Thực trạng về vấn đề bản quyền ở việt nam hiện nay các yếu tố xâm phạm bản quyền tác giả

1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TIỂU LUẬN MÔN LUẬT BẢN QUYỀN ĐỀ TÀI NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ VI PHẠM BẢN QUYỀN 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VI[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN MÔN:

LUẬT BẢN QUYỀN

ĐỀ TÀI: NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ

VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ VI PHẠM BẢN QUYỀN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Trường Đại học Kiến Trúc TP.HCM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BÀI THU HOẠCH KẾT THÚC HỌC PHẦN: LUẬT BẢN

QUYỀN

ĐIỂM CỦA BÀI TIỂU LUẬN

Họ tên và chữ ký của cán bộ chấm thi thứ 1

Họ tên và chữ ký của cán bộ chấm thi thứ 2 Ghi bằng số Ghi bằng chữ

Thành phố Hồ Chí Minh, Ngày 10 tháng 12 năm 2021

Sinh viên nộp bài

Ký tên

MỤC LỤC

I - MỞ ĐẦU

II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Luật bản quyền và quyền tác giả:

1.1 Luật bản quyền ……….4

1.2 Quyền tác giả ………4

1.3 Chủ thể có quyền được đăng kí quyền tác giả ……… 5

1.4 Các loại hình được đăng kí quyền tác giả ……… 5

1.5 Vai trò của quyền tác giả ……… 6

1.6 Vi phạm bản quyền là gì ……… 6

1.7 Các yếu tố xâm phạm bản quyền ……… 7

1.8 Danh sách những hành vi vi phạm bản quyền ……… 8

1.9 Vi phạm bản quyền bị phạt như thế nào? ……… 9

2 Thực trạng về vấn đề bản quyền ở Việt Nam hiện nayCác yếu tố xâm phạm bản quyền 2.1 Thực trạng ……….10

2.2 Nguyên nhân ……… 14

2.3 Giải pháp ………15

3 Có thể sử dụng tác phẩm được bảo vệ bản quyền mà không vi phạm không? ……… 16

4 Liên hệ bản thân ……… 17 III - KẾT LUẬN

IV - TÀI LIỆU THAM KHẢO

NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÍ VÀ THỰC TIỄN VỀ VI PHẠM PHÁP

LUẬT BẢN QUYỀN

I -MỞ ĐẦU

Bản quyền có thể được hiểu là một thuật ngữ pháp lý được sử dụng để miêu tả quyền tác giả có, đối với các tác phẩm văn học và nghệ thuật của người đó Các tác phẩm thuộc phạm vi bản quyền bao gồm từ sách, nhạc, điêu khắc, phim chuyện, các dữ liệu máy tính, quảng cáo hay những bản vẽ kỹ thuật… Để có thể sáng tạo ra các tác phẩm nghệ thuật, văn học, hội họa hay sáng chế, phát minh, kiểu dáng công nghiệp… con người cần phải đầu tư chất xám, trí tuệ, thời gian, công sức, tiền bạc… Những thành quả, những nỗ lực sáng tạo như vậy cần phải được tôn trọng, bảo vệ, tránh sự xâm phạm bất hợp pháp Do đó, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là nhu cầu chính đáng và có ý nghĩa rất lớn

II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Luật bản quyền và quyền tác giả:

1.1 Luật bản quyền

Luật bản quyền được quy định trong Luật Sở hữu Trí tuệ 2005, được sửa đổi năm 2009 và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn bao gồm các Nghị định, Thông tư liên quan Luật bản quyền là từ ngữ thường xuyên được sử dụng dùng để chỉ các quy định pháp luật về quyền tác giả Thực tế, những quy định này được bao hàm tại Luật Sở hữu trí tuệ

1.2 Quyền tác giả

Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm mà mình sở hữu Các chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật dân sự về quyền tác giả bao gồm tác giả (đồng tác giả) và chủ sở hữu quyền tác giả gồm: Tác giả - là người trực tiếp sáng tạo ra toàn bộ hay một phần tác phẩm, đồng tác giả - là những người cùng sáng tạo một tác phẩm thống nhất mà phần sáng tác của mỗi người không thể tách ra để sử dụng riêng hoặc những người cùng sáng tác ra một tác phẩm thống nhất mà phần sáng tác của mỗi người có thể tách ra để sử dụng riêng, chủ sở hữu quyền tác giả - là người độc quyền sử dụng, định đoạt tác phẩm

1.3 Chủ thể có quyền được đăng kí quyền tác giả

Căn cứ theo Điều 13 Luật sở hữu trí tuệ 2005, tác giả, chủ sở hữu có quyền được bảo hộ quyền tác giả bao gồm:

Tổ chức, cá nhân có tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả gồm người trực tiếp sáng tạo ra sản phẩm vả chủ sở hữu quyền tác giả;

Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả trên bao gồm tổ chức, cá nhân Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam

mà chưa được công bố ở bất kỳ nước nào hoặc được công bố đồng thời tại Việt Nam trong thời hạn ba mươi ngày, kể từ ngày tác phẩm đó được công bố lần đầu tiên ở nước khác;tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo điều ước quốc tế về quyền tác giả mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên

1.4 Các loại hình được đăng kí quyền tác giả

1.4.1 Các loại hình được đăng kí quyền tác giả

Căn cứ theo Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi tại khoản 5 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sở hữu trí tuệ 2009, tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học được bảo hộ bao gồm: tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác, bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác, tác phẩm báo chí, tác phẩm âm nhạc, tác phẩm sân khấu, tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự (sau đây gọi chung là tác phẩm điện ảnh), tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm nhiếp ảnh, tác phẩm kiến trúc, bản họa

đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, kiến trúc, công trình khoa học, tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian, chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu Điều này còn quy định: tác phẩm phái sinh - là tác phẩm dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, tác phẩm phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn) chỉ được bảo hộ nếu không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh

Ngoài ra, các tác phẩm trên phải do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình mà không sao chép từ tác phẩm của người khác

1.4.2 Các đối tượng không thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả bao gồm:

Tin tức thời sự thuần tuý đưa tin, văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản khác thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của văn bản

đó, quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu

1.5 Vai trò của quyền tác giả:

Đăng ký bản quyền tác giả hay còn gọi là bảo hộ bản quyền tác giả, mục đích

là nhằm đảm bảo cho người sáng tạo ra tác phẩm chống lại các hành vi sử dụng trái phép tác phẩm như: ăn trộm, sao chép, lạm dụng tác phẩm đó Trong

trường hợp có tranh chấp xảy ra, Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là bằng chứng tốt nhất chứng minh quyền sở hữu của tác giả đối với tác phẩm Hơn nữa, nó cũng là một loại giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tác phẩm, được

sử dụng khi định giá tài sản của công ty trong trường hợp cổ phần hóa, mua bán, sáp nhập doanh nghiệp Việc đăng ký bản quyền tác giả là một trong những thủ tục hành chính với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để chủ sở hữu muốn xin Giấy phép phát hành sách, truyện,…

1.6 Vi phạm bản quyền là gì?

Bản quyền có thể được hiểu là một thuật ngữ pháp lý được sử dụng để miêu tả quyền tác giả có, đối với các tác phẩm văn học và nghệ thuật của người đó Các tác phẩm thuộc phạm vi bản quyền bao gồm từ sách, nhạc, điêu khắc, phim chuyện, các dữ liệu máy tính, quảng cáo hay những bản vẽ kỹ thuật… (Bản quyền còn được gọi là quyền tác giả)

Vi phạm bản quyền được hiểu là việc sử dụng tác phẩm của người khác đã đăng ký bản quyền và được pháp luật bảo vệ bởi luật bản quyền một cách trái phép như quyền sao chép, phân phối, hiển thị hoặc thực hiện công việc được bảo vệ…

Căn cứ vào Điều 5 Nghị định 105/2006/NĐ-CP có quy định về việc xâm

phạm như sau:

“Hành vi bị xem xét bị coi là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ quy định tại các Điều 28, 35, 126, 127, 129 và 188 của Luật Sở hữu trí tuệ, khi có đủ các căn cứ sau đây:

1 Đối tượng bị xem xét thuộc phạm vi các đối tượng đang được bảo hộ quyền

sở hữu trí tuệ

2 Có yếu tố xâm phạm trong đối tượng bị xem xét

3 Người thực hiện hành vi bị xem xét không phải là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ và không phải là người được pháp luật hoặc cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định tại các Điều 25, 26, 32, 33, khoản 2 và khoản 3 Điều 125, Điều 133, Điều 134, khoản 2 Điều 137, các Điều 145, 190 và 195 của Luật Sở hữu trí tuệ

4 Hành vi bị xem xét xảy ra tại Việt Nam

Hành vi bị xem xét cũng bị coi là xảy ra tại Việt Nam nếu hành vi đó xảy ra trên mạng internet nhưng nhằm vào người tiêu dùng hoặc người dùng tin tại Việt Nam.”

Như vậy, phải xét đến từng yếu tố cho một hành vi cụ thể để có thể nhận định được chính xác về hành vi xâm phạm bản quyền tác giả của tác phẩm Cần lưu

ý, chỉ có các đối tượng thuộc phạm vi được bảo hộ quyền tác giả mới là đối tượng bị xem xét để xác định có hay không hành vi xâm phạm quyền tác giả Việc xác định đối tượng được bảo hộ được thực hiện bằng cách xem xét các tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ phát sinh, xác lập quyền theo quy định

1.7 Các yếu tố xâm phạm bản quyền

Để có thể hiểu rõ hơn về vi phạm bản quyền là gì, bạn cần nắm được cơ bản về yếu tố xâm phạm quyền tác giả Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 105/2006/NĐ-CP:

“1 Yếu tố xâm phạm quyền tác giả có thể thuộc một trong các dạng sau đây: a) Bản sao tác phẩm được tạo ra một cách trái phép;

b) Tác phẩm phái sinh được tạo ra một cách trái phép;

c) Tác phẩm giả mạo tên, chữ ký của tác giả, mạo danh hoặc chiếm đoạt quyền tác giả;

d) Phần tác phẩm bị trích đoạn, sao chép, lắp ghép trái phép;

đ) Sản phẩm có gắn thiết bị kỹ thuật bảo vệ quyền tác giả bị vô hiệu hoá trái phép

Sản phẩm có yếu tố xâm phạm quy định tại khoản này bị coi là sản phẩm xâm phạm quyền tác giả.”

Để xác định một bản sao hoặc tác phẩm (hoặc bản định hình cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng) có phải là yếu tố xâm phạm quyền tác giả hay không, cần so sánh bản sao hoặc tác phẩm đó với bản gốc tác phẩm hoặc tác phẩm gốc

1.8 Danh sách những hành vi vi phạm bản quyền

1 Chiếm đoạt quyền tác giả

2 Mạo danh tác giả

3 Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả

4 Công bố, phân phối tác phẩm có đồng tác giả mà không được phép của đồng tác giả đó

5 Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

6 Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

7 Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

8 Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu, không trả tiền

nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

9 Cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất khác cho tác giả hoặc chủ sở hữu

10 Nhân bản, sản xuất bản sao, phân phối, trưng bày hoặc truyền đạt tác phẩm

đến công chúng qua mạng truyền thông và các phương tiện kỹ thuật số mà không được phép của chủ sở hữu

11 Xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu

12 Cố ý huỷ bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình

13 Cố ý xoá, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm

14 Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu các biện pháp

kỹ thuật do chủ sở hữu thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình

15 Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo

16 Xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu

1.9 Vi phạm bản quyền bị phạt như thế nào?

Trong trường hợp xâm phạm bản quyền tác giả, bạn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 10 Nghị định 131/2013/NĐ-CP:

“1 Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi tự ý sửa chữa, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

2 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

3 Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng thông tin sai

sự thật đối với hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này;

b) Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành

vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.”

Bên cạnh đó, tại Điều 18 Nghị định 131/2013/NĐ-CP cũng quy định về hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm như sau:

Điều 18 Hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm

1 Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả

2 Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi quy định tại Khoản 1 Điều này

Do đó, hành vi sao chép tác phẩm khi chưa được sự đồng ý hay cho phép từ tác giả thì sẽ bị xử phạt từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng và bị áp dụng hình thức khắc phục hậu quả như trên

2 Thực trạng về vấn đề bản quyền ở Việt Nam hiện nay.

2.1 Thực trạng

Trong thời đại công nghệ số hiện nay, tình trạng xâm phạm quyền tác giả

không chỉ là vấn đề nan giải ở Việt Nam mà còn trở thành vấn nạn mang tính toàn cầu Hơn ai hết, các tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả cần thiết phải trang

bị cho mình các kiến thức về quyền tác giả theo luật định để tự mình có các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ các quyền lợi của mình trước thực trạng xâm phạm quyền tác giả xảy ra trên môi trường internet ngày nay

Một số ví dụ thực tế hiện nay ở Việt Nam cụ thể như việc sinh viên các ngành thiết kế tham khảo quá đà ( sao chép trên 70% ) các tác phẩm của các tác

giả nước ngoài dẫn đến thói quen không lành mạnh Ngoài ra, một số những sự kiện về vi phạm bản quyền, xâm phạm quyền tác giả như:

2.1.a Các kênh phim lậu được phát triển lành mạnh.

Trên lĩnh vực điện ảnh, Phimmoi.net đã trở thành nỗi ám ảnh cho thị trường phim Việt và phim quốc tế khi có quá nhiều phim bị đánh cắp và xem lậu khi phim chưa hết thời gian công chiếu, dù cơ quan chức năng đã nhiều lần vào cuộc nhưng vẫn còn nhiều bất cập

Xu hướng người dùng sử dụng mạng xã hội để xem các sự kiện thể thao thể hiện rõ nhất qua sự việc mới đây, mạng xã hội Facebook đã chính thức mua bản quyền phát sóng Giải Ngoại hạng Anh tại Việt Nam và một số nước láng giềng khác như Thái Lan, Lào, Campuchia trong ba mùa liên tiếp 2019-2020

Ông Bùi Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, kỷ nguyên số - internet đã và đang đem lại cho chúng

ta nhiều cơ hội, dễ dàng tiếp cận đến tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng vào bất kỳ thời gian, địa điểm nào do người dùng

tự lựa chọn Tuy nhiên, cùng với đó đặt ra những thách thức lớn làm sao bảo hộ được quyền tác giả, quyền liên quan nói chung và quyền tổ chức phát sóng nói riêng trong môi trường số, internet

Theo ông Nguyễn Thanh Vân, Trưởng bộ phận Sở hữu trí tuệ, Ban Kiểm tra, Đài Truyền hình Việt Nam, thực trạng vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan

ở Việt Nam hiện nay khá nghiêm trọng Nhiều chương trình phải chi kinh phí lớn mua bản quyền nhưng lại bị Đài khác thu lại phát sóng mà không trả phí bản quyền, hay nhiều chương trình đặc sắc bị sao chép, phát tán tràn lan trên internet, in thành băng đĩa bán trên thị trường…

Cụ thể, top 5 website vi phạm bản quyền phim phổ biến nhất ở Việt Nam là phimmoi.net, bilutv.com, phimbathu.com, hdonline.vn, banhtv.com chỉ từ tháng 3/2018 - 5/2018 đã tăng trưởng hàng chục triệu lượt xem; Top 5 website