VỢ NHẶT chuẩn chất lượng

VỢ NHẶT Kim Lân Đề 1 Cảm nhận về nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn trích sau “ Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không Bà lão khẽ t.

VỢ NHẶT

- Kim Lân-

Đề 1: Cảm nhận về nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn trích sau:

“…Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người

mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không

Bà lão khẽ thở dài ngửng lên, đăm đăm nhìn người đàn

bà Thị cúi mặt xuống, tay vân vê tà áo đã rách bợt Bà lão nhìn thị và bà nghĩ: Người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình Mà con mình mới

có được vợ Thôi thì bổn phận bà là mẹ, bà đã chẳng lo lắng được cho con May ra mà qua khỏi được cái tao đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bề nó, chẳng may ra ông giời bắt chết cũng phải chịu chết chứ biết thế nào mà lo cho hết được?

Bà lão khẽ dặng hắng một tiếng, nhẹ nhàng nói với

"nàng dâu mới" :

- Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng

Tràng thở đánh phào một cái, ngực nhẹ hẳn đi Hắn ho khẽ một tiếng, bước từng bước dài ra sân Bà cụ Tứ vẫn từ tốn tiếp lời:

- Nhà ta thì nghèo con ạ Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn Rồi ra may mà ông giời cho khá Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có ra thì rồi con cái chúng mày về sau.

Bà lão đăm đăm nhìn ra ngoài Bóng tối trùm lấy hai con mắt Ngoài xa dòng sông sáng trắng uốn khúc trong cánh đồng tối Mùi đốt đống rấm ở những nhà có người chết theo gió thoảng vào khét lẹt Bà lão thở nhẹ ra một hơi dài Bà lão nghĩ đến ông lão, nghĩ đến đưa con gái út Bà lão nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài dằng dặc của mình Vợ chồng chúng nó lấy nhau, cuộc đời chúng nó liệu có hơn

bố mẹ trước kia không?

(Trích Vợ nhặt - Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB

Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.28-29)

Từ đó xét tấm lòng của nhà văn Kim Lân dành cho người nông dân.

I Mở bài

“Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than” (Nam

Cao) Một nhà thơ - nhà văn tài năng phải là một người thợ lặn lành nghề lặn sâu vào đại dương cuộc sống không phải để nhặt nhạnh những mảng san hô tầm thường nhỏ

bé mà để kiếm tìm những khối tình con được kết từ máu huyết của loài trai nhẫn lại cần cù Tác giả KL khi viết Vợ nhặt cũng khai thác chất liệu từ bể lớn của cuộc đời để tạo nên những trang văn sống mãi trong trái tim người đọc.

Trong “Thế giới văn chương” Đặng Tiến từng khẳng

định: “Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho những dòng nước mắt và

biến nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên”.

Mỗi trang viết là những trang đời thấm đẫm nỗi xót xa, tủi nhục,nỗi thống khổ của con người trong kiếp đời lầm than Và rồi từ những khổ đau, nghệ thuật cất lên tiếng nói tri ân, tiếng nói đồng điệu với tâm hồn con người Đọc những trang văn viết về những người nông dân trong “Vợ nhặt” của Kim Lân ta thêm một lần đau đáu cho kiếp người, giữa cái đói và gam màu xám xịt, u tối của bức tranh hiện thực năm 1945, nhà văn đã lấy ngòi bút của

mình để nâng niu vẻ đẹp tâm hồn con người dưới ánh sáng của niềm tin, khát vọng.

Văn học là cuộc đời, cuộc đời là nơi xuất phát cũng là đích đi tới của văn học Và có lẽ, nếu ngòi bút của người nghệ sĩ không chấm vào nghiên mực cuộc đời thì sẽ không

đẻ ra những tác phẩm mang đậm dấu ấn thời đại đến vậy.

Trong cái gam màu u tối, xám xịt của bức tranh nông thôn Việt Nam năm 1945 – cái năm mà cái đói hoành hành như một cơn lốc tố nhấn chìm con người vào cõi bi thương “Vợ nhặt” của Kim Lâm lúc bấy giờ như một tia chớp lóe lên giữa màn đêm tối của đói nghèo, khổ đau.

Có một nhà văn đã nói rằng: “Không có câu chuyện

cổ tích nào đẹp bằng chính cuộc sống viết ra” Hiện thực

cuộc sống được xem như là cái nền cho những cảm hứng nghệ thuật chắp cánh và đâm chồi Chính vì vậy mà bức tranh hiện thực cuộc sống và con người trong tác phẩm

Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân gây ấn tượng đặc biệt sâu

đậm trong lòng người đọc

“Như một hạt giống vô hình, tư tưởng gieo vào tâm hồn nghệ sĩ và từ mảnh đất màu mỡ ấy, nó triển khai thành một hình thức xác định, thành các hình tượng nghệ thuật đầy vẻ đẹp và sức sống” (Biêlinxki) Nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn “Vợ nhặt” của Kim Lân là một hình tượng nghệ thuật như thế Từ trái tim nhân hậu của tác giả, nhân vật người mẹ nghèo hiện lên với bao nỗi niềm thổn thức và chan chứa yêu thương Đoạn văn sau đã thể hiện được tâm trạng

đầy rối bời, phức tạp của bà cụ Tứ, đồng thời cho thấy nghệ thuật xây dựng nhân vật tinh tế “như có thần” của Kim Lân:

- Kim Lân là một trong số những nhà văn tiêu biểu của VHVN thời hiện đại Ông là nhà văn suốt đời gắn bó với cuộc sống nông thôn thuần hậu, chất phác Ông đã mở cánh cửa văn chương của mình bằng sở trường viết truyện ngắn Ông viết về cuộc sống, con người nông thôn bằng tình cảm, tâm hồn của một người vốn là con đẻ của đồng ruộng Thế giới nghệ thuật của ông chỉ tập trung trong khung cảnh nông thôn và hình tượng người nông dân

- Một trong những truyện ngắn tiêu biểu của Kim Lân

mà người đọc không thể không nhắc đến đó là Vợ nhặt.

Tác phẩm được viết vào năm 1954 theo đơn đặt hàng nhân dịp kỉ niệm 10 năm ngày CMT8 thành công sau này được in trong tập Con chó xấu xí Vợ nhặt vốn có tiền

thân là tiểu thuyết Xóm ngụ cư, sau được cô đọng lại trong những trang truyện vô cùng hàm súc, tiêu biểu cho tài năng và tâm huyết của Kim Lân

Khi nói về tác phẩm, Kim Lân có chia sẻ: Tôi muốn phân

tích tâm trạng và con người trong cái

hoàn cảnh ấy, nơi cuộc sống dường như không có lối thoát Tôi muốn hướng họ vào sự sống, sự yêu thương nhau, không phải là sự giành giật nhau Nhưng nhân vật của truyện thì đứng ở ngưỡng của cái đói Nơi ngưỡng của khốn khổ đó, họ sẽ chứng tỏ được số phận, tính cách của mình, đồng thời nơi đó bắt đầu một niềm tin mới, một niềm hạnh phúc mới, dù rất mong manh.

- Đoạn văn miêu tả tâm trạng của bà cụ Tứ trước sự việc Tràng có vợ trong buổi chiều hôm trước là những dòng văn vô cùng cảm động

II Thân bài

1.Khái quát.

Nhà văn Betong Brecht cho rằng: “Các nhân vật của tác

phẩm nghệ thuật không phải giản đơn là những bản dập của những con người sống mà là hình tượng được khắc họa phù hợp với ý đồ tư tưởng của tác giả”,

- Xây dựng nhân vật bà cụ Tứ, nhà văn Kim Lân không

đi sâu vào khái quát dáng vẻ bên ngoài mà tập trung đi sâu vào những nét đẹp tâm hồn làm nổi bật phẩm chất

cao qúy của người mẹ già, nghèo khổ thương con Cũng chính vì thế ở nhân vật này sở trường phân tích miêu tả tâm lý nhân vật của ông được bộc lộ rõ nhất.

- Sự xuất hiện của nhân vật: Tác giả chỉ giới thiệu sơ lược

về diện mạo, ngoại hình, gia cảnh để từ đó khái quát số phận của bà cụ Tứ Nhưng chỉ thông qua một vài chi tiết chọn lọc như dáng đi lọng khọng, đôi mắt kèm nhèm và

tiếng húng hắng ho cùng hình ảnh về ngôi nhà nghèo nàn

xơ xác , người đọc đã đủ hình dung về số phận của một

người mẹ nông dân nghèo khổ , cùng cực đã bị cái đói đeo bám, truy đuổi trong suốt cả cuộc đời dài dằng dặc Ngay

từ những ấn tượng ban đầu, Kim Lân đã gợi nên rất nhiều sự thương cảm, xót xa từ hình ảnh bà cụ Tứ.

2 Phân tích diễn biến tâm trạng.

a Luận điểm 1: Cảm xúc phức tạp :

* Lời dẫn: Kim Lân đã rất khéo léo khi lựa chọn thời điểm “vàng” để bà cụ Tứ xuất hiện, không phải ở đầu câu chuyện mà lại ở cuối, khi Tràng đã hoàn tất sự việc nhặt

vợ Bà xuất hiện khi Tràng đưa người vợ về nhà ra mắt.

Đó cũng là lúc diễn biến tâm trạng của bà cụ Tứ thay đổi liên tục Vào một buổi chiều chạng vạng, bà cụ trở về căn nhà tồi tàn của mình và vô cùng bất ngờ trước trước sự xuất hiện của một người đàn bà lạ trong nhà Nhìn thấy

sự sốt sắng hiện ra rõ nét trên gương mặt con trai mình

bà không khỏi ngạc nhiên, băn khoăn, phấp phỏng, lo âu Cho tới khi Tràng giãi bày câu chuyện hệ trọng của đời mình, người mẹ nghèo khổ ấy mới vỡ lẽ và ngổn ngang bao cảm xúc.

* Phân tích:

- Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi, lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự , vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình

+ Miêu tả nhân vật bà cụ Tứ, ngòi bút của Kim Lân ngưng đọng những câu văn trên giấy, nhưng là giọt nước mắt đọng trên khóe mắt người đọc, và sự xót thương đến nghẹt thở trong lồng ngực những người tôn thờ chủ nghĩa nhân đạo Kim Lân không dùng thêm bất kì một câu văn nào tả những suy nghĩ hay lời căn dặn hay cả những hành động có tác động đến tâm lí mà đơn giản chỉ là cái “cúi

đầu nín lặng” Không đơn thuần chỉ là câu văn trần thuật , mà trong câu văn ngắn này còn rưng rưng cho một tấm lòng hoài cảm đầy ân tình của nhà văn Kim Lân

+ Cái cúi đầu ấy chất chứa biết bao suy nghĩ, cả những

nỗi niềm không thể nói thành lời Đó vừa là niềm hạnh phúc khi thằng con mình có một người bạn đời để chia sẻ buồn vui, vừa là sự xót xa về việc trọng đại với đứa con trai lại diễn ra trong vánh, bất ngờ đến thế, vừa là sự tủi phận của người mẹ cảm thấy mình đã không làm tròn trách nhiệm, không lo lắng được cho hạnh phúc của con cái Phải rất tinh tế Kim Lân mới bắt được khoảnh khắc tâm lý tưởng như rất tĩnh tại nhưng thực chất lại đầy phức tạp, uẩn khúc của bà cụ tứ.

+ Cả cuộc đời dài dằng dặc “cõng nắng nuôi con”, người mẹ nhanh chóng thấu hiểu sự tình, “bà lão hiểu

rồi”, bà lão hiểu vì sao hôm nay con trai mình hệt như một đứa trẻ chờ mẹ đi chợ về Bà lão hiểu vì sao lại có người đàn bà lạ trong nhà Sự từng trải đã giúp bà thoát

ra khỏi sự chậm chạp của một con người già để lập tức

hiểu ra “hiểu ra biết bao cơ sự”, cơ sự của con trai, người đàn bà kia và cũng là cơ sự của chính mình Cùng với sự thấu hiểu là niềm ai oán, xót thương, bà thương xót “cho

số kiếp đứa con mình” chịu nhiều lao khổ, thiệt thòi Biết bao cảm xúc lúc này kéo dài, nằm ngổn ngang trong lòng người mẹ già, hỗn độn cả trong lòng người đọc, nhưng tuyệt nhiên lại rất ngắn về số câu chữ Kim Lân đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của bà cụ Tứ, vẻ đẹp của một người mẹ luôn yêu thương, bao dung, lắng nghe và thấu hiểu con.

- Từ thương con bà hướng về chính mình: “Chao ôi ,

người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này.

Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau hay không”

+ Từ cảm thán “chao ôi!” đứng đầu câu tạo giọng điệu than oán , chua xót kéo dài, bao trọn cả tâm tưởng của bà

cụ Tứ Bà không khỏi chạnh lòng khi nghĩ đến người ta, rồi ngầm so sánh với chính mình, bởi chuyện dựng vợ gả chồng cho con là chuyện hệ trọng của đời người Bà xót

xa ao ước giá gia đình có điều kiện bà sẽ lo cho con một cái đám cưới chu toàn, đầy đủ lễ nghi theo đúng phong tục cha ông Nhưng biết làm sao cho được, khi gia cảnh của bà, đến miếng ăn cho đàng hoàng cũng chẳng nổi.

Khó khăn , khốn cùng đã “bóp nát” cái gọi là trách nhiệm của một người mẹ với con Bao nhiêu tủi cực, nghẹn ngào

chua xót, đắng cay cùng cực nén ép lại sau chữ “thì” vô

vọng ấy

+ Dấu chấm lửng cuối câu văn “…” thể hiện sự ngẹn

ngào, bất lực Dấu chấm lửng ấy, là một tiếng thở dài đầy tâm trạng của người mẹ già có tâm nhưng lại không đủ sức

Nếu cho rằng “Văn chương là lịch sử tâm trạng con người

thì Kim Lân quả là nhà văn đích thực trên cái ý nghĩ ấy”.

+ Nhà văn Nam Cao từng quan niệm: “Nước mắt là giọt

châu của loài người” Ở đây nhà văn của nông thôn Bắc

Bộ đã cho ta thấy giọt châu, hạt ngọc trong tâm hồn người hồn người mẹ qua những giọt nước mắt hiếm hoi:

“Trong kẽ mắt kèm nhèm rỉ xuống hai dòng nước mắt”, lí

trí đã không thể ngăn nổi tình cảm, bà khóc vì thương con và tủi nhục cho chính mình Kim Lân đã như một nhà quay phim tài ba khi lia ống kính của mình chớp lấy những nét thần tình đó là những thước phim cận cảnh làm hiện lên đôi mắt hằn in dấu chân chim, gió sương, nắng mưa, vất vả cả một đời của người mẹ già Và trong cái kẽ mắt nứt nẻ theo thời gian ấy rạn ra một dòng nước mắt khô héo Nước mắt của người già mà như Nguyễn

Khuyến xưa đã từng viết trong Khóc Dương Khuê:

“Tuổi già giọt lệ như sương Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan”

+ Điều đáng ngẫm bà cụ Tứ mang lại ở đây, là tấm lòng thương con, xót con của bà không chỉ dành riêng cho số kiếp của đứa con mình mà với tấm lòng nhân hậu, bao dung, vị tha bà còn thương cả người đàn bà xa lạ bị hoàn cảnh xô đẩy mới thành con dâu mình Không cần phải gật đầu đồng ý, hay dưa ra lời đồng tình Bà trăn trở, sợ trăn

ở ấy hiện lên qua ánh mắt đăm chiêu: “ Biết rằng chúng

nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không?”. Dường như bà đặt mình ra ngoài câu hỏi ấy Vì

bà lo lắng cho sự sống của các con hơn sự sống của chính bản thân mình Những dòng nước mắt lặng lẽ chảy của bà

cụ khiến cho tất cả người đọc đều phải lặng đi, xúc động bởi đó là tình mẫu tử, tình thương con đã được thể hiện sâu sắc.

* Luận điểm 2: Thương con dâu và đồng ý

- Và rất tự nhiên từ tình thương, từ sự lo lắng dành cho đứa con trai, bà cụ chuyển sang nhìn người con dâu cũng bằng ánh mắt đầy xót xa, thương cảm Dù Tràng không

hề đề cập đến việc nhặt vợ ở đầu đường, xó chợ qua loa

và chóng vánh như thế nào nhưng bằng kinh nghiệm sống của một người đã đi gần hết cả cuộc đời bà cụ có thể hoàn toàn hiểu được sự thật trần trụi, đắng chát của cuộc hôn nhân đó Nhưng bà không hề nhìn cô con dâu bằng sự phán xét khắt khe, đay nghiến thường thấy của một bà

mẹ chồng mà bằng con mắt đầy bao dung và cảm thông.

- Bà như tự bào chữa cho chính đứa con dâu: người ta có

gặp bước khó khăn, đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình Mà con mình mới có được vợ Với chi tiết này, bà cụ

Tứ hiện lên không chỉ là hình ảnh của tình mẫu tử thiêng liêng cao cả mà còn là biểu hiện của tình người ấm áp, bao dung Bằng sự nhân hậu, vị tha bà đã sẵn sàng mở rộng lòng và giang đôi bàn tay để cưu mang, che chở, nâng đỡ những kiếp người khốn khổ hơn mình Ở đó, truyền thống đạo lý tốt đẹp của người Việt Nam lá lành đùm lá rách được thể hiện rất rõ.

- Nhưng điều đáng lưu ý và cũng đáng trân trọng nhất ở

bà cụ Tứ là dù có xót xa, đau đớn và lo lắng nhưng tất cả đều được bà mẹ này giữ kín trong cõi riêng của mình còn những điều bà nói ra đều là sự vui mừng, tốt đẹp Câu nói

mà bà nói với nàng dâu mới tuy giản dị nhưng cũng đầy ý nghĩa.: ừ thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với

nhau, u cũng mừng lòng

+ Kim Lân đã rất tinh tế khi đưa vào trong câu nói cụm

từ mừng lòng Chữ “mừng” thật là đắc địa Nó lột tả đúng cái run run của một tấm lòng vị tha cao quý đang ngượng ngập, vụng về tìm cách giấu đi giọt nước mắt xót thương

vì sợ phiền lòng cho các con của chính người đang thương xót Nếu bằng lòng là sự cho phép của quyền uy của lí trí thì mừng lòng là tiếng nói của một trái tim bao dung , vừa đồng ý vừa khích lệ Cách nói của người mẹ nghèo mà thật tế nhị và sâu sắc biết bao! Nó vừa giúp cả ba người thoát khỏi tình thế ngượng nghịu, khó xử vừa là sự chào đón ấm áp, đôn hậu với nàng dâu mới.

+ Cùng với các khái niệm thiêng liêng duyên, kiếp bà cụ

đã cho thấy dưới đôi mắt của người mẹ thương con thì người con dâu không phải là người đàn bà chao chát, trỏng lỏn, trơ trẽn mà là người đáng được trân trọng Còn cuộc hôn nhân chóng vánh, vội vàng của Tràng cũng trở nên thiêng liêng trọng đại như các cuộc hôn nhân mâm cao cỗ đầy khác

=> Như vậy với tấm lòng cao cả giàu đức hy sinh bà lão

đã nén chặt trong lòng những buồn tủi đến nâng đỡ, vun

vén cho hạnh phúc của hai đứa con mình Bài toán hóc búa mà Tràng đặt ra cho mẹ đã có lời giải, đó là cách giải xuất phát từ tình thương, tình người rất cao cả Hành động bà cụ Tứ chấp nhận thị làm con dâu quả thực rất

dũng cảm dám đối diện với cái đói, cái khát, vượt qua thói ích kỉ bản năng để dang rộng vòng tay yêu thương, cưu mang một người đàn bà xa lạ Hành động này đã tạo

ra bước ngoặt trong cuộc đời Tràng và thị Đây là một hành động góp phần làm nổi bật tư tưởng chủ đề và tạo nên giá trị nhân văn sâu sắc cho tryện ngắn này.

* Luận điểm 3 Gieo niềm tin và động lực cho con

- Một phẩm chất rất đáng trân trọng ở nghười mẹ nghèo

ấy nữa là sự lạc quan, tin tưởng ở tương lai Với tấm lòng cao cả, giàu đức hy sinh, bà lão đã nén chặt trong lòng những buồn tủi, lo âu để nâng đỡ, vun vén cho hạnh phúc của hai đứa con mình, tiếp thêm sức mạnh để chúng vượt qua khó khăn

+ Bà dạy con những điều thuộc về đạo lí nhân nghĩa:

"Nhà ta thì nghèo con ạ Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn Rồi ra may ông giời cho khá" Cái "nghèo"

bà cụ Tứ nói tới là cái nghèo về vật chất Vợ chồng biết liệu mà bảo nhau làm ăn là biết sống đùm bọc yêu thương thì biết đâu trời sẽ cho khấm khá Như vậy, càng trong

nghèo khó, con người càng phải sống có nghĩa có tình Đó

là điều cốt yếu nhất tạo nên hạnh phúc Lời dạy của bà cụ

Tứ cũng là quan niệm sống của ông cha ta từ ngàn đời:

"Nghèo nhân nghèo nghĩa thì lo

Nghèo tiền nghèo bạc chẳng cho là nghèo"

+ Bà cụ Tứ đã ở cái tuổi gần đất xa trời, chẳng còn sống được bao lâu nhưng chính bà là người nói chuyện tương

lai nhiều nhất Bà tin vào triết lí dân gian: "Ai giàu ba họ,

ai khó ba đời" Giàu, không ai giàu mãi Nghèo, không ai

nghèo mãi Cuộc đời con người nhất định sẽ thay đổi Tinh thần lạc quan của bà cụ Tứ đã tạo nên sức mạnh cho các con giữa khung cảnh ảm đạm, thê thảm của ngày đói.

Bà cũng luôn mong mỏi cho cho con cháu có một tương lai tươi sáng hơn, động viên con vượt qua cái đói và cái chết Phẩm chất tốt đẹp ấy của người mẹ nghèo, nhân hậu cũng chính là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, cũng được thể hiện rõ qua câu ca dao:

Chớ than phận khó ai ơi Còn da lông mọc còn chồi nảy cây

* Luận điểm 4: Nội tâm đầy ám ảnh về đói rét chết chóc

- Nén lòng để tạo tâm lý thoải mái cũng như sự khởi đầu tốt đẹp nhất cho hai đứa con nên bà nói toàn chuyện hi vọng, tin tưởng nhưng bằng sự từng trải, bà lão không thể không nhìn thấy và quên đi những ám ảnh về đói rét, chết chóc.

Có thể nói đây là một nét tâm lý rất phức tạp và sâu kín của bà cụ Tứ Khi trở về với cõi riêng của mình, lòng người mẹ nghèo lại quặn thắt với những đau đớn, xót xa

+ Điều đó được thể hiện rất rõ qua chi tiết: “Bà lão đăm

đăm nhìn ra ngoài Bóng tối trùm lấy hai con mắt Ngoài

xa dòng sông sáng trắng uốn khúc trong cánh đồng tối Bà lão nghĩ đến ông lão, nghĩ đến đứa con gái út Bà lão nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài dằng dặc của mình.”

Kim Lân đã thấu suốt vào cái nhìn của bà cụ Tứ để nhận thấy trong đó sắc màu chủ đạo là màu đen đặc của bóng tối Cái bóng tối ở đây không chỉ là bóng tối của đêm mà còn là bóng tối của đói nghèo, cực khổ đã bao trùm lên toàn bộ cuộc đời bà, là bóng tối của sự chết chóc , ám ảnh qua nỗi nhớ về những người thân đã khuất là người chồng và đứa con gái út

Bóng tối này đã đè nặng lên ánh nhìn, đè nặng lên tấm lòng của người mẹ nghèo để trong lòng bà tràn lên một nỗi xót xa cho số phận mình, nhưng lớn hơn là sự lo lắng cho sự tồn tại, cho tương lai các con

+ Bởi vậy, trong phút trọn vẹn với những cảm xúc của riêng mình, bà tự đặt câu hỏi Vợ chồng chúng nó lấy

nhau, cuộc đời chúng nó liệu có hơn bố mẹ trước kia không? Câu hỏi ấy là nỗi niềm của người mẹ vừa lo lắng

và vừa hi vọng cuộc đời con mình sẽ khấm khá hơn cha

mẹ

3 Đánh giá NT.

Văn chương là thứ bùa màu nhiệm và bí ẩn, có sức cuốn hút và mê đắm lòng người Bởi nó là kết tinh của triệu nghìn tinh tú, của vạn giọt nước trong, của nghìn viên ngọc giữa lòng cuộc sống Đoạn văn miêu tả cảm xúc của bà cụ Tứ trong buổi chiều hôm trước đã kết tụ rất nhiều những vẻ đẹp của hình thức nghệ thuật.

+ Để xây dựng thành công nhân vật bà cụ Tứ, nhà văn trước hết đã chọn được những chi tiết vô cùng đặc sắc.

Đó là chi tiết về giọt nước mắt lặng thầm Nhà văn còn sắp xếp được bố cục hợp lí để tạo ra sự lô gics trong diễn biến nội tâm.

+ Kim Lân còn tạo được một tình huống vừa lạ lùng vừa

éo le lại cảm động đó là tình huống người con trai nhặt được vợ giữa cảnh đói khát, cơ hàn Tình huống ấy khiến người mẹ nảy sinh biết bao cảm xúc.

+ Nhân vật còn được xây dựng từ nhiều điểm nhìn khác nhau Có lúc nhà văn dùng điểm nhìn khách quan những khi quan sát dáng vẻ, nét mặt, lời nói của bà cụ Tứ Cũng

có khi điểm nhìn lại chuyển vào bên trong để trở thành những dòng độc thoại nội tâm để đi đến tận cùng chiều sâu của tâm hồn nhân vật.

+ Nếu ngôn ngữ của Tràng thô mộc, hồn nhiên, ngôn ngữ của thị sắc xảo cá tính thì ngôn ngữ của bà cụ Tứ vừa đôn

hậu vùa đậm chất dân gian: “ai giàu ba họ, ai khó ba

đời”, sinh con đẻ cái”, “ăn nên làm nổi”

- Nhìn chung, đoạn văn đã diễn tả tâm trạng bà cụ Tứ đan xen nhiều cảm xúc: mừng, lo, buồn, vui lẫn lộn Ngòi bút tinh tế và tấm lòng đôn hậu của Kim Lân đã diễn tả thật chân thực tình cảm, tấm lòng của bà mẹ già nghèo khổ Dòng tâm tư của bà cụ Tứ đã tạo nên sự xúc động cao độ về vẻ đẹp của tình mẫu tử , lớn hơn là tình người Trong bất cứ hoàn cảnh nào, những con người trong nạn

đói vẫn sẵn sàng dang rộng vòng tay cưu mang với tinh thần thương người như thể thương thân, vẫn luôn tìm được lí do để vươn lên cái đói, cái khát, cái ảm đạm để mà vui, mà hi vọng Đây là điểm sáng trong cách tiếp cận những người nông dân trong nạn đói của nhà văn Kim Lân Chính điều này tạo nên điểm sáng nhân văn, thứ ánh sáng đủ sức nâng những con người cùng đường tuyệt lộ.

4 Rút ra nhận xét tấm lòng của nhà văn Kim Lân dành cho người nông dân

- Nhà văn Kim Lân đã viết về người nông dân bằng tình thương, nỗi xót xa và đồng cảm như ông từng nói: “Khi

viết về cái đói, thường mọi người có ý nghĩ là khi đói con người ta khổ cực và đói người ta không nghĩ đến con đường chết mà chỉ nghĩ đến con đường sống Dù trong tình huống bi thảm đến đâu, dù kề bên cái chết vẫn khao khát hạnh phúc, vẫn hướng về ánh sáng, vẫn tin vào sự sống và vẫn hi vọng ở tương lai”.

- Tấm lòng của nhà văn Kim Lân dành cho người nông dân được thể hiện ở tình thương, nỗi xót xa và đồng cảm với số phận của một người mẹ nghèo khổ trong nạn đói khủng khiếp năm Ất Dậu 1945 Tác giả gửi gắm tình cảm trân trọng, ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của người mẹ: tuy nghèo nhưng rất thương con, nhân hậu, bao dung

và giàu lòng vị tha, đặc biệt bà là người rất lạc quan, có niềm tin vào tương lai, hạnh phúc tươi sáng Tấm lòng đó còn thể hiện qua nghệ thuật diễn tả tâm trạng của nhân vật với chiều sâu bên trong tâm hồn vừa phức tạp, vừa

sâu sắc, hiểu và cảm được tận cùng nỗi niềm của người

mẹ nghèo;

- Tấm lòng của nhà văn Kim Lân đã làm cho truyện ngắn

Vợ nhặt có giá trị phản ánh chân thực hiện thực xã hội Việt Nam, thấm đẫm tinh thần nhân đạo , đem lại niềm tin vào sự đổi đời của người nông dân và sự hướng về cách mạng của họ.

III Kết bài

Nhà văn NgaSê-đrin từng khẳng định: “Văn học nằm

ngoài những định luật của sự băng hoại Chỉ mình nó

chân chính sẽ có sức sống bền lâu trong trái tim độc giả bao thế hệ, sẽ để lại cho loài người trông nhìn và thưởng thức Trải qua mấy chục năm Vợ nhặt nói chung và đoạn văn nói riêng đã giúp ta nhận ra và thêm yêu, thêm tự hào về vẻ đẹp của con người VN

Đề 2: Phân tích nhân vật Tràng trong đoạn trích sau Từ

đó, khái quát giá trị nhân đạo tác phẩm “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân.

Giữa cái cảnh tối sầm lại vì đói khát ấy, một buổi chiều người trong xóm bỗng thấy Tràng về với một người đàn bà nữa Mặt hắn có một vẻ gì phởn phơ khác thường Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh Người đàn bà đi sau hắn chừng ba bốn bước Thị cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt Thị có vẻ rón rén, e thẹn Mấy đứa trẻ con thấy lạ vội chạy ra đón xem Sợ chúng nó đùa như trước, Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng (…)

Sáng hôm sau, mặt trời lên bằng con sào, Tràng mới trở dậy Trong người êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải

Hắn chắp hai tay sau lưng lững thững bước ra sân ánh nắng buổi sáng mùa hè sáng lóa xói vào hai con mắt còn cay xè của hắn Hắn chớp chớp liên hồi mấy cái, và

thay đổi mới mẻ, khác lạ Nhà cửa, sân vườn hôm nay đều được quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàng Mấy chiếc quần

áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy ăm ắp Đống rác mùn tung hoành ngay lối đi đã hót sạch.

Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động.

Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng

vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì

để dự phần tu sửa lại căn nhà.

(…) Hôm ấy hắn láng máng nghe người ta nói họ là Việt Minh đấy Họ đi cướp thóc đấy Tràng không hiểu gì

sợ quá, kéo vội xe thóc của Liên đoàn tắt cánh động đi lối khác

À ra họ đi phá kho thóc chia cho người đói Tự dưng hắn thấy ân hận, tiếc rẻ vẩn vơ, khó hiểu.

Ngoài đình tiếng trống thúc thuế vẫn dồn dập Mẹ và

vợ Tràng đã buông đũa đứng dậy

Trong óc Tràng vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới

(Trích

, Vợ nhặt - Kim Lân)

Phân tích nhân vật Tràng trong đoạn trích trên Từ

đó, khái quát giá trị nhân đạo tác phẩm “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân.

I Mở bài

- Kim Lân là một trong số những nhà văn tiêu biểu của VHVN thời hiện đại Ông là nhà văn suốt đời gắn bó với cuộc sống nông thôn thuần hậu, chất phác đã mở cánh cửa văn chương của mình bằng sở trường viết truyện ngắn Ông viết về cuộc sống, con người nông thôn bằng tình cảm, tâm hồn của một người vốn là con đẻ của đồng ruộng Thế giới nghệ thuật của ông chỉ tập trung trong khung cảnh nông thôn và hình tượng người nông dân

- Một trong những truyện ngắn tiêu biểu của Kim Lân

mà người đọc không thể không nhắc đến đó là Vợ nhặt.

Tác phẩm được viết vào năm 1954 theo đơn đặt hàng nhân dịp kỉ niệm 10 năm ngày CMT8 thành công sau này

được in trong tập Con chó xấu xí Vợ nhặt vốn có tiền thân là tiểu thuyết Xóm ngụ cư, sau được cô đọng lại

trong những trang truyện vô cùng hàm súc, tiêu biểu cho

tài năng và tâm huyết của Kim Lân Khi nói về tác phẩm

Kim Lân có chia sẻ: Tôi muốn phân tích tâm trạng và con

người trong cái hoàn cảnh ấy, nơi cuộc sống dường như không có lối thoát Tôi muốn hướng họ vào sự sống, sự yêu thương nhau, không phải là sự giành giật nhau Nhưng nhân vật của truyenj thì đứng ở ngưỡng của cái đói Nơi ngưỡng của khốn khổ đó, họ sẽ chứng tỏ được số phận, tính cách của mình, đồng thời nơi đó bắt đầu một niềm tin mới, một niềm hạnh phúc mới, dù rất mong manh.

- Đoạn văn miêu tả nhân vật Tràng những dòng văn vô cùng cảm động

II Thân bài

1.Khái quát.

- Nhà văn Betong Brecht cho rằng: “Các ……… của tác

vào vị trí là nhân vật chính, nhân vật trung tâm, là người tạo nên những biến cố , những bất ngờ cho cả câu chuyện Tràng là một người nông dân nghèo khổ, đơn độc, có số phận và gia cảnh vô cùng đáng thương Trong nạn đói năm 1945, Tràng và mẹ già cũng bị cái đói dồn đuổi Bởi vậy anh hầu như không có khả năng để có thể lấy vợ

- Ngay từ ấn tượng bên ngoài , người ta đã có cảm giác về

sự xấu xí, thô kệch của Tràng: quai hàm bạnh ra, dáng đi

ngật ngưỡng, lưng to bè như lưng gấu Ngoại hình của

Tràng in đậm dấu vết nghề nghiệp, đó là công việc kéo xe nặng nhọc , vất vả, phải căng toàn bộ sức lực để mưu sinh.

- Ngoài tất cả những sự nghèo khổ, đáng thương do số phận, gia cảnh mang lại, Tràng còn mang thân phận của dân ngụ cư , trong quan niệm và định kiến của người dân

ở nông thôn Việt Nam thì dân ngụ cư là dân ở nơi khác chuyển đến thường bị coi khinh coi rẻ => Từ tất cả các yếu tố: ngoại hình, số phận, gia đình, hoàn cảnh xuất thân

ở Tràng người đọc đều thấy sự khốn khổ lầm lũi, đáng thương Cùng với tất cả các yếu tố này, Tràng gần như hội tụ đủ các nguy cơ để ế vợ.

2 Diễn biến tâm trạng của Tràng:

* Luận điểm 1: Trên đường đưa thị về nhà

- Khái quát: Sự kiện Tràng nhặt được vợ tuy diễn ra bất ngờ, chóng vánh và không hề có sự chuẩn bị song lại thực

sự tạo nên những biến đổi quan trọng, lớn lao, tốt đẹp trong cả tâm lý cũng như tình cảm của Tràng Chuyển từ cuộc sống cô đơn, cô độc sang cuộc sống có một người bạn đời để sẻ chia, Tràng đã có một phản ứng tâm lý dây chuyền với rất nhiều cung bậc cảm xúc

- Phân tích.

+ Vui sướng hạnh phúc: Cảm giác đầu tiên của Tràng khi

cô vợ nhặt quyết định theo mình về nhà là niềm vui sướng, hạnh phúc Nỗi vui sướng trong Tràng dường như không thể giấu nổi mà bật ra ngoài qua điệu bộ, cử chỉ:

mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường Hắn tủm tỉm cười một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh

+) Trong những câu văn này KL đã dùng đến ba từ láy

diễn tả cảm xúc phớn phở, tủm tỉm, lấp lánh cùng những

câu trần thuật tưởng như là khách quan của Kim Lân đã cho thấy sự biến đổi lớn lao của Tràng Rõ ràng những biểu hiện trên nét mặt của Tràng là biểu hiện của một con người đang hạnh phúc thực sự Hạnh phúc vì lần đầu tiên Tràng được mọi người chú ý bàn tán Đó là một niềm hạnh phúc xen lẫn tự hào của một người đàn ông chưa bao giờ biết đến mùi của tình yêu, mùi của hạnh phúc lứa đôi nay được sống trọn tất cả những mùi vị đó Hạnh phúc của Tràng dù rất đơn sơ, giản dị nhưng lại thấm đậm tính nhân văn

+) Nhà văn không chỉ đồng cảm với số phận của nhân vật

mà ông còn nâng niu những khát vọng đời thường của con người Không còn cái cười hềnh hệch mà thay vào đó

là sự tủm tỉm, là thích ý và tự đắc.

Những biến đổi trên khuôn mặt của Tràng đã phản ảnh thật phù hợp sự biến đổi trong tâm lý của con người Người ta có thể vô tư hềnh hệch khi người ta chưa có gia đình, chưa phải lo toan nhưng người ta sẽ trở nên chững chạc hơn, chín chắn hơn và từ tốn hơn khi người ta trở thành điểm tựa cho một ai đó trong cuộc đời, khi người ta nhận thức được trách nhiệm của bản thân mình Tình cảm giữa Tràng và người đàn bà giống như mạch nước ngầm đã làm hồi sinh tâm hồn của một người tưởng như

đã cằn cỗi vì đói rét và sự cô độc.

+ Nghiêm túc: sau những biến đổi tâm lý, cảm xúc Tràng

có những biến đổi sâu sắc và mạnh mẽ hơn trong tình cảm, hành động Từ sự vô tâm, vô tính việc lấy vợ đã khiến Tràng dần trở thành người đàn ông chững chạc, trưởng thành, chín chắn, đầy tinh thần trách nhiệm Thay đổi đầu tiên ở trạng được thể hiện ngay trong buổi chiều Tràng đưa cô vợ qua xóm ngụ cư về nhà Khác hẳn với mọi ngày, Tràng không còn để lũ trẻ con bám trước bám

sau cười cợt bông đùa như trước Lần này, Tràng vội

vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng.

Như vậy, từ diện mạo, cử chỉ, điệu bộ bên ngoài đã cho thấy rõ sự thay đổi nơi Tràng Cái lộc ngộc, vô tâm, vô tính có phần trẻ con đã được thay thế bằng sự chững chạc, nghiêm túc, của một người đàn ông trưởng thành, biết suy nghĩ sâu sắc về việc lập gia đình của mình.

* Luận điểm 2: Sáng hôm sau:

- TT êm ái lơ lửng, ngạc nhiên.

Buổi sáng hôm sau, tức là qua một đêm có vợ, tính cách của Tràng tiếp tục biến đổi mạnh hơn, rõ hơn Không chỉ sâu sắc, chín chắn mà Tràng đã trở thành một người đàn ông biết lo toàn và đầy tinh thần trách nhiệm.

+ Sự thay đổi đầu tiên là cảm giác êm ái, lơ lửng: Tràng tỉnh dậy và thấy trong người êm ái lửng lơ như người vừa

trong mơ đi ra

Hai từ láy êm ái, lơ lửng kết hợp với nghệ thuật so

sánh như vừa trong giấc mơ đi ra đã cho thấy niềm vui,

niềm hạnh phúc giống như một thứ rượu ngon biến Tràng thành kẻ say, kẻ mộng Bởi xét cho đến cùng hạnh phúc chính là giấc mơ giữa đời thực Kim lân đã diễn tả thật chính xác và cảm động niềm hạnh phúc mà Tràng vừa có được Đó là những xúc cảm rất đỗi thánh thiện của con người lương thiện, hiền lành

Ta chợt nhớ đến Chí Phèo sau cái đêm gặp thị nở cũng có một cuộc hồi sinh vĩ đại Hắn thấy mắt mình ươn ướt, hắn nhớ đến một thời cũng có những ước mơ thiện

lương: chồng cày thuê quốc mướn, vợ dệt vải Đó là những

khát khao dung dị của những người nông dân cần cù, chất phác Còn hạnh phúc nào hơn hạnh phúc được sống cho cuộc đời của mình, được yêu và được che chở, được chia sẻ và được bao bọc, được cười và được khóc với những điều giản dị của cuộc đời mình

Kim Lân không xây dựng nhân vật với những khát vọng xa vời, hoàn cảnh đó, con người chỉ được sống với những mong mỏi đời thường cũng đã là hạnh phúc Mặc cho tiếng khóc hờ của những nhà có người chết, mặc cho mùi khét vì đốt đống nhấm xua đi tử khí, Tràng vẫn vui niềm vui của mình Tình yêu hay trách nhiệm với tình yêu

đã cho anh dũng khí để bước qua lời đe dọa của tự thần.

Và biết đâu, Chính hạnh phúc của anh, niềm vui sướng của anh lại chính là lời thách thức với thần chết!

+ Khi được sống trong cảm xúc sung sướng hạnh phúc Tràng không tin đó là sự thật Hạnh phúc đến quá nhanh

khiến Tràng ngỡ ngàng Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn

vẫn còn ngỡ ngàng như không phải Đây là lần thứ hai

KL miêu tả cảm xúc ngạc nhiên khi có vợ của Tràng Nhà văn KL đã rất tinh tế khi phát hiện ra cảm xúc này Bởi dẫu có vui mừng, dẫu có choáng ngợp trước hạnh phúc nhưng Tràng vẫn cứ bồi hồi, xốn sang và có phần ngạc nhiên

Nhà văn đã nhập sâu vào nhân vật để cất lên lời trần

thuật đầy ngỡ ngàng Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn

còn ngỡ ngàng như không phải Câu nói như một minh

chứng rất rõ ràng cho việc hạnh phúc đến quá bất ngờ đến nỗi người trong cuộc như Tràng cũng phải ngạc nhiên.

- Nhận ra sự thay đổi của gia đình mình

Trong cảm xúc đầy mới mẻ, Tràng nhận ra sự thay đổi từ quang cảnh đến không khí trong gia đình Quang cảnh nhà Tràng hôm nay hoàn toàn đổi khác: Nhà cửa,

sân vườn hôm nay được quét tước sạch sẽ, gọn gàng Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc vườn đã được đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong dưới gốc ổi đã đầy ăm ắp Đống rác mùn tung bày ngay lối đi đã được hót sạch Không khí trong gia

đình Tràng cũng thay đổi đến bất ngờ Ngoài vườn người

mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với

giản đơn quen thuộc nhưng sao với Tràng lại nó lại cảm động đến vậy.

Người ta chỉ cảm động với những gì diễn ra hằng ngày khi trong họ có sự thay đổi lớn Và ngày hôm nay, ta bắt gặp sự thay đổi lớn, quyết định của số phận sau này của Tràng Suốt chặng đường dài đằng đẵng của bà cụ

Tứ, Tràng đã không thể lo cho mẹ một cuộc sống no đủ nên anh cảm động, anh thấy xót xa, có lỗi Còn cô vợ nhặt kia mới hôm qua thấy ả chao chát, chỏng lỏn, hôm nay lại chốc dịu dàng đến lạ Tiếng chổi kêu sàn sạt trên mặt đất rồi đi thẳng vào lòng Tràng Nhà văn đã không ngần ngại

phơi trần cảm xúc đó qua lời bình luận Cảnh tượng thật

đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động Đến đây người đọc sẽ hình dung ra dáng vẻ tây ngây nhưng lại vô cùng sâu sắc của Tràng khi đã nhận ra những điều kì diệu của cuộc sống Điều kì diệu đó chẳng phải là những thứ lớn lao xa vời mà nó là những hành động, việc làm vốn rất giản đơn xung quanh cuộc sống của chúng ta

- Thay đổi, lên người, trách nhiệm:

+ Phân tích câu văn: Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng

Câu dẫn: Nhận thấy sự thay đổi của tổ ấm từ đôi bàn tay của người mẹ tần tảo và của người vợ đảm đang,

trong Tràng bỗng dưng dấy lên một tình cảm rất tự nhiên

ấm áp :

Trích: Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó

với cái nhà của hắn lạ lùng

Phân tích: Không còn là anh cu Tràng khờ khạo, vô

lo nữa mà anh yêu ngôi nhà này vô cùng Cụm từ thương

yêu, gắn bó đã phơi bày tất cả tình cảm yêu thương và gắn bó của Tràng với ngôi nhà của mình.

Mở rộng: Ngôi nhà tuy có xơ xác, có nghèo nàn nhưng với anh nó lại là một tổ ấm che mưa che nắng Sẽ

là tổ ấm để vẫy gọi anh trở về sau một ngày dài vất vả, sẽ

là tổ ấm tạo ra sức mạnh để anh vượt lên dói khát Cuộc đời là vậy, người ta thường chỉ kiếm tìm hạnh phúc ở những chân trời xa xôi, mà quên đi hạnh phúc ngay cạnh mình

+ Câu văn: Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh

con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng

Câu dẫn: Những những nhận thức và tình cảm đó chính là chìa khóa thay đổi cả cuộc đời của Tràng sau này, biến anh trở thành một người đàn ông có trách

nhiệm hơn với hôn nhân Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ

cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che

mưa che nắng Một nguồn vui sướng phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng

Phân tích: Cái nhìn của người kể chuyện đã biết tuốt

đã cho người đọc nhìn thấy rõ ràng toàn bộ tâm trạng với những ngõ ngách sâu kín của nhân vật Tràng

Mở rộng: Dù ngoài kia, cái chết vẫn tràn lan khắp đầu làng, cuối ngõ nhưng anh vẫn muốn sinh con, đẻ cái.

Đó là một suy nghĩ rất lạc quan, tích cực, một suy nghĩ rất người Anh muốn vượt qua mọi nghịch cảnh để tạo ra một gia đình đúng nghĩa Suy nghĩ đó ngay lập tức khiến

Tràng thấy mình vui sướng phấn chấn Đây chính là sức mạnh của tình yêu, của hạnh phúc ! Nó đã biến Tràng từ một anh nông dân thô kệch buồn bã ủ rũ sau một ngày dài kéo xe thóc thành một anh Tràng nhanh nhẹn, hăm

hở đầy nhựa sống.

+ Sau những cảm xúc vô cùng nhân văn và thánh thiện, trong Tràng còn dấy lên sự tự nguyện đóng góp công sức

của mình để vun đắp cho tổ ấm Bây giờ hắn mới thấy hắn

nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ

trong câu văn với đầy đủ mọi sắc thái ý nghĩa Đó là sự

thay đổi, sự trưởng thành từ nhận thức , tình cảm và hành động theo hướng tích cực của Tràng Không còn là sản phẩm của sự xô đẩy từ hoàn cảnh, Không còn là một anh Tràng thờ ơ, vô tâm, sống hôm nay mà không biết đến ngày mai Sau khi lấy vợ, sau khi cảm nhận được không khí gia đình, Tràng đã có cả tâm thế, có cả những dự định, kế hoạch để xây dựng hạnh phúc gia đình Như vậy, anh đã thực sự trở thành một người đàn ông đầy tinh

thần trách nhiệm , không chỉ biết đón nhận hạnh phúc do

mẹ và vợ đem lại mà còn biết chủ động tạo dựng và gìn giữ hạnh phúc gia đình

+ Khép lại những dòng suy nghĩ tích cực đó, Tràng đã có

một hành động vô cùng đáng yêu: Hắn xăm xăm chạy ra

giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì để dự phần tu sửa lại căn nhà Từ láy xăm xăm lại một lần nữa được KL

sử dụng để miêu tả hành động của Tràng Trong buổi

chiều hôm trước khi đưa thị vào trong nhà, Tràng xăm

xăm bước vào trong nhà, nhấc tấm phên rách sang một bên, thu dọn những niêu bát, xống áo vứt bừa bộn cả trên giường, dưới đất, thì nay Tràng cũng xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì để dự phần tu sửa lại căn nhà Dáng vẻ xăm xăm gợi biết bao sự hào hứng, háo hức Niềm vui tinh thần như truyền xuống đôi chân của Tràng tạo nên bước ngoặt làm thay đổi số phận tràng từ đây Hành động muốn tu sửa lại căn nhà nghĩa

là anh muốn làm tròn trách nhiệm của một người đàn ông trong gia đình, của một người chồng , người con trai Hành động đó như lời tuyên chiến với nạn đói Giữa mùi gây của xác người, của phông nền u ám và xám xịt ta vẫn cảm nhận được mùi hương được chưng cất từ niềm tin, của hi vọng Hơn nữa hành động đó càng cho thấy tấm lòng chân thành, tình yêu mà Tràng dành cho ngôi nhà, thị- người bạn đời sẽ gắn bó với Tràng suốt những tháng ngày từ nay về sau

Cái ước muốn, cảm xúc của Tràng có sự đồng điệu với ước mơ của Chí Phèo trong buổi sáng hôm sau Sau đêm

tình với Thị Nở, Chí thèm được lương thiện “Hình như

có một thời hắn đã ao ước có một gia đình nho nhỏ Chồng quốc mướn, cày thuê, vợ dệt vải, chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng, khá giả thì mua dăm ba sào ruộng làm.” Tràng và Chí sau khi có được hạnh phúc đều thức tỉnh và thay đổi Nhưng mỗi nhà văn đến với văn học lại có tiếng nói riêng , tiếng nói ấy vừa phụ thuộc vào quan điểm cá nhân, vừa bị chi phối bởi hoàn cảnh thời đại Chính vì vậy mà số phận của Tràng khác với Chí Phèo Chí Phèo tìm đến cái chết như một cách để chấm dứt kiếp sống quỷ dữ nhưng Kim Lân đã để Tràng thay đổi rồi kết thúc bằng một cái kết mở

* Luận điểm 3: Khi nghe câu chuyện Việt Minh phá kho thóc của Nhật:

- Đến cuối tác phẩm, KL còn cho người đọc thấy sự thay đổi to lớn trong nhận thức của Tràng Từ câu chuyện của người vợ về Việt Minh và việc phá kho thóc của Nhật, trong đầu óc Tràng đã hiện lên rõ rệt và đầy ám ảnh về đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới Tuy không khẳng định trực tiếp Tràng sẽ đi theo cách mạng nhưng nhìn vào thái độ của Tràng: từ chỗ sợ sệt, bất an , phải kéo

xe vòng theo đường khác khi nhìn thấy đám người đi phá kho thóc Nhật đến chỗ ân hận vì hành động của mình, và

cuối cùng là ấn tượng sâu đậm về lá cờ đỏ sao vàng , người đọc có thể nhận thấy sự vận động của Tràng và những người nông dân khốn khổ nói chung Đến với cách mạng

là con đường tất yếu bởi đó là con đường duy nhất để họ

có thể tự giải phóng và tìm hạnh phúc cho mình

- Ở chi tiết này KL tiếp tục khám phá một vẻ đẹp khác trong tâm hồn của người lao động Việt Nam: dù bị đầy

đến bước đường cùng song họ không bao giờ rơi vào tuyệt vọng, trong cái nhỏ bé, bình dị của họ luôn ẩn chứa một khát vọng và sức mạnh to lớn để vùng lên theo quy luật tức nước vỡ bờ Và khi đã gặp được sự soi đường, hướng dẫn, chỉ đạo, tất yếu sự đấu tranh của người lao động sẽ chuyển từ tự phát sang tự giác.

- Như vậy hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng là tín hiệu thật mới

mẻ về một sự đổi thay xã hội rất lớn lao, có ý nghĩa quyết định với sự đổi thay của mỗi số phận con người Đây là điều mà các tác phẩm văn học hiện thực giai đoạn 1930 -1945 không nhìn thấy được Nếu như chị Dậu trong Tắt

trời tối đen như mực đã đóng sầm hy vọng của chị lại , nếu

Chí Phèo phải lấy mạng sống để khẳng định lương tri của mình trên con đường hoàn lương thì Tràng đã mơ tưởng tới một thứ ánh sáng mới mẻ hơn : ánh sáng của cách mạng Chỉ có thứ ánh sáng này mới có thể giúp Tràng có được hạnh phúc viên mãn với gia đình

3 Đánh giá NT.

Văn chương là thứ bùa màu nhiệm và bí ẩn, có sức cuốn hút và mê đắm lòng người Bởi nó là kết tinh của triệu nghìn tinh tú, của vạn giọt nước trong, của nghìn viên ngọc giữa lòng cuộc sống Đoạn văn miêu tả cảm xúc của Tràng đã kết tụ rất nhiều những vẻ đẹp của hình thức nghệ thuật.

- Nghệ thuật:

+ Để thể hiện thành công nhân vật Tràng, Kim Lân đã xây dựng một tình huống truyện độc đáo Từ đó nhà văn

làm nổi bật số phận bất hạnh và cũng làm sáng lên vẻ đẹp

của tình người của hát khao hạnh phúc bình dị.

+ Kim Lân đã khắc hoạ nhân vật Tràng với đầy đủ diện mạo, ngôn ngữ, hành động, đặc biệt là diễn biến tâm trạng của Tràng bằng ngòi bút sắc sảo

+ Lời trần thuật tự nhiên , hóm hỉnh, gần gũi, giản dị.

- Nội dung:

Nhìn chung, đoạn văn đã diễn tả tâm trạng Tràng đan xen nhiều cảm xúc nhưng nổi bật vẫn là những cảm xúc tích cực Ngòi bút tinh tế và tấm lòng đôn hậu của Kim Lân đã diễn tả thật chân thực sự thay đổi từ nhận thức, tình cảm đến hành động của Tràng khi có vợ Trong bất

cứ hoàn cảnh nào, những con người trong nạn đói vẫn sẵn sàng yêu thương, trân trọng nhau, vẫn luôn tìm được

lí do để vươn lên cái đói, cái khát, cái ảm đạm để mà vui,

mà hi vọng Đây là điểm sáng trong cách tiếp cận những người nông dân trong nạn đói của nhà ăn Kim Lân Chính điều này tạo nên điểm sáng nhân văn , thứ ánh sáng đủ sức nâng những con người cùng đường tuyệt lộ.

4 Rút ra nhận xét tấm lòng nhân đạo của nhà văn Kim Lân

* Tác phẩm bộc lộ niềm xót xa, thương cảm với cuộc sống bi đát của người dân nghèo trong nạn đói, qua đó tố cáo tội ác tày trời của bọn thực dân phát xít đối với nhân dân ta

* Tác phẩm đi sâu khám phá và nâng niu trân trọng khát vọng hạnh phúc, khát vọng sống của con người.

* Tác phẩm thể hiện lòng tin sâu sắc váo phẩm giá, vào lòng nhân hậu của con người, vào khả năng Cm của người nông dân.

III Kết bài

Nhà văn NgaSê-đrin từng khẳng định: “Văn học nằm

ngoài những định luật của sự băng hoại Chỉ mình nó

chân chính sẽ có sức sống bền lâu trong trái tim độc giả bao thế hệ, sẽ để lại cho loài người trông nhìn và thưởng thức Trải qua mấy chục năm Vợ nhặt nói chung và đoạn văn nói riêng đã giúp ta nhận ra và thêm yêu, thêm tự hào về vẻ đẹp của con người VN

Đề 3

Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Tràng trong đoạn trích sau Từ đó nhận xét về tư tưởng nhân đạo mà nhà văn Kim Lân gửi gắm qua nhân vật.

Sáng hôm sau, mặt trời lên bằng con sào, Tràng mới trở dậy Trong người êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải Hắn chắp hai tay sau lưng, lững thững bước ra sân Ánh nắng buổi sáng mùa hè sáng lóa xói và hai con mắt còn cay sè của hắn

Hắn chớp chớp liên hồi mấy cái, và chợt nhận ra, xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ, khác lạ Nhà cửa, sân vườn, hôm nay đều được quét tước, thu dọn sạch

sẽ gọn gàng Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươn mươn niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín

nước đầy ăm ắp Đống rác mùn tung bành ngay lối đi đã hót sạch

Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động.

Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì để

dự phần tu sửa lại căn nhà.

- Một trong những truyện ngắn tiêu biểu của Kim Lân

mà người đọc không thể không nhắc đến đó là Vợ nhặt.

Tác phẩm được viết vào năm 1954 theo đơn đặt hàng

nhân dịp kỉ niệm 10 năm ngày CMT8 thành công sau này

được in trong tập Con chó xấu xí Vợ nhặt vốn có tiền thân là tiểu thuyết Xóm ngụ cư, sau được cô đọng lại

trong những trang truyện vô cùng hàm súc, tiêu biểu cho tài năng và tâm huyết của Kim Lân Khi nói về tác phẩm

Kim Lân có chia sẻ: Tôi muốn phân tích tâm trạng và con

người trong cái hoàn cảnh ấy, nơi cuộc sống dường như không có lối thoát Tôi muốn hướng họ vào sự sống, sự yêu thương nhau, không phải là sự giành giật nhau Nhưng nhân vật của truyenj thì đứng ở ngưỡng của cái đói Nơi ngưỡng của khốn khổ đó, họ sẽ chứng tỏ được số phận, tính cách của mình, đồng thời nơi đó bắt đầu một niềm tin mới, một niềm hạnh phúc mới, dù rất mong manh.

- Đoạn văn miêu tả Tràng trong buổi sáng hôm sau là những dòng văn vô cùng cảm động

II Thân bài

1.Khái quát về nhân vật Tràng

đơn là những bản dập của những con người sống mà là hình tượng được khắc họa phù hợp với ý đồ tư tưởng của tác giả”, Khi xây dựng nhân vật Tràng, nhà văn đã đặt

Tràng vào vị trí là nhân vật chính, nhân vật trung tâm , là

người tạo nên những biến cố, những bất ngờ cho cả câu chuyện Tràng là một người nông dân nghèo khổ, đơn độc, có số phận và gia cảnh vô cùng đáng thương Trong nạn đói năm 1945, Tràng và mẹ già cũng bị cái đói dồn đuổi Bởi vậy anh hầu như không có khả năng để có thể lấy vợ

- Ngay từ ấn tượng bên ngoài , người ta đã có cảm giác về

sự xấu xí, thô kệch của Tràng: quai hàm bạnh ra, dáng đi ngật ngưỡng, lưng to bè như lưng gấu Ngoại hình của Tràng in đậm dấu vết nghề nghiệp , đó là công việc kéo xe nặng nhọc, vất vả, phải căng toàn bộ sức lực để mưu sinh.

- Ngoài tất cả những sự nghèo khổ, đáng thương do số phận, gia cảnh mang lại, Tràng còn mang thân phận của dân ngụ cư , trong quan niệm và định kiến của người dân

ở nông thôn Việt Nam thì dân ngụ cư là dân ở nơi khác chuyển đến thường bị coi khinh coi rẻ thường bị giao làm nhiều công việc mạt hạng.

=> Từ tất cả các yếu tố: ngoại hình, số phận, gia đình, hoàn cảnh xuất thân ở Tràng người đọc đều thấy sự khốn khổ lầm lũi, đáng thương Hình ảnh của Tràng mang ý nghĩa tiêu biểu, điển hình cho số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám Cùng với tất

cả các yếu tố này, Tràng gần như hội tụ đủ các nguy cơ để

ế vợ

2 Diễn biến tâm trạng của Tràng:

* Luận điểm 1: TT êm ái, lơ lửng, ngạc nhiên.

Buổi sáng hôm sau, tức là qua một đêm có vợ, tính cách của Tràng tiếp tục biến đổi mạnh hơn, rõ hơn Không chỉ sâu sắc, chín chắn mà Tràng đã trở thành một người đàn