Văn hóa Đại chúng từ lâu đã là phổ biến rất nhiều trong quần chúng người dân bình thường. Tuy văn hóa đại chúng không có nhiều những cái tinh hoa của văn hóa tinh anh nhưng nó lại mang đến sự đơn giản, mộc mạc, chất phác dành cho mọi người có thể cảm nhận được. Nghiên cứu văn hóa đại chúng là nghiên cứu văn hóa nhân loại, biết được họ làm gì để mang lại sức ảnh hưởng đến toàn thể thông qua triết lý nhân sinh, nghệ thuật sáng tạo, tài năng thiên bẩm, nổ lực miệt mài. Văn hóa tinh anh chỉ dành cho một bộ phận tài hoa, quý tộc, có học thức sâu rộng nhưng văn hóa đại chúng là nghệ thuật của mọi người không phân biệt bất cứ điều sang hèn nào. Truyện tranh Nhật Bản cũng là một trong văn hóa đại chúng. Thay cho những câu từ phức tạp, khó nghĩ tác giả dùng những hình ảnh minh họa cho toàn bộ câu chuyện mà ông muốn truyền tải từ đó thể hiện được triết lý nhân sinh, dùng hình ảnh nghệ thuật diễn tả được tâm trạng của sự vật, sự việc mang đến những phút giây giải trí bên cạnh những suy nghĩ suy tư. One Piece của tác giả Eiichiro Oda là một tác phẩm như vậy. Không những thế sự phổ biến của tác phẩm là một việc cần phải nghiên cứu xem tại sao số lượng người đọc và người hâm mộ lại cao đến như vậy khiến cho đây là một trong những tác phẩm bán chạy nhất Nhật Bản và độ phủ sóng trên phạm vi toàn cầu. Chính vì những lý do trên, bài viết này nhằm để xem xét về những giá trị mà tác phẩm One Piece đã mang lại, cống hiến như thế nào cho nghệ thuật mà có thể biến tác phẩm này thành một con gà đẻ trứng vàng cho ngành công nghiệp truyện tranh và có độ nhận diện thương hiệu cao đến bất ngờ trên phạm vi toàn thế giới.
Trang 1TIỂU LUẬN CUỐI KÌ TRUYỆN TRANH ONE PIECE DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI
CHÚNG
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 2
1 Lý do chọn đề tài 2
2 Đối tượng nghiên cứu 2
3 Phương pháp nghiên cứu 3
4 Mục đích nghiên cứu 3
PHẦN NỘI DUNG 4
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn 4
1.1 Cơ sở lý luận 4
1.2 Cơ sở thực tiễn 4
Chương 2: Giới thiệu về truyện tranh One Piece 6
Chương 3: Truyện tranh One Piece nhìn từ cấu trúc văn hóa đại chúng 7
3.1 Cấu trúc tầng 1 7
3.1.1 Con người 7
3.1.1.1 Celebrities 7
3.1.1.2 Stereotypes 9
3.1.2 Những vật trong One Piece có thật ngoài đời 9
3.2 Cấu trúc tầng 2 12
3.3 Cấu trúc tầng hầm 14
Chương 4: Ý nghĩa truyện tranh One Piece 15
4.1 Tính giải trí 15
4.2 Phản ánh đời sống 16
4.3 Hình thành phong cách sống 17
KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Văn hóa Đại chúng từ lâu đã là phổ biến rất nhiều trong quần chúng người dân bình thường Tuy văn hóa đại chúng không có nhiều những cái tinh hoa của văn hóa tinh anh nhưng nó lại mang đến sự đơn giản, mộc mạc, chất phác dành cho mọi người có thể cảm nhận được Nghiên cứu văn hóa đại chúng là nghiên cứu văn hóa nhân loại, biết được họ làm gì để mang lại sức ảnh hưởng đến toàn thể thông qua triết lý nhân sinh, nghệ thuật sáng tạo, tài năng thiên bẩm, nổ lực miệt mài Văn hóa tinh anh chỉ dành cho một bộ phận tài hoa, quý tộc, có học thức sâu rộng nhưng văn hóa đại chúng là nghệ thuật của mọi người không phân biệt bất cứ điều sang hèn nào
Truyện tranh Nhật Bản cũng là một trong văn hóa đại chúng Thay cho những câu từ phức tạp, khó nghĩ tác giả dùng những hình ảnh minh họa cho toàn
bộ câu chuyện mà ông muốn truyền tải từ đó thể hiện được triết lý nhân sinh, dùng hình ảnh nghệ thuật diễn tả được tâm trạng của sự vật, sự việc mang đến những phút giây giải trí bên cạnh những suy nghĩ suy tư
One Piece của tác giả Eiichiro Oda là một tác phẩm như vậy Không những thế sự phổ biến của tác phẩm là một việc cần phải nghiên cứu xem tại sao số lượng người đọc và người hâm mộ lại cao đến như vậy khiến cho đây là một trong những tác phẩm bán chạy nhất Nhật Bản và độ phủ sóng trên phạm vi toàn cầu
Chính vì những lý do trên, bài viết này nhằm để xem xét về những giá trị
mà tác phẩm One Piece đã mang lại, cống hiến như thế nào cho nghệ thuật mà có thể biến tác phẩm này thành một con gà đẻ trứng vàng cho ngành công nghiệp truyện tranh và có độ nhận diện thương hiệu cao đến bất ngờ trên phạm vi toàn thế giới
2 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính của bài viết này là bộ truyện tranh nổi tiếng One Piece của tác giả Eiichiro Oda từ cách tạo hình nhân vật, xây dựng cốt truyện, bối cảnh và những triết lý nhân sinh được tác giả cài cắm qua từng lời thoại, hành động của nhân vật trong truyện
Trang 43 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tìm kiếm thu thập thông tin
Trang 5PHẦN NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn 1.1 Cơ sở lý luận
Trong thời kỳ hiện đại ngày nay, văn hóa là một trong những khía cạnh được mọi người vô cùng quan tâm đến, từ việc ăn mặc, đi lại, nếp sống đều được mang ra mổ xẻ nghiên cứu Và có rất nhiều định nghĩa về văn hóa đã xuất hiện, tiêu biểu phải kể đến định nghĩa của E B Tylor vào năm 1871 Định nghĩa của ông bao quát rằng: “Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cách là một thành viên của xã hội.” (E B Tylor, Văn hóa nguyên thủy, 1871) Hay theo UNESCO: “Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt động và sáng tạo trong quá khứ và trong hiện tại Qua các thế kỉ hoạt động ấy đã hình thành nên một hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị hiếu – những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc.”
Vậy theo định nghĩa của cả Tylor và UNESCO thì văn hóa đều bao gồm rất nhiều thành tố cấu thành nên nó và đều do con người tạo ra thể hiện được cái riêng, giá trị riêng của mỗi người Văn hóa đại chúng cũng không phải là ngoại
lệ Văn hóa đại chúng mặc dù hướng đối tượng là tất cả mọi người không phân biệt sự khác nhau về địa vị, tuổi tác, cấp bậc, nam nữ nhưng những tác phẩm của văn hóa đại chúng đều thể hiện cái tôi khác nhau của mỗi tác giả Nghiên cứu văn hóa đại chúng là nghiên cứu về giá trị của một người hay một nhóm người ảnh hưởng như thế nào đến số đông quần chúng đương đại
1.2 Cơ sở thực tiễn
Ngành công nghiệp truyện tranh Nhật Bản được hình thành trong thế kỉ XX sau cuộc Duy tân Minh trị và bùng nổ sức hút của mình trong nửa sau thế kỉ XX cho đến ngày nay tạo ra một nền công nghiệp mạnh mẽ, thu hút rất nhiều những họa sĩ, tác giả gia nhập hàng năm Tuy mạnh mẽ và được đầu tư là thế nhưng chỉ
có một vài tác giả và tác phẩm là được mọi người biết đến rộng rãi trên phạm vi nước Nhật cũng như toàn thế giới Đó là Osamu Tezuka với các tác phẩm như Astro Boy, Phoenix, Buddha… là Fujio F Fujiko với tác phẩm dành cho thiếu nhi Doraemon, là Akira Toriyama với tác phẩm bán chạy nhất Nhật Bản - Dragon Ball Và đến ngày nay tác phẩm duy nhất vẫn còn tiếp tục xuất bản và là trụ cột
Trang 6của Shonen Jump khi các trụ cột khác đã đi xong con đường của mình là tác phẩm One Piece của Oda Eiichiro
Tại Việt Nam thì truyện tranh cũng sớm được du nhập vào từ những năm
90 của thế kỉ trước song vẫn chỉ là những tác phẩm lậu không có được sự chấp nhận bản quyền của tác giả Song đến khi tác phẩm Doraemon được in lậu tới tai của ngài Fujiko, lúc này ông đã trở thành một nhân vật vô cùng quyền lực, ông
đã quyết định sang thăm đất nước hình chữ S này Tại đây ông đã có một quyết định thay đổi cả ngành công nghiệp truyện tranh mới còn trong trứng nước của Việt Nam khi không những từ chối lấy lại tiền bản quyền mà còn dùng số tiền đó
để đầu tư vào ngành xuất bản và xây dựng một quỹ học bổng Doraemon cho trẻ
em khắp cả nước Quyết định đó của ngài Fujiko đã tạo đà cho sự tiếp bước của các nhà xuất bản khác tại Nhật Bản nhận thấy được tiềm năng của thị trường Việt Nam và tiến hành các bước đàm phán để có thể giúp thị trường Việt Nam tiếp nhận được những nguồn sách bản quyền với chất lượng tốt hơn rất nhiều Tới năm 2008 nhà xuất bản Kim Đồng đã có được sự chấp thuận của Shueisha và cho phát hành bộ truyện này tại Việt Nam với tên gọi ban đầu là Đảo hải tặc nhưng hiện nay đã đổi lại đúng với nguyên gốc là One Piece cũng là mong ước của tất
cả người hâm mộ Việt Nam khi tôn trọng nguyên tác và cái tên One Piece cũng mang ý nghĩa hơn nhiều
Trang 7Chương 2: Giới thiệu về truyện tranh One Piece One Piece là bộ manga dành cho lứa tuổi thiếu niên của tác giả Eiichiro Oda, đăng định kỳ hàng tuần trên tạp chí Weeky Shonen Jump Tác phẩm được
ra mắt lần đầu tiên vào ngày 19 tháng 7 năm 1997 trên ấn bản số 34 đến nay truyện vẫn đang được tiếp tục với chương mới nhất được phát hành là 1032 Bản tankobon (đóng thành tập truyện đầy đủ với khoảng từ 10 đến 12 chương truyện) của One Piece dó nhà phát hành Shueisha chủ biên được xuất bản tập đầu tiên vào ngày 24 tháng 12 năm 1997
Năm 2010, Shueisha thông báo họ đã bán được 260 triệu tập One Piece, tập
61 lập kỉ lục số lượng sách in tại Nhật Bản với 3,8 triệu bản in (kỉ lục cũ thuộc về tập 60 với 3,4 triệu bản in) One Piece hiện nay được đánh giá là bộ manga bán chạy nhất với số lượng người đọc rất cao, hơn 280 triệu tập được bán ra tại Nhật Bản trong năm 2012 Vào năm 2015, tác giả Eiichiro Oda và bộ manga One Piece được ghi nhận vào Sách Kỷ lục Guinness khi là bộ truyện tranh do đơn tác giả sáng tác có số bản in nhiều nhất thế giới Hiện tại, One Piece đang nắm giữ kỷ lục
là bộ manga bán chạy nhất trong lịch sử Vào tháng 5 năm 2018, con số ghi nhận được về lượng xuất bản của One Piece đã đạt tới 440 triệu bản trên toàn thế giới
One Piece cũng được chuyển thể sang một vài loại hình truyền thông khác nhau Một OVA được hãng Production I.G sản xuất vào năm 1998 Tiếp đó, phiên bản anime dài tập do hãng Toei Animation thực hiện, bắt đầu lên sóng truyền hình Nhật Bản vào năm 1999 Toei cũng sản xuất 11 phim hoạt hình, một OVA và 5 chương trình truyền hình đặc biệt liên quan Một vài công ty đã phát triển nhiều sản phẩm khác dựa vào truyện như thẻ game, video game Bộ manga phiên bản tiếng Anh được cấp phép cho hãng Viz Media phát hành ở thị trường Bắc Mỹ, hãng Gollancz Manga ở Anh Quốc, Madman Entertainment ở Australia và New Zealand Ở Bắc Mỹ, bộ anime được cấp phép bản địa hóa và phân phối bằng tiếng Anh bởi hãng Funimation Entertainment
One Piece kể về câu chuyện của một hải tặc trẻ tên là Monkey D Luffy và những người bạn của cậu trên con đường tìm ra kho báu huyền thoại One Piece của Vua hải tặc, tương truyền rằng ai sỡ hữu được One Piece sẽ trở thành Vua hải tặc tiếp theo, “kẻ tự do nhất trên biển cả” Với khát vọng đó, Luffy đã ra khơi và tìm kiếm kho báu One Piece vô cùng gian nan, vất vả nhưng cũng mở ra một thế giới đầy màu sắc
Trang 8Chương 3: Truyện tranh One Piece nhìn từ cấu trúc văn hóa Đại chúng 3.1 Cấu trúc tầng 1
One Piece được phát hành dài kì và trở thành hiện tượng đại chúng trong hai thập kỉ đầu thế kỉ XX và đến giờ tuy đã giảm đôi chút sức hút so với 10 năm trước nhưng mỗi chương được phát hành hàng tuần tác giả Oda vẫn mang đến muôn vàn cảm xúc cho người đọc và fan hâm mộ toàn thế giới Các nhân vật, sự kiện trong One Piece tác động không nhỏ đến nhận thức của con người đặc biệt
là lứa tuổi thanh thiếu niên về lối sống hướng thiện (tuy là hải tặc), đức tính dung cảm, hi sinh vì bạn bè, lý tưởng cao đẹp, chiến thắng cái ác xấu xa Tất cả được gói gọn một cách thông minh, khéo léo, tinh xảo trong tác phẩm mang đến sức hút đối với người thưởng thức tác phẩm
3.1.1 Con người
3.1.1.1 Celebrities
Những nhân vật nổi tiếng đại diện cho tác phẩm là Luffy và các bạn cậu, thủy thủ đoàn băng hải tặc Mũ Rơm gồm Roronoa Zoro, Nami, Vinsmoke Sanji, Usopp, Chopper, Nico Robin, Franky, Brook và mới đây nhất là Jinbei Đây là những nhân vật được Oda sáng tạo mỗi người có một thế mạnh riêng biệt kết hợp lại với nhau tạo ra một thủy thủ đoàn dù ít ỏi nhưng lại là một chỉnh thể đầy đủ nhất, từ thuyền trưởng (Luffy), thuyền phó (Zoro), hoa tiêu (Nami), đầu bếp (Sanji), bác sĩ (Chopper), xạ thủ (Usopp), nhà khảo cổ học (Robin), thợ đóng tàu (Franky), nhạc công (Brook) và người lái tàu (Jinbei) Hay những người thân thiết của cậu như ông nội Monkey D Garp, cha cậu Monkey D Dragon, những người lính hải quân, những hải tặc cùng thời và là bạn chiến đấu Ở đây ta sẽ xem xét một vài nhân vật
Trước hết là nhân vật chính của bộ truyện, Monkey D Luffy Cậu có ước
mơ trở thành Vua hải tặc từ hồi còn nhỏ và dành ra 10 năm trời để tập luyện để đến khi 17 tuổi cậu sẽ ra khơi và thực hiện khát khao hoài bão đó Trên đường đi cậu gặp và kết thân với nhiều người trong đó có những người đã trở thành đồng đội của cậu Dù là một hải tặc nhưng cậu chưa làm điều gì xấu mà lại còn giúp đỡ những con người, đất nước mà cậu dừng chân trên chuyến hải trình vĩ đại của mình Theo dõi cuộc hành trình của Luffy, ta có thể nhận ra rằng dù là một hải tặc nhưng bản tính lương thiện, hết mình vì bạn bè, đồng đội đáng để ta học hỏi
Trang 9Và đáp lại đó là sự tin tưởng hết lòng của đồng đội vào vị thuyền trưởng của mình, tin rằng mọi việc sẽ ổn thôi vì “Luffy là người sẽ trở thành Vua hải tặc”
Kế đến là ông nội của cậu Monkey D Garp Người đã nuôi nấng cậu khi còn nhỏ dù cách dạy cháu của ông rất bất thường như thả cháu ở lại rừng, để lại dưới vực sâu, đưa sơn tặc nuôi nấng chỉ vì muốn Luffy trở nên mạnh mẽ, học được cách sinh tồn và trải nghiệm thế giới đầy nguy hiểm này Mong muốn của Garp là Luffy trở thành người lính hải quân ưu tú nhưng khi nghe được mong ước của Luffy là muốn trở thành hải tặc và hơn nữa là Vua hải tặc, ông đã rất giận Tuy thế Garp chưa lần nào bảo Luffy là từ bỏ con đường đó mà vẫn luôn âm thầm theo dõi và bí mật giúp đỡ cậu điều này làm những người lãnh đạo rất không vừa lòng Ở Garp ta có thể nhận thấy rằng tình thương ông giành cho gia đình rất lớn, lớn hơn cả nghĩa vụ của một người lính Sự tin tưởng giành cho thế hệ mai sau thay vì vùi tắt những ước mơ trẻ nhỏ thì lại để đứa trẻ tự khám phá và tự quyết định, một nghĩa vụ ta có thể xem là nghĩa vụ của những người lớn
Hoa tiêu của băng Mũ Rơm, Nami một cô gái có nhiều tâm sự đằng sau nụ cười Khi cô còn nhỏ làng của cô bị một băng hải tặc người cá tấn công và để có thể mua lại ngôi làng của mình, Nami cần 100 triệu beri, một con số quá ư là không thể với một cô gái bé nhỏ Để rồi cô phải dấn thân vào băng hải tặc người
cá chiếm lấy làng mình và giết chết mẹ nuôi của cô ngay trước mắt, làm hoa tiêu của chúng, thâm nhập vào các băng hải tặc khác cướp tiền tích góp đủ 100 triệu beri Nhưng tưởng đã làm được sau 10 năm ròng rã từ lúc còn là một cô bé 8 tuổi, băng người cá đó đã đâm sau lưng cô khi trắng trợn cướp đi số tiền đó và không
hề trả lại cho cô cuộc sống bình yên Và sự xuất hiện của Luffy đến tận khi cô nhờ vả cậu cậu mới hành động dù trước đó đã cậu đã nhẫn nhịn rất nhiều
Các nhân vật của băng Mũ Rơm đều có quá khứ đau buồn và chan chứa nước mắt không chỉ riêng Nami Nhưng mọi người đều đã vượt qua được nó và chính Luffy đã giúp họ rũ bỏ được quá khứ và tiến bước trên con đường tương lai Luffy hiểu được rằng cậu không giỏi giang điều gì cả chính vì thế kết bạn là cách giúp cậu sinh tồn và trở thành Vua hải tặc và quan hệ hai chiều đó của cậu
đã được đáp lại khi đồng đội không bỏ rơi cậu và luôn sẵn sàng hi sinh vì lý tưởng cao đẹp đó
Trang 103.1.1.2 Stereotypes:
Stereotypes là những nét chung cho nhóm nhân vật nhất định Trong One Piece ở mỗi vùng đất sẽ có sự xuất hiện của nhân vật chính diện và phản diện nhất định nhưng điều lạ lùng có thể qua những vùng đất kế tiếp họ lại thay đổi và trở thành nhân vật phản diện hay là nhân vật chính diện Điều này cũng là chuyện có thể hiểu được bởi One Piece lấy nhân vật trung tâm là những hải tặc, những người
sẽ được nghĩ ngay là xấu xa ở ngoài đời thật như cướp bóc, giết người… Và cũng
để cho thấy được triết lý của Oda trong chuyện “bạn hay thù do chúng ta nhận định”
Ở đây ta có thể thấy rằng Luffy và các bạn của cậu luôn tác giả phác họa là một nhóm hải tặc vui nhộn, không làm điều gì xấu xa như những hải tặc khác (đi chợ mua thức ăn, quần áo, giúp đỡ người già, trẻ nhỏ…), thích lo chuyện người khác và sẵn sàng giúp đỡ dù không hề có lợi ích gì Ngược lại hải quân dù mang hình tượng cao đẹp nhưng dường như họ đang bị chính quyền lợi dụng nhưng Thủy sư Đô đốc Sakazuki, ông là một người mang lý tưởng “Chính nghĩa tuyệt đối” thà giết lầm còn hơn bỏ sót, vô cùng máu lạnh khi sẵn sàng giết cả một ngôi làng chỉ vì sợ rằng có kẻ nguy hiểm trà trộn vào (sự kiện ở đảo Ohara khi lo sợ
có một học giả biết được bí mật của chính quyền thế giới trà trộn vào thuyền di tản của dân chúng trên đảo, Sakazuki đã bắn pháo vào thuyền để tiêu diệt tất cả mặc dù không hề có bất cứ học giả nào) Từ đây ta có thể thấy rằng sự thật đôi khi được che đậy bởi những ánh hào quang và điều tốt lại được xóa bỏ chỉ vì những định kiến của người đời
3.1.2 Những vật trong One Piece có thật ở ngoài đời
One Piece thể hiện được sức hút của mình hơn đã hơn 20 năm và có những thứ đã được tác giả Oda mang vào truyện của mình để tăng thêm tính phong phú cũng như được người ta mang ra ngoài tác phẩm để củng cố thêm sức hút của bộ truyện đối với văn hóa đại chúng
