Trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay thì “Mạng xã hội” không còn là một khái niệm xa lạ với tất cả mọi người. Một số mạng xã hội nổi tiếng có thể kể đến như Facebook, Instagram, Twitter, Weibo… Chắc chắn nếu như ai đó sở hữu một chiếc điện thoại thông minh, hay một chiếc máy tính thì họ sẽ cài đặt ứng dụng cũng như có tài khoản một vài mạng xã hội kể trên. Đây không phải là một công cụ giải trí bình thường, mà là nơi liên kết cộng đồng, kết bạn, để học tập và làm việc, cung cấp các thông tin cần thiết… Chính vì các tiện ích đó nên mạng xã hội dần trở thành một sự hiện diện không thể thiếu trong đời sống xã hội hiện đại của con người. So với Facebook hay Instagram là các trang có lượng người sử dụng khổng lồ, và quá trình phát triển lâu dài, thì có một đàn em sinh sau đẻ muộn, nhưng lại phát triển vô cùng nhanh chóng, để hiện nay có thể ngang hàng với các anh lớn đi trước, đó chính là Tik Tok. Một vài năm trở lại đây Tik Tok không còn quá xa lạ với đa số người dân trên thế giới. Đây là một ứng dụng với tư cách là một mạng xã hội có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau vài năm ra đời Tik Tok ngày càng phát triển và được nhiều người biết đến và sử dụng. Độ nổi tiếng của Tik Tok từ Trung Quốc lan sang các nước Châu Á, sau đó là các quốc gia trên các Châu lục khác. Nhưng nhìn chung ảnh hưởng mạnh mẽ nhất vẫn là các nước ở Châu Á, và ở Việt Nam cũng không tránh khỏi. Khi hiện nay người người nhà nhà thuộc mọi tầng lớp, độ tuổi ở Việt Nam nếu có điều kiện đều sẽ tham gia vào Tik Tok. Em nhận thấy rằng Tik Tok trước đợt giãn cách dài do covid19 gây ra hồi T52021 phát triển nhanh nhưng chưa thực sự phổ biến. Nhưng trong thời gian giãn cách và sau giãn cách Tik Tok trở thành một hiện tượng, ai ai cũng dùng, lúc nào cũng thấy mọi người đang cầm điện thoại trên tay và lướt Tik Tok. Để hiện nay em nhận thấy rằng Tik Tok đã trở thành một hiện tượng xã hội trong văn hóa đại chúng của người Việt Nam, điều đó làm em thắc mắc do đâu mà có sự phát triển nhanh chóng như vậy. Chính nó đã thức đẩy em thực hiện bài tiểu luận này, em muốn giải đáp thắc mắc cho chính bản thân mình cũng như mang đó cho mọi người thêm nhiều thông tin hữu ích và mới lạ hơn.
Trang 1TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MẠNG XÃ HỘI TIK TOK Ở VIỆT NAM DƯỚI
GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU _ 3
1.Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích nghiên cứu _ 4
3 Đối tượng nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu _ 4
PHẦN 2: NỘI DUNG _ 5
Chương 1: Tìm hiểu về mạng xã hội Tik Tok 5
1.1.Khái niệm mạng xã hội là gì 5 1.2 Quá trình phát triển của Tik Tok 6 1.2.1 Sự ra đời của Tik Tok ở Trung Quốc _ 6 1.2.2 Sự du nhập và phát triển mạnh mẽ của Tik Tok ở Việt Nam _ 8 1.2.3 Cách sử dụng Tik Tok _ 9
Chương II: Lý giải nguyên nhân Tik Tok trở thành hiện tượng văn hóa đại chúng ở Việt Nam hiện nay 11
2.1 Đánh trúng tâm lý của khách hàng 12 2.2 Sử dụng Influencers đình đám xuất hiện vào những chiến dịch quảng bá _ 12 2.3 Dễ dàng kết nối, giao lưu với nhiều người khác trên toàn cầu 13 2.4 Thích ứng nhanh chóng, linh hoạt với văn hóa Việt Nam của Tik Tok _ 14 2.5 Thỏa sức sáng tạo, xây dựng chủ đề cho người dùng _ 15
Chương III: Tác động của Tik Tok đến Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng _ 16
3.1.Tác động tích cực 16 3.1.1 Mang lại thời gian giải trí, thư giản cho người sử dụng 16 3.1.2 Trao cơ hội sáng tạo cho người bình thường nhất 16 3.1.3 Mang đến các trào lưu ý nghĩa, truyền cảm hứng và đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới 17 3.2 Tác động tiêu cực _ 18 3.2.1 Xuất hiện những trào lưu “độc hại” _ 18 3.2.2 Tiktok tồn tại lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, _ 19
PHẦN 3: KẾT LUẬN 20 TÀI LIỆU THAM KHẢO _ 21
Trang 3PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay thì “Mạng xã hội” không còn là một khái niệm xa lạ với tất cả mọi người Một số mạng xã hội nổi tiếng có thể kể đến như Facebook, Instagram, Twitter, Weibo… Chắc chắn nếu như ai đó sở hữu một chiếc điện thoại thông minh, hay một chiếc máy tính thì họ sẽ cài đặt ứng dụng cũng như
có tài khoản một vài mạng xã hội kể trên Đây không phải là một công cụ giải trí bình thường, mà là nơi liên kết cộng đồng, kết bạn, để học tập và làm việc, cung cấp các thông tin cần thiết… Chính vì các tiện ích đó nên mạng xã hội dần trở thành một sự hiện diện không thể thiếu trong đời sống xã hội hiện đại của con người So với Facebook hay Instagram là các trang có lượng người sử dụng khổng
lồ, và quá trình phát triển lâu dài, thì có một đàn em sinh sau đẻ muộn, nhưng lại phát triển vô cùng nhanh chóng, để hiện nay có thể ngang hàng với các anh lớn đi
trước, đó chính là Tik Tok
Một vài năm trở lại đây Tik Tok không còn quá xa lạ với đa số người dân trên thế giới Đây là một ứng dụng với tư cách là một mạng xã hội có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau vài năm ra đời Tik Tok ngày càng phát triển và được nhiều người biết đến và sử dụng Độ nổi tiếng của Tik Tok từ Trung Quốc lan sang các nước Châu Á, sau đó là các quốc gia trên các Châu lục khác Nhưng nhìn chung ảnh hưởng mạnh mẽ nhất vẫn là các nước ở Châu Á, và ở Việt Nam cũng không tránh khỏi Khi hiện nay người người nhà nhà thuộc mọi tầng lớp, độ tuổi ở Việt Nam nếu có điều kiện đều sẽ tham gia vào Tik Tok Em nhận thấy rằng Tik Tok trước đợt giãn cách dài do covid19 gây ra hồi T5/2021 phát triển nhanh nhưng chưa thực
sự phổ biến Nhưng trong thời gian giãn cách và sau giãn cách Tik Tok trở thành một hiện tượng, ai ai cũng dùng, lúc nào cũng thấy mọi người đang cầm điện thoại trên tay và lướt Tik Tok Để hiện nay em nhận thấy rằng Tik Tok đã trở thành một hiện tượng xã hội trong văn hóa đại chúng của người Việt Nam, điều đó làm em thắc mắc do đâu mà có sự phát triển nhanh chóng như vậy Chính nó đã thức đẩy
em thực hiện bài tiểu luận này, em muốn giải đáp thắc mắc cho chính bản thân mình cũng như mang đó cho mọi người thêm nhiều thông tin hữu ích và mới lạ hơn
Trang 42 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu là muốn tìm ra nguyên nhân cho sự phát triển nhanh chóng của Tik Tok ở Việt Nam Giải đáp được tại sao Tik Tok lại có thể lớn mạnh và phổ biến nhanh đến như vậy, có thể nói là ngang hàng với Facebook - một trang mạng
xã hội lâu đời Để trở thành một hiện tượng đại chúng trong văn hóa giải trí hiện nay của người Việt Cũng như muốn làm rõ hơn về các giá trị mà Tik Tok đã mang lại để mọi người có cái nhìn tổng quát hơn về mạng xã hội này
3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính là lịch sử hình thành và phát triển, các chức năng, giá trị của Tik Tok Từ đó đưa ra lý giải về nguyên nhân phát triển lớn mạnh và phổ biến của Tik tok ở Việt Nam
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp chính được sử dụng chính là phân tích và tổng hợp Bằng cách thu thập các tài liệu từ sách, báo, Internet, từ các nghiên cứu báo cáo đi trước cũng như
là ý kiến từ mọi người xung quanh em… Sau đó là tiến trình tổng hợp các dữ liệu lại, phân tích và lựa chọn các dữ liệu hữu ích để làm tiền đề cho em phát triển đề tài, kham khảo thêm thông tin Ngoài ra còn sử dụng phương pháp liên ngành Đây
là phương pháp liên kết các ngành học khác nhau lại để nghiên cứu khoa học Tik Tok là một hiện tượng văn hóa đại chúng, sự phát triển của nó có thể nhìn theo nhiều hướng như về truyền thông (sự quảng cáo, tuyên truyền mạnh mẽ của Tik Tok) hay là hướng tâm lý người tiếp nhận (đây là chiến lược đánh vào tâm lý giải trí của mọi người từ nhà đầu tư Tik Tok)… Nói chung Tik Tok phát triển như hiện nay không thể dựa vào một yếu tố mà nó phải xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau Nên việc nhìn nhận Tik Tok dưới góc nhìn của nhiều ngành nghề sẽ là một việc hữu ích cho quá trình nghiên cứu và đưa ra kết luận
Trang 5PHẦN 2: NỘI DUNG
Chương 1: Tìm hiểu về mạng xã hội Tik Tok
1.1.Khái niệm mạng xã hội là gì
Mạng xã hội (MXH) là một cụm từ phổ biến trong xã hội hiện nay, với nhiều mô hình, tính năng và lợi ích khác nhau Có thể nói rằng, mạng xã hội trong cuộc sống hiện nay là thực sự cần thiết nhất là trong thời đời công nghệ phát triển Thế nhưng nhiều người vẫn chưa hiểu rõ và còn mơ hồ về mạng xã hội
Nguồn: webtretho.com Mạng xã hội là một trang web hay nền tảng trực tuyến với nhiều hình thức, tính năng, giúp mọi người dễ dàng kết nối với nhau ở bất cứ nơi nào Ở đó, không chỉ
có các mối quan hệ ảo của những người cùng đam mê, sở thích…mà còn có cả những mối quan hệ đời thực Mạng xã hội thuận tiện ở chỗ có thể sử dụng dù ở đâu, miễn là có thiết bị điện tử thông minh như điện thoại, ipad, laptop hoặc trên máy tính bàn có kết nối mạng Mạng xã hội có những tính năng như: chat, e-mail, Mạng xã hội tuy tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau nhưng nhìn chung, mạng xã hội đều có những đặc điểm chung sau đây:
+ Mạng xã hội là một ứng dụng chỉ sử dụng được khi thiết bị được kết nối Internet
+ Tất cả nội dung trên mạng xã hội đều do mọi người dùng tự sáng tạo nội dung, hình ảnh, câu từ, tự do chia sẻ,… dưới sự kiểm soát nội dung an toàn từ nhà phát triển nền tảng bạn đang dùng
+ Mỗi người dùng trên mạng xã hội đều phải tạo tài khoản, hồ sơ riêng Các mạng xã hội sẽ kết nối tài khoản người dùng đến các tài khoản cá nhân, tổ chức…
Trang 6+ Nhờ vào các thuật toán hiện đại các mạng xã hội sẽ biết được những thứ người dùng đang quan tâm dựa trên việc thu thập và phân tích các thông tin người dùng cung cấp, để đề xuất các nội dung phù hợp với người sử dụng
Ví dụ một số mạng xã hội đang được sử dụng phổ biến ở Việt Nam:
+ Facebook: Mạng xã hội phổ biến nhất hiện nay Người dùng phải tạo tài khoản bằng số điện thoại hoặc email của mình Từ tài khoản đó chúng ta có thể kết nối với những cá nhân, nhóm, tổ chức khác để tương tác, trò chuyện, giải trí, mua sắm, cập nhật thông tin,…
+ YouTube: Trang mạng xã hội nơi chia sẻ video của cá nhân hoặc tổ chức với hình thức có lợi nhuận đối với những người sáng tạo nội dung hấp dẫn, có mục đích cụ thể, được nhiều người quan tâm Và phi lợi nhuận với những người dùng chỉ đến để xem các sản phẩm được đăng tải trên Youtube với mục đích giải trí, học tập, làm việc…
+ Instagram: Ứng dụng chia sẻ ảnh và video miễn phí trên điện thoại, máy tính Bạn có thể đăng tải hình ảnh hoặc video lên Instagram và chia sẻ chúng với nhóm bạn bè, họ có thể xem, bình luận và thích bài viết của bạn
Nhìn chung mục đích tạo ra mạng xã hội là tạo ra một hệ thống cho phép người dùng có thể kết nối, giao lưu, chia sẻ những thông hữu ích trên nền tảng Internet Với các mục tiêu đó nên dần dần mạng xã hội mang lại cho con người nhiều lợi ích như cập nhật tin tức, kết nối các mối quan hệ, kinh doanh, quảng cáo trên mạng xã hội, Cũng chính vì thế mà lâu dài mạng xã hội trở thành một phần quan trọng trong đời sống của con người, tác động rất nhiều vào các lĩnh vực khác nhau của con người như kinh tế, giải trí, giáo dục… Do đó ngày nay nói mạng xã hội là một hiện tượng của văn hóa đại chúng là không hề quá, khi sức ảnh hưởng của các nền tảng đó mang lại quá lớn và trong tương lai vẫn còn có thể phát triển vượt bậc nữa
1.2 Quá trình phát triển của Tik Tok
1.2.1 Sự ra đời của Tik Tok ở Trung Quốc
Là nền tảng video ngắn hàng đầu thế giới, TikTok hiện đã có mặt hơn 154 quốc gia, thu hút hơn 1,5 tỷ người đã đăng ký ứng dụng và hơn 800 triệu người dùng đang hoạt động Những video ngắn này đến từ TikTok, một ứng dụng đang nhanh chóng trở nên nổi tiếng MXH Tik Tok bắt nguồn từ Trung Quốc với tên gọi là Douyin hoặc Vibrato (dịch ra là “rung động”), người khởi xướng nền tảng là Trương Nhất Minh, người sáng lập của ByteDance Theo đó, cách thức hoạt động của mạng xã hội này khá đơn giản,nó được sử dụng để tạo các video ca nhạc ngắn,
Trang 7hát nhép, khiêu vũ, hài kịch và tài năng… hầu hết video có thời lượng ngắn dưới 1 phút ByteDance lần đầu tiên ra mắt Douyin cho thị trường Trung Quốc vào tháng
9 năm 2016 Sau đó, TikTok đã được ra mắt vào năm 2017 cho iOS và Android ở hầu hết các thị trường bên ngoài Trung Quốc đại lục; tuy nhiên, nó chỉ có sẵn trên toàn thế giới, bao gồm cả Hoa Kỳ, sau khi hợp nhất với Musical.ly vào ngày 2 tháng 8 năm 2018
Douyin của Trung Quốc Nguồn: Tự chụp Tik Tok sau đó nhanh chóng trở thành nền tảng video ngắn hàng đầu ở châu Á
và là ứng dụng phát triển nhanh nhất thế giới với cộng đồng đông đảo trên toàn cầu Theo một bản báo cáo vào tháng 10 năm 2019, Tik Tok báo cáo có 800 triệu người dùng hoạt động hàng tháng trên toàn thế giới Trang CNBC còn cho biết thêm Tik Tok đã vượt qua Facebook, YouTube và Instagram để trở thành ứng dụng IOS được tải xuống nhiều nhất toàn cầu với 104 triệu lần trên App Store trong nửa đầu năm 2018
Trang 81.2.2 Sự du nhập và phát triển mạnh mẽ của Tik Tok ở Việt Nam
Khi Douyin đang làm mưa làm gió ở thị trường Trung Quốc thì các trang về tin tức giải trí bên Việt Nam cũng đã lấy video về để đăng trên các nền tảng MXH khác Khi lên Facebook mọi người có thể dễ dàng tìm thấy các page chuyên đăng
về Douyin của Trung, hoặc là page fan hâm mộ của những người nổi tiếng từ nền tảng Douyin bên Trung…Những người dân Việt bị thu hút, thích thú về các video của Douyin vì sự hấp dẫn từ nội dung, người quay clip thì toàn trai xinh gái đẹp, thêm hiệu ứng và âm nhạc bắt tai… Từ đó bắt đầu cho sự phát triển của Tik Tok ở Việt Nam TikTok đã trở thành một sân chơi sáng tạo thực thụ dành cho tất cả người dùng, từ mọi thế hệ cùng kết nối, tỏa sáng với tài năng và truyền cảm hứng cho cộng đồng
Biểu tượng Tik Tok Nguồn: mic.gov.vn Được phổ biến đến Việt Nam vào đầu năm 2016, nhưng chính thức ra mắt ứng dụng tại Việt Nam thì vào cuối tháng 4/2019, TikTok nhanh chóng trở thành một trong những mạng xã hội được người dùng đặc biệt ưa chuộng Theo báo cáo Ứng dụng di động 2021 do Appota vừa phát hành, TikTok Việt đã chứng tỏ sức hút khi ghi nhận 16 triệu lượt tải và đạt mức tăng trưởng 160% lượt tải trên iOS trong năm
2020 Xét trên bảng xếp hạng ứng dụng phổ biến tại thị trường Việt Nam vừa qua, TikTok đã nhanh chóng chiếm ngôi thứ tư ngay sau Facebook, Zalo và Instagram Theo thống kê từ We Are Social, các ứng dụng mạng xã hội và xem video là những ứng dụng phổ biến nhất trong tập người dùng từ 16-64 tuổi tại Việt Nam Đến nay TikTok đã có mặt tại Việt Nam được 3 năm và không ngừng nhận được nhiều phản hồi tích cực cũng như là một luồng thông tin giải trí mới cho người dùng
Trang 9Hơn 2 năm có mặt tại Việt Nam, TikTok đã mở ra một vùng đất sáng tạo hấp dẫn, tạo cơ hội cho mỗi người bắt nhịp những xu hướng mới lạ nhất và thể hiện cá tính riêng của mình Nhiều nhà sáng tạo nội dung bước ra từ TikTok đã thành công với niềm đam mê của bản thân và được người dùng đón nhận Trong đó, Linh Barbie, Lon Chun, Bo Bắp, Ms Thủy, Ba & Bối,… là những nhà sáng tạo được biết đến nhiều hơn nhờ vào nền tảng TikTok
1.2.3 Cách sử dụng Tik Tok
TikTok và Douyin có giao diện người dùng gần như giống nhau nhưng không có quyền truy cập nội dung của nhau Mỗi máy chủ của họ đều dựa trên thị trường có sẵn ứng dụng tương ứng Bạn không cần đăng ký tài khoản TikTok để sử dụng ứng dụng này Tuy nhiên, khi đăng ký tài khoản, bạn có thể theo dõi những người dùng khác và tạo video Có thể tạo tài khoản bằng số điện thoại cá nhân, hoặc liên kết với các tài khoản email, facebook, google Lần đầu sử dụng có thể bạn sẽ ngạc nhiên với các video xuất hiện trên điện thoại của mình Tik tok sẽ tự động hiện các video từ những người bạn theo dõi hoặc từ đề xuất của Tik Tok Nhờ hệ thống thuật toán thông minh, khi bạn chỉ cần coi một nội dung nào trên 10s thì Tik Tok
sẽ đề xuất các video tương tự cho bạn Follow là thuật ngữ trong Tiếng Anh là theo dõi, có nghĩa là bạn sẽ dùng tài khoản của mình follow những tài khoản khác để có thể theo dõi và sẽ nhận thông báo khi người mà bạn theo dõi đăng video mới nhất Cũng giống Facebook và Instagram, những tài khoản có nhiều lượt follow thường
là tài khoản của người nổi tiếng hoặc tài khoản được tạo lập lâu, có nhiều video hay, hấp dẫn
Những cách tạo tài khoản trên Tik Tok
Nguồn: dienmayxanh.com
Trang 10Về mặt tạo video, có lẽ là không hề mới mẻ bởi trước đó Vine hay Musically cũng có thể làm được Thế nhưng điểm tạo ra khác biệt của Tik Tok là bởi những tính năng mới chỉnh sửa video độc đáo Từ kho tàng hiệu ứng âm nhạc khổng lồ cho tới sự cá nhân hoá, tức là mỗi người sẽ sở hữu tính năng không giống nhau.Quay video bằng cách nhấn và giữ một nút lớn màu đỏ và bạn có thể chỉnh sửa các video đã quay sau đó Các tùy chọn chỉnh sửa tất nhiên không thể so sánh với với các ứng dụng chuyên chỉnh sửa video, nhưng bạn vẫn có thể cắt video của mình và điều chỉnh tốc độ Sau đó có thể đăng lên Tik Tok của mình, có thể ghi thêm caption (chú thích, chú giải nội dung) cho video và thêm các hashtag (bắt đầu bằng dấu #, nội dung thì tùy người tạo ra có thể bằng số, bằng chữ hoặc cả hai, để mọi người có thể tìm kiếm nội dung mình quan tâm một các nhanh chóng và phân loại các video) Các video có hashtag trên TikTok thường sẽ đều được thu hút nhiều sự chú ý nhiều hơn những video không có hashtag Đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19, người dùng TikTok một lần nữa đã cho thấy sức sáng tạo mạnh mẽ khi chủ động kết nối để hòa chung tiếng nói, tạo nên một cộng đồng mà ở đó, sự tích cực của họ có thể lan tỏa niềm tin cho cả thế giới Trong đó, phải kể đến một
số hashtag nổi bật như #thankyouhero với hàng nghìn video tôn vinh và tiếp sức các y bác sĩ tuyến đầu chống dịch; hay #onhavanvui, #onhavandep cổ vũ mọi người sống vui vẻ trong thời gian giãn cách xã hội
Cách tạo video Nguồn: dienmayxanh.com
