Kinh tế và Quản lý môi trường

Microsoft PowerPoint CH KTMT QL 1 Compatibility Mode 1 Kinh tế và Quản lý môi trường Giảng viên PGS TS Lê Thu Hoa ĐT 5651971; 0913043585 Email hoalethuneu edu vn hoalethuyahoo com Bài mở đầu Giới thiệu Kinh tế và Quản lý Môi trường Nội dung p Một số khái niệm cơ bản về môi trường và tài nguyên thiên nhiên p Nội dung của kinh tế học môi trường p Vai trò của kinh tế và quản lý môi trường 2 Khái niệm môi trường Môi trường p Các yếu tố tự nhiên p Các yếu tố vật chất nhân tạo p Bao quanh và có ản.

môi trường

Giảng viên: PGS.TS Lê Thu Hoa ĐT: 5651971; 0913043585

Email: hoalethu@neu.edu.vn

hoalethu@yahoo.com

Bài mở đầu:

Giới thiệu Kinh tế và Quản lý Môi trường

Nội dung

p Một số khái niệm cơ bản về môi trường và tài

nguyên thiên nhiên

p Nội dung của kinh tế học môi trường

p Vai trò của kinh tế và quản lý môi trường

Khái niệm môi trường

Môi trường

tại, phát triển của con người và thiên nhiên

Các chức năng của môi trường

Kinh tÕ

M«i tr-êng

LÊy LÊy vµo vµo Th¶i ra Chức năng của môi trường

Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên

Tài nguyên thiên nhiên

n Tài nguyên có thể tái tạo RR

n Tài nguyên không tái tạo UR/ ER

Các vấn đề môi trường

p Suy giảm diện tích rừng và đa dạng sinh học

p Suy thoái các lưu vực sông

p Thiếu nước và ô nhiễm nước

p Xói mòn và suy thoái đất

p Cạn kiệt nguồn tài nguyên thuỷ hải sản

p Ô nhiễm biển và đại dương

p Ô nhiễm không khí và tắc nghẽn giao thông đô thị

p Suy giảm tầng Ozone

p Trái đất ấm lên và biến đổi khí hậu

p Khác???

p è Các vấn đề trên có liên quan thế nào với các hoạt

động kinh tế?

S ự ấm lên toàn cầu

Lũ lụt

Tăng nhiệt độ

Hạn hán

= Mất nơi cư trú , suy giảm sản xuất lương thực, tăng áp lực về đất đai

Nước trên các dòng sông bị ô nhiễm nặng nề

Xói mòn, rửa trôi, bạc màu và thiếu nước làm giảm

năng suất cây trồng, mùa màng thất bát

Nhu cầu cầu tài tài nguyên nguyên cho cho phát phát triển triển kinh kinh tế

20

40

60

80

100

120

140

160

2005 2010 2015 2020 2030

Year

RE

Gas

Oil products

Electricity

Coal

0 100,000 200,000 300,000 400,000 500,000 600,000 700,000

2005 2010 2015 2020 2025

Year

Nhu cầu năng lượng 2030 Nhu cầu điện 2030

Nhu cầu cầu tài tài nguyên nguyên cho cho phát phát triển triển kinh kinh tế

+

Cà phê??? 144 lít nước/ tách cà phê

Sở

Sở thích thích dùng dùng Fast food??? Fast food???

Để sản xuất 1 tấn thịt gia súc, gia cầm, trứng hoặc sữa

àMất đi 5 tấn lớp thổ nhưỡng màu mỡ trên bề mặt đất; thải 36,4 tấn

CO 2

Hoạt động chăn nuôi:

•Tiêu hao khoảng 40% sản lượng ngũ cốc trên Thế giới,

•Làmảnh hưởng 70% đất canh tác nông nghiệp

•Tạo ra 18% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính

•Gây suygiảm diện tích rừng

•Gây suygiảm và làm ô nhiễm nước

è 35$/ bánh hamburger - http://www.globalissues.org/TradeRelated/Development/PovertyEnv.aspnếu tính đủ chi phí môi trường

Trên cấp độ toàn cầu

p 90% lượng tài nguyên

được khai thác ngay lập

tức bị vứt bỏ

p 80% sản phẩm bị vứt bỏ

sau 1 lần sử dụng

p Một chiếc bàn chải đánh

răng tạo ra 1,5kg chất thải

p Một chiếc máy điện thoại

di động tạo ra 75 kg chất

thải

p Một tấn giấy cần 100.000

D ấu ấn sinh thái trên thế giới

Source: WWF Living Planet Report 2006

Nhu cầu được dự báo cho hành tinh trái đất

1900 2002 2050 2100

Hoạt động kinh tế và các vấn đề MT

Các hoạt động kinh tế dẫn đến các vấn đề môi trường???

p Khai thác bừa bãi, sử dụng không hiệu quả, lãng phí các

nguồn lực

p Không sử dụng tài nguyên đa mục tiêu

p Không đầu tư cho bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên

p Sử dụng nhiều đầu vào không cần thiết, làm giảm lợi nhuận

và gây ô nhiễm môi trường

p Không tái chế các phế liệu/ chất thải

p Thải bỏ bừa bãi các chất thải/ chất gây ô nhiễm

èSuy giảm các chức năng của MT: ô nhiễm, suy thoái, cạn

kiệt tài nguyên

Hoạt động kinh tế và các vấn đề MT

Ø Tại sao các hoạt động kinh tế dẫn đến các vấn đề

môi trường???

n Sự khan hiếm chưa gắn liền với giá cả

n Lợi ích chưa gắn liền với chi phí

n Quyền lợi chưa gắn liền với trách nhiệm

n Hậu quả không gắn liền với hoạt động

Ø Nhưng tại sao lại có sự chưa gắn liền như vậy???

n Thất bại của thị trường

n Thất bại về Quyền tài sản

n Thất bại về chính sách

Kinh tế học môi trường - EE

p Một môn khoa học kinh tế, ra đời những năm 1960s

p Sử dụng các khái niệm và công cụ phân tích kinh tế

n Khái niệm: sự khan hiếm, giới hạn năng lực sản xuất,

đánh đổi (trade - off), cung, cầu, lợi ích cận biên, chi phí

cận biên, hiệu quả kinh tế, ngoại ứng

n Công cụ: phân tích lợi ích - chi phí, phân tích hiệu quả

chi phí, các công cụ định giá, tối ưu hoá

p Lý giải và giải quyết các vấn đề môi trường (theo nghĩa

rộng, bao gồm tài nguyên thiên nhiên và chất lượng môi

trường)

p Bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội trong điều kiện ràng buộc

về môi trường/ hệ sinh thái

Kinh tế học môi trường - EE

Hai nhánh quan trọng:

những vấn đề liên quan đến khai thác và sử dụng

tài nguyên theo cách có hiệu quả về kinh tế, tối

đa hoá phúc lợi kinh tế

đổi môi trường, giải thích nguyên nhân kinh tế

của việc ô nhiễm và suy thoái tài nguyên/ chất

lượng môi trườngà đề ra các giải pháp kinh tế

nhằm ngăn ngừa, hạn chế, và cải thiện

Kinh tế học môi trường - EE

Ba vấn đề cốt lõi của kinh tế học môi trường

p Đánh giá tầm quan trọng về mặt kinh tế của các

biến đổi môi trường

p Tìm hiểu/ lý giải các nguyên nhân kinh tế của các

biến đổi môi trường

p Đề xuất các giải pháp kinh tế nhằm làm chậm lại,

chấm dứt, thậm chí đảo ngược các biến đổi tác

động tiêu cực đối với môi trường

Chi trả Người sử dụng dịch vụ(Nhà máy thủy điện, công ty

cấp nước, công ty du lich)

Người dân vùng cao

(Sơn La Lâm Đồng)

• Tiền ( 20đ/ Kwh;

40đ/ m3 nước; 0,5 – 2%

doanh thu du lịch)

•Quyền sở hữu

tài sản

•Hỗ trợ marketing

Chi trả dịch vụ môi

trường rừng (PFES)

Quyết định 380/ 2008/

QĐ-TTg

PFES: Nghị định

99/2010/ND-CP (ngày 24.9.2010) áp dụng

trên toàn quốc & mở rộng loại

dịch vụ MT; có hiệu lực từ 2011

Ví dụ về EIs đang được sử dụng ở Việt Nam

Kinh tế học môi trường - EE

Ø Kinh tế môi trường “nghiên cứu và giải quyết các

vấn đề môi trường từ giác độ kinh tế”

Ø Kinh tế môi trường có điểm gì giống và khác các

môn khoa học môi trường khác (VD: công nghệ

môi trường…)?

Ø Kinh tế môi trường đóng vai trò như thế nào trong

xây dựng các chính sách phát triển?

Kinh tế học môi trường - EE

Vai trò của kinh tế học môi trường trong việc xây

dựng chính sách

để giải quyết vấn đề môi trường (tác động kinh tế,

xã hội, môi trường)

(Cost-effectiveness) (sử dụng ít tiền/ nguồn lực nhất

nhằm làm giảm ô nhiễm môi trường nhiều nhất)

tiêu đặt ra, lợi ích > chi phí)

Kinh tế học môi trường - EE

Tài liệu học tập và tham khảo:

Ø Kinh tế và Quản lý Môi trường, NXB Thống kê, Hà Nội 2003

Ø Bài giảng Phát triển bền vững (VIE01/021, 2006)

Ø Luật Bảo vệ môi trường , NXB Chính trị Quốc gia, 2005

Ø Barry Field & Nancy Olewiler, Kinh tế Môi trường , bản dịch

bởi Chương trình Kinh tế và Môi trường Đông Nam Á

(EEPSEA), ĐH Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH), 2005.

Ø William J.Baumol and Wallace Oates, The Theory of

Environmental Policy (Second Edition), Press Syndicate of

the University of Cambridge, Australia, 1993.

Ø Thomas Sterner, Policy Instruments for Environmental and

Natural Resource Management , World Bank 2003

Kinh tế học môi trường - EE

Tài liệu học tập và tham khảo:

p Các trang web:

n http://www.va21.org.vn

n http://www.monre.gov.vn

n http://www.unep.org

n http://www.worldbank.org

n http://hdr.undp.org/reports/

p Các tàiliệu khác: sẽ được giới thiệu và cung cấp khi cần