A PHẦN LÝ THUYẾT 1 Phân loại Khí cụ điện Yêu cầu cơ bản đối với khí cụ điện nói chung là gì? Các chế độ làm việc của khí cụ điện http hocthatlamthat edu vntong quan ve khi cu dien 2 Thuật ngữ thường đóng, thường mở đề cập đến điều gì khi được sử dụng để định nghĩa cho việc chuyển đổi của công tắc, nút nhấn? Tiếp điểm thường mở (NO) cho phép dòng điện đi qua khi relay hoặc contactor được cấp điện Nói cách khác, khi điện áp được đặt vào các cực của relay hoặc contactor, tiếp điểm này sẽ đóng l.
Trang 1A PHẦN LÝ THUYẾT:
1 Phân loại Khí cụ điện Yêu cầu cơ bản đối với khí cụ điện nói chung là gì? Các chế độ làm việc của khí
cụ điện http://hocthatlamthat.edu.vn/tong-quan-ve-khi-cu-dien/
2 Thuật ngữ thường đóng, thường mở đề cập đến điều gì khi được sử dụng để định nghĩa cho việc chuyển đổi của công tắc, nút nhấn?
Tiếp điểm thường mở (NO) cho phép dòng điện đi qua khi relay hoặc contactor được cấp điện Nói cách khác, khi điện áp được đặt vào các cực của relay hoặc contactor, tiếp điểm này sẽ đóng lại
Tiếp điểm thường đóng (NC) cho phép dòng điện chạy qua khi relay hoặc contactor không được cấp điện Khi điện áp được đặt vào, tiếp điểm này sẽ mở ra và ngắt dòng điện
3 Khái niệm, quá trình phát sinh, tác hại và phương pháp dập tắt hồ quang điện xoay chiều, một chiều Giữa hồ quang điện xoay chiều và hồ quang điện một chiều, cái nào dễ dập tắt hơn? Tại sao?
http://hocthatlamthat.edu.vn/ho-quang-dien/
4 Vì sao dòng điện trong hồ quang điện lại chủ yếu là dòng electron chạy từ cathode đến anode mà không phải ngược lại?
Dòng điện trong hồ quang điện được tạo ra do quá trình phóng điện tự lực được hình thành khi dòng điện qua chất khí có thể giữ được nhiệt độ cao của catot để nó phát được electron bằng hiện tượng phát xạ nhiệt điện tử Vì vậy dòng điện trong hồ quang điện chủ yếu là dòng electron chạy từ catot đến anot
Trang 25 Tại sao khi cắm phích điện vào ổ điện ở nhà, đặc biệt là tải lớn thường phát sinh những tia điện và tạo
ra tiếng nổ hoặc lét đét? Đó là hiện tượng gì? Ảnh hưởng như thế nào nếu để tình trạng này kéo dài?
Do tiếp xúc không tốt giữa phích cắm và ổ cắm, điện trở tiếp xúc cao cộng với dòng điện tương đối lớn,
chổ tiếp xúc nóng lên, vùng không khí bị ion hóa sinh ra hiện tượng phóng điện(hồ quang) Các phần tử khí dãn nở do nhiệt đột ngột, tạo ra tiếng nổ hoặc lét đét kéo dài tình trạng này sẽ hỏng phích cắm và ổ cắm
6 Khái niệm, phân loại và các yêu cầu cơ bản về tiếp xúc điện Các yếu tố ảnh hưởng tới điện trở tiếp xúc, yêu cầu cơ bản về vật liệu chế tạo dùng làm tiếp điểm như thế nào?
http://hocthatlamthat.edu.vn/tiep-xuc-dien/
7 Có mấy kiểu đóng – cắt của thiết bị? Giải thích rõ từng loại khác nhau như thế nào?
8 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, công dụng và vẽ kí hiệu (tiêu chuẩn IEC) của các khí cụ điện: công tắc, nút nhấn thường đóng, nút nhấn đơn (thường đóng và thường hở), nút nhấn kép, nút nhấn khẩn cấp
Nút nhấn và cách sử dụng http://hocthatlamthat.edu.vn/nut-nhan-va-cach-su-dung/
9 Khi ta lựa chọn công tắc, nút nhấn cho một hệ thống điều khiển, ta chọn theo tiêu chí nào?
Trang 3Để lựa chọn được nút nhấn phù hợp với nhu cầu sử dụng của mình , điều quan trọng nhất chính là ta phải hiểu được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của loại nút nhấn đấy Khi hiểu được cấu tạo và nguyên
lý hoạt động , ta có thể dễ dàng lựa chọn được các loại nút nhấn
10 Trình bày các chức năng cơ bản của một mạch điều khiển động cơ
11 Tại sao phải sử dụng mạch khởi động động cơ ba pha theo phương pháp đổi nối Sao – Tam giác? Vẽ
sơ đồ mạch động lực và giải thích
Phương pháp khởi động sao tam giác được áp dụng nhiều trong các lĩnh vực với những động cơ có công suất trung bình, với ưu điểm giảm dòng khởi động xuống 1/3 lần so với khởi động trực tiếp, tiết kiệm nhiều về mặt chi phí…
12 Để đảo chiều quay động cơ 3 pha ta làm cách nào? Vẽ sơ đồ mạch động lực mô tả cách làm đó
ĐỐI VỚI ĐỘNG CƠ ĐIỆN 3P: Nguyên tắc chung, chúng ta chỉ cần đảo 2 trong 3 pha thì động cơ sẽ quay
theo chiều ngược lại Nói nôm na đánh dấu theo thứ tự ban đầu là 1 – 2 – 3 (từ trái qua phải) giờ giữ nguyên 1 và đảo 2 qua 3, 3 qua 2 => Sau khi đảo thứ tự dây sẽ là 1 – 3 – 2
13 Tại sao phải bảo vệ mất pha cho động cơ? Động cơ ba pha hoạt động khi bị mất pha sẽ có hậu quả gì? Vì sao?
Khi mất pha sẽ có một cuộn dây không có điện vào, 2 cuộn dây còn lại phải gồng gánh luôn phần của cuộn mất pha nên sinh ra quá tải, lệch pha, không cân bằng điện áp từ đó sinh ra quá nhiệt và cháy động cơ
Dấu hiệu nhận biết mất pha là động cơ hoạt động sẽ có tiếng gằn, rung và chạy yếu hơn bình thường Động cơ sẽ nóng rất nhanh và cháy trong vài phút nếu không phát hiện kịp thời
14 Khi sử dụng Drum Switch để khởi động và đảo chiều động cơ ba pha lồng sóc, thao tác đảo chiều được thực hiện như thế nào?
15 Trình bày thành phần cấu tạo và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của cảm biến tiệm cận điện cảm (inductive proximity sensor) http://hocthatlamthat.edu.vn/cam-bien-tiem-can-loai-dien-cam/
16 Trình bày thành phần cấu tạo và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của cảm biến tiệm cận điện dung (capacitive proximity sensor) http://hocthatlamthat.edu.vn/cam-bien-tiem-can-dien-dung/
17 Thế nào là thiết bị vận hành bằng cơ học? Công tắc hành trình thường được tác động theo cách nào? Công tắc hành trình dùng để đóng cắt mạch điện ở lưới điện hạ áp Nó có tác động tương tự nút ấn, chỉ khác là động tác ấn bằng tay sẽ được thay thế bằng động tác va chạm của các bộ phận cơ khí, từ đó quá trình chuyển động cơ khí thành tín hiệu điện
Trang 418 Trình bày thành phần cấu tạo và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của công tắc hành trình (limit switch) http://hocthatlamthat.edu.vn/limit-switch/
19 Trình bày thành phần cấu tạo và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu công tắc phao (float switch)
http://hocthatlamthat.edu.vn/float-switch/
20 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của cảm biến quang (Photoelectric Sensors) http://hocthatlamthat.edu.vn/cam-bien-quang-phan-xa-guong/
21 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của contactor Nêu các thông số cơ bản, cách chọn Contactor (theo tải) và đặc tính làm việc của các loại Contactor chọn http://hocthatlamthat.edu.vn/contactor/
22 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của relay trung gian (Control Relay) http://hocthatlamthat.edu.vn/control-relay/
23 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu (theo tiêu chuẩn IEC) của relay nhiệt Relay nhiệt giống và khác EOCR ở điểm nào? http://hocthatlamthat.edu.vn/tor/ EOCR là relay bảo vệ quá dòng điện tử sử dụng linh kiện điện tử bán dẫn (Solid-state electronics) hoặc
bộ xử lý (MCU) với nhiều chức năng bao gồm bảo vệ quá tải, mất pha, đảo pha, kẹt rotor, ngắn mạch, mất cân bằng pha,… bảo vệ động cơ khỏi những hư hỏng có thể gây nguy hiểm cho con người và những thiết bị xung quanh
Thiết bị thay thế relay nhiệt để bảo vệ quá tải động cơ với một số tính năng khác vượt trội hơn
24 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, vẽ kí hiệu của RCD Giải thích tất cả những thông số trên thiết bị có trong hình sau:
http://hocthatlamthat.edu.vn/residual-current-device-rcd/
Trang 525 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động, giải thích sơ đồ chân trong hình sau, vẽ kí hiệu cuộn hút, tiếp điểm (theo tiêu chuẩn IEC) của relay thời gian
http://hocthatlamthat.edu.vn/timer/
26 Có mấy loại relay thời gian (Timer)? Vẽ giản đồ hoạt động, giải thích và kí hiệu cuộn hút (coil), tiếp điểm thường đóng, thường mở của từng loại relay thời gian
Relay thời gian tác động trễ (On-delay relay timer).
Relay thời gian ngắt (dừng) trễ (Off-delay relay timer).
https://plctech.com.vn/ro-le-thoi-gian-la-gi/
27 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động của relay bảo vệ cao áp, thấp
áp
Chức năng:
Khi lắp đặt rơ le bảo vệ cao thấp áp vào dòng điện thì thiết bị này sẽ thực hiện chức năng của nod Bao gồm:
+ Bảo vệ, giám sát điện áp Giám sát lỗi điện áp vượt quá mức cho phép
+ Bảo vệ quá điện áp đối với hệ thống 1 pha hoặc 3 pha 4 dây
+ Bảo vệ sụt áp, thấp áp
+ Bảo vệ cao áp tùy chỉnh độ nhạy (từ 105 ~ 125%)
+ Chức năng chỉnh bảo vệ cao, thấp điện ap, delay tiếp điểm rơ le
Trang 6Khi phát hiện ra những sự cố điện trong hệ thống, rơ le bảo vệ cao thấp áp sẽ hoạt động để kịp thời ngắt điện, ngăn chặn sự cố chuyển biến teo chiều hướng xấu
Nguyên lý hoạt động:
Khi nguồn điện trong mạch bị đạt đến mức quá cao hoặc quá thấp có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến mạch điện Thậm chí sẽ gây hư hại đến cả hệ thống hoạt động của dòng điện Lúc này, rơ le bảo vệ cao thấp áp sẽ phát huy tác dụng Giúp điều chỉnh và cân bằng điện áp có trong mạch Nếu dòng điện lên quá cao, rơ le sẽ có nhiệm vụ ngắt và dừng hoạt động mạch điện, không để cho dòng điện vượt quá mức quy định Còn nếu, nguồn điện xuống quá thấp, rơ le sẽ điều chỉnh để cân bằng sao cho phù hợp nhất
Đảm bảo an toàn cho dòng điện và cả hệ thống hoạt động một cách bình thường.Khi một trong ba pha cấp nguồn bị tác động thay đổi thứ tự pha đã được hiệu chỉnh lúc đầu , bộ bảo vệ cao áp thấp
áp MG21DF sẽ tác động và ngắt nguồn điều khiển.
28 Trình bày thành phần cấu tạo, chức năng chính và nguyên lý hoạt động của EOCR
http://hocthatlamthat.edu.vn/eocr/
29 Cầu chì là gì? Có mấy loại cầu chì? Giải thích đặc tính của 2 loại cầu chì sau:
http://hocthatlamthat.edu.vn/fuse/
30 Nêu cách tính chọn cầu chì dùng cho chức năng bảo vệ mạch điện
https://vnk.edu.vn/he-thong-dien/lua-chon-cau-dao-cau-chi-ha-ap/
31 Nguyên lý làm việc của cầu chì như thế nào? Sự phá huỷ cầu chì xảy ra ở mấy giai đoạn? Giải thích đường đặc tính Ampe – giây (A-S) của cầu chì http://hocthatlamthat.edu.vn/fuse/
32 Cho đặc tính Ampe – giây tổng quát của CB dùng Trip Unit điện tử như sau Giải thích đặc tính một cách cụ thể nhất
Trang 733 Có mấy loại relay nhiệt? Kể ra Nêu đặc điểm từng loại.
– Theo kết cấu relay nhiệt chia thành hai loại: Kiểu hở và kiểu kín
– Theo yêu cầu sử dụng: Loại một cực và hai cực
– Theo phương thức đốt nóng:
Đốt nóng trực tiếp: Dòng điện đi qua trực tiếp tấm kim loại kép Loại này có cấu tạo đơn giản, nhưng khi thay đổi dòng điện định mức phải thay đổi tấm kim loại kép, loại này không tiện dụng
Đốt nóng gián tiếp: Dòng điện đi qua phần tử đốt nóng độc lập, nhiệt lượng toả ra gián tiếp làm tấm kim loại cong lên Loại này có ưu điểm là muốn thay đổi dòng điện định mức ta chỉ cần thay đổi phần tử đốt nóng Nhược diểm của loại này là khi có quá tải lớn, phần tử đốt nóng có thể đạt đến nhiệt độ khá cao nhưng vì không khí truyển nhiệt kém, nên tấm kim loại chưa kịp tác độc mà phần tử đốt nóng đã bị cháy đứt
Đốt nóng hỗn hợp: Loại này tương đối tốt vì vừa đốt trực tiếp vừa đốt gián tiếp Nó có tính ổn định nhiệt tương đối cao và có thể làm việc ở bội số quá tải lớn
34 MCB, MCCB là gì? Nêu cấu tạo và nguyên lí làm việc của MCB, MCCB
http://hocthatlamthat.edu.vn/mcb/
35 Vẽ và giải thích các đường cong đặc tính B, C, D của CB (Circuit Breaker).
Đường đặc tính loại Z nói rằng rằng dòng ngắn mạch của thiết bị nằm trong khoảng 3-5 lần dòng định mức
Đường đặc tính loại B nói rằng rằng dòng ngắn mạch của thiết bị nằm trong khoảng 4-7 lần dòng định mức
Đường đặc tính loại C cho thấy dòng ngắn mạch nằm trong khoảng 7-10 hoặc 9-14 lần dòng định mức
Đường đặc tính loại D nói rằng rằng dòng ngắn mạch của thiết bị nằm khoảng là 10-20 lần dòng định mức
Trang 836 Trình bày cách chọn MCB cho mạch điều khiển động cơ Kí hiệu “C1” trong hình sau có ý nghĩa gì? Nếu sửa “C1” thành “C32” thì có MCB có thay đổi gì không?
Có nhiều cách lựa chọn MCB, MCCB Tuy nhiên, dù cách nào thì chúng cũng phải thỏa mãn điều kiện sau:
lb < ln < lz và lscb > lsc
Trong đó:
lb là dòng điện tải lớn nhất
ln là dòng điện định mức của MCB, MCCB
lz là dòng điện cho phép lớn nhất của dây dẫn điện (được cho bởi nhà sản xuất)
lscb là dòng điện lớn nhất mà MCB, MCCB có thể cắt
lsc là dòng điện ngắn mạch
Ví dụ: Tính chọn MCB cho mạch khởi động trực tiếp động cơ 3 pha có công suất 7,5 kW Biết điện áp 380/400V Có hệ số công suất là 0,8 Thiết bị của hãng Schneider
Dòng điện định mức của động cơ là:
Ta sẽ chọn dòng thiết bị của MCB vào khoảng (1 – 1,4).Iđm
⇒ Dòng điện định mức của MCB cần chọn:
Imcb = 1,2.14,24 = 17,09A Ta tra bảng chọn dòng điện lớn hơn 17,09A ta sẽ chọn 20A với mã MCB
là A9F94320.
Trang 937 Trình bày cách cài đặt thông số trên MCCB bảo vệ quá tải và ngắn mạch
Ir = x In (Với In là dòng định mức CỦA MCCB
Đầu tiên là thông số Ir = dòng định mức CỦA TẢI
Ir = x In (Với In là dòng định mức CỦA MCCB ví dụ như 100A, 150A, 200A, 250A, 300A, 1000A…)
Ví Dụ: MCCB có dòng định mức In=1000A trong khi đó dòng tải tối đa của tải chỉ có 500A Vậy ta
có thể thay đổi từ 1000A xuống 500A bằng cài đặt Ir = 0,5xIn =0,5×1000 = 500A
Tại sao ta không dùng luôn MCCB có dòng định mức 1000A? Do họ đã tính toán đến việc mở
rộng tải sau này, chẳng hạn dòng tải tăng từ 1000A đến 1800A ta chỉ việc điều chỉnh dòng cài đặt Ir = 0,9xIn =0,9×2000 = 1800A, vì vậy sẽ đơn giản hơn khi ta phải thay mới một MCCB khác
và các phụ kiện đi kèm đồng thời chi phí cũng giảm đi rất nhiều
38 Giải thích đặc tính sau, cho biết Ir, Im là gì? Cách điều chỉnh như thế nào?
I r là dòng điều chỉnh bảo vệ quá tải Bạn có CB 100A mà tải của bạn chỉ cần 65A vậy bạn phải chỉnh CB xuống cho phù hợp với tải như vậy dòng chỉnh định Ir = (hệ số) x In; (hệ số thường thấy từ 0.8 – 1) hoặc (0.5 – 1)
39 Điều kiện để lựa chọn contactor là gì? Trình bày các chế độ làm việc của Contactor xoay chiều
40 Trình bày các loại contactor sử dụng dòng điện một chiều http://hocthatlamthat.edu.vn/contactor/
Chọn Contactor cho động cơ
Khi bạn muốn chọn contactor để lắp đặt chung với các động cơ nhằm đóng cắt nguồn cung cấp năng lượng điện một cách chính xác giúp cho động cơ lẫn thiết bị hoạt động một cách tốt nhất Thông thường các động cơ sẽ hoạt động với công suất lớn nên dòng điện đi qua sẽ cao hơn và vì như thế cần phải cho chúng sang các tiếp điểm bên trong của contactor để sàn lọc rồi sau đó mới di chuyển sang động cơ như vậy động cơ mới có thể hoạt động tốt được mà còn giữ được sự bền bỉ của mình Không những thế khi dùng contactor để điều khiển các động cơ sẽ giúp cho động cơ khởi động trực tiếp khi nguồn cung cấp như năng lượng điện vào động cơ một cách dễ dàng Ngoài ra contactor còn được dùng với mục đích khác khi liên kết với rơ le nhiệt giúp cho người sử dụng có thể bảo vệ được sự quá tải của dòng điện khi cho vào động cơ
41 Dựa vào đặc tính A-S, trình bày cách lựa chọn MCCB để đóng, cắt và bảo vệ cho một động cơ cảm ứng 3 pha khởi động trực tiếp
Trang 1042 Thế nào là một sơ đồ mạng điện an toàn chuẩn?
43 Trong hình sau, người ta đang điều chỉnh thông số gì của MCCB? Thông số đó là gì và tại sao phải điều chỉnh?
Điều chỉnh Ir
Ir = dòng định mức của tải
Ir = xIn (Với In là dòng định mức MCCB)
Tính toán đến việc mở rộng tải sau này, chẳng hạn dòng tải tăng từ 1000A đến 1800A ta chỉ việc điều chỉnh dòng cài đặt Ir = 0,9.In = 0,9.2000 = 1800A
Vì vậy sẽ đơn giản hơn khi ta phải thay mới một MCCB khác và các phụ kiện đi kèm đồng thời chi phí cũng giảm đi rất nhiều
44 Giản đồ sau đây mô tả quá trình nào? Cho biết ý nghĩa từng đường đặc tính trong giản đồ Cho biết
to, tp, ta; IP là gì? Giải thích ngắn gọn và đầy đủ cho quá trình này
45 Giải thích đặc tính sau
Ở ví dụ trên ta cài đặt Isd = 2000 A, tsd = 0,2 Sec (I2t On) tức khi dòng sự cố đạt 2000A thì thời gian cắt ngắn mạch là 0,2 Sec Còn nếu ta cài đặt Isd = 3000 A thì theo đường đặc tính phụ thuộc thời gian cắt sẽ nhỏ hơn so với Isd = 2000 A
– Còn đặc tính thời gian độc lập, thì với mọi dòng I thời gian cắt ngắn mạch luôn không đổi
