1 2 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC BÀI THU HOẠCH LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HỆ TẬP TRUNG TÊN MÔN HỌC KINH TẾ CHÍNH TRỊ TÊN BÀI THU HOẠCH ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA GẮN VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRI THỨC Ở VIỆT NAM – VẬN DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CAO SU SÔNG BÉ HIỆN NAY ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG Bằng số Bằng chữ NĂM 2021 MỤC LỤC PHẦN I MỞ ĐẦU 1 PHẦN II NỘI DUNG 1 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 2 1 1 Đặc điểm quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam hiệ.
Trang 1BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
HỆ TẬP TRUNG TÊN MÔN HỌC: KINH TẾ CHÍNH TRỊ
TÊN BÀI THU HOẠCH: ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA GẮN VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRI THỨC Ở VIỆT NAM – VẬN DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CAO SU SÔNG BÉ HIỆN NAY
ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG
- NĂM 2021
Trang 21.1. Đặc điểm quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt
1.2. Kinh tế tri thức và đặc điểm nền kinh tế tri thức 3 1.3. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát
triển kinh tế tri thức ở Việt Nam hiện nay 4
Chương 2.
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA GẮN VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRI THỨC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CAO SU SỐNG BÉ
2.1. Khái quát thực trạng công nghiệp hóa – hiện đại hóa gắn với
phát triển kinh tế tri thức công ty Cổ phần Cao su Sông Bé 7
2.2.
Giải pháp vận dụng công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức tại công ty Cổ phần Cao su
2.3. Trách nhiệm của người lãnh đạo, quản lý 12
Trang 3Phần I: MỞ ĐẦU
Mỗi phương thức sản xuất chỉ có thể được xác lập một cách vững chắc trên cơ sở vật chất kỹ thuật nhất định Do vậy, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
là yêu cầu khách quan của quá trình đi lên chủ nghĩa xã hội Tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay chính là từng bước tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội Đây là nhiệm vụ kinh tế cơ bản có ý nghĩa quyết định tới thắng lợi của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Do đó, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức là nhiệm vụ trung tâm trong giai đoạn cách mạng hiện nay
Thực tế lịch sử đã chứng minh, trong thời đại toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, tất cả các nước có xuất phát điểm thấp, muốn vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới không có con đường nào khác ngoài việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức Đây chính là xu thế khách quan của thời đại toàn cầu hoá; đồng thời cũng là con đường “rút ngắn” của quá trình công nghiệp hoá theo hướng hiện đại nhằm chuyển nền kinh tế nông nghiệp thành nền kinh tế công nghiệp - tri thức - và nền kinh tế trị thức Tại đại hội lần thứ IX, lần đầu tiên thuật ngữ “phát triển kinh tế tri thức” được đưa vào đường lối, chiến lược phát triển đất nước, nhưng Đảng ta
đã coi phát triển kinh tế tri thức là cách thức để rút ngắn quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, để tạo ra những bước nhảy vọt Điều này chứng tỏ Đảng đã nhận thức được sự phát triển tất yếu của kinh tế tri thức và vai trò to lớn của nó đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất nói riêng và
với nền kinh tế - xã hội nói chung.Chính vì những lý do trên, vấn đề “Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam – Vận dụng tại công ty cổ phần cao su Sông Bé hiện nay” là nội
dung có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn
Trang 4Phần II: NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Đặc điểm quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam hiện nay
“Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ
sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ phương tiện và phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học công nghệ tạo ra năng suất lao động xã hội cao”[1, tr 65]
Quan niệm trên cho thấy công nghiệp hoá, hiện đại hoá là một quá trình kinh tế rộng lớn, toàn diện bao gồm các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ
và quản lý kinh tế - xã hội Đồng thời, xác định rõ vai trò quan trọng của công nghiệp, khoa học công nghệ trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Chỉ
rõ nội dung cốt lõi của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá là cải biến lao động thủ công, lạc hậu thành lao động sử dụng kỹ thuật tiên tiến, hiện đại để đạt tới năng suất lao động xã hội cao Nội hàm của nó không chỉ là sự kế thừa có chọn lọc các quan niệm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá mà còn thể hiện tư duy sáng tạo của Đảng ta trong vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh vào thực tiễn Việt Nam trong điều kiện lịch sử mới
* Đặc điểm của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta Thứ nhất, công nghiệp hoá phải gắn liền với hiện đại hoá.
Mục đích nhằm rút ngắn và nâng cao hiệu quả của quá trình công nghiệp hoá ở nước ta Trước đây và hiện nay, công nghiệp hoá ở nước ta ít nhiều đã tiến hành theo hướng hiện đại hoá Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay
có khác hơn do có sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ trong những thập kỷ gần đây, khái niệm hiện đại hoá luôn được bổ sung bằng những nội dung với phạm vi bao quát nhiều mặt từ sản xuất, kinh doanh đến dịch vụ, quản lý… Hơn nữa, tương ứng với thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp
Trang 5hoá ở nước ta hiện nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ yêu cầu công nghiệp hoá gắn với hiện đại hoá còn là đòi hỏi ngày càng bức bách
Thứ hai, công nghiệp hoá, hiện đại hoá tiến hành trong nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Quá trình này được tiến hành trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Điều đó có ý nghĩa to lớn trong việc phân bố các nguồn lực cho sản xuất, hình thành cơ cấu kinh tế, xác định mục tiêu, bước đi, biện pháp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Thứ ba, công nghiệp hoá, hiện đại hoá là sự nghiệp của toàn dân với sự
tham gia tích cực của tất cả các thành phần kinh tế trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo
Thứ tư, công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo xu thế quốc tế hoá và hội nhập
kinh tế thế giới, tham gia phân công lao động và hợp tác quốc tế
1.2 Kinh tế tri thức và đặc điểm nền kinh tế tri thức
Kinh tế tri thức là thuật ngữ dùng để chỉ một giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế thế giới Đó là một giai đoạn mà tri thức, thông tin trở thành yếu tố quyết định nhất đối với sự phát triển của sản xuất; khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và đóng vai trò quyết định Trong những năm qua, nhất là hơn 20 năm đầu thế kỷ XXI, thế giới đã và đang có những chuyển biến to lớn trong lĩnh vực kinh tế - xã hội Một trong những yếu tố đóng vai trò quyết định đối với sự chuyển biến đó chính là sự bùng nổ của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại, đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, đã thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội, tạo cơ sở cho bước chuyển từ kinh tế tài nguyên sang kinh tế tri thức
Trong không ít hội thảo, hội nghị, người ta đã bàn đến không ít các định nghĩa khác nhau về kinh tế tri thức, tuy nhiên trong các văn bản chính
Trang 6thức của Đảng và Nhà nước, chưa có văn bản nào nêu ra định nghĩa về kinh
tế tri thức Mặc dù vậy trong số các định nghĩa về kinh tế tri thức được bàn
đến, Định nghĩa của OECD và APEC nêu ra năm 2000 Định nghĩa rằng: “ Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, truyền bá và sử dụng tri thức là động lực chủ yếu nhất của sự tăng trưởng, tạo của cải, tạo việc làm trong tất cả các ngành kinh tế”.
* Đặc trưng của nền kinh tế tri thức
Thứ nhất, Tri thức đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, là vốn quý
nhất, là nguồn lực quan trọng hàng đầu quyết định sự tăng trưởng và phát triển kinh tế
Thứ hai, Trong nền kinh tế tri thức, cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt
động kinh tế có những biến đổi sâu sắc, nhanh chóng, trong đó cơ cấu sản xuất dựa ngày càng nhiều vào việc ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao
Thứ ba, Cơ cấu lao động trong kinh tế tri thức có những biến đổi so với
nền kinh tế tri thức trước đó: Lao động tri thức chiếm tỷ trọng cao (70-90%), nguồn nhân lực nhanh chóng được tri thức hóa, sự sáng tạo, đổi mới, học tập trở thành nhu cầu thường xuyên đối với mọi người
Thứ tư, Trong nền kinh tế tri thức, hàm lượng tri thức trong sản phẩm
ngày càng cao, quyền sở hữu đối với tri thức trở nên quan trọng hơn những yếu tố như tài nguyên, đất đai
Thứ năm, Mọi hoạt động của kinh tế tri thức đều liên quan đến vấn đề
toàn cầu hóa, có tác động sâu sắc đến nhiều mặt của đời sống xã hội trong mỗi quốc gia và trên toàn thế giới
1.3 Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh
tế tri thức ở Việt Nam hiện nay
Đảng ta quan niệm kinh tế tri thức là một xu thế khách quan, một trình
độ phát triển mới của lực lượng sản xuất Việc nước ta tích cực, chủ động tiếp
Trang 7thu kinh tế tri thức phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa như là một biểu hiện cụ thể của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Với chủ trương đó, trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của nước
ta Văn kiện Đại hội IX khẳng định: Phát triển kinh tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhiệm vụ trung tâm Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian so với các nước đi trước, vừa có những
bước tuần tự, vừa có bước nhảy vọt Phát huy lợi thế của đất nước, tranh thủ áp dụng ngày càng nhiều hơn, ở mức cao hơn, phổ biến hơn những thành tựu mới
về khoa học công nghệ, từng bước phát triển kinh tế Kinh tế tri thức
Mười năm sau, nhận thức của Đảng ta về Kinh tế tri thức đối với công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã có bước tiến rõ rệt Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI viết: “Phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên môi trường”
Cũng như vấn đề công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vấn đề Kinh tế tri thức mấy năm gần đây trong Đảng và ngoài xã hội còn những nhận thức khác nhau:
Một số ý kiến cho rằng trong điều kiện nước ta, chưa nên gắn công nghiệp hóa, hiện đại hóa với Kinh tế tri thức Bởi vì, cho đến nay nước ta vẫn còn là nước nông nghiệp, hơn 70% dân cư vẫn sống ở địa bàn nông thôn Nên chỉ dùng cụm từ “từng bước phát triển kinh tế tri thức” như chủ trương tại Đại hội IX của Đảng
Một số ý kiến khác bày tỏ quan điểm không nên coi Kinh tế tri thức là chiếc đũa thần có thể giải quyết được mọi việc Quá chú trọng đầu tư vào lĩnh vực này là vượt quá khả năng của nước nhà Tuy nhiên, chúng ta chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển Kinh tế tri thức là cần thiết và có tính khả thi vì:
Kinh tế tri thức là xu thế phát triển mới của thế giới hiện nay Tất cả mọi quốc gia, dân tộc, trong đó có Việt Nam không thể đứng ngoài xu thế
Trang 8chung mà cần tích cực, chủ động phát triển Kinh tế tri thức phù hợp với điều kiện bên trong và xu thế bên ngoài
Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển Kinh tế tri thức vừa thể hiện bước tiến trong nhận thức của Đảng vừa đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước Ở Việt Nam, phát triển Kinh tế tri thức thực chất là thực hiện chiến lược công nghiệp hóa rút ngắn dựa trên tri thức
Trên thực tế, những năm gần đây ở nước ta đã xuất hiện những mô hình
phát triển mới dựa vào tri thức Đó là Tổng công ty Bưu chính viễn thông, Tập đoàn Vietell, Đó là việc ứng dụng những công nghệ cao trong một số cơ
sở sản xuất công nghiệp như đóng tàu, dầu khí, nhà máy lọc dầu Dung Quất
Việc phát triển Kinh tế tri thức đã đặt người trí thức vào vị trí trung tâm của sự phát triển đó Văn kiện Đại hội XI viết: “Thực hiện các chương trình,
đề án đào tạo nhân lực chất lượng cao, đổi mới các ngành, lĩnh vực chủ yếu mũi nhọn Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng phát huy nhân tài, đào tạo nhân lực cho phát triển kinh tế tri thức” Văn kiện Đại hội XI còn chỉ ra những ngành, những lĩnh vực khoa học công nghệ làm nền tảng cho phát triển Kinh tế tri thức cần tập trung để phát triển là: Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ môi trường
Tại Đại hội XIII, Đảng ta nêu rõ: “ đứng trước bối cảnh đầy khó khăn thách thức, phải “đổi mới tư duy phát triển, thay đổi cách làm việc, cách sống, đẩy mạnh cải cách thể chế, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thực hiện quyết liệt chuyển đổi số, xây dựng nền kinh tế số, xã hội
số, kích cầu đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng quy mô lớn, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, giải quyết việc làm” [2, tr 41] Như vậy, mục tiêu đưa nước đến năm
2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao như nghị quyết Đại hội XIII
đề ra, đòi hỏi phải tiếp tục lựa chọn con đường phát triển rút ngắn, đó chính là con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức,
Trang 9phát huy đến mức cao nhất mọi nguồn nhân lực, tiềm năng trí tuệ của dân tộc, đặc biệt là năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức
Chương 2: THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA GẮN VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRI THỨC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CAO SU SỐNG BÉ HIỆN NAY
2.1 Khái quát thực trạng công nghiệp hóa – hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức công ty Cổ phần Cao su Sông Bé
Công ty được thành lập theo Quyết định số 697/QĐ-UB ngày 16/6/1983 của UBND tỉnh Sông Bé (cũ) Ngày 01/7/2010 UBND tỉnh Bình Phước ra Quyết định số 1492/QĐ-UBND chuyển đổi Công ty Cao su Sông Bé thành Công ty TNHH MTV Cao su Sông Bé Ngày 26/12/2018, Công ty tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông lần thứ nhất thành lập Công ty Cổ phần Cao su Sông Bé Tính đến thời điểm 31/12/2020, tổng số lao động của Công ty là 1.090 người
Trong những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám đốc công ty luôn chú trọng quan tâm đến đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hoạt động sản xuất kinh doanh gắn với ứng dụng khoa học công nghệ vào trong sản xuất Trước hết công ty cổ phần cao su Sông Bé đã đầu tư mạnh mẽ cho việc chuyển đổi
số, coi đây là vấn đề chiến lược để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đến nay, trên 70 % hồ sơ công việc tại Công ty và các đơn vị trực thuộc được xử lý trên môi trường mạng (trừ tài liệu mật, hồ sơ kế toán,
hồ sơ dự án ); 100% chế độ thông tin, báo cáo phục vụ sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các cấp được thực hiện trên Hệ thống điều hành tác nghiệp VNPT ioffice 4.0 và hệ điều hành tác nghiệp One-Win SYS được tích hợp, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống dùng chung của tỉnh; 85% văn bản ban hành phải thực hiện chữ ký số, 100% văn
Trang 10bản đến phải được ký số và được lưu trữ trên hệ thống Số hoá tất cả văn bản giấy để lưu trữ trên hệ thống điện tử Đã có 85% người lao động được thanh toán các khoản thu nhập qua tài khoản ngân hàng (ATM), 75% các điểm giao nhận mủ, chốt bảo vệ, khu tập thể có điện lưới để phục vụ sản xuất 70 % cán
bộ lãnh đạo, quản lý từ công ty, đến cơ sở phải biết sử dụng máy tính, hồ sơ công việc phải được soạn thảo và lưu trữ trên máy tính
Việc cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ vào trong sản xuất, thu hoạch cao su được công ty quan tâm đầu tư Các quy trình kỹ thuật chăm sóc và thu hoạch luôn được cải tiến mạnh mẽ Năng suất vườn cây khai thác tăng bình quân từ 5-8% năm, năng suất lao động hàng năm tăng từ 10% trở lên Công ty tham gia chương trình đánh giá chất lượng ISO 9001: 2015 Và đạt được kết quả tích cực Đặc biệt công ty đang thực hiện các dự án Dự án trồng chuối cấy mô tại nông trường Minh Lập theo Quyết định số 1849/QĐ-UBND ngày 10/8/2020 của UBND tỉnh về việc thành lập và ban hành quy chế hoạt động của khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Chơn Thành, với diện tích gần
300 ha Dự án Trang trại Chăn nuôi Heo tại Nông trường Nghĩa Trung với mô hình khép kín, bảo đảm vệ sinh môn trường, công suất thiết kế 20.000 con
Có thể nói, đứng trước những yêu cầu mới của thời đại, Công ty cổ phần cao su Bình Phước đã và đang chuyển đổi mạnh mẽ mô hình kinh doanh với quyết tâm cơ giới hóa và ứng dụng khoa học công nghệ vào trong sản xuất kinh doành, góp phần tăng năng xuất lao động, bảo đảm thu nhập cho người lao động
Bên cạnh những thành công trong chuyển đổi cơ cấu sản xuất kinh doanh, việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức tại công ty cổ phần Cao su Sông Bé hiện nay vẫn còn một số tồn tại nhất định: Đó là