Dựa vào kiến thức kinh tế vi mô đã học, anh (chị) hãy phân tích các yếu tố tác động đến thị trường xăng dầu việt nam từ 12021 cho đến nay theo anh (chị) chính sách điều hành giá xăng dầu của chính phủ hiện nay có p

MỞ ĐẦUXăng dầu là mặt hàng chiến lược, thị trường xăng dầu thế giới chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố kinh tế, chính trị của các nước như: cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, căng thẳng

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN: KINH TẾ VI MÔ

ĐỀ BÀI: DỰA VÀO KIẾN THỨC KINH TẾ VI

MÔ ĐÃ HỌC, ANH (CHỊ) HÃY PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VIỆT NAM TỪ 1/2021 CHO ĐẾN NAY? THEO ANH (CHỊ) CHÍNH SÁCH ĐIỀU HÀNH GIÁ XĂNG DẦU CỦA CHÍNH PHỦ HIỆN NAY

CÓ PHÙ HỢP VỚI NỀN KINH TẾ HIỆN HÀNH?

HỌ VÀ TÊN:

LỚP:

MÃ SỐ SINH VIÊN:

Hà Nội, 2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

1 LÝ THUYẾT THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VIỆT NAM 1

1.1 Khái niệm thị trường và thị trường xăng dầu Việt Nam 1 1.2 Khái niệm về một số yếu tố tác động thị trường xăng dầu 1

2 PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU CỦA VIỆT NAM TỪ THÁNG 1/2021 ĐẾN NAY 2

2.1 Thực trạng thị trường xăng dầu Việt Nam 2 2.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường xăng dầu 2

3 CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH GIÁ XĂNG DẦU CỦA

CHÍNH PHỦ HIỆN NAY VÀ ĐƯA RA QUAN ĐIỂM CÁ NHÂN 3

3.1 Chính sách quản lý và điều hành giá xăng dầu của chính phủ hiện nay 3 3.2 Quan điểm cá nhân về chính sách 4

KẾT LUẬN 5

MỞ ĐẦU

Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, thị trường xăng dầu thế giới chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố kinh tế, chính trị của các nước như: cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn, như: Mỹ với EU và Canada; căng thẳng địa chính trị ở khu vực Trung Đông… Thị trường xăng dầu Việt Nam cũng bị ảnh hưởng không nhỏ bởi điều đó Trước tình hình đó, các chính sách của chính phủ đã được đưa ra

để điều tiết giá cả thị trường xăng dầu Từ việc phân tích các yếu tố tác động đến thị trường xăng dầu của Việt Nam từ tháng 1/2021, bài luận sẽ đưa ra những quan điểm về chính sách quản lý, điều hành giá xăng dầu của Chính phủ hiện nay

NỘI DUNG

1 LÝ THUYẾT THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC

ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VIỆT NAM.

1.1 Khái niệm thị trường và thị trường xăng dầu Việt Nam

Thị trường là tập hợp các điều kiện và thỏa thuận mà thông qua đó, người mua

và người bán tiến hành trao đổi hàng hoá với nhau1

Chức năng của thị trường là trao đổi hàng hóa Sự trao đổi này chỉ diễn ra được trong những điều kiện cụ thể, thông qua những ràng buộc, hay dàn xếp cụ thể mà những người tham gia phải tuân thủ Ở một số thị trường, người ta vẫn trực tiếp gặp nhau để mua, bán hàng hóa Ở một số thị trường khác, sự mua bán hàng hóa chỉ diễn ra thông qua những người môi giới, hay trung gian (như ở thị trường chứng khoán)

Thị trường xăng dầu Việt Nam thuộc thị trường độc quyền Thị trường xăng dầu chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như: Cung cầu, giá cả, sự điều tiết quản lý của nhà nước tới thị trường, sự tác động từ thị trường khác…

1.2 Khái niệm về một số yếu tố tác động thị trường xăng dầu.

Cầu về một loại hàng hoá biểu thị những khối lượng hàng hoá mà người tiêu

dùng mong muốn và sẵn sàng mua tương ứng với các mức giá xác định2

Cung về một loại hàng hoá cho ta biết số lượng hàng hoá mà người sản xuất

sẵn sàng cung ứng và bán ra tương ứng với các mức giá khác nhau3

Hoạt động điều tiết giá của Nhà nước là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sử dụng các biện pháp cần thiết để “cân bằng” giá cả, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, của người tiêu dùng và lợi ích của Nhà nước

1 Giáo trình kinh tế vi mô, Đại học kinh tế, ĐHQGHN

2 Giáo trình kinh tế vi mô, Đại học kinh tế, ĐHQGHN

3 Giáo trình kinh tế vi mô, Đại học kinh tế, ĐHQGHN

1

2 PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG XĂNG

DẦU CỦA VIỆT NAM TỪ THÁNG 1/2021 ĐẾN NAY.

2.1 Thực trạng thị trường xăng dầu Việt Nam

Năm 2021, giá xăng tại Việt Nam đã có tới 16 lần tăng giá cao gấp hơn 3 lần

so với số lần giảm Vì vậy kết năm 2021, giá bán lẻ xăng đã tăng hơn 41% so với cuối năm 2020

Từ đầu năm 2022 đến 11/03/2022, giá xăng dầu đã có 6 kì tăng giá, tăng từ

24.91% đến 39.56% Ngày 11/3, giá xăng dầu trong nước đã có mức tăng mạnh nhất

đồng, còn dầu diesel 25.260 đồng Đây là các mức giá cao nhất từ trước đến nay

Như vậy, thị trường xăng dầu gặp nhiều biến động, giá cả xăng dầu có

xu hướng tăng lên và nhanh chóng lập đỉnh

2.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường xăng dầu.

Cầu xăng dầu:

Tình hình quốc tế: nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới đang có dấu hiệu phục hồi sau đại dịch Covid-19 Sau những ngày tháng giãn cách dài, nhiều nước đồng loạt mở cửa nền kinh tế, điều này tạo nên một cú hích lớn, đẩy lượng cầu xăng dầu tăng mạnh Do yếu tố tâm lý, các hoạt động mua bán cũng như dự trữ xăng dầu ở các quốc gia phát triển rất mạnh, đặc biệt là ở Trung Quốc Có thể thấy, lượng cầu xăng dầu của thế giới là không hề nhỏ

Tình hình trong nước: các nhà máy, xí nghiệp đang bắt đầu khôi phục lại trạng thái hoạt động bình thường, các trường học mở cửa đón học sinh quay trở lại Lúc này, hàng hoá và xe cộ được lưu thông và hoạt động bình thường Do đó, nhu cầu về xăng dầu trong nước là rất nhiều

Cung xăng dầu:

Tình hình quốc tế: nguồn cung xăng dầu càng chịu nhiều sức ép sau khi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (nhóm OPEC+) không quyết định tăng thêm sản lượng khai thác như kỳ vọng Sau cuộc họp trực tuyến, OPEC+ vẫn giữ nguyên kế hoạch tăng sản lượng khai thác ở mức 400.000 thùng/ngày vào tháng

4/2022 tới

Nước Nga với tư cách là nguồn cung xăng dầu lớn thứ hai đang chịu những đòn cấm vận: Mỹ đã công bố lệnh cấm hoàn toàn đối với việc nhập khẩu dầu, khí đốt và than của Nga, sau khi Ukraine kêu gọi mở rộng các biện pháp trừng phạt; vương quốc Anh sẽ loại bỏ dần dầu khí của Nga đến cuối năm 2022 và trong thời gian đó sẽ đi tìm nguồn cung thay thế; EU cũng đang giảm 2/3 lượng nhập khẩu từ Nga Nguồn cung

2

của Nga không giảm nhưng do yếu tố chính trị, các nước không nhập xăng dầu tại Nga nữa Do đó, họ đã tạo sức ép rất lớn cho các nguồn cung khác

Tình hình thị trường xăng dầu trong nước: theo báo cáo của nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, do khó khăn về tài chính và một số nguyên nhân nội tại của nhà máy nên từ đầu tháng 1/2022, nhà máy đã giảm công suất xuống 90%, rồi 80% và đến 03/03/2022 đang chạy ở mức 55% - 60% công suất Điều này làm ảnh hưởng rất lớn đến nguồn cung trong nước, bởi nguồn cung xăng dầu ở nhà máy chiếm tới 1/3 tổng nguồn cung trong nước Tuy nhiên, nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn cho biết, nhà máy sẽ phục hồi 100% công suất sản xuất từ tháng 4/2022

Từ đó, ta thấy cung xăng dầu trong và ngoài nước bị đứt gãy và gián đoạn trong khi lượng cầu đang có xu hướng tăng lên Thị trường xăng dầu đang rất biến động và không ở trạng thái cân bằng

Giá cả xăng dầu:

Lượng cầu tăng mạnh đã tạo nên sức ép cho nguồn cung, điều đó cũng đã tạo nên sức ép lớn về giá cả cho xăng dầu Nước ta là nước xuất khẩu dầu thô đứng thứ 3 Đông Nam Á, nên chúng ta cũng được lợi ích nhất định từ việc tăng giá xăng dầu Tuy nhiên, nguồn xăng dầu nhập khẩu ở Việt Nam chiếm thị phần không nhỏ cho nên giá xăng dầu cũng tăng theo giá chung của thị trường thế giới nên đã tạo nên sức ép lớn

về giá xăng dầu trong nước Cùng với đó là các chi phí đầu vào tăng và đã đẩy định giá đầu ra, tạo nên mặt bằng giá mới từ đó tạo nên sự lạm phát Bên cạnh đó, lạm phát tăng cao tại nhiều nước lớn như Mỹ, Trung Quốc cũng tác động làm giá xăng dầu Việt Nam có xu hướng tăng cao

3 CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH GIÁ XĂNG DẦU CỦA CHÍNH PHỦ HIỆN NAY VÀ ĐƯA RA QUAN ĐIỂM CÁ NHÂN.

3.1 Chính sách quản lý và điều hành giá xăng dầu của chính phủ hiện nay Chính sách giảm thuế:

Chính phủ thông qua đề xuất của Bộ Tài Chính về thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu sẽ giảm một nửa so với hiện hành, tức giảm 2.000 đồng mỗi lít với xăng

Mức giảm với dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn là 1.000 đồng mỗi lít, mỡ nhờn là

1.000 đồng mỗi kg, dầu hỏa 700 đồng mỗi lít Quy định này dự kiến dự kiến có hiệu lực từ 1/4/2022

Theo Vụ Chính sách Thuế, hiện xăng dầu chỉ chịu các loại thuế, không thu phí và lệ phí nộp ngân sách Các khoản thuế gồm thuế nhập khẩu (với xăng dầu nhập khẩu), thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt (chỉ thu đối với xăng, không thu với dầu) và thuế bảo vệ môi trường

Chính sách tăng và dự trữ nguồn cung xăng dầu:

3

Ngoài điều chỉnh thuế, Bộ Công Thương sẽ tăng nhập khẩu xăng dầu trong quý II/2022, với tổng sản lượng 2,4 triệu m3 Theo báo Đầu tư, như vậy đã có kịch bản lo đủ xăng dầu cho nửa đầu năm nay và không lo thiếu hụt nguồn cung

Để bảo đảm cung cầu, bình ổn thị trường xăng dầu thời gian tới, Bộ Công Thương đã và sẽ tiếp tục thực hiện một số giải pháp như: Chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện kế hoạch phân giao tổng nguồn và hạn mức nhập khẩu tối thiểu bổ sung đã được Bộ Công Thương giao trong quý II/2022 nhằm bảo đảm duy trì nguồn cung xăng dầu liên tục cho thị trường trong nước phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân và doanh nghiệp

Bộ đã tính toán từ tháng 3 trở đi, với các phương án Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn vận hành 50%, 85% hay 100% công suất, thậm chí không có nguồn từ Nghi Sơn thì Bộ cũng điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu nhưng phải giao trước cho các doanh nghiệp đầu mối, đồng thời đề nghị Nghi Sơn thông báo rõ, trên cơ sở đó điều chỉnh kế hoạch, mục tiêu là đáp ứng đủ nhu cầu cho sản xuất và tiêu dùng của người dân

Các chính sách khác:

Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu yêu cầu doanh nghiệp đầu mối phải đảm bảo dự trữ lưu thông 30 ngày; doanh nghiệp sản xuất dự trữ 30-60 ngày, phòng khi

có sự cố bất ngờ, như sự cố Nghi Sơn giảm công suất vừa qua, để tránh đứt gãy nguồn cung, đảm bảo phục vụ thị trường

Nghị định số 95/2021/NĐ-CP sửa đổi bổ sung Nghị định 83, kỳ điều hành giá xăng dầu sẽ vào các ngày 1, 11, 21 hằng tháng - tức là điều hành 10 ngày/lần (trước đây là 15 ngày/lần) Trường hợp giá xăng dầu có diễn biến bất thường ảnh hưởng đến kinh tế, xã hội và người dân, Bộ Công Thương phối hợp Bộ Tài Chính báo cáo Thủ tướng quyết định thời điểm điều hành giá cho phù hợp

Liên Bộ Công Thương - Tài Chính quyết định thực hiện trích lập và sử dụng Quỹ BOG đối với các mặt hàng xăng dầu một cách hợp lý để bảo đảm giá xăng dầu trong nước bám sát diễn biến của giá xăng dầu thế giới, góp phần bảo đảm thực hiện

mục tiêu kiểm soát lạm phát và bình ổn thị trường ngay từ đầu năm 2022, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong quá trình phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh

Bộ trưởng Bộ Công Thương - Ông Nguyễn Hồng Diên đã ký quyết định thành lập đoàn thanh tra chuyên ngành với các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu để phát hiện và xử lý cửa hàng bán lẻ xăng dầu găm hàng chờ nâng giá

3.2 Quan điểm cá nhân về chính sách.

Nhìn chung, các chính sách nhà nước đưa ra đều hợp lý và đã giải quyết được phần nào vấn đề giá xăng dầu trên thị trường Nhờ đó mà giá xăng dầu

Việt Nam tăng cao nhưng luôn ở mức thấp hơn so với mức tăng của thế giới Điều

đó đã thể hiện những nỗ lực của nhà nước trong công tác điều chỉnh giá xăng dầu

4

Các chính sách tăng nguồn cung trong nước để tự chủ, đa dạng nguồn cung của nhà nước rất hiệu quả và hợp lý Từ đó, chúng ta có phòng bị đủ lượng xăng dầu cung cấp cho thị trường, ngay cả khi nhà máy hoá lọc dầu Nghi Sơn gặp vấn đề

Các quỹ bình ổn xăng dầu cũng đã được trích ra để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp Chính sách giảm thuế hiện nay cũng hợp lý vì xăng dầu Việt Nam đang

“cõng” 43% thuế phí Chúng ta đã sử dụng quỹ bình ổn xăng dầu, nên nếu chúng ta không tính toán đến việc giảm thuế thì giá xăng dầu khó có thể giảm Điều này giúp giá xăng dầu giảm đi và giảm được phần nào lạm phát

Kết hợp với đó là Nghị định 95 giúp nhà nước điều hành giá xăng dầu một cách phù hợp với tình hình trong và ngoài nước Đồng thời nắm bắt được những biến động thị trường ngoài nước để đưa ra các giải pháp điều chỉnh phù hợp

Các chính sách điều tra các nhà phân phối xăng dầu giúp kịp thời chống được tình trạng đầu cơ tích trữ, chống việc độc quyền trong phân phối Từ đó nhà nước đảm bảo quyền lợi cho người dân khỏi những chiêu trò của các gian thương

Tuy nhiên, một số chính sách cũng cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với tình hình hiện nay:

Chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường cần phải được áp dụng ngay và kịp thời khi giá xăng dầu tăng, nếu đợi đến lúc giá xăng giảm rồi mới áp dụng thì nó sẽ giảm đi tính hiệu quả của chính sách

Chúng ta không nên tiếp tục đóng quỹ bình ổn xăng dầu Quỹ bình ổn xăng dầu luôn khiến người dân phải mua với giá đắt hơn trong khi lúc dùng rất nhanh hết, chưa

kể một số công ty đầu mối đang bị âm hàng nghìn tỷ khiến chính sách phải chịu bù vào những tổn thất đó Thay vào đó, nước ta nên chuyển vào quỹ dự trữ năng lượng quốc gia, quỹ xăng dầu quốc gia tách biệt ra khỏi doanh nghiệp, từ đó tăng tính cạnh tranh trong thị trường

Ngoài ra, nhà nước còn cần đưa ra các biện pháp hạn chế các hoạt động của doanh nghiệp phải tốn kém đi lại, đòi hỏi chi phí xăng dầu; đồng thời tìm kiếm các

nguồn cung mới và tìm cách tiếp cận với nguồn cung xăng dầu của Nga để nhập khẩu với chi phí rẻ hơn

KẾT LUẬN

Thị trường xăng dầu thế giới cũng như Việt Nam gần đây gặp nhiều biến động Giá xăng dầu tăng tạo nên hiệu ứng Domino cho toàn bộ kinh tế, kéo dài thời gian hồi phục sau covid Đứng trước những khó khăn đó, Chính phủ đã đưa ra những giải pháp để điều hành giá xăng dầu Dù có những hạn chế nhất định, nhưng nhìn chung giá xăng dầu của nước ta đang tăng ở mức thấp hơn so với giá thế giới và thị trường xăng dầu đang có xu hướng ổn định sau những ngày leo thang giá cả

5

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình kinh té vi mô, Đại học kinh tế, ĐHQGHN

2. Hoài Thanh/Báo Tin tức, truy cập 15/03/2022

https://baotintuc.vn/the-gioi/bien-phap-cac-nuoc-binh-on-thi-truong-

xang-dau-trong-nuoc-truoc-cu-soc-ve-gia-20220313185031252.htm

3. Báo sức khoẻ và đời sống, “Bộ Công thương đưa ra giải pháp nào bình ổn thị trường xăng dầu thời gian tới?”, truy cập 16/03/2022

https://suckhoedoisong.vn/bo-cong-thuong-dua-ra-giai-phap-nao-binh-on-thi-truong-xang-dau-thoi-gian-toi-169220315154138619.htm

4. Báo nhân dân, “Hành trình giá xăng dầu trong năm 2021”, truy cập 15/03/2022

https://nhandan.vn/nang-luong/suc-ep-tu-gia-nang-luong-687894/

https://vietstock.vn/2022/01/hanh-trinh-gia-xang-dau-trong-nam-2021-

919837.htm

6