Manga – Truyện Tranh Nhật Bản Dưới Góc Nhìn Văn Hóa Đại Chúng

Văn hóa là động lực của sự phát triển. Sức mạnh văn hóa là một sức mạnh tiềm ẩn sâu sắc. Đã qua rồi cái thời cầm súng đi cai trị nước khác. Do đó, hiện nay, “Sức mạnh mềm” tỏ ra là một biện pháp hữu ích hơn trong việc gây dựng vị thế cũng như sức ảnh hưởng của mình trong khu vực và trên thế giới, bởi không thương vong vẫn tạo ra sức ảnh hưởng lớn, lại còn được lòng dư luận. Nhận thức được được điều này, các quốc gia trên thế giới đều rất chú trọng vào vấn đề văn hóa và ngoại giao văn hóa. Và trong bài tiểu luận này, tôi xin chọn Nhật Bản làm chủ đề để phân tích. Trong vòng hơn một thế kỷ, Nhật Bản đã vùng lên từ sự mất ổn định và sự chia rẽ sau chiến tranh, để cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, lột bỏ hình ảnh của một quân đoàn phát xít tàn bạo thời chiến tranh, đóng lại dấu ấn văn hóa của mình như một quốc gia hòa bình, hiếu khách đến người dân trên khắp thế giới. Điểm mấu chốt nằm ở văn hóa của Nhật Bản, họ không chỉ đơn thuần dựa vào nền văn hóa sẵn có, mà còn biết cách dựa vào đó và sáng tạo ra những trào lưu mới để thông qua đó, đưa tinh hoa bản địa tới công chúng quốc tế, được cả thế giới công nhận và biết đến. Nổi bật trong số đó chính là truyện tranh hay được biết đến rộng rãi với cái tên Manga. Loại hình này như một nét văn hóa nổi bật mỗi khi nhắc tới Nhật Bản. Đem về cho Nhật Bản hàng trăm lợi ích trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, du lịch… Nền công nghiệp truyện tranh của Nhật Bản, phải thừa nhận là cực kỳ phát triển và được chính phủ Nhật Bản chú trọng (09042009 thủ tướng Taro Aso coi Manga như một công cụ để lan tỏa văn hóa Nhật Bản, và cho biết kế hoạch kêu gọi 500,000 lao động cho ngành này nhằm tăng nguồn thu nhập của quốc gia lên 3 thậm chí 4 lần). Tầm ảnh hưởng của truyện tranh Nhật Bản đã lan rộng ra khắp thế giới và thu hút được sự chú ý của công chúng quốc tế. Theo GS. Sakae Kato (Đại học Daito Bunka, Nhật Bản) cho biết: “Tại các nước như Việt Nam, Malaysia hay Thái Lan truyện tranh Nhật Bản4 đã thực sự thấm vào đời sống của người dân bản địa. Nhắc đến Manga người ta nghĩ ngay đến Nhật Bản

~~~~~~*~~~~~~

Đề tài: Manga – Truyện Tranh Nhật Bản Dưới Góc Nhìn Văn Hóa Đại Chúng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Phương pháp nghiên cứu 4

3 Mục đích nghiên cứu 4

4 Bố cục 4

5 Kết quả đạt được 4

NỘI DUNG 6

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NHÂN TỐ MANGA 6

1 Khái niệm 6

2 Lịch sử hình thành và phát triển của Manga 7

a Nghệ thuật vẽ tranh cổ truyền Nhật Bản và khởi thủy của Manga (700 – 1814) 7

b Thời kỳ mở cửa và sự xuất hiện của những bức tranh chữ mang thông điệp đầu tiên (1855 – 1895) 9

c Sự nở rộ của các tạp chí và những bộ truyện tranh đầu tiên 10

d Nửa sau thế kỷ XX và hành trình Manga vươn ra thế giới (1946 – 1984) 13

e Manga thế kỷ XXI (2000 – nay) 14

3 Đặc trưng của truyện tranh Nhật Bản 15

CHƯƠNG 2: TRUYỆN TRANH MANGA DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG 16

1 Tính đại chúng 16

2 Tính kinh doanh thương mại 17

3 Tính nhất thời 19

4 Tính mới lạ, trẻ trung 19

CHƯƠNG 3: TÍNH HAI MẶT CỦA TRUYỆN TRANH MANGA 19

1 Ưu điểm 19

2 Nhược điểm 22

KẾT LUẬN 24

DANH MỤC HÌNH ẢNH 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn hóa là động lực của sự phát triển Sức mạnh văn hóa là một sức mạnh tiềm

ẩn sâu sắc Đã qua rồi cái thời cầm súng đi cai trị nước khác Do đó, hiện nay, “Sức mạnh mềm” tỏ ra là một biện pháp hữu ích hơn trong việc gây dựng vị thế cũng như sức ảnh hưởng của mình trong khu vực và trên thế giới, bởi không thương vong vẫn tạo

ra sức ảnh hưởng lớn, lại còn được lòng dư luận Nhận thức được được điều này, các quốc gia trên thế giới đều rất chú trọng vào vấn đề văn hóa và ngoại giao văn hóa

Và trong bài tiểu luận này, tôi xin chọn Nhật Bản làm chủ đề để phân tích

Trong vòng hơn một thế kỷ, Nhật Bản đã vùng lên từ sự mất ổn định và sự chia

rẽ sau chiến tranh, để cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, lột bỏ hình ảnh của một quân đoàn phát xít tàn bạo thời chiến tranh, đóng lại dấu ấn văn hóa của mình như một quốc gia hòa bình, hiếu khách đến người dân trên khắp thế giới Điểm mấu chốt nằm ở văn hóa của Nhật Bản, họ không chỉ đơn thuần dựa vào nền văn hóa sẵn có, mà còn biết cách dựa vào đó và sáng tạo ra những trào lưu mới để thông qua đó, đưa tinh hoa bản địa tới công chúng quốc tế, được cả thế giới công nhận và biết đến Nổi bật trong

số đó chính là truyện tranh hay được biết đến rộng rãi với cái tên Manga Loại hình này như một nét văn hóa nổi bật mỗi khi nhắc tới Nhật Bản Đem về cho Nhật Bản hàng trăm lợi ích trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, du lịch…

Nền công nghiệp truyện tranh của Nhật Bản, phải thừa nhận là cực kỳ phát triển

và được chính phủ Nhật Bản chú trọng (09/04/2009 thủ tướng Taro Aso coi Manga như một công cụ để lan tỏa văn hóa Nhật Bản, và cho biết kế hoạch kêu gọi 500,000 lao động cho ngành này nhằm tăng nguồn thu nhập của quốc gia lên 3 thậm chí 4 lần) Tầm ảnh hưởng của truyện tranh Nhật Bản đã lan rộng ra khắp thế giới và thu hút được sự chú ý của công chúng quốc tế Theo GS Sakae Kato (Đại học Daito Bunka, Nhật Bản) cho biết: “Tại các nước như Việt Nam, Malaysia hay Thái Lan truyện tranh Nhật Bản

đã thực sự thấm vào đời sống của người dân bản địa Nhắc đến Manga người ta nghĩ ngay đến Nhật Bản

Hiện nay, mặc dù xã hội đã có những nhận thức khái quát được tầm ảnh hưởng của Manga với công chúng, nhất là giới trẻ, tuy nhiên số lượng nghiên cứu về đề tài này chưa lớn: Luận văn của tác giả Hạ Thị Lan Phi “Ảnh hưởng của Manga Nhật Bản đến học sinh phổ thông tại thành phố Hà Nội” (2017), “Sự du nhập và ảnh hưởng của Manga ở Việt Nam hiện nay” (2007)… Từ những lý do trên, tôi quyết định chọn đề tài

“Manga – truyện tranh Nhật Bản dưới góc nhìn văn hóa đại chúng” cho bài tiểu luận văn hóa đại chúng lần này

2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng phương pháp điều tra, thu thập dữ liệu trên sách báo, internet Sử dụng bài giảng văn hóa đại chúng của Ths Ngô Anh Đào để làm sáng tỏ vấn đề

3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài được thực hiện với mục đích tìm hiểu về Manga dưới góc nhìn văn hóa đại chúng, ảnh hưởng của phim trong đời sống và vẻ đẹp và giá trị con người Nhật Bản Cách thức Nhật Bản biến một loại hình nghệ thuật nhỏ bé trở thành một nét văn hóa, mang đậm dấu ấn Nhật Bản và lan tỏa nó ra khắp thế giới

4 Bố cục

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về nhân tố Manga

Chương 2: Truyện tranh Manga dưới góc nhìn văn hóa đại chúng

Chương 3: Tính hai mặt của truyện tranh Manga

5 Kết quả đạt được

Hy vọng đề tài này sẽ đem đến cho người đọc cái nhìn tổng quát về Manga, những hệ giá trị thông qua các sự kiện, nhân vật mà Manga mang lại Tìm hiểu được lý

do vì sao một loại hình nghệ thuật nhỏ bé này có thể trở thành một nét văn hóa mang đậm dấu ấn văn hóa Nhật Bản

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NHÂN TỐ MANGA

Trước khi đi sâu tìm hiểu nội dung chính, chúng ta cần có một cái nhìn khái quát

về Manga Lịch sử hình thành của nó ra sao? Để từ đó hiểu được, tại sao nó lại trở thành một biểu tượng đặc biệt trong văn hóa Nhật Bản và văn hóa đại chúng được cả thế giới biết đến khi nhắc tới Nhật Bản

1 Khái niệm

Manga có nghĩa là “tranh chuyển động”, ( 漫 画 - mạn họa), hình ảnh trong trang truyện tranh như thật sự đang diễn ra theo tuyến tính thời gian Manga có ý nghĩa chỉ truyện tranh và tranh biếm họa nói chung Manga được coi như một danh từ để gọi chung cho truyện tranh Nhật Bản và cũng là cách để phân biệt với truyện tranh của các quốc gia khác như: Manhua (Trung Quốc), Manhwa (Hàn Quốc), Comics (các nước phương Tây) Sự khác biệt của Manga đối với các thể loại khác không chỉ là “kể lại các câu chuyện bằng hình ảnh”, mà là ở kĩ thuật chia khung hình, thể hiện ánh sáng, bóng tối, hành động, kí hiệu các tình huống bất ngờ, cử động, đặc tả… để kể lại câu chuyện sống động nhất Điều này khiến manga có nét tương đồng với điện ảnh nhiều hơn Có thể nói, manga chính là “bộ phim” trên trang giấy (trừ việc manga không có

âm thanh)

Như vậy, manga là tập hợp của những hình ảnh được vẽ tràn trên trang giấy với những

kĩ thuật đồ họa và quy tắc trình bày riêng biệt, nhằm thể hiện sống động một câu chuyện, một ý tưởng nào đó

(Lịch sử hình thành và phát triển của truyện tranh Nhật Bản –

https://bookhunterclub.com/lich-su-hinh-thanh-va-phat-trien-cua-truyen-tranh-nhat-ban-manga/ )

Theo thống kê năm 2007, đã lên tới 2,4 triệu người Nhật và trung bình các otaku

(người quá đam mê truyện tranh) chi tới 2,5 nghìn USD/năm cho các sản phẩm này

Thực tế này dễ dàng được chứng thực nếu chúng ta đặt chân tới Mandarake, một trung tâm mua sắm lớn ở Shibuya thuộc Tokyo, chứng kiến chục ngàn kiện Manga sắc màu

rực rỡ được đóng gói trong cửa hàng và giá sách Hoặc chỉ cần gõ “manga” trên công

cụ tìm kiếm Google, sẽ có thể tìm được hơn 200 triệu ấn bản của cả truyện tranh

2 Lịch sử hình thành và phát triển của Manga

Hiện nay, có nhiều tranh cãi về nguồn gốc của manga, Có người cho rằng, manga

là sản phẩm hoàn toàn du nhập từ phương Tây, nhưng lại có ý kiến khác khẳng định manga đã có lịch sử lâu đời ở Nhật, từ thời Nara (năm 700 SCN) Thật ra, tất cả những tranh cãi về nguồn gốc kể trên xảy ra là do mỗi người có một định nghĩa khác nhau về manga Nhóm nhìn manga như một tổng thể các khung truyện với các kĩ thuật và quy tắc riêng; nhóm nhìn manga trong ý nghĩa của hai chữ “manga” (mạn họa)

Để hiểu về lịch sử manga, chúng ta cần gộp cả hai luồng ý kiến lại và đi từ khởi đầu: tìm hiểu từ thời kỳ những bức tranh vẽ tràn ngập trên trang giấy xuất hiện, cho đến khi manga theo nghĩa hiện đại ra đời

Như vậy, lịch sử hình thành và phát triển manga có thể chia thành 5 mốc chính

a Nghệ thuật vẽ tranh cổ truyền Nhật Bản và khởi thủy của Manga (700 – 1814)

Các nhà khảo cổ Nhật đã tìm thấy những bức tranh biếm họa thô lỗ trên các xà trần nhà của ngôi đền Horyu-ji, có niên đại từ những năm 710 SCN (tương đương với cuối thời Nara ở Nhật) Người ta cho rằng đây là sản phẩm của nhóm công nhân muốn

xả hơi và bôi xấu người cầm quyền lúc bấy giờ Vì vào cuối thời Nara, chính trị Nhật Bản lâm vào cảnh bế tắc Tranh chấp giữa các bè phái diễn ra liên tục Thành viên các gia đình hoàng tộc, các gia đình đứng đầu trong triều đình như Fujiwara và các tu sĩ Phật giáo đều tham gia vào cuộc tranh giành thế lực Đồng thời, trận dịch đậu mùa năm

735 đã khiến thế lực của nhà vua bị thiệt hại nặng nề Vào cuối thời kỳ Nara, gánh nặng tài chính tăng dần, và triều đình bắt đầu sa thải các viên chức không quan trọng Bối cảnh đó khiến các sử gia nghĩ đến việc những bức tranh biếm họa được tạo ra là để châm biếm giới cầm quyền

Đến thời Heian (794-1185), các bức Xuân cung họa (Shunga) bắt đầu xuất hiện (do ảnh hưởng của Xuân cung họa đồ thời nhà Đường được du nhập ồ ạt từ thời Nara)

Tuy nhiên, Xuân cung họa là sản phẩm dành riêng cho tầng lớp cận thần trong triều đình Xuân cung họa tiếp tục thịnh hành suốt thời đại Edo (Giang Hộ, 1603-1867) mãi tới thời Meiji (Minh Trị, 1868-1912) mới chịu nhường bước cho nhiếp ảnh gợi dục (xuân ảnh, erotic photographs)

Cùng với Xuân cung họa, tranh cuộn minh họa cảnh hoặc chi tiết trong Truyện Genji cũng xuất hiện

Sự xuất hiện ồ ạt những bức tranh 18+ cho thấy một lối sinh hoạt thời bấy giờ của người dân Nhật Bản Vào thời Heian, quý tộc Nhật dành nhiều thời gian cho những cuộc phiêu lưu tình ái và tình dục Trinh tiết không quan trọng đối với những cô gái Những người còn trinh đôi khi còn bị xem là ma quỷ hoặc bị ám

Cũng trong thời Heian, Phật giáo cũng phát triển và lan rộng Một nhà sư Phật giáo Đại thừa tên Toba Sojo đã làm ra các cuộn tranh vẽ ếch, khỉ, chuột,… hoạt động

cùng con người có tên Chōjū-giga Ông dùng bộ tranh này để phục vụ cho mục đích

rao giảng giáo lý Đại thừa Cũng từ đây, tranh cuộn minh họa những câu chuyện xuất hiện và tồn tại cho đến tận thời Edo (1603–1868)

Nếu những bức tranh được nhắc đến ở trên thường là dạng tranh cuộn và minh họa cho sự vật, sự kiện hoặc câu chuyện nào đó, thì đến khoảng năm 1700, Nhật Bản thịnh hành nghệ thuật ukiyo-e – tranh in mộc bản Thuật ngữ “ukiyo”, theo Hán tự là

“phù thế” (浮世), có thể được dịch ra là “thế giới nổi trôi” hoặc “thế giới không thực”,

và là một chữ đồng âm khác nghĩa với thuật ngữ Phật giáo cổ (憂き世), tức “thế giới của phiền muộn và đau khổ”

Thuật ngữ “ukiyo” về sau đã được dùng với nghĩa chỉ sự “gợi tình” hoặc “hợp thời”,

và nhắm tới việc mô tả tinh thần hưởng thụ lạc thú tại thời gian này cho những tầng lớp dưới

Tranh ukiyo thường vẽ những thiếu nữ đẹp; diễn viên kabuki và đô vật sumo; các cảnh trích từ những câu chuyện lịch sử và dân gian; cảnh đẹp du ngoạn và phong cảnh khắp

nơi; thực vật và động vật; và kể cả nội dung khiêu dâm Hầu hết các bức tranh Nhật ngày nay mà chúng ta xem đều mang phong cách của tranh ukiyo

Đến đầu thời Edo, chính phủ ban hành chính sách bế quan tỏa cảng, chỉ cho phép người

Hà Lan và người TQ đến Nhật (người Hà Lan chỉ được đến cảng Nagasaki) Điều này khiến cho văn hóa nước ngoài không thể du nhập vào Nhật, đồng thời văn hóa Nhật cũng không có cơ hội bước ra ngoài thế giới

Cho đến năm 1798, thuật ngữ “manga” lần đầu tiên được sử dụng để chỉ những tác phẩm của nhà thơ, họa sĩ Santo Kyoden Vào năm 1814, “manga” xuất hiện trên tên

sách Manga Hyakujo của Aikawa Minwa và Hokusai Manga (phân loại hình vẽ từ các

tác phẩm ukiyo-e của Hokusai) của Katsushika Hokusai

Như vậy, từ thế kỷ 19 trở về trước, “manga” được hiểu theo nghĩa là những bức

vẽ tràn trên trang giấy, có thể mang một câu chuyện nào đó hoặc không Manga khởi thủy từ những bức tranh cuộn minh họa một sự kiện hoặc câu chuyện nào đó Trong

đó, tranh dâm tục và tranh phù thế khá phổ biến

b Thời kỳ mở cửa và sự xuất hiện của những bức tranh chữ mang thông điệp đầu tiên (1855 – 1895)

Năm 1855, Nhật Bản kết thúc thời kỳ bế quan tỏa cảng do chịu sức ép của Mỹ Sáu năm sau kể từ ngày Nhật Bảm mở cửa, Charles Wirgman (Anh quốc) đến

Yokohama, Nhật Ông là phóng viên và là họa sĩ phác họa cho tờ Illustrated London News (tạp chí tin tức có minh họa hàng tuần đầu tiên trên thế giới)

Ở đây, ông mở nhiều dự án kinh doanh khác nhau: studio ảnh đồ họa, gia sư tiếng Anh,

dạy lớp nghệ thuật, và mở một tạp chí châm biếm có tên Japan Punch Tạp chí này bàn

tán, châm biếm về các sự kiện (chủ yếu châm biếm người Mỹ và hành động của Mỹ)

thông qua tranh vẽ và có rất nhiều người đọc Nhờ thế, Japan Punch tồn tại trong suốt

25 năm

Đối với người Nhật, sau một thời gian 200 năm bế quan tỏa cảng, thì câu chuyện cười kỳ quặc kiểu Anh của Wirgman và các tư liệu mở về các sự kiện & con người

trong thực tế là điều gì đó rất mới mẻ Từ đó, các họa sĩ Nhật học theo hình thức châm

biếm kiểu Anh này Cũng chính những bức hình đăng trên Japan Punch và kiểu châm

biếm Anh quốc đã tạo cảm hứng cho những bộ tranh châm biếm chính trị xuất hiện tại Nhật Bản

Đến năm 1868, những ấn bản bình luận về chính phủ, thương gia, người nổi tiếng… được biết đến với tên gọi “ponchi-e” hoặc “punch pictures”

Cùng với việc mở các lớp nghệ thuật, Wirgman được học sinh và đồng nghiệp coi như

là người hướng dẫn của họ trong lĩnh vực mỹ thuật Tây phương và kỹ thuật biếm họa

Với tất cả những cống hiến đó, chúng ta có thể coi Wirgman chính là “tổ tiên” của manga và nghệ thuật Nhật Bản mang phong cách phương Tây Ông cũng là người đầu tiên tạo ra và sử dụng bong bóng hội thoại trong truyện tranh Nhật Bản

Học tập theo Japan Punch, đến năm 1874, hai người Nhật là Robun Kanagaki

và Kyosuke Kawanabe lập ra tờ Eshibun Niponchi, làm theo mô hình của Japan Punch

Đây là tờ tạp chí châm biếm đầu tiên do người Nhật lập ra và duy trì

Tranh vẽ trong tạp chí tương đối đơn giản với các khung thoại viết tay Vì đã quen với

hình thức của Japan Punch, đặc biệt là vì tạp chí này chỉ trích gay gắt hai vị lãnh đạo

chính trị nổi tiếng của Nhật nên đó đã thất bại

Tuy nhiên, sự tồn tại của Eshibun Niponchi đã tạo ra được một xu hướng, truyền cảm hứng cho ấn phẩm tạp chí biếm họa sau này, có tên Kisho Shimbun (1875)

Kisho Shimbun vận hành được 11 số, tạo điều kiện cho chủ nhà xuất bản (nxb) tiếp tục thành lập 2 tạp chí châm biếm khác là Marumaru Chinbun (1877) và Kibi Dango (1878) Cả 2 tạp chí này đều được công chúng đón nhận

c Sự nở rộ của các tạp chí và những bộ truyện tranh đầu tiên

- Sự nở rộ của các tạp chí (1895- 1923)

Khi thấy tạp chí châm biếm phát triển và đạt được nhiều hưởng ứng từ công chúng, các ông chủ tòa soạn nhìn thấy cơ hội mở rộng đối tượng đọc sản phẩm của mình bằng cách tạo thêm nhiều sản phẩm khác có chủ đề đa dạng hơn

Đầu tiên, Sazanami Iwaya – chủ nxb Hakubunkan chuyên về mảng văn học thiếu nhi – muốn tạo ra một tạp chí kết nối mọi chàng trai ở mọi cấp độ khác nhau trong xã

hội Đến năm 1895, tạp chí Shonen Sekai (nghĩa là “thế giới của tuổi trẻ”) được thành

lập Đây cũng là tạp chí Nhật Bản đầu tiên dành cho giới trẻ

Shonen Sekai đem đến những truyện tranh Nhật Bản đầu tiên: chứa những câu chuyện

về lịch sử Nhật Bản, tranh biếm họa và các bài viết về thế giới Nhật Bản đương thời

Ví dụ: câu chuyện về thời Nhật Bản chinh phục Triều Tiên, boardgame, thẻ bóng chày, bản dịch các sách thiếu nhi phương Tây…

Sau sự ra đời của Shonen Sekai, đến năm 1902, một nxb khác xuất bản một tạp chí có tên Shojo Kai (Nữ nhi quốc) và nhận được nhiều hưởng ứng

Từ sự hưởng ứng đối với tạp chí giành cho nữ giới đó, vào năm 1906, nxb Hakubunkan

cũng ra tạp chí có tên Shojo Sekai (Thế giới của những cô gái) Các tác giả thuộc Shojo Sekai đều là những người nổi tiếng trong lĩnh vực văn học nghệ thuật: nhà thơ hòa bình

có xu hướng nữ quyền Akiko Yosano, chính trị gia Tama Morita…

Cũng trong khoảng thời gian này, các nxb mở rộng thị trường, ra mắt các tạp chí

khác như: Tanken Sekai (Thế giới thám hiểm) (1906) – phản ánh lòng nhiệt thành yêu

nước xung quanh cuộc chiến Nga – Nhật, đồng thời đáp ứng nhu cầu được phiêu lưu

của các bạn trẻ; Bukyo Sekai (Thế giới của chủ nghĩa anh hùng) – kể những câu chuyện

về cuộc phiêu lưu quân sự và chủ nghĩa anh hùng, truyện trinh thám…

Lúc đầu, hình vẽ trong các tạp chí đều được trình bày dưới dạng Emonogatari (những câu chuyện được kể thông qua khung thoại ở dưới phần tranh – sub tranh), và phải đến năm 1923 mới kết hợp với khung thoại bong bóng của Wirgman

Vào năm 1902, Kitazawa Rakuten đã tạo ra những cột tranh vui, chia theo khung

và đọc từ trên xuống dưới (cột 3-4 khung tranh giống tranh trên facebook hiện tại) Ông

là họa sĩ chuyên biếm họa chính trị và là nghệ sĩ Nhật Bản đầu tiên được thuê bởi một tạp chí Mỹ Rakuten là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “manga” theo nghĩa hiện đại ngày nay và đưa manga vào hoạt động thương mại Ông bán sản phẩm thông qua việc

gài nó vào búp bê, các thẻ bài Truyện đầu tiên Rakuten bán là Chame to Dekobo, kể

về 2 cậu bé nghịch vòi nước ở nơi công cộng khiến nước bắn khắp người Truyện chỉ

gồm 4 khung tranh, dễ khiến người đọc liên tưởng đến bộ phim L’arroseur Arrosé (1895) của anh em nhà Lumière người Pháp Bộ phim cũng nói về một chú bé

đánh lừa một người làm vườn, khiến anh ta bị vòi nước tưới vào khắp người

Đến năm 1905, Rakuten thành lập tạp chí Tokyo Puck, ấn phẩm in màu toàn bộ đầu tiên tại Nhật Bản Đến năm 1911, ông mở thêm 2 tạp chí nữa là Rakuten Puck và Home Puck Trong thời gian này, ông cũng đào tạo những họa sĩ trẻ của Tokyo Puck Sau một thời gian lăn lộn ở các tạp chí trong và ngoài nước và ra mắt một số tập

truyện, Rakuten thành lập trường học, đào tạo các họa sĩ biếm họa, họa sĩ truyện tranh

và họa sĩ vẽ tranh vào năm 1934

Năm 1907, Denkichi Kawashibara thành lập Shonen Puck, cũng cho trẻ em Năm

1924, nhà xuất bảnTokyosha thành lập Kodomo Puck

Như vậy, hơn 20 năm đầu thế kỷ 20 là thời kỳ bùng nổ của các tạp chí và nhà xuất bản, với những với những bộ truyện tranh cho người lớn và trẻ nhỏ được đăng trên các báo và tạp chí Sau trận động đất Kanto năm 1923, Nhật Bản rơi vào thời kỳ của chiến tranh liên miên, khiến toàn bộ cơ sở vật chất thiệt hại nặng nề Nhưng vì manga được tạo ra bởi những họa sĩ và nhà văn nổi tiếng, nên nó vẫn được người ta ghi nhớ Còn có một nghiệp đoàn manga được tạo ra và lớn mạnh trên toàn Nhật Bản vào năm

1923

- Những bộ truyện tranh nổi tiếng đầu tiên (1930 – 1941)

Bộ truyện tranh nổi tiếng đầu tiên của Nhật là Norakuro Năm 1931, 1 họa sĩ tên

Suiho Tagawa đã sáng tác bộ truyện về Norakuro, một chú chó đen được lấy cảm hứng

từ Felix Cat (nhân vật trong những bộ phim hoạt hình ko tiếng của Mỹ) Lúc đầu,

truyện Norakuro chỉ dự định kéo dài trong 1 năm, nhưng cuối cùng nó lại kéo dài đến

tận 10 năm (1941) – chỉ dừng lại khi chính phủ Nhật Bản buộc dừng xuất bản manga

để tiết kiệm giấy trong chiến tranh Hiện nay, người Nhật đã dựng bảo tàng cho họa sĩ Suiho Tagawa vì sự cống hiến của ông với manga Nhật, và có rất nhiều cửa hàng được

mở ra để bán đồ lưu niệm Norakuro Norakuro được dựng 5 phim hoạt hình ngắn trong những năm 1930, và được làm thành 2 TV series hoạt hình vào 70-80

Norakuro và Mickey no Katsuyaki là hai bộ truyện tranh nổi tiếng đầu tiên của

Nhật, với những khung tranh được chia thành từng phần và sử dụng hộp thoại bong

bóng, kể những câu chuyện riêng Trong đó, truyện Norakuro cực kỳ nổi tiếng và được

đông đảo bạn đọc yêu thích

Cũng trong năm 1934, tác giả Gajo Sakamoto cho ra mắt Tank Tankuro Lúc đầu, ông

định viết một câu chuyện về samurai, nhưng cuối cùng lại muốn tạo ra một loại siêu nhân mới

Từ năm 1931 đến năm 1945, sức mạnh của Nhật Bản tại Châu Á đã tăng lên, nhưng chiến tranh với Mỹ đã dẫn đến thất bại Manga là một công cụ mạnh mẽ để tuyên truyền thời chiến, nhưng chính quyền không thể xóa bỏ hoàn toàn những ảnh hưởng bên ngoài Chuột Mickey của Disney đã trở thành một biểu tượng ở Nhật Các nhân vật lấy cảm hứng từ Mickey vừa có thể là đặc vụ của phe đối lập, lại vừa có thể là vị khách đáng được chào đón

d Nửa sau thế kỷ XX và hành trình Manga vươn ra thế giới (1946 – 1984)

Người đầu tiên đưa manga vươn ra thế giới là Osamu Tezuka Osamu Tezuka (1928 – 1989) là một họa sĩ truyện tranh và là nhà sản xuất phim hoạt hình

Ngày 1/1/1946, ông ra mắt tác phẩm chuyên nghiệp đầu tiên trên tờ báo giành cho học

sinh tiểu học Tác phẩm có tên Ma-chan’s diary Truyện kể về 1 cậu bé tinh nghịch và

1 người bạn rụt rè trong thời kỳ Nhật Bản bị chiếm đóng bởi quân đội Mỹ, phụ huynh không biết đối mặt với một thế giới đang thay đổi như thế nào còn những đứa trẻ thì háo hức và phấn khích vì tìm thấy niềm vui sau nhiều năm thiếu thốn bởi chiến tranh Khi viết truyện này, Tezuka mới 17 tuổi

(Lịch sử hình thành và phát triển của truyện tranh Manga Nhật Bản –

https://bookhunterclub.com/lich-su-hinh-thanh-va-phat-trien-cua-truyen-tranh-nhat-ban-manga/)