Môn thị trường chứng khoán (2)

PHÂN LOẠI THEO ĐỢT PHÁT HÀNH: thuật ngữ chỉ dành cho cổ phiếu v Phát hành lần đầu: lần đầu cổ phiếu được bán ra để huy động vốn - Phát hành lần đầu: áp dụng với CTCP bình thường - Phát

Chương 2: THỊ TRƯỜNG SƠ CẤP Các phương thức phát hành chứng khoán trên thị trường sơ cấp

1 PHÂN LOẠI THEO ĐỢT PHÁT HÀNH: thuật ngữ chỉ dành cho cổ phiếu

v Phát hành lần đầu: lần đầu cổ phiếu được bán ra để huy động vốn

- Phát hành lần đầu: áp dụng với CTCP bình thường

- Phát hành lần đầu ra công chúng (IPO – Initial Public Offering): áp dụng với CTCP là công ty đại chúng Để trở thành công ty đại chúng phải thoả mãn 1 trong 2 điều kiện:

• Có CK được niêm yết và giao dịch trên SGDCK hoặc;

• Thoả mãn đồng thời: VĐL > 10 tỷ và số lượng cổ đông > 100 NĐT

v Phát hành bổ sung: bán cổ phiếu dựa trên cơ sở cổ phiếu cùng loại đang lưu hành

2 PHÂN LOẠI THEO ĐỐI TƯỢNG MUA BÁN CHỨNG KHOÁN

- Chào bán cho số lượng hạn chế < 100

NĐT cá nhân, không sử dụng phương tiện

thông tin đại chúng hoặc Internet

- Điều kiện đơn giản

+ Phát hành cổ phiếu riêng lẻ: không có điều

kiện đặc biệt

+ Phát hành trái phiếu riêng lẻ:

• TCPH: CTCP, TNHH, DNNN, DN có

vốn đầu tư nước ngoài

• Thời gian hoạt động: tối thiểu 1 năm

• KQKD: năm liền kề có lãi

• BCTC: được kiểm toán

• Phương án phát hành: được thông qua

- Chào bán rộng rãi cho số lượng ≥ 100 NĐT thông qua phương tiện thông tin đại

chúng, Internet

- Điều kiện khắt khe + Phát hành cổ phiếu ra công chúng:

• VĐL ≥ 10 tỷ

• KDQD năm liền kề có lãi, ko có lỗ luỹ kế

• Phương án phát hành được thông qua + Phát hành trái phiếu ra công chúng:

• VĐL ≥ 10 tỷ

• KDQD năm liền kề có lãi, ko có lỗ luỹ kế,

ko có nợ quá hạn trên 1 năm

• Phương án phát hành, sử dụng vốn, trả nợ được thông qua

• Cam kết thực hiện nghĩa vụ đối với NĐT

- PHRL không thông qua chào bán rộng rãi cho 1 trong 2 đối tượng sau:

•

•

- Phát hành riêng lẻ chỉ áp dụng đối với công ty kém chất lượng?

- Chứng khoán phát hành riêng lẻ có được chuyển nhượng không?

- DN mới thành lập và DN làm ăn thua lỗ có được phát hành riêng lẻ không?

3 PHÂN LOẠI THEO GIÁ PHÁT HÀNH

v Phát hành với giá cố định: giá bán CK được cố định và do TCPH ấn định

v Phát hành với giá thay đổi: giá bán CK thay đổi trong thời gian phát hành, áp dụng

trong trường hợp đấu giá cổ phiếu và đấu thầu trái phiếu

- Quy trình: Thông báo đấu thầu => Đăng ký tham dự đấu thầu => Lập và nộp phiếu tham dự đấu thầu => Tổ chức xét thầu => Thông báo kết quả trúng thầu và thanh toán

- Chứng khoán đặt thầu có thể là cổ phiếu hoặc trái phiếu

Nguyên tắc Ưu tiên NĐT đặt thầu với giá Ưu tiên NĐT đặt thầu với lãi suất

Đặt cọc Tiền cọc được giữ bởi tổ chức bảo lãnh thanh toán (đại lý)

Đặt cọc 10% theo giá khởi điểm Đặt cọc 5% theo giá trị đặt thầu

- Phương pháp xác định giá trúng thầu

Cơ chế đấu thầu Hà Lan

(1 giá)

Cơ chế đấu thầu Mỹ

(đa giá)

Cổ phiếu

Giá trúng thầu là mức giá thấp nhất tại

đó đạt được khối lượng mà TCPH cần huy động

Các đơn vị đặt thầu với giá ≥ mức giá tại đó đạt được khối lượng TCPH cần huy động đều trúng thầu

Trái

phiếu

Lãi suất trúng thầu là mức lãi suất cao nhất tại đó đạt được khối lượng mà

TCPH cần huy động

Các đơn vị đặt thầu với lãi suất ≤ mức lãi suất mà tại đó đạt được khối lượng TCPH cần huy động đều trúng thầu Giá áp

dụng

Giá trúng thầu thấp nhất/Lãi suất trúng thầu cao nhất được áp dụng chung cho

mọi đối tượng trúng thầu

Các đơn vị trúng thầu đặt thầu với mức Giá/Lãi suất nào thì được giải

quyết tại chính mức giá/lãi suất đó

Ưu điểm Có lợi cho nhà đầu tư Có lợi cho tổ chức phát hành

Lưu ý:

Trong trường hợp các NĐT trả giá bằng nhau nhưng số CK chào bán ít hơn tổng số CK được đăng ký mua thì số CK của từng NĐT được mua được xác định như sau:

4 PHÂN LOẠI THEO HÌNH THỨC PHÁT HÀNH

- Phát hành trực tiếp ó Tự phát hành

- Phát hành gián tiếp ó Bảo lãnh phát hành

Đặc

điểm

TCPH tự đảm nhiệm tất cả các khâu

từ chuẩn bị thủ tục đến phân phối CK

- Điều kiện áp dụng

• Vốn huy động không lớn

• SL NĐT ít

• Thời gian cần vốn gấp

Tổ chức bảo lãnh thực hiện 3 nhiệm

vụ chính:

• Giúp TCPH thực hiện thủ tục trước khi chào bán, tư vấn loại

CK, giá và thời điểm phát hành

• Phân phối CK => quan trọng nhất

• Bình ổn giá CK

Ưu Chủ động, giữ được bí mật kinh

doanh, tối thiểu chi phí

Chuyên môn hoá, chuyên biệt hoá và hiệu quả cao hơn tự phát hành

Nhược Chi phí cơ hội lớn, mất thời gian Tốn kém chi phí

- Các hình thức BLPH:

• BL với cam kết chắc chắn:

• BL với cố gắng tối đa:

• BL tất cả hoặc không:

• BL tối thiểu – tối đa: