LỄ HỘI HALLOWEEN Ở VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HOÁ ĐẠI CHÚNG

Việt Nam một đất nước có bề dày lịch sử dựng nước và giữ nước hàng mấy ngàn năm, là một quốc gia như một đại gia đình gồm 54 dân tộc anh em nên mang trong mình rất nhiều bản sắc riêng. Con số gần 8.000 lễ hội hàng năm, trung bình 22 lễ hộingày chính là thể hiện sự đa dạng, phong phú, mang tính chất riêng biệt của mỗi dân tộc, vùng, miền địa lý, lịch sử… Bên cạnh những lễ hội trong nước, Việt Nam còn tiếp thu những lễ hội từ nước ngoài. Các ngày lễ được du nhập từ thời bắt đầu có quan hệ với văn hóa phương Tây cũng được tiếp biến một cách rất khoan hòa, không bài xích cực đoan, xử lý theo hướng chọn lọc, lành mạnh. Một lễ hội được mong chờ nhiều nhất vào cuối tháng 10 hàng năm chính là lễ hội Halloween. Lễ hội có truyền thống rất lâu đời và diễn ra hằng năm tại các nước phương Tây. Nhưng trong vài thập kỷ trở lại đây, theo hình thức du nhập văn hoá phương Tây của giới trẻ. Halloween đang dần trở thành “đặc sản” của Việt Nam, được đông đảo người dân ở đây đón nhận. Và nó đã trở thành một ngày lễ hội không thể thiếu của Việt Nam. Bản thân tôi là một người rất thích Halloween, dường như năm nào cũng tham gia Halloween với tâm thế rất phấn khởi và mong chờ. Đối với tôi, Halloween được nhiều hưởng ứng từ mọi tỉnh thành, luôn hướng tới số đông và đặc biệt là chúng đề cao chức năng giải trí. Nó không theo một quy chuẩn sẵn nên được nhiều người tiếp cận và dần dần trở thành văn hoá đại chúng. Chính vì tất cả những lý do trên mà tôi chọn đề tài “Lễ hội Halloween dưới góc nhìn văn hoá đại chúng” để phục vụ cho tiểu luận cuối kỳ . Trong bài tiểu luận, chắc chắn sẽ có những thiếu sót, rất mong cô sẽ góp ý để bài tiểu luận được hoàn chỉnh hơn

ĐỀ TÀI:

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Đối tượng nghiên cứu 2

3 Mục đích nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

NỘI DUNG 2

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2

1.1 Khái niệm văn hóa 2

1.2 Khái niệm văn hóa đại chúng 2

1.3 Khái niệm về Halloween 3

CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU VỀ LỄ HỘI HALLOWEEN Ở VIỆT NAM 3

2.1 Nguồn gốc của lễ hội Halloween 3

2.2 Phong cách trang trí tổ chức Halloween tại các địa điểm ở Việt Nam 4

2.3 Nhân vật hoá trang 5

CHƯƠNG 3: NHỮNG ĐẶC ĐIỂM VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG CỦA LỄ HỘI HALLOWEEN 7

3.1 Tính đại chúng 7

3.2 Tính kinh doanh, thương mại 12

3.3 Tính mới mẻ, trẻ trung 13

CHƯƠNG 4: Ý NGHĨA CỦA LỄ HỘI HALLOWEEN Ở VIỆT NAM 14

4.1 Giáo dục con người 14

4.2 Phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo 14

4.3 Ý nghĩa nhân văn 15

4.4 Tiếp thu tinh hoa các nước một cách có chọn lọc 15

KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam - mộtđất nước có bềdày lịch sửdựng nước và giữ nước

hàng mấy ngàn năm, là một quốc gia như một đại gia đình gồm 54 dân tộc anh em nên mang trong mình rất nhiều bản sắc riêng Con số gần 8.000 lễ hội hàng năm, trung bình 22 lễ hội/ngày chính là thể hiện sự đa dạng, phong phú, mang tính chất riêng biệt của mỗi dân tộc, vùng, miền địa lý, lịch sử… Bên cạnh những lễ hội trong nước, Việt Nam còn tiếp thunhữnglễ hội từ nướcngoài Cácngày lễ đượcdu nhập từthời bắt đầu

có quan hệ với văn hóa phương Tây cũng được tiếp biến một cách rất khoan hòa, không bài xích cực đoan, xử lý theo hướng chọn lọc, lành mạnh Mộtlễ hộiđược mong chờnhiều nhất vào cuốitháng 10hàng năm chính là lễ hội Halloween Lễ hội có truyền thống rất lâu đời và diễn ra hằng năm tại các nước phương Tây Nhưng trong vàithập kỷ trở lại đây, theo hìnhthức dunhập vănhoá phươngTâycủa giới trẻ Halloweenđang dần trở thành “đặc sản” của Việt Nam, được đông đảo người dân ở đây đón nhận Và nó đã trở thành một ngày lễ hội không thể thiếu của Việt Nam

cũngtham giaHalloweenvới tâm thếrấtphấnkhởi vàmongchờ Đốivới tôi, Halloween được nhiều hưởng ứng từ mọi tỉnh thành, luôn hướng tới

số đông và đặc biệt là chúng đề cao chức năng giải trí Nó không theo một quy chuẩn sẵn nên được nhiều người tiếp cận và dần dần trở thành vănhoá đạichúng

Halloween dưới góc nhìn văn hoá đại chúng” để phục vụ cho tiểu luận cuốikỳ

Trong bàitiểu luận, chắc chắn sẽ có những thiếu sót, rất mong cô sẽgóp

ýđểbàitiểuluận đượchoànchỉnhhơn

2 Đối tượng nghiên cứu

Trong bài tiểu luận này tôi tập trung nghiên cứu về lễ hội Halloween ở Việt Nam với tư cách là sản phẩm văn hóa đại chúng.

3 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu về Lễ hội Halloween ở Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng để thấy được sự phổ biến, những giá trị mà lễ hội mang lại khi du nhập vào Việt Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện được đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp như: Phương pháp phân tích – tổng hợp: tôi tìm kiếm tư liệu qua các nguồn thông tin, trên sách, báo chí và tập hợp lại thành những vấn đề cốt lõi nhất để phục vụ cho bài tiểu luận này để tổng hợp các nguồn ý kiến, các quan điểm xuất sắc có đóng góp cho khoa học

Phương pháp lịch sử: tôi tìm về lịch sử hình thành và phát triển của Halloween để có cái nhìn, đánh giá khách quan về giá trị nó mang lại

Phương pháp tiếp cận liên ngành dưới ngóc nhìn văn hóa đại chúng

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 Khái niệm văn hóa

Nhà nghiên cứu Trần Ngọc Thêm cho rằng: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình”

1.2 Khái niệm văn hóa đại chúng

Theo Barry Brummett thì “Văn hóa đại chúng đề cập đến những hệ thống và sản phẩm văn hóa mà phần lớn nhân loại chia sẻ và biết đến” (Ví dụ: Gameshow âm nhạc The Voice, Tìm kiếm thần tượng âm nhạc Idol );

A.A Radughin cho rằng“Văn hóa đại chúng là những sản phẩm văn hóa được sản xuất hàng ngày với khối lượng lớn, được giới thiệu cho công chúng rộng rãi nhất theo các kênh truyền thông đại chúng khác nhau, được tiêu thụ bởi tất cả mọi người, không phụ thuộc vào địa điểm và đất nước sinh sống” (ví dụ: Fast Food, Cocacola, quần Jean )

Còn theo Brian Flagel thì “Văn hóa đại chúng là tất cả những gì phổ biến và thông dụng xung quanh chúng ta hằng ngày khi bạn đi dạo trên đường hay trong phòng”

1.3 Khái niệm về Halloween

Halloween có tên gọi gốc là All Hallows' Eve có nghĩa là "vào đêm trước Ngày lễ các thánh" Trong đó "Hallow" là một từ tiếng Anh cổ có nghĩa là "thánh", còn từ "eve" trong tiếng Scotland chính là even (chiều tối) trong tiếng Anh Sau nhiều thế kỷ, All Hallows' Eve được gọi thành Halloween Và cho đến nay, Halloween đã trở thành lễ hội trên toàn thế giới

CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU VỀ LỄ HỘI HALLOWEEN Ở VIỆT NAM.

2.1 Nguồn gốc của lễ hội Halloween

Dân tộc Celt, một dân tộc sống cách đây hơn 2000 năm ở vùng đất nay thuộc Anh, miền bắc nước Pháp và Ái Nhĩ Lan Ngày 1 tháng 11 Dương lịch là ngày bắt đầu năm mới của dân tộc Celt Trước ngày năm mới, bộ tộc này tổ chức một lễ hội vào ban đêm để tôn vinh vị thủ lĩnh của họ đã qua đời là Samhain Lễ hội này là sự khởi đầu của một mùa lạnh giá, tối tăm thường được gắn với sự chết chóc của con người Người dân Celt tin rằng, vào đêm hôm đó, Samhain cho phép những linh hồn được trở về nhà trên trần gian Và để tránh khỏi những linh hồn độc ác,

họ ngụy trang để giống linh hồn bằng cách mặc trang phục và đeo mặt nạ giống ma quỷ Những người dân Anh và các vùng đất thuộc dân tộc Celt

đã mang theo lễ hội Halloween khi di cư tới Mỹ cùng với nhiều phong

tục khác nhau Những đến tận thập 1800, lễ hội này mới trở thành tục lệ được tổ chức hàng năm Ở phương tây, Halloween là lễ hội vui nhất trong năm và được coi như một ngày tết đối với trẻ nhỏ Trong ngày này, trẻ

em được hóa trang thành nhiều nhân vật thú vị, chơi những trò chơi truyền thống hấp dẫn, vui nhộn

Tại Việt Nam, lễ hội Halloween là một hoạt động văn hóa mới được du nhập trong thời đại mở cửa Khác với lễ hội nguyên gốc, Halloween ở Việt Nam chủ yếu là dịp vui chơi chứ không mang màu sắc tôn giáo và nghi lễ đậm nét

Lễ hội Halloween ở Việt Nam ngày nay được biết đến là một lễ hội thường niên được tổ chức vào ngày 31 tháng 10 Dương lịch hàng năm, theo hình thức du nhập văn hóa phương Tây của giới trẻ

2.2 Phong cách trang trí tổ chức Halloween tại các địa điểm ở Việt Nam

Chủ đề chiến tranh: Thiết kế không gian như một đấu trường, với các đầu lâu xương trắng rải rác và lớp lớp những thây ma làm khán giả

Chủ đề phiên tòa xử án: Một tòa án với các quỷ sứ đầu trâu mặt ngựa và một ông Diêm Vương dữ dằn, sát khí

Chủ đề hiệp ước bóng tối: Một không gian mờ ảo, nơi mà người ta không biết thiên đường hay địa ngục hay ở cõi âm u nào

Chủ đề khu vực tầng địa ngục: các mạng nhện giăng lớp lớp, những bộ xương khô quắt queo hay những bàn tay đầy máu thò xuống Ánh sáng âm u huyền bí, ngoài ra, có các hiệu ứng về cảm xúc như kéo tay, chụp chân khiến cho người ta phải hét lên sợ hãi

Trang trí trong khu vực chính: đặt một số cỗ quan tài cũ nát, những xác ướp, thây ma nằm quanh quất, một vài bộ xương khô lủng lẳng trên

xà nhà, những con nhện, dơi khổng lồ bò lổm ngổm trên tường Ngoài ra,

có hình tượng của phù thủy, ma cà rồng, ma trơi… bằng chất liệu bìa cứng, format…

Bí ngô (bí đỏ) là một thứ không thể thiếu trong tổ chức halloween, được cắt tỉa đặt đèn vào trong

H1 Hình ảnh quả bí ngô trong lễ hội Halloween

Nguồn: https://bitnovosti.com/wp-content/uploads/2020/11/decor tykvy1.jpg

2.3 Nhân vật hoá trang

Zombie, Joker, Hailey Quinn, Maleficent, Ma Vô Diện là những nhân vật được nhiều người yêu thích và lựa chọn để hóa trang trong dịp này

Joker: Joker - nhân vật phản diện nổi tiếng nhất thế giới truyện

tranh DC - là hình tượng phổ biến Tạo hình ma quái, lớp trang điểm nhiều màu sắc của nhân vật phản diện khiến nhiều người thích thú

Hailey Quinn: Cùng với Joker, không thể thiếu "nàng thơ điên

dại" Hailey Quinn Nhân vật đầy tính gợi cảm, thêm sức cuốn hút vì độ

"điên tình" được nhiều cô gái lựa chọn để hóa trang

Maleficent: Là nhân vật "gây sốt" khắp các phòng vé mùa

Halloween, "Tiên Hắc Ám" Maleficent trở thành tạo hình được khán giả lựa chọn Đa phần những màn hóa trang dựa vào hình tượng "chuẩn" của

nữ minh tinh Angelina Jolie trong tác phẩm điện ảnh của Walt Disney Pictures

H2 Danh hài Việt Hương hoá trang thành Maleficent

Nguồn: https://bit.ly/353H8Jg

Valak: Là nhân vật tạo sức hút lớn trên màn ảnh và tạo hiệu ứng

mạnh mẽ trên mạng xã hội, ác quỷ Valak cũng là một trong những gợi ý cho ngày hội hóa trang Ảnh: Kat Sketch

Zombie: Xác sống luôn là một trong những hình tượng nổi bật,

xuất hiện trong loạt tác phẩm kinh dị, từ truyện đến phim Với gương mặt được trang điểm đầy máu me và nét biểu cảm rùng rợn, bất kỳ ai cũng có thể gây chú ý khi xuất hiện với tạo hình này

Ma cà rồng: Truyền thuyết kinh dị về những con ma cà rồng

chuyên hút máu người, sống trong bóng đêm phổ biến từ Á sang Âu Bạn

có thể tự do hóa thân thành một ma cà rồng đáng sợ hay một Bá tước Dracula lịch lãm, bí ẩn

Ma Vô Diện: Không thích những nhân vật kinh dị, rùng rợn, nhiều

người lựa chọn hóa trang thành hình tượng đáng yêu hơn Ma Vô Diện chính là tạo hình được yêu thích suốt nhiều mùa hội ma Không ít nhóc tỳ

còn gây sốt mạng, bỗng dưng nổi tiếng nhờ nhân vật dễ thương có nguồn gốc từ Nhật Bản này

H3 Em bé hóa trang thành Ma vô diện

Nguồn: https://bit.ly/3ezi9kd

CHƯƠNG 3: NHỮNG ĐẶC ĐIỂM VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG CỦA

LỄ HỘI HALLOWEEN

3.1 Tính đại chúng

Giống như các nước phương Tây, Halloween ở Việt Nam cũng đã trở thành một ngày hội, một sân chơi dành cho giới trẻ thỏa mãn đam mê sáng tạo cùng sở thích hóa trang độc đáo Ngày lễ mang tính giải trí là dịp

để mọi người được vui chơi, giải tỏa căng thẳng, mệt mỏi Hàng năm cứ đến ngày 31/10 thì ở Việt Nam lại hưởng ứng lễ hội Halloween trên nhiều lĩnh vực, ở nhiều địa điểm khác nhau và thu hút nhiều đối tượng tham gia, điển hình như:

Halloween tại trường học: Halloween được giới trẻ nói chung,

các em học sinh nói riêng rất hưởng ứng Nhiều trường học hàng năm cứ đến ngày kỉ niệm 31/10 là tổ chức lễ hội Halloween cho học sinh, tạo cho

các em một sân chơi hào hứng và sôi nổi Các em học sinh, sinh viên cùng nhau trang trí lớp học, với các ý tưởng hoá trang Halloween thành các nhân vật mình thích; tổ chức liên hoan, vui chơi ăn uống… Từ bảng, tường, bàn ghế, trần nhà, góc tường, khắp phòng học, không gian đều mang đậm màu sắc của ngày hội thú vị này Qua đó có thể kích thích sự sáng tạo của các em học sinh, sinh viên Không những thế, có nhiều trường học còn tổ chức lễ hội hoá trang Halloween hoành tráng với sân khấu, ánh đèn, cùng các tiết mục văn nghệ; tạo nên một đêm Halloween đúng nghĩa

H4 Halloween tại trường tiểu học I-Sắc Niu-Tơn

Nguồn: https://ngs.edu.vn/halloween-2019-an-tuong-tai-truong-tieu-hoc-i-sac

H5 Halloween tại trường đại học FPT

Nguồn: https://hcmuni.fpt.edu.vn/thu-vi-voi-dem-hoi-halloween-tai-dai-hoc-fpt

Halloween tại rạp chiếu phim

Tháng 10 dường như cũng là thời điểm nở rộ nhất của các bộ phim kinh dị chiếu rạp, nhiều bạn trẻ thích đón Halloween bằng cách rủ nhau đi xem phim kinh dị, những ai không thích ra rạp, thích cảm giác tự do, thoải mái thì thường tổ chức xem phim tại nhà Ngành công nghiệp phim kinh dị cũng trở nên náo nhiệt hơn những ngày này

Ở Việt Nam chiếu những bộ phim về chủ đề kinh dị Halloween Năm 2020, Hãng phim Galaxy Cinema, tổ chức chiếu nhiều phim như phim bom tấn Tiệc Trăng Máu và loạt phim kinh dị Thang Máy, Phù Thủy Học Đường, Ngạ Quỷ, Tiếng Thét Đồi Gió Hú… Những bộ phim này phù hợp với không khí của ngày Halloween và được nhiều người đón nhận

Halloween trên đường phố

Điển hình như phố đi bộ Nguyễn Huệ và phố Tây Bùi Viện là những địa điểm tổ chức Halloween tại TPHCM Đây là những con đường huyết mạch của Quận 1 Là nơi tập trung diễn ra nhiều sự kiện lớn nhỏ trong năm Không những thế, nơi đây còn là điểm du lịch phổ biến của người nước ngoài Chính vì thế lễ hội Halloween diễn ra cực kỳ sôi nổi

và thu hút nhiều người đến tham dự, nhất là giới trẻ Vừa là cơ hội để vui chơi Halloween, và cũng là cơ hội để giao lưu văn hoá với những người bản xứ du lịch

Sau nhiều ngày ở nhà phòng chống dịch bệnh Covid - 19, tối ngày 31/10/2021, các bậc phụ huynh hào hứng đưa con đến Phố đi bộ Nguyễn Huệ (Q.1, TP.HCM) để con thỏa sức hóa trang với các trang phục bắt mắt nhân dịp lễ Halloween Bên cạnh đó, các bạn trẻ cũng đến phố đi bộ, thoải mái thể hiện phong cách qua những bộ cánh độc đáo có một không hai

H6 Halloween ở Phố đi bộ Bùi Viện TP.HCM sau giãn cách

Nguồn: Báo Thanh Niên

Tại các trung tâm du lịch

Dường như các trung tâm du lịch Sài Gòn, Hà Nội, Phú Quốc, Hội

An, Đà Nẵng, Nha Trang… năm nào cũng đều đầu tư rất mạnh cho Halloween bởi tính giải trí và quảng bá rất cao Trong không gian tổ chức Halloween, du khách giao lưu với nhau thật nhiều qua các hoạt động ngoài lề, có thể là một vài màn break dance khởi đầu hay beat box… những tiết mục này rất được các bạn trẻ quan tâm Những khu vực riêng được trang trí thật đặc sắc để du khách có thể chụp hình làm kỷ niệm

H7 Nhảy theo chủ đề Halloween tại Vinpearl Land Phú Quốc

Nguồn: https://bitly.com.vn/j5uqs

Các sao Việt cũng tham gia hóa trang vào ngày lễ Halloween

Lễ hội Hallowen không chỉ thu hút các em nhỏ, các bạn học sinh, sinh viên mà lễ hội này còn được đông đảo các sao Việt hưởng ứng và có những màn hóa trang hết sức ấn tượng

H8 Sao Việt cosplay trong mùa Halloween: Bên hài hước, bên "xịn sò"

Nguồn: FBNV

H9 Hội bạn "lầy lội" hóa trang thành đủ các nhân vật trong phim.

Nguồn: VFC

Lễ hội Halloween được sự hưởng ứng đông đảo của cộng đồng

Số liệu từ Google Trends cho thấy, sự quan tâm của người dân bắt đầu từ cuối tháng 9, cao nhất vào tháng 10 và “hạ nhiệt” dần vào tháng tiếp theo Mức độ tìm kiếm các từ khóa liên quan đến lễ hội Halloween

trong tháng cao điểm có thể lên đến hơn 1.500.000 lượt Từ năm 2015 đến năm 2017, nhu cầu tìm kiếm về lễ hội Halloween tăng đến 80%

Các từ khóa tìm kiếm trên Google gồm lễ hội Halloween, mặt nạ Halloween, hóa trang Halloween, tiệc Halloween, game Halloween Bên cạnh từ khóa chung về Halloween được tìm kiếm rất cao trong mùa lễ hội,

xu hướng tìm kiếm những từ khóa cụ thể cũng là gợi ý về các cơ hội kinh doanh mà doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể nắm bắt được

3.2 Tính kinh doanh, thương mại

Cũng hưởng ứng trào lưu Halloween, các trung tâm thương mại cũng ồ ạt trang trí Halloween để hòa nhịp cùng không khí sôi động này Như siêu thị Nhật Aeon Mall, Takashimaya, Vincom Center… ở mọi tỉnh thành đều có các hoạt động vui chơi Halloween miễn phí cho mọi người Qua đó các nhãn hàng có thể quảng bá thương hiệu của mình, thu hút nhiều khách đến tham quan và mua sắm

Vào ngày lễ Halloween, mọi người có thể đến các trung tâm thương mại để mua sắm, ăn uống và vui chơi Halloween cùng nhau Đây

là lúc mà các cửa hàng, siêu thị bày bán nhiều sản phẩm nhất về Halloween như BigC, Vinmart, Coopmart…

H8 Trang trí Halloween tại AEON Hà Nội Nguồn: https://diadiemanuong.edu.vn/wp-content