Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản Một số đặc điểm cơ bản: -Được quản lý bởi Tổ chức Nhân sự Quốc gia National Personnel Authority- NPA – đây là một tổ chức độc lập do 3 ủy viên đứn
Trang 1TIỀN LƯƠNG KHU VỰC CÔNG NHẬT BẢN –
KINH NGHIỆM CỦA VIỆT NAM
Người trình bày: Trần Thị Mai Phương
Trang 2NỘI DUNG CHÍNH
Trang 3I Đặc điểm Kinh tế Chính trị Nhật Bản
Quốc gia nằm trong khu vực Đông Á
Dân số: 126.659.683
Thủ đô: Tokyo (dân số 13.189.000) – là nơi có 36 triệu công dân làm việc, và là khu đô thị lớn nhất trên toàn cầu
Đứng đầu Nhà nước: Hoàng đế Akihito
Đứng đầu Chính phủ: Thủ tướng Yoshihiko Noda
Tiền tệ: Yên Nhật (JPY)
Người dân có tiêu chuẩn sống cao và tuổi thọ cũng cao nhất thế giới
Nền kinh tế lớn đứng thứ ba trên thế giới (chỉ đứng sau Hoa Kỳ và Trung Quốc) Tổng sản phẩm nội địa tính đến năm 2016 là 4.730.300
tỷ Yên, GDP trên đầu người là 40,090 USD (2017), đứng thứ 3 thế giới và đứng thứ hai châu Á (sau Trung Quốc)
Trang 4II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
Một số đặc điểm cơ bản:
-Được quản lý bởi Tổ chức Nhân sự Quốc gia (National Personnel Authority- NPA) – đây là một tổ chức độc lập do 3 ủy viên đứng đầu (trong đó một người được chỉ định làm chủ tịch) – được để cử bởi Nội các Chính phủ với sự đồng ý của các Nghị viện
-Hàng năm, NPA nộp bản khuyến nghị lương công chức cho Nội các và Nghị viện Quy định Tiền lương được xem xét lại dựa trên bản khuyến nghị này Dự thảo quy định tiền lương được Bộ Nội vụ và Truyền thông trình bày cho Nghị viện
-NPA cũng chịu trách nhiệm thực hiện hệ thống lương dựa trên quy định,
và kiểm tra giám sát việc chi trả lương một cách công bằng và hợp lý -NPA chịu trách nhiệm chính trong các quy định, ban hành và xem xét lại
hệ thống tiền lương, đảm bảo sự bình đẳng khách quan trong mức lương công chức so với các khu vực khác, đặc biệt khu vực tư nhân
Căn cứ vào trách nhiệm và loại công việc, công chức sẽ được trả lương đầy đủ và công bằng
Trang 5II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
- Tiền lương và phụ cấp của Công chức Nhật Bản được quy định bởi các nguyên tắc tương đương với thù lao trong khu vực tư nhân
-Thù lao công chức Nhật Bản gồm lương cơ bản, phụ cấp và tiền thưởng
-12 tháng được tăng lương một lần, trừ những người trên 56 tuổi,
vì họ gần tới tuổi nghỉ hưu (60 tuổi) -Khi công chức vi phạm luật, cơ quan quản lý hoặc NPA có thể thực hiện 1 trong 4 hình thức kỷ luật: Sa thải, Nghỉ việc tạm thời tối
đa 1 năm, Giảm lương 20% một năm, Cảnh cáo
Trang 6II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
Trang 7
II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
- Có 17 bảng lương được chia dựa trên loại hình công
việc: Dịch vụ hành chính, Dịch vụ an ninh công cộng, Dịch vụ y tế,…
- Mỗi bảng lương chia thành 10 bậc (từ bậc thấp nhất là 1
đến bậc cao nhất là 10) với nhiều mức khác nhau
- Công chức được tăng lương dựa trên việc đánh giá hiệu quả làm việc và mức độ chăm chỉ
- Lương công chức gồm 2 phần chính: Lương hàng tháng (tương đương khu vực tư) và các khoản phụ cấp
Trang 8II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
Các khoản phụ cấp:
Phụ cấp chi phí sinh hoạt (phụ cấp gia đình, phụ cấp nhà
ở, phụ cấp đi lại, phụ cấp gia đình-không giám sát-chuyển nhượng);
Phụ cấp khu vực phụ thuộc nơi công chức làm việc (diện tích, diện tích rộng, vùng sâu vùng xa, vùng lạnh);
Phụ cấp trách nhiệm (trợ cấp quản lý, trợ cấp làm việc ngày nghỉ cho cấp quản lý và phụ cấp cho nhiệm vụ khó)
Phụ cấp làm việc ngoài giờ (phụ cấp làm việc ngoài giờ, phụ cấp trách nhiệm trông coi ngày/đêm)
Phụ cấp tương đương tiền thưởng ở khu vực tư nhân (phụ cấp cuối kỳ hoặc phụ cấp cho nhân viên làm việc chăm chỉ) – khoản này được trả dưới dạng một lần vào tháng 6 và tháng 12 năm tài chính;
Các khoản phụ cấp khác (phụ cấp lãnh đạo cấp cao, phụ cấp tuyển dụng, phụ cấp cho chuyên gia, phụ cấp điểu
chỉnh lịch trình, phụ cấp khuyến khích hoạt động nghiên cứu)
Trang 9II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
chức
Công chức làm dịch vụ hành chính
Phụ cấp khu vực 40,909 41,583 Phụ cấp quản lý 11,657 12,316 Phụ cấp gia đình 11,409 11,387 Phụ cấp nhà ở 5,058 5,471 Các khoản khác 7,038 8,411 Tổng số 417,394 410,984
Tiền lương trung bình hang tháng theo từng khoản
Đơn vị: Yên
Các khoản trợ cấp khác bao gồm: Trợ cấp lãnh đạo, trợ cấp khu vực lạnh và khu vực vùng xa, chưa bao gồm các khoảng phụ cấp
đi lại, phụ cấp trách nhiệm, và phụ cấp làm thêm giờ
Trang 10II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
Ví dụ bậc lương cho các vị trí thuộc khu vực dịch vụ hành chính
Trang 11II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
https://gyazo.com/0bd4241a8a0bde17ee2f33632cc50871
Ví dụ bảng lương cho các vị trí thuộc khu vực dịch vụ hành chính
Trang 12II Hệ thống lương công chức tại Nhật Bản
Quy trình sửa đổi quy định về lương
NPA thực hiện các cuộc khảo sát thực tế về lương ở cả khu vực tư nhân và khu vực công
Dựa trên kết quả khảo sát, NPA đưa ra khuyến nghị để lương khu vực nhà nước tương đương với khu vực tư
Trang 13Khảo sát lương khu vực tư nhân Khảo sát lương khu vực công Thông tin về tổ chức Thông tin về nhân viên
Điều chỉnh
lương và việc
làm
Các khoản thưởng
Khảo sát về tiền lương (Tháng 4)
Khảo sát về tiền lương (Tháng 4)
So sánh bội số thưởng trong KV công và số tháng thưởng trong khu vực tư
So sánh tiền lương của NLĐ khu vực tư và công (trách nhiệm và cấp bậc tương tự, khu vực, trình
độ giáo dục, độ tuổi) (theo PP Laspeyres)
Nguyên tắc đáp ứng điều kiện thay đổi (cân bằng điều kiện làm
việc so với KV tư
Lắng nghe ý kiến
của các bộ ban
ngành và tổ chức
công nhân
Trao đổi ý kiến với lãnh đạo giám đốc các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các khu vực
Lăng nghe ý kiến từ mọi đối tương thông qua cuộc khảo sát Quyết định việc điều chỉnh lương
và phụ cấp
Khuyến nghị của NPA
Nghị viện Nộp dự thảo Nội các
Đưa ra dự thảo dựa trên khuyến nghị của NPA
Quyết định điều
chỉnh Luật Lương
Trang 14III Kinh nghiệm đối với Việt Nam
Một số giải pháp đối với Việt Nam
Dựa trên sự đổi mới trong đánh giá công chức để giải quyết những bất cập trong xây dựng và thực thi chính sách tạo chuyển biến về chất trong cải cách hành chính
ở nước ta
Thực hiện việc trả lương theo hiệu quả công việc chứ không phải theo ngạch, bậc đơn thuần Muốn vậy, tiền lương tối thiểu phải tương ứng chỉ số giá sinh hoạt từng thời kỳ và phải tính đến sự phù hợp với từng ngành, nghề cũng như đặc thù riêng của từng khu vực Đồng thời, phải có sự so sánh với mức lương tối thiểu trong khu vực doanh nghiệp
Cần thay đổi cơ bản kết cấu tiền lương công chức, trong đó bao gồm phần lương
“cứng” theo thang, bậc lương quy định chung và bằng với mức lương tối thiểu mà từng người đang được hưởng; và phần lương “mềm” thưởng theo năng suất, hiệu quả công việc và mức độ hoàn thành nhiệm vụ, được chi trả từ nguồn kinh phí tăng lương do Chính phủ phân bổ cho mỗi đơn vị
Cải cách tiền lương cần làm rõ mối quan hệ giữa chính sách tiền lương với các chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, giáo dục và phần tiền nhà ở, điện, nước, phương tiện đi lại, trang bị đồ dùng cho chuyên gia cao cấp và cán bộ lãnh đạo trong cơ cấu tiền lương
Trang 15THANK YOU