NHÓM 6 vấn đề bản QUYỀN

BỘ ĐÀO TẠO CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI KHOA THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VẤN ĐỀ BẢN QUYỀN TẠI VIỆT NAM GVHD BÙI THẢO VY MÔN KINH TẾ QUỐC TẾ LỚP CĐKDXK25I NHÓM 6 Nguyễn Thị Ngọc Ánh 2101266 Ngu.

BỘ ĐÀO TẠO CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

KHOA THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ



VẤN ĐỀ BẢN QUYỀN TẠI VIỆT NAM

Nguyễn Thị Hoài Thanh - 2101254 Phạm Thị Xuân Thi – 2101356

Võ Kim Ngân – 2101398 Nguyễn Thị Yến Nhi - 2101167 Đặng Thị Huyền Nam - 2101194 Nguyễn Huỳnh Yến Nhi - 2101159 Tăng Mai Quỳnh – 2101198 Trần Khánh Linh - 2101342

Thứ sáu, ngày tháng 05 năm2022

MỤC LỤC

1.Bản quyền và vai trò của bản quyền: 2

a Khái niệm bản quyền: 2

*Tại sao phải đăng kí bản quyền: 2

b Vai trò của bản quyền: 2

c Bản quyền sẽ cung cấp quyền gì: 3

d Tác phẩm nào được bảo hộ: 3

e Đối tượng được bảo hộ: 4

2.Thực trạng vi phạm bản quyền tại Việt Nam 4

2.1 Thực trạng vi phạm quyền tác giả hiện nay 4

2.2 Đến nay, Việt Nam đã tham gia nhiều Điều ước quốc tế về SHTT, bao gồm: 4

2.3 Tuân thủ các công ước quốc tế 5

2.4 Những khó khăn cản trở trong việc tuân thủ hiệp ước/ công ước về bản quyền 6

2.5 Cách thức phân biệt sản phẩm vi phạm bản quyền 7

2.6 Các vụ việc vi phạm bản quyền ở Việt Nam………7

2.7 Cản trở về thu hút đầu tư 8

2.8 Cản trở Việt Nam trong vấn đề xuất nhập khẩu 8

2.9 Cơ quan thực hiện việc giám sát, xử phạt hành vi vi phạm bản quyền 9

3 Cơ hội và thách thức 9

a, Cơ hội 9

b Thách thức 10

*Tổ chức hiệp định FTA 11

c Hành lang pháp lý 11

4 Giải pháp: 12

* Đối với cơ quan nhà nước: 12

* Đối với doanh nghiệp 12

* Đối với người tiêu dùng 13

5 Kết luận 13

1.Bản quyền và vai trò của bản quyền:

a Khái niệm bản quyền:

- Bản quyền (hay quyền tác giả) là một thuật ngữ pháp lý được sử dụng để mô tả quyền mà tác giả có đối với các tác phẩm văn học và nghệ thuật của họ Các tác phẩm thuộc phạm vi bản quyền bao gồm từ sách, nhạc, tranh, điêu khắc và phim, đến các chương trình máy tính, cơ sở dữ liệu, quảng cáo, bản đồ và bản vẽ kỹ thuật.

*Tại sao phải đăng kí bản quyền:

- Đăng ký quyền tác giả là việc làm rất cần thiết để đảm bảo cho người sáng tạo ra tác phẩm đó chống lại các hành vi sử dụng trái phép tác phẩm: như ăn trộm, sao chép, lạm dụng tác phẩm đó.

Để tạo ra một tác phẩm có giá trị và sáng tạo, đòi hỏi sự lao động trí óc, trí tuệ, thời gian và tài chính Việc đăng ký bản quyền tác giả là sự chứng nhận cho sự sáng tạo của con người, bằng việc trao cho tác giả các phần thưởng xứng đáng, động viên tinh thần làm việc cho người sáng tạo.

- Việc đăng ký bảo hộ quyền tác giả sẽ đồng nghĩa với việc tuyên bố quyền sở hữu hợp pháp đối với tác phẩm Nếu người khác muốn sử dụng hoặc sao chép thì phải có sự đồng ý của chủ sở hữu Trong trường hợp có tranh chấp xảy ra, tác giả hoặc chủ sở hữu chứng minh quyền sở hữu của mình thông qua Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả.

b Vai trò của bản quyền:

- Bảo vệ quyền tác giả đã góp phần thúc đẩy hoạt động sáng tạo

- Đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế, phát triển của đất nước

- Tạo hành lang pháp lý an toàn trong thực thi bảo hộ quyền tác giả

- Thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế, thực hiện cam kết với quốc tế về bản quyền

- Tạo sự phối hợp giữa các đơn vị quản lý nhà nước và các tổ chức quản lý tập thể

- Tác động tích cực đến nhận thức và ý thức pháp luật của người dân

- Thúc đẩy sự phát triển thị trường theo hướng cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng

c Bản quyền sẽ cung cấp quyền gì:

Có hai loại quyền dưới dạng bản quyền:

– Quyền kinh tế: cho phép người sở hửu hợp pháp nhận được lợi ích tài chính khi cho người khác sử dụng tác phẩm của mình

– Quyền tinh thần: bảo vệ những lợi ích phi kinh tế cho tác giả

Phần lớn luật bản quyền chỉ ra rằng người sở hữu hợp pháp có quyền kinh tế để ủy quyền hoặc ngăn chặn việc sử dụng tác phẩm đó trong công việc, trong một số trường hợp, để nhận tiền thù lao cho việc sử dụng tác phẩm của họ (chẳng hạn như thông qua quản lý tập thể) Chủ sở hữu quyền kinh tế của tác phẩm có thể cấm hoặc ủy quyền:

– Tái tạo dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như xuất bản, in hoặc ghi âm;

– Tổ chức buổi biểu diễn công cộng, chẳng hạn như một vở kịch hoặc tác phẩm âm nhạc;

– Làm bản ghi, ví dụ, ở dạng đĩa compact hoặc DVD;

– Phát sóng, bằng đài phát thanh, cáp hoặc vệ tinh;

– Dịch sang các ngôn ngữ khác;

– Chuyển thể, chẳng hạn từ một cuốn tiểu thuyết thành kịch bản phim.

Ví dụ về quyền tinh thần được công nhận rộng rãi bao gồm yêu cầu quyền tác giả của tác phẩm

và quyền phản đối các thay đổi đối với tác phẩm có thể gây tổn hại đến danh tiếng của tác giả.

d Tác phẩm nào được bảo hộ:

- Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác

- Tác phẩm báo chí ,bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác

- Tác phẩm âm nhạc, sân khấu, điện ảnh, nhiếp ảnh

- Tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng

- Tác phẩm kiến trúc,bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, kiến trúc, công trình khoa học

- Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu

e Đối tượng được bảo hộ:

- Đối tượng được bảo hộ quyền tác giả là các tác phẩm – là sản phẩm được “sáng tạo” trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật và khoa học không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký – và được bảo hộ kể

từ thời điểm tác phẩm ấy được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định.

2.Thực trạng vi phạm bản quyền tại Việt Nam

2.1 Thực trạng vi phạm quyền tác giả hiện nay

- Ở Việt Nam hiện nay, thực trạng xâm phạm quyền tác giả xảy ra khá phổ biến, rộng khắp các lĩnh vực: Bảo chí, xuất bản, âm nhạc,

phát thanh truyền hình, biểu diễn, trên mạng internet Sự phát

triển nhanh chống của công nghệ số và internet đã mang đến những tiện ích mới cho người sử dụng nhưng cũng mở ra các lối đi khác cho nạn xâm phạm bản quyền ngày càng tinh vi và phức tạp hơn

- Mặc dù pháp luật Việt Nam hiện hành về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu về bảo hộ quyền tác giả trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng như yêu cầu thực tiễn của Việt Nam, nhưng trên thực tế tình trạng xâm phạm quyền tác gia trong môi trường Internet tại Việt Nam hiện nay vẫn còn mức độ rất phổ biến Hành vi xâm phạm quyền tác già nói chung, trên môi trường Internet nói riêng diễn ra dỗi với tất cả các loại hình tác phẩm, từ tác phẩm văn học, khoa học đến tác phẩm điện ảnh, âm nhạc, sân khẩu, chương trình máy tính

VD: Microsoft Việt Nam kiện vi phạm bản quyền phần mềm

Vào năm 2013, Công ty tin học Lạc Việt và Công ty Microsoft Việt Nam cùng công bố thông tin cả hai đã chính thức khởi kiện Công ty TNHH Quốc tế Gold Long John Đồng Nai Việt Nam (Long John Dong Nai) có hành vi sử dụng các phần mềm bất hợp pháp

2.2 Đến nay, Việt Nam đã tham gia nhiều công ước/hiệp ước quốc tế về bản quyền, bao gồm:

- Công ước Paris năm 1883 về bảo hộ sở hữu công nghiệp;

Công ước Paris 1883 về bảo hộ sở hữu công nghiệp được thông qua năm là văn kiện được áp dụng đối với sở hữu công nghiệp theo nghĩa rộng nhất, bao gồm bằng sáng chế, đăng ký nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, kiểu mẫu hữu ích, nhãn hiệu dịch vụ, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý và ngăn chặn cạnh tranh không lành mạnh

- Công ước Berne năm 1886 về bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật;

Theo Công ước Berne, thời hạn bảo hộ quyền tác giả tối thiểu là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả chết (Điều 7) Đối với các tác phẩm khuyết danh, tác phẩm điện ảnh thì thời hạn này là 50 năm, còn đối với tác phẩm nhiếp ảnh thì thời hạn bảo hộ là 25 năm

- Công ước Stockholm năm 1967 thành lập tổ chức SHTT thế giới (WIPO);

Công ước thành lập Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (công ước Stockholm) được kí kết tại Stockholm ngày 14 tháng 7 năm 1967 và được sửa đổi bổ sung ngày 28 tháng 9 năm 1979 Công ước Stockholm gồm 21 điều quy định về chức năng, nhiệm vụ, thành viên của WIPO, cơ cấu tổ chức của WIPO và một số điều khoản khác Công ước là cơ sở thành lập Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) Trên cơ sở này, tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) ra đời và đã thực hiện các nhiệm vụ quan trọng liên quan đến bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong pháp luật quốc tế

- Hệ thống Madrid gồm Thỏa ước Madrid năm 1891 về đăng ký quốc

tế về nhãn hiệu và Nghị định thư liên quan đến thỏa ước năm 1989;

Hệ thống Madrid về đăng ký nhãn hiệu được điều chỉnh bởi hai điều ước quốc tế là Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu 1891

và Nghị định thư liên quan đến thỏa ước Madrid 1989 Hai điều ước quốc tế này cùng song song tồn tại, độc lập với nhau nhưng có liên quan mật thiết với nhau Việt Nam là thành viên của Thỏa ước Madrid từ năm 1949 và bên cạnh đó nghị định thư Madrid sẽ chính thức có hiệu lực tại Việt Nam kể từ ngày 11/7/2006 Bài viết xoay quanh vấn đề về Thoả ước Madrid đăng ký quốc tế nhãn hiệu

- Công ước toàn cầu về Bản Quyền

+ Công ước toàn cầu về bản quyền mang tính chất bổ sung và không gây tổn hại đến các hệ thống bản quyền quốc tế hiện sẽ có sự bảo đảm tôn trọng quyền của các cá nhân và khuyến khích sự phát triển của văn học, khoa học và nghệ thuật

(Được sửa đổi tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971)

+ Công ước này giúp cho những tác phẩm từ các nước thành viên của Công ước Berne có thể được bảo hộ ngay cả ở những nước yêu

cầu thủ tục bảo hộ, miễn là những nước thành viên cho biết ký hiệu quyền tác giả, tên của chủ sở hữu quyền tác giả và năm xuất bản lần đầu tiên

+ Tin tưởng rằng một hệ thống bản quyền toàn cầu như vậy sẽ thúc đẩy phổ cập rộng rãi hơn các tác phẩm trí tuệ và tăng cường sự hiểu biết quốc tế

- Hiệp định Trips về những khía cạnh liên quan tới thương mại của quyền sở hữu trí tuệ, có hiệu lực tại Việt Nam ngày 11/1/2007, kể từ khi Việt Nam là thành viên của WTO, hiện có 157 quốc gia thành viên Cục Bản quyền tác giả tham gia đàm phán gia nhập WTO

- Công ước Rome về bảo hộ người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi

âm, tổ chức phát sóng, có hiệu lực tại Việt Nam ngày 1/3/2007, hiện

có 91 quốc gia thành viên Cục Bản quyền tác giả phối hợp với Vụ Các Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao chuẩn bị thủ tục tham gia theo cam kết tại Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên Bang Thuỵ Sỹ về bảo hộ Sở hữu Trí tuệ

và hợp tác trong lĩnh vực Sở hữu trí tuệ

- Công ước Geneva về bảo hộ nhà sản xuất bản ghi âm chống lại việc sao chép trái phép bản ghi âm của họ, có hiệu lực tại Việt Nam ngày 6/7/2005, hiện có 77 quốc gia thành viên Cục Bản quyền tác giả phối hợp với Vụ Các Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao chuẩn bị thủ tục tham gia theo cam kết tại Hiệp định Thương mại giữa Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

- Công ước Brussels về phân phối tín hiệu mang chương trình truyền qua vệ tinh, có hiệu lực tại Việt Nam ngày 12/1/2006, hiện có 35 quốc gia thành viên Cục Bản quyền tác giả phối hợp với Vụ Các Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao chuẩn bị thủ tục tham gia theo cam kết tại Hiệp định Thương mại giữa Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

2.3 Tuân thủ các công ước quốc tế

- Là thành viên của Công ước Berne ngày 26/10/2004, Việt Nam đã từng bước nghiên cứu và ban hành các quy định về Sở hữu trí tuệ đáp ứng yêu cầu mà Công ước này đặt ra cho các Quốc gia thành viên Việt Nam đã có những quy định về Quyền tác giả tương đối đầy

đủ trước yêu cầu hội nhập nền kinh tế thế giới

- Việt Nam tỏ thiện chí hội nhập, tuân thủ luật chơi quốc tế, tham gia khung pháp lí đa phương và tiến thêm một bước trong xây dựng một đất nước pháp quyền

- Việt Nam đã và đang cố gắng thực hiện việc tuân thủ một cách tốt nhất nhưng bên cạnh những cố gắng đó thì có những khó khan cản trở khiến cho Việt Nam không thể tuân thủ hoàn thiện được

2.4 Những khó khăn cản trở trong việc tuân thủ hiệp ước/ công ước về bản quyền

- Thứ nhất: Các tác phẩm do tác giả Việt Nam sáng tạo không được xem xét đúng mức như những tài sản thuộc sở hữu trí tuệ

- Thứ hai: Người sáng tạo ra tác phẩm không biết mình có quyền và nghĩa vụ gì, còn các tổ chức sử dụng tác phẩm phần đông lại dành cho mình toàn quyền sử dụng tác phẩm mà không cần để ý đến quyền lợi tinh thần và vật chất của tác giả

- Thứ ba: do vẫn mang nặng tâm lý chỉ thấy lợi ích trước mắt mà không quan tâm tới lợi ích lâu dài, như xét dưới giác độ kinh tế, thì những lợi ích mà Việt Nam được hưởng do việc sử dụng không trả tiền tác phẩm nước ngoài cao gấp nhiều lần so với Việt Nam bị mất, bởi vì các tác phẩm của Việt Nam dường như rất ít khi bị người nước ngoài đánh cắp bản quyền

+ Chỉ tính riêng trên lĩnh vực phần mềm máy tính, đã có tới 98 đến 99% chương trình phần mềm của Mỹ hiện đang sử dụng ở Việt Nam

đã bị sao chép và sử dụng mà không xin phép, không trả tiền

+ Việc sử dụng không xin phép và không trả tiền tác giả đã tạo ra nhiều lợi nhuận cho những tổ chức, cá nhân sản xuất và kinh doanh văn hóa phẩm, bởi các đối tượng này giảm được rất nhiều chi phí đầu vào

+ Còn xét về khía cạnh văn hóa nghệ thuật và khoa học - công nghệ thì việc tự do khai thác các tác phẩm nước ngoài cũng đã góp phần

đa dạng hóa các loại hình văn hóa phẩm, kể cả về hình thức lẫn nội dung, nâng cao đời sống tinh thần trong nhân dân

- Thứ tư: hệ thống pháp luật về bảo hộ quyền tác giả chưa đầy đủ, đồng bộ Thực tế hiện nay, còn có sự chồng chéo trong quản lý quyền tác giả, sở hữu trí tuệ

- Thứ năm: đi khiếu nại đồng nghĩa với việc mất công, mất buổi, mất chi phí đi lại, công việc tồn đọng… Do đó, bản thân tác giả cũng không có những đòi hỏi gì hơn là làm sao cốt để các tác phẩm của

họ được công bố, phổ biến trước công chúng càng nhiều càng tốt

- Thứ sáu: Các quan hệ pháp luật về quyền tác giả có yếu tố nước ngoài xuất hiện ngày càng nhiều và có tính chất phức tạp đòi hỏi

chúng ta phải chuẩn bị tốt những điều kiện cần thiết để xử lý tốt đảm bảo quyền lợi của các bên

- Thứ bảy: Chúng ta đang sống trong thời đại toàn cầu hóa về kinh

tế, văn hóa và cũng là thời đại bùng nổ thông tin và công nghệ, mà

ở đó các loại hình tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học được pháp luật bảo hộ đều có thể tồn tại trong môi trường kỹ thuật số nên người ta dễ dàng sao chép, dễ dàng phổ biến và dễ dàng lưu trữ chúng

2.5 Cách thức phân biệt sản phẩm vi phạm bản quyền

Ví dụ : về nhãn hiệu

1 Để bảo đảm khả năng phân biệt, nhãn hiệu không được tương tự đến mức gây nhầm lẫn với bất kỳ nhãn hiệu nào sử dụng cho cùng loại sản phẩm/dịch vụ được đăng ký trước hoặc đã được coi là nổi tiếng, nhãn hiệu đăng ký được mang ra so sánh với mọi nhãn hiệu tương tự đã có của người khác

2 Việc so sánh được thực hiện theo các khía cạnh (tiêu chí):

+ Về cấu trúc (cấu tạo)/nội dung,

+ Cách trình bày

+ Màu sắc

+ Cách phát âm

Ý nghĩa nhằm đánh giá tác động của nhãn hiệu đối với người tiêu dùng về mặt thị giác (nhìn thấy), thính giác (nghe thấy) và nhận thức

Việc đánh giá để đưa ra kết luận rằng nhãn hiệu có khả năng bảo

hộ hay không chủ yếu là chức năng của Cơ quan đăng ký nhãn hiệu

Để thực hiện chức năng đó, Cơ quan nói trên phải tra cứu để tìm ra các đối tượng có khả năng tương tự với nhãn hiệu, từ đó chọn lựa ra các đối tượng tương tự gần nhất làm đối chứng để tiến hành so sánh, đánh giá kỹ lưỡng mọi khía cạnh để xem có thể xảy ra khả năng nhầm lẫn giữa nhãn hiệu với đối chứng hay không

2.6 Các vụ việc vi phạm bản quyền ở Việt Nam

- Vụ gạo ngon nhất thế giới ST25 của Việt Nam bị doanh nghiệp nước ngoài “giành quyền” đăng ký bảo hộ thương hiệu tại Hoa Kỳ,có

ít nhất 4 doanh nghiệp nước ngoài đăng ký bảo hộ thương hiệu gạo ST25 tại Mỹ và đang chờ cấp quyền bảo hộ Giống ST25 của Việt

Nam đã đạt giải nhất cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới năm 2019 tại Philippines và dành giải nhì năm 2020 tại Hoa Kỳ vừa qua ông Bùi Huy Sơn, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Mỹ cho biết, phía Thương vụ đã tiến hành trao đổi với đại diện UPSTPO và khẳng định nguồn gốc giống lúa ST25 là do nhóm các nhà khoa học Việt Nam sáng chế Và vụ kiện ở Mỹ nước ta đã thắng nhưng có quốc gia chúng ta thua

 Không dừng lại ở đó:

Việc chậm trễ trong đăng ký chứng nhận độc quyền trong nước và nước ngoài đã khiến nhiều doanh nghiệp Việt bị mất thương hiệu hoặc phải tốn rất nhiều công sức, chi phí để đòi lại quyền sở hữu giống như: Kẹo dừa Bến Tre, võng xếp Duy Lợi, nước mắm Phú Quốc…

- Hay là vụ và phê Trung Nguyên hương đây được xem là sự cố đầu tiên về “phong trào” mất thương hiệu của một doanh nghiệp Việt Nam “Sự kiện” này khi ấy cũng đã tốn nhiều giấy mực của báo chí,

nó gióng lên hồi chuông cảnh báo cho doanh nghiệp Việt Nam muốn kinh doanh ở nước ngoài Nhãn hiệu được đánh giá là nổi bật nhất của cà phê Việt Nam đã bị một công ty của Mỹ là Rice Field nhanh chân đăng ký trước tại Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) Sau hai năm thương thảo, công ty này đã chấp thuận trả lại quyền bảo hộ và nhận làm đại lý phân phối sản phẩm Cafe Trung Nguyên của Việt Nam tại Mỹ Sau 2 năm thương thảo, Trung Nguyên mới lấy lại được thương hiệu WIPO đã không chấp nhận bảo hộ cho Rice Field, Công ty này cũng đành lùi bước và nhận làm đại lý phân phối Café Trung Nguyên tại Mỹ Theo nhiều nguồn tin, để dàn xếp ổn thỏa, Trung Nguyên đã phải rất vất vả và tiêu tốn tốn hàng trăm nghìn USD cho việc lấy lại thương hiệu

thiết kế nước ngoài để làm poster mà chưa xin phép, hành vi vi phạm bản quyền hình ảnh của Nhà sản xuất Rap Việt mùa 2 căn cứ Khoản 2 Điều 18 Nghị định 131/2013/NĐ-CP, ê-kíp phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm