PowerPoint Presentation TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP (CSR) KHÁI NIỆM – VẤN ĐỀ – CÁCH TIẾP CẬN – BẤT CẬP & PHƯƠNG THỨC – CƠ CHẾ – NGUỒN LỰC – ĐIỀU HÀNH DOANH NGHIỆP KINH DOANH CÓ TRÁCH NHIỆM (RB[.]
Trang 1TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
CỦA DOANH NGHIỆP (CSR)
KHÁI NIỆM – VẤN ĐỀ – CÁCH TIẾP CẬN – BẤT CẬP
&
PHƯƠNG THỨC – CƠ CHẾ – NGUỒN LỰC – ĐIỀU HÀNH
DOANH NGHIỆP KINH DOANH
CÓ TRÁCH NHIỆM (RBE)
PGS.TS Nguyễn Mạnh Quân
Trường ĐH KTQD
Hà Nội, 5/4/2019
Trang 2Kinh tế thị trường… cú khuyết tật và
Cần sự điều tiết của nhà nước bằng… cỏc cụng cụ chớnh sỏch
$
L V
Đ
H 2
Hãng Công ty
Hộ gia
đình
Thị truờng Yếu tố
Thị truờng Hàng hoá
•Cơ sở hạ tầng thị truờng
Dự trữ chiến
l-uợc
•Dự trữ quốc gia
•Mua cân đối hay bù giá
•Trợ cấp khó khăn
c5
( C5 )
Trang 3Sản xuất-kinh doanh là quá trình tạo ra không chỉ giá trị mà còn…
Kü thuËt C«ng nghÖ
tiªu
cã lùa chän
Tiªu dïng vµ chi tiªu
b¾t buéc
Tiªu dïng vµ chi tiªu
b¾t buéc
YÕu tè SX
Nhu cÇu
Trang 4Hoạt động SX-KD của DN gây ra nhiều vấn đề …
liên quan đến nhiều đối tượng …
• Vấn đề trong quan hệ với khách
• An toàn lao động/An ninh việc làm
• Quyền của NLĐ/Nợ bảo hiểm XH
• Vấn đề trong mối quan hệ trong
ngành
• Hàng nhái/quyền sở hữu trí tuệ
• Cạnh tranh không trung thực
• Vấn đề trong quan hệ với chủ sở hữu
• Không minh bạch/Không thông tin đầy đủ
• Chiếm dụng vốn
• Môi trường sống ngày càng xấu đi
• Ô nhiễm môi trường = khí thải + nước thải + nhựa…
• Khai thác tự nhiên quá khả năng tái tạo => Thiên tai
• Không thực hiện nghĩa vụ đóng góp
• Nợ thuế, trốn thuế
• Câu kết độc quyền
Trang 5Vì vậy, DN phải có Trách nhiệm đối với xã hội …
TNXH của doanh nghiệp (CSR) - Mô hình Carroll
Sản phẩm – Giá cả - An toàn
Việc làm - Tiền lương - Điều kiện làm việc
Tài sản – Giá trị
Chuẩn mực đạo đức nhân cách
Trang 6Rắc rối lớn = Thực thi TNXH như thế nào ? Phương thức? Mụ hỡnh?
đạo đức kinh doanh 6
Trang 7Thực thi TNXH như thế nào ?- Các quan điểm …
• Quan điểm cổ điển
• Trách nhiệm xã hội của công ty, tổ chức kinh tế là rất hạn chế Các doanh nghiệp,
tổ chức kinh tế chỉ nên tập trung vào việc thực hiện các mục tiêu kinh tế chính thức
• Các nghĩa vụ khác nên để cho các tổ chức chuyên môn, chức năng thực hiện
• Quan điểm đánh thuế
• Doanh nghiệp không phải chỉ có các nghĩa vụ về kinh tế, mà còn phải thực hiện những nghĩa vụ đối với người chủ sở hữu tài sản
• Không dùng tiền vào việc không được CSH ủy thác (thực thi TNXH) vì nếu làm vậy thì chẳng khác gì đang đánh thuế vào chính “cử tri – cổ đông” của mình
7
Trang 8Trách nhiệm xã hội của công ty
tiếp cận theo thứ tự Ưu tiên
Các nghĩa vụ đạo lý
Các nghĩa vụ kinh tế
Nghĩa vụ tự nguyện
Khi nào thỡ xong
nghĩa vụ thứ nhất
để bắt đầu nghĩa
vụ tiếp theo?
Trang 9Tr¸ch nhiÖm x· héi cña c«ng ty
tiÕp cËn theo tÇm quan träng
Phæ biÕn
Trang 10• Quan điểm quản lý
• Của cải vật chất không do con người tạo nên, chúng được lưu chuyển/chuyển hoá
về hình thức, được tích luỹ trong tự nhiên và xã hội mà thành Quyền sở hữu tài sản chỉ là tương đối và thực chất đó chỉ là quyền sử dụng tạm thời (quản lý)
đối với tài sản
• Doanh nghiệp chỉ là ngưuời có quyền sử dụng tạm thời, DN có trách nhiệm bảo toàn và góp phần phát triển của cải của xã hội Họ là người đuợc uỷ thác quyền
“quản lý” các tài sản xã hội
• Quan điểm những người hữu quan/các bên liên quan
• Hoạt động của một tổ chức kinh tế, doanh nghiệp liên quan đến nhiều đối tượng khác nhau trong xã hội với những mối quan tâm và mục đích khác nhau
• Thay vì chỉ tập trung phục vụ lợi ích của một số ít các đối tuượng hữu quan trực tiếp, doanh nghiệp cần quan tâm thoả mãn đồng thời lợi ích và mục đích của tất
cả các đối tượng hữu quan
10
Trang 11KD + CSR
KD + CSR
Trang 12Giải pháp => tổ chức phi vụ lợi… => Hiệu quả xã hội thấp
Tiêu tiền-Không tạo ra thêm giá trị ( unproductive )
MỤC ĐÍCH
ĐỐI TƯỢNG
Trang 13• Giải quyết vấn đề xã hội
• Bán sản phẩm
• Tăng doanh số
• Kiểm soát chi phí/giá thành
DNXH không tự đứng vững được… không thành công…
Lấy vấn đề XH làm phương thức KD… năng lực hoạt động yếu kém.
Mô hình Kinh doanh truyền thống
• Bán sản phẩm/hàng hóa
• Tăng doanh số
• Kiểm soát chi phí/giá thành
Mô hình Kinh doanh truyền thống + TNXH
Trang 14DNXH…=> Nguy cơ của chủ nghĩa trục lợi …
Doanh nghiệp xã hội
(social enterprise, SE)
Trang 15Thách thức = Tìm ra một phương thức mới, mô hình mới
Lấy KD làm phương thức giải quyết các vấn đề xã hội.
Doanh nghiệp xã hội
(social enterprise, SE)
MỤC ĐÍCH
ĐỐI TƯỢNG
?
Trang 16Nỗ lực của doanh nghiệp… tái cấu trúc DN …
=> Hoạt động kinh doanh là biện pháp thực thi TNXH
Mô hình Kinh doanh truyền thống
• Giải quyết vấn đề xã hội
• Kiểm soát chi phí/giá thành
Mô hình Kinh doanh Có Trách nhiệm (RB)
• Thực thi TNXH
• Bán sản phẩm/hàng hóa
• Tăng doanh số
• Kiểm soát chi phí/giá thành
Mô hình Kinh doanh + Nhân đạo
Trang 17Cơ quan QLNN
Đối tượng nhân đạo
Ngân hàng, nhà đầu tư
Doanh nghiệp (đại diện, NLD)
Nhà cung ứng, Đối tác
Trang 18Ra quyết định đa mục tiêu?
Các vị khách trong bàn tiệc xã hội
của Doanh nghiệp
Trang 19TNXH của doanh nghiệp (CSR) đối với NNHQ (Stake-holder)
Đối tượng hữu quan
Khách hàng - Người tiêu dùng
Người lao động - Nghiệp đoàn
Đối tác Đối thủ - Ngành
-Chủ sở hữu
Cộng đồng – Xã hội
Cơ quan quản lý NN
Nghĩa vụ Nhân văn – Làm vì lòng tự tôn Tự nguyện Sứ mệnh Nhân đạo
Nghĩa vụ Đạo đức - Điều kiện để được
xã hội tôn trọng
Cam kết -
ISOs
Thoả ước – SA 8000
Hợp tác – ISOs
Trung thực
Phát triển – Công ích – Phúc lợi – ISO 14000
Nghĩa vụ Pháp lý - Điều kiện để được xã
hội chấp nhận
Chế độ Quyền lợi
Luật Cạnh tranh
Minh bạch
Luật môi trường Thuế - Luật doanh
-nghiệp
Nghĩa vụ Kinh tế - Điều kiện để trụ vững
trên thị trường/xã hội
H/hoá Giá cả -
-An toàn
Việc làm -
Lương
-An toàn
Lợi ích Mối quan hệ
Tài sản Lợi ích
Trang 20-Mô hình mới = DN Kinh doanh Có Trách nhiệm (RBE)
Doanh nghiệp xã hội
(social enterprise, SE)
Phi vụ lợi
Vụ lợi
Xã hội Thị trường
MỤC ĐÍCH
ĐỐI TƯỢNG
Trang 21• Xe ô tô điện của hãng Tesla ,
• Khoang động cơ truyền thống =
khoang chứa đồ
• Giá bán = 92,000 -103,000 $
Phương thức hoạt động mới… cơ chế vận hành mới
21
Trang 22đạo đức kinh doanh 22
Cơ chế = Chuyển húa Giỏ trị vào Hành vi và thành Động lực
QUÁ TRèNH CHUYỂN HểA GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC THÀNH HÀNH VI VÀ TÁC ĐỘNG XÃ HỘI
Kết quả
Đầu vào
Đầu ra
Đầu
Hành vi Hoạt động
Chuẩn mực hành vi
Phương chõm hành động
Triết lý đạo
đức (căn bản)
Đúng gúp Cống hiến
Những ngườớ hữu quan (NNHQ) Giỏ trị cốt lừi
Nhõn sinh quan Triết lý sống/
Thực thi TNXH Chương trỡnh Đạo đức KD
Quy tắc ứng xử (tổ chức) - COC Cam kết/Giao ước
Tớnh cỏch Động cơ hành động
Thước đo hành vi
Nguyên tắc vận
dụng
Hỡnh ảnh Phong cỏch Thương hiệu
MễI TRƯỜNG TỔ CHỨC
Trang 23VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Trang 24KD + CSR
KD ctn
KD + CSR
KD ctn
đạo đức kinh doanh 24
KD ctn
LN - CP LN
gt + CP
gt
Ben
syn
Trang 25Hiệu quả cao nhờ… Các đặc điểm (so sánh ẩn dụ)…
tiện đi lại
Doanh nghiệp truyền
thống
• Động lực = hệ thống tổ chức
• Nguồn năng lượng =
25
Doanh nghiệp kiểu
mới
• Động lực = hành động đồng lòng
• Nguồn năng lượng= vốn
xã hội, con người
Trang 26Mô hình Kinh doanh truyền thống
Cơ chế vận hành mới … một nguồn động lực mới
• Mục tiêu = Tối đã hóa Lợi nhuận
• Nguồn động lực = Yếu tố ‘đầu
vào’ = Vốn kinh tế ( tài chính ) =>
Lấy ở đâu?
Mô hình Kinh doanh kiểu mới
• Mục tiêu = Tối đã hóa Phúc lợi =>
Nhiều người hưởng lợi
• Khẩu hiệu = “Khách hàng chưa phải là số 1” => Nhân viên là số 1
• Tổ chức = “Nhân lực là tài sản” =>
• Nguồn động lực = Yếu tố ‘đầu vào’ = Vốn xã hội ( nhân lực ) =>
Hợp tác + Lòng tin + Nhất quán
26
Trang 27Nguồn năng lượng = Vốn xã hội => Lòng tin tổ chức
CHỨC
SỰ HÀI LÒNG CỦA NHÂN VIÊN
LÒNG TIN TỔ
CHỨC
Trang 28CÔNG CỤ ĐIỀU HÀNH = QUẢN LÝ BẰNG VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP
V H D N
ChuÈn mùc Hµnh vi
Trang 29Chúc sức khỏe &
Cám ơn đã chú ý lắng nghe
Q&A