị lệ thuộc vào mình về vật chất, tinhthần thực hiện hành vi vi phạm hành chính;
d) Sử dụng người biết rõ là đang bị tâm thần hoặc bệnhkhác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiểnhành vi để vi phạm hành chính;
đ) Lăng mạ, phỉ báng người đang thi hành công vụ; viphạm hành chính có tính chất côn đồ;
Trang 33e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vi phạm hành chính;
g) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, thiên tai, thảm họa,
dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để vi
phạm hành chính;
h) Vi phạm trong thời gian đang chấp hành hình phạt của
bản án hình sự hoặc đang chấp hành quyết định áp dụng biện
pháp xử lý vi phạm hành chính;
i) Tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm hành chính mặc dù
người có thẩm quyền đã yêu cầu chấm dứt hành vi đó;
k) Sau khi vi phạm đã có hành vi trốn tránh, che giấu vi
phạm hành chính;
l) Vi phạm hành chính có quy mô lớn, số lượng hoặc trị
giá hàng hóa lớn;
m) Vi phạm hành chính đối với nhiều người, trẻ em,
người già, người khuyết tật, phụ nữ mang thai
Trường hợp các tình tiết quy định ở trên đã được quy định
là hành vi vi phạm hành chính thì không được coi là tình tiết
tăng nặng
Theo quy định của pháp luật, khi thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết thì có bị xử phạt vi phạm hành
2 Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do phòng vệchính đáng;
3 Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bấtngờ;
4 Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bấtkhả kháng;
5 Người thực hiện hành vi vi phạm hành chính không cónăng lực trách nhiệm hành chính; người thực hiện hành vi viphạm hành chính chưa đủ tuổi bị xử phạt vi phạm hành chínhtheo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 5 của Luật Xử lý viphạm hành chính 2012, cụ thể là: Người từ đủ 14 tuổi đếndưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hànhchính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt vi phạmhành chính về mọi vi phạm hành chính
Như vậy, đối chiếu với quy định ở trên, người có hành vi viphạm hành chính trong tình thế cấp thiết thì không bị xử phạt viphạm hành chính
Trang 34Ông B và ông A là hàng xóm sống cạnh nhau Trong quá trình làm nhà, ông B đã để nguyên vật liệu xây dựng làm ảnh hưởng đến việc trồng trọt hoa màu tại vườn nhà ông A.
Bức xúc vì nhà ông B cố tình gây thiệt hại đến hoa màu, ông A đã báo Ủy ban nhân dân xã Sau đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính do hành vi gây cản trở việc sử dụng đất của người khác của ông B Đồng thời, yêu cầu ông B khôi phục lại tình trạng của đất như trước khi vi phạm Tuy nhiên, ông B đã trốn tránh, chống đối, trì hoãn thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính Xin hỏi theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, hành
vi nói trên có được coi là hành vi bị nghiêm cấm hay không?
45.
Theo quy định tại khoản 12 Điều 12 Luật Xử lý vi phạm
hành chính 2012, hành vi chống đối, trốn tránh, trì hoãn hoặc
cản trở chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính,
quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi
phạm hành chính, quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử
phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp xử lý
hành chính là một trong những hành vi bị nghiêm cấm
Như vậy, hành vi chống đối, trốn tránh, trì hoãn thực hiệnquyết định xử phạt vi phạm hành chính của ông B trongtrường hợp trên là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định củaLuật Xử lý vi phạm hành chính 2012
Trách nhiệm quản lý công tác thi hành pháp luật về xử
lý vi phạm hành chính được quy định như thế nào trong Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012?
46.
Trách nhiệm quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý
vi phạm hành chính được quy định tại Điều 17 Luật Xử lý viphạm hành chính 2012, cụ thể là:
1 Chính phủ thống nhất quản lý công tác thi hành phápluật về xử lý vi phạm hành chính trong phạm vi cả nước
2 Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm trước Chính phủ thựchiện quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạmhành chính, có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
a) Chủ trì hoặc phối hợp trong việc đề xuất, xây dựng vàtrình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theothẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạmhành chính;
Trang 35b) Theo dõi chung và báo cáo công tác thi hành pháp luật
về xử lý vi phạm hành chính; thống kê, xây dựng, quản lý cơ
sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính;
c) Chủ trì, phối hợp hướng dẫn, tập huấn, bồi dưỡng
nghiệp vụ trong việc thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm
hành chính;
d) Kiểm tra, phối hợp với các bộ, ngành hữu quan tiến
hành thanh tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành
chính
3 Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, các bộ,
ngành có trách nhiệm thực hiện hoặc phối hợp với Bộ Tư pháp
thực hiện nhiệm vụ quy định tại khoản 2 Điều này; kịp thời
cung cấp thông tin cho Bộ Tư pháp về xử lý vi phạm hành
chính để xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia; định kỳ 06 tháng,
hằng năm báo cáo Bộ Tư pháp về công tác xử lý vi phạm hành
chính trong phạm vi quản lý của cơ quan mình
4 Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Tòa án
nhân dân tối cao thực hiện quy định tại khoản 2 Điều này và
định kỳ 06 tháng, hằng năm gửi thông báo đến Bộ Tư pháp về
công tác xử lý vi phạm hành chính trong phạm vi quản lý của
cơ quan mình; chỉ đạo Tòa án nhân dân các cấp thực hiện việc
cung cấp thông tin về xử lý vi phạm hành chính; chủ trì, phối
hợp với Chính phủ ban hành văn bản quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành các quy định có liên quan
5 Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Ủy bannhân dân các cấp quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý viphạm hành chính tại địa phương, có trách nhiệm sau đây:
a) Chỉ đạo việc tổ chức thực hiện văn bản quy phạm phápluật về xử lý vi phạm hành chính; tổ chức phổ biến, giáo dụcpháp luật về xử lý vi phạm hành chính;
b) Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và giải quyết theothẩm quyền khiếu nại, tố cáo trong việc thực hiện pháp luật về
Trang 36Thủ trưởng cơ quan, đơn vị
có trách nhiệm cụ thể như thế nào trong công tác xử lý vi phạm hành chính theo quy định của Luật Xử
lý vi phạm hành chính 2012?
47.
Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong công
tác xử lý vi phạm hành chính được quy định tại Điều 18 Luật
Xử lý vi phạm hành chính 2012
Theo quy định tại khoản 1 Điều này, trong phạm vi nhiệm
vụ, quyền hạn của mình, thủ trưởng cơ quan, đơn vị có thẩm
quyền xử lý vi phạm hành chính có trách nhiệm sau đây:
a) Thường xuyên kiểm tra, thanh tra và kịp thời xử lý đối
với vi phạm của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành
chính thuộc phạm vi quản lý của mình; giải quyết khiếu nại, tố
cáo trong xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp
luật;
b) Không được can thiệp trái pháp luật vào việc xử lý vi
phạm hành chính và phải chịu trách nhiệm liên đới về hành vi
vi phạm của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính
thuộc quyền quản lý trực tiếp của mình theo quy định của pháp
luật;
c) Không được để xảy ra hành vi tham nhũng của người
có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính do mình quản lý, phụ
trách;
d) Trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật
Theo quy định tại khoản 2 Điều này, trong phạm vi nhiệm
vụ, quyền hạn của mình, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quanngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệmsau đây:
a) Thường xuyên chỉ đạo, kiểm tra việc xử lý vi phạmhành chính của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hànhchính thuộc phạm vi quản lý của mình;
b) Xử lý kỷ luật đối với người có sai phạm trong xử lý viphạm hành chính thuộc phạm vi quản lý của mình;
c) Giải quyết kịp thời khiếu nại, tố cáo về xử lý vi phạmhành chính trong ngành, lĩnh vực do mình phụ trách theo quyđịnh của pháp luật;
d) Trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật
Theo quy định tại khoản 3 Điều này, trong phạm vi nhiệm
vụ, quyền hạn của mình, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quanngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, thủ trưởng cơquan, đơn vị có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính có tráchnhiệm phát hiện quyết định về xử lý vi phạm hành chính domình hoặc cấp dưới ban hành có sai sót và phải kịp thời sửađổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, ban hành quyết định mới theo thẩmquyền
Trang 37Cá nhân, tổ chức khi bị phát hiện thực hiện hành vi
vi phạm hành chính có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt như thế nào?
Nguyên tắc áp dụng các hình thức xử phạt được thực hiện ra sao theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012?
48.
Theo quy định tại Điều 21 Luật Xử lý vi phạm hành chính
2012, khi thực hiện hành vi vi phạm hành chính, cá nhân, tổ
c) Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề
có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;
d) Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện
được sử dụng để vi phạm hành chính (sau đây gọi chung là
tang vật, phương tiện vi phạm hành chính);
đ) Trục xuất
2 Hình thức xử phạt quy định tại điểm a và điểm b ở trên
chỉ được quy định và áp dụng là hình thức xử phạt chính
Hình thức xử phạt quy định tại các điểm c, d và đ ở trên
có thể được quy định là hình thức xử phạt bổ sung hoặc hìnhthức xử phạt chính
3 Đối với mỗi vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức viphạm hành chính chỉ bị áp dụng một hình thức xử phạt chính;
có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sungquy định ở trên Hình thức xử phạt bổ sung chỉ được áp dụngkèm theo hình thức xử phạt chính
Em K năm nay vừa tròn 15 tuổi Trong một lần tham gia giao thông, em đã có hành vi vi phạm hành chính và bị cơ quan công an xử phạt với hình thức cảnh cáo Xin hỏi, việc áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo trong trường hợp trên có phù hợp với quy định của pháp luật hay không?
Trang 38Như vậy, trong trường hợp trên, em K là người chưa
thành niên nên việc áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo là
đúng quy định của pháp luật
Đề nghị cho biết, theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, mức phạt tiền trong
xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng tối thiểu và tối đa là bao nhiêu?
Luật quy định cụ thể về vấn đề này như thế nào?
50.
Theo quy định tại Điều 23 Luật Xử lý vi phạm hành chính
2012, mức phạt tiền được áp dụng trong xử phạt vi phạm hành
chính từ 50.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân,
từ 100.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức, trừ
trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 24 của Luật Xử lý vi
phạm hành chính 2012
Đối với khu vực nội thành của thành phố trực thuộc trung
ương thì mức phạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không
quá 02 lần mức phạt chung áp dụng đối với cùng hành vi vi
phạm trong các lĩnh vực giao thông đường bộ; bảo vệ môi
trường; an ninh trật tự, an toàn xã hội Căn cứ vào hành vi,
khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt được quy định tại nghị
định của Chính phủ và yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội đặc thù
của địa phương, Hội đồng nhân dân thành phố trực thuộctrung ương quyết định khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt cụthể đối với hành vi vi phạm trong các lĩnh vực quy định ởtrên
Mức tiền phạt cụ thể đối với một hành vi vi phạm hànhchính là mức trung bình của khung tiền phạt được quy địnhđối với hành vi đó; nếu có tình tiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt
có thể giảm xuống nhưng không được giảm quá mức tối thiểucủa khung tiền phạt; nếu có tình tiết tăng nặng thì mức tiềnphạt có thể tăng lên nhưng không được vượt quá mức tiền phạttối đa của khung tiền phạt
Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực cụ thể như thế nào?
51.
Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực được quy định tạiĐiều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, được áp dụng chohai đối tượng là cá nhân và tổ chức
- Đối với cá nhân, mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vựcquản lý nhà nước được quy định như sau:
a) Phạt tiền đến 30.000.000 đồng: hôn nhân và gia đình;bình đẳng giới; bạo lực gia đình; lưu trữ; tôn giáo; thi đua
Trang 39khen thưởng; hành chính tư pháp; dân số; vệ sinh môi trường;
thống kê;
b) Phạt tiền đến 40.000.000 đồng: an ninh trật tự, an toàn
xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; thi hành án dân sự; phá
sản doanh nghiệp, hợp tác xã; giao thông đường bộ; giao dịch
điện tử; bưu chính;
c) Phạt tiền đến 50.000.000 đồng: phòng cháy, chữa cháy;
cơ yếu; quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia; bổ trợ tư pháp; y
tế dự phòng; phòng, chống HIV/AIDS; giáo dục; văn hóa; thể
thao; du lịch; quản lý khoa học, công nghệ; chuyển giao công
nghệ; bảo vệ, chăm sóc trẻ em; bảo trợ, cứu trợ xã hội; phòng
chống thiên tai; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; quản lý và bảo
tồn nguồn gen; sản xuất, kinh doanh giống vật nuôi, cây trồng;
thú y; kế toán; kiểm toán độc lập; phí, lệ phí; quản lý tài sản
công; hóa đơn; dự trữ quốc gia; điện lực; hóa chất; khí tượng
thủy văn; đo đạc bản đồ; đăng ký kinh doanh;
d) Phạt tiền đến 75.000.000 đồng: quốc phòng, an ninh
quốc gia; lao động; dạy nghề; giao thông đường sắt; giao
thông đường thủy nội địa; bảo hiểm y tế; bảo hiểm xã hội;
đ) Phạt tiền đến 100.000.000 đồng: quản lý công trình
thuỷ lợi; đê điều; khám bệnh, chữa bệnh; mỹ phẩm; dược,
trang thiết bị y tế; sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi,
phân bón; quảng cáo; đặt cược và trò chơi có thưởng; quản lý
lao động ngoài nước; giao thông hàng hải; giao thông hàng
không dân dụng; quản lý và bảo vệ công trình giao thông;công nghệ thông tin; viễn thông; tần số vô tuyến điện; báo chí;xuất bản; thương mại; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hảiquan, thủ tục thuế; kinh doanh xổ số; kinh doanh bảo hiểm;thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; quản lý vật liệu nổ; bảo
vệ nguồn lợi thuỷ sản, hải sản;
e) Phạt tiền đến 150.000.000 đồng: quản lý giá; kinhdoanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệuxây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý, pháttriển nhà và công sở; đấu thầu; đầu tư;
g) Phạt tiền đến 200.000.000 đồng: sản xuất, buôn bánhàng cấm, hàng giả;
h) Phạt tiền đến 250.000.000 đồng: điều tra, quy hoạch,thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên nước;
i) Phạt tiền đến 500.000.000 đồng: xây dựng; quản lýrừng, lâm sản; đất đai;
k) Phạt tiền đến 1.000.000.000 đồng: quản lý các vùngbiển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam; quản lý hạt nhân và chất phóng xạ, năng lượngnguyên tử; tiền tệ, kim loại quý, đá quý, ngân hàng, tín dụng;thăm dò, khai thác dầu khí và các loại khoáng sản khác; bảo vệmôi trường
- Đối với tổ chức, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vựcquản lý nhà nước theo quy định ở trên được áp dụng bằng 02
Trang 40lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
- Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực thuế; đo lường;
sở hữu trí tuệ; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng
hóa; chứng khoán; hạn chế cạnh tranh theo quy định tại các
luật tương ứng
- Mức phạt tiền tối đa đối với lĩnh vực mới chưa được quy
định tại khoản 1 Điều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012
do Chính phủ quy định sau khi được sự đồng ý của Ủy ban
thường vụ Quốc hội
Thế nào là tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn? Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định vấn đề này như thế nào?
52.
Theo quy định tại Điều 25 Luật Xử lý vi phạm hành chính
2012, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có
thời hạn là hình thức xử phạt được áp dụng đối với cá nhân, tổ
chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động được ghi trong giấy
phép, chứng chỉ hành nghề Trong thời gian bị tước quyền sử
dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, cá nhân, tổ chức không
được tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉ
hành nghề
Đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xử phạt được
áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trongcác trường hợp sau:
- Đình chỉ một phần hoạt động gây hậu quả nghiêm trọnghoặc có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối vớitính mạng, sức khỏe con người, môi trường của cơ sở sảnxuất, kinh doanh, dịch vụ mà theo quy định của pháp luật phải
có giấy phép;
- Đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất,kinh doanh, dịch vụ hoặc hoạt động khác mà theo quy địnhcủa pháp luật không phải có giấy phép và hoạt động đó gâyhậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gây hậu quảnghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môitrường và trật tự, an toàn xã hội
Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hànhnghề, thời hạn đình chỉ hoạt động quy định ở trên được ápdụng từ 01 tháng đến 24 tháng, kể từ ngày quyết định xử phạt
có hiệu lực thi hành Người có thẩm quyền xử phạt giữ giấyphép, chứng chỉ hành nghề trong thời hạn tước quyền sử dụnggiấy phép, chứng chỉ hành nghề
Chủ trang trại gia cầm không chủ động phòng dịch, tiêu hủy gia cầm bị bệnh theo đúng quy
53.