BÀI GIẢNG PHI TẬP TRUNG HÓA

PHI TẬP TRUNG HÓA PHI TẬP TRUNG HÓA TỔ 4 LỚP CH20Q GSNEU DANH SÁCH TỔ 4 Đào Ngọc Tú Lê Đức Tú Nguyễn Thanh Tuấn Phạm Thanh Tuấn Vũ Đình Tuấn Nguyễn Thị Thanh Tùng Tổ trưởng Trần Thị Quỳnh Trang Lê Trọng Trung Nguyễn Hải Vân Nguyễn Anh Việt Lê Thế Vinh Hoàng Thị Yên Tham gia bổ sung Nguyễn Anh Dũng (Tổ 1) PHI TẬP TRUNG HÓA Cái gì Khi nào Như thế nào PHI TẬP TRUNG HÓA “Sự thống nhất thật sự luôn đứng vững trước thử thách mà không bị đổ vỡ” (Mahatma Gandhi) PHI TẬP TRUNG HÓA I Phi tập trung hóa Phạ.

PHI TẬP TRUNG HÓA

TỔ 4 LỚP CH20Q

9 Nguyễn Hải Vân

10 Nguyễn Anh Việt

11 Lê Thế Vinh

12 Hoàng Thị Yên

- Cái gì

- Khi nào

- Như thế nào

“Sự thống nhất thật sự luôn đứng vững trước thử

thách mà không bị đổ vỡ”

(Mahatma Gandhi)

I Phi tập trung hóa: Phạm vi và cấp độ

II Cơ sở, các lợi thế, chi phí và rủi ro của việc phi tập trung hóa

III Các cách tiếp cận đối với việc phân định các vùng lãnh

thổ quốc gia

IV Một số quan điểm khi thực hiện phi tập trung hóa tại Việt Nam

Khái niệm:

Phi tập trung hóa là “Dỡ bỏ một số quyền hoặc sự

kiểm soát tập trung đối với nhiều lĩnh vực khác nhau, thường là những lĩnh vực diễn ra hoạt động”

(Webster 1995)

1 Các khía cạnh phi tập trung hóa

a Phi tập trung hóa theo lãnh thổ

b Phi tập trung hóa theo chức năng

c Phi tập trung hóa chính trị và hành chính

d Phi tập trung hóa tài chính

2 Các cấp độ phi tập trung hóa

2 Các cấp độ phi tập trung hóa

a Phi tập trung

b Ủy quyền

c Trao quyền

a Phi tập trung hóa theo lãnh thổ

- Phân chia lãnh thổ quốc gia thành các khu vực nhỏ

hơn và phân bổ thẩm quyền giữa các khu vực đó.

- Việc phân chia tùy thuộc vào tiêu chuẩn thích hợp

được áp dụng như:

a Phi tập trung hóa theo lãnh thổ (tiếp theo)

Ví dụ thực tế:

- Tại Việt Nam:

+ Nước chia thành: tỉnh, thành phố trực thuộc trung

ương;

+ Tỉnh chia thành: huyện, thành phố thuộc tỉnh và thị xã; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận,

huyện và thị xã;

+ Huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố thuộc tỉnh, thị

xã chia thành phường và xã; quận chia thành phường.

- Tại một số nước trên thế giới: Singapore, Dămbia,

Pháp, Anh, Xcốtlen, Trung Quốc.

b Phi tập trung hóa theo chức năng

- Phân chia thẩm quyền và trách nhiệm quốc gia cho

các cơ quan chức năng khác nhau của chính quyền.

- Quá trình bao gồm việc: xác định chủng loại, số

lượng và sự đan xen của các loại dịch vụ mà chính quyền cung cấp; thành lập các đơn vị để tổ chức

thực hiện các nhiệm vụ đó.

- Loại hình đơn vị chính quyền cấp dưới: Các văn

phòng khu vực của các bộ, các đơn vị cấp quận, khu

tự trị hoặc chính quyền cơ sở.

Trong thực tế, pham vi phi tập trung hóa theo lãnh thổ và chức năng là pha trộn với nhau.

c Phi tập trung hóa chính trị và hành chính

- Phi tập trung hóa chính trị chuyển thẩm quyền ban

hành quyết định cho các cấp chính quyền thấp hơn.

- Phi tập trung hóa hành chính chủ yếu là việc thiết kế

các vai trò tổ chức, xác định các nhiệm vụ hành

chính cụ thể cần thiết để thực hiện các vai trò này và phân công thực hiện các nhiệm vụ đó.

Trên thực tế, sự khác biệt giữa Phi tập trung hóa

chính trị và Phi tập trung hóa hành chính là mờ nhạt.

c Phi tập trung hóa chính trị và hành chính (tiếp theo)

Ví dụ thực tế:

- Tại việt Nam: Một số lĩnh vực như: quản lý đầu tư, cấp phép đầu tư,…

- Tại một số nước trên thế giới:

+ Phi tập trung hóa chính trị tại Canada, Thụy Sĩ, Ấn

Độ, Hoa Kỳ

+ Những lĩnh vực phi tập trung hóa hành chính: Giáo dục, xây dựng,…

d Phi tập trung hóa tài chính

liên quan tới việc chuyển giao trách nhiệm thu - chi từ chính quyền trung ương cho các chính quyền cấp dưới.

+ Tự chủ về tài chính hoặc bù đắp chi phí thông qua phí sử dụng

+ Cùng đóng góp tài chính hoặc cùng sản xuất với khu vực

Ví dụ thực tế:

Vấn đề phân cấp trong quản lý ngân sách nhà nước tại Việt Nam từ cấp trung ương, tỉnh, huyện và xã.

a Phi tập trung

- Là việc chuyển khối lượng công việc hành chính từ

các quan chức chính quyền trung ương ở thủ đô cho các nhân viên dưới quyền ở các đia phương

(ví dụ: tại Việt Nam là các văn phòng đại diện của

các Bộ ở một số địa phương - được phân chia theo khu vực như miền Trung, miền Nam)

- Là biện pháp hiệu quả áp dụng bên trong các cơ

quan chính quyền trung ương

- Được xem là bước đầu tiên của phi tập trung hóa

b Ủy quyền

+ Có khả năng hành chính và kỹ thuật để thực hiện các chức năng có tính chuyên môn

+ Có thể được miễn không áp dụng một số quy định của chính quyền Trung ương về vấn đề nhân sự

+ Có thể tính phí dịch vụ trực tiếp đối với người sử dụng + và có thẩm quyền rộng rãi trong việc lập kế hoạch và thực hiên các quyết định mà không có sự giám sát trực tiếp của các Bộ ở Trung ương

b Ủy quyền (tiếp theo)

thực hiện các dự án được ưu tiên đặc biệt cao khỏi các công việc chính trị thường nhật và những mâu thuẫn của

bộ máy quan liêu.

và các taapjj đoàn phát triển khu vực.

c Trao quyền

định và bao gồm việc nhường lại một số chức năng nhất định cho các chính quyền cấp dưới

+ Có tư cách công ty (pháp lý)

+ Tuyển chọn bộ máy nhân viên của mình

+ Có ranh giới địa lý được công nhận một cách rõ ràng và hợp pháp

+ Tạo ra các nguồn thu để chi cho các hoạt động của mình + và có thể tương tác qua lại với các đơn vị khác trong hệ

c Trao quyền (tiếp theo)

Ví dụ thực tế tại Việt Nam:

- Về lĩnh vực đầu tư.

- Về lĩnh vực đào tạo.

- Về lĩnh vưc y tế.

1 Cơ sở và các lợi thế

2 Chi phí và rủi ro

- Những năm 1980, phi tập trung hóa xảy ra nhiều nhất

và được thúc đẩy bởi yếu tố chính trị

- Trong những trường hợp cực đoan, phi tập trung hóa

là cố gắng tuyệt vọng của nhà nước để giữ cho đất

nước được thống nhất

(Ví dụ: Nội chiến ở Moodămbích, Uganda, Liên bang Xô Viết hoặc xung đột sắc tộc tại Inđônêxia, Philippin,

Xrilanca).

- Cơ sở kinh tế của việc phi tập trung hóa: có thể nâng

cao được tính hiệu quả trong phân bổ các nguồn lực công nếu các quyết định chi tiêu được đưa ra ở cấp

chính quyền thấp hơn

- Lợi ích tiềm năng của việc phi tập trung hóa:

+ Mở ra môi trường cho công chúng tham gia vào việc ban hành các quyết định của chính quyền, dẫn đến:

* Một nền hành chính uyển chuyển hơn

* Một nền hành chính hiệu quả hơn

* Ổn định chính trị và thống nhất quốc gia

+ Tạo ra các cơ hội để có một chính phủ trách nhiệm hơn + Có thể là bước đầu tiên hướng đến một chính quyền

công khai và minh bạch hơn

+ Làm giảm thiểu căng thẳng về tài chính đối với chính

Ví dụ thực tế: Sự tham gia của cộng đồng ở vùng Tây bắc

Braxin về phát triển nông thôn

- Nỗ lực giảm đói nghèo trong quá khứ không thành

công và những nguyên nhân

- Các chương trình và chính sách mới được thực hiện

và những thành công đạt được

- Nhận xét về hiệu quả của việc phi tập trung hóa

trong nỗ lực xóa đói giảm nghèo, phát triển nông

thôn ở vùng Tây bắc Braxin

Những rủi ro nhất định gặp phải đối với phi tập trung hóa:

- Làm mất đi quy mô của nền kinh tế Gây ra sự trùng lặp không cần thiết và sử dụng không hết nhân viên và

- Hiệu quả giả định thu được từ phi tập trung hóa có thể

bị giảm thiểu do những ràng buộc về mặt thể chế

- Có thể làm trầm trọng hơn là cải thiện hoạt động quản lý toàn diện của nhà nước

Ví dụ thực tế:

- Câu hỏi đặt ra: Các cấp chính quyền địa phương có đủ

năng lực không?

- Những vấn đề cần quan tâm:

+ Năng lực của bộ máy chính quyền địa phương

+ So sánh kết quả của việc tập trung và phi tập trung

+ Khả năng đáp ứng của chính quyền địa phương về nguồn nhân lực và quy trình thực hiện

- Ví dụ thực tế tại Việt Nam về những chi phí và rủi ro trong việc phân cấp về lĩnh vực quản lý đầu tư xây dựng công trình trong giai đoạn hiện nay.

1 Tiếp cận theo chức năng

2 Tiếp cận theo cộng đồng

3 Tiếp cận theo hiệu quả

4 Tiếp cận theo cách quản lý

5 Tiếp cận về măt kỹ thuật

6 Tiếp cận về mặt xã hội

7 Các khía cạnh khác

Nội dung:

- Xác định các chức năng của chính quyền

- Xác định các thiết chế cần thiết có liên quan

- Phân định ranh giới lãnh thổ sao cho trong pham vi

lãnh thổ đó, các chức năng của chính phủ được

thực hiện

Đặc điểm chính: Tương xứng khu vực với chức năng

Ưu điểm: Đạt hiệu quả cao

Hạn chế: Khó khăn trong việc phân định ranh giới lãnh thổ

Nội dung: Phạm vi ranh giới của chính quyền cần

tương

ứng theo lãnh thổ mà tại đó, các cư dân thể hiện hành

vi

ứng xử và thái độ chung của mình

Đặc điểm chính: Chủ yếu xem xét yếu tố địa lý xã hội

Ưu điểm: Phù hợp với kế hoạch phát triển các khu vực Hạn chế: Ít thành công, lãng phí lớn

Nội dung: Chia nhỏ khu vực địa lý

Đặc điểm chính: Xem xét hiệu quả hoạt động

Ưu điểm: Thích hợp với các dịch vụ của chính quyền địa phương như: quy hoạch đô thị, nhà ở, nước, nước thải và giao thông

Hạn chế: Khó xác định được tiêu chuẩn khách quan để đánh giá “đầu ra” cho các dịch vụ của những đối tượng như: giáo viên, cảnh sát, nhân viên y tế, nhân viên làm

công tác xã hội,…

Nội dung: Phân chia lãnh thổ quốc gia thành các phần khác nhau để có thể dễ quản lý hơn.

Đặc điểm chính: Xem xét năng lực quản lý của tổ chức chính quyền

Ưu điểm: Thích hợp với cấp độ phi tập trung và ủy

Ưu điểm: Có thể là cơ sở thích hợp cho việc lập kế

hoạch

KTXH

Hạn chế: Khó phân định ranh giới giữa các địa phương

Nội dung: Xem xét các vùng khác nhau về măt xã hội dựa

vào lịch sử, dân tộc ngôn ngữ

Đặc điểm chính: Xem xét việc hình thành tự nhiên cư dân

ở các khu vực địa lý

Ưu điểm: Hữu ích khi trong quá trình nhất thể hóa

Hạn chế: Khó khăn trong việc thay đổi ranh giới giữa các

địa phương cho phù hợp

- Gắn kết những mặt thay đổi về mặt không gian địa lý

với phát triển kinh tế

- Phân chia về mặt không gian theo định hướng các

quyền lợi kinh tế

- Thực hiện phi tập trung hóa là tất yếu, là tuân theo quy

luật trên cơ sở đảm bảo các yếu tố khách quan và kế thừa của các giai đoạn lịch sử

quyền địa phương khi thực hiện phi tập trung hóa

độ phi tập trung hóa như: phi tập trung, ủy quyền, trao quyền sao cho phù hợp, hiệu quả và tránh rủi ro

minh bạch hoạt động của nhà nước, tăng cường cơ chế giám sát của cộng đồng để hoàn thiện hệ thống quản lý

I Phi tập trung hóa: Phạm vi và cấp độ

II Cơ sở, các lợi thế, chi phí và rủi ro của việc phi tập trung hóa

III Các cách tiếp cận đối với việc phân định các vùng lãnh

thổ quốc gia

IV Một số quan điểm khi thực hiện phi tập trung hóa tại Việt Nam

CÔ GIÁO VÀ CÁC BẠN ĐÃ THEO DÕI

BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA TỔ 4