Em hãy đoạn văn nghị luận khoảng 1 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của anh chị về lòng dũng cảm?. Câu 2 5 điểm: Cảm nhận của anh chị về của đoạn thơ sau: “Con ở miền Nam ra thăm lăng
Trang 1KIỂM TRA HỌC KÌ II MÔN: NGỮ VĂN 9 THỜI GIAN: 90 PHÚT
A Mục tiêu bài dạy:
Sau bài học, HS có khả năng :
1 Kiến thức:
+ Qua bài kiểm tra giúp học sinh hệ thống hoá các kiến thức về văn học, TLV,
TV kì II
+ Học sinh có ý thức yêu mến phân môn văn học
2 Kỹ năng:
+ Rèn kĩ năng viết bài tự luận
+ Rèn luyện kĩ năng cảm thụ, phân tích tác phẩm văn học cho học sinh
3 Đánh giá năng lực: viết sáng tạo, cảm thụ tác phẩm văn học
4 Thái độ:
+ Nghiêm túc khi làm bài, cố gắng suy nghĩ vận dụng các kiến thức vào bài kiểm tra
B Chuẩn bị:
- GV chuẩn bị đề kiểm tra học kì
- HS nghiên cứu kĩ các đề kiểm tra trong SGK
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học:
1 Hoạt động:1 Khởi động
2.Hoạt động :2 Hình thành kiến thức
Ma trận Mức độ
Chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng
cao
Tổng số câu Tổng điểm Văn bản
Thơ hoặc
truyện hiện
đại trong
học kỳ II
Tên tác giả, văn bản, hoàn cảnh ra đời
Giải thích nhan đề
Số câu
Số điểm
1 1,0 điểm
1 0.5 điểm
2 1.5 điểm
Tiếng việt - Xác định
phép liên kết câu và liên kết đoạn văn
- Xác định thành phần biệt lập và gọi tên
Số câu
Số điểm
1 0,5 điểm
1 1.0 điểm
2 1,5 điểm
Tập làm
văn
NLXH và
NLVH
Viết đoạn văn NLXH
Viết bài văn cảm thụ đoạn thơ
Trang 2Số điểm 2.0 điểm 5.0 điểm 7,0
Tổng số
câu
Tổng số
điểm
2 1,5 điểm
2 1.5 điểm
1 2.0 điểm
1 5.0 điểm
6 10,0 điểm
3.Hoạt động 3: Luyện tập
ĐỀ Phần I: Đọc hiểu (3 điểm)
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không? Chắc có, các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ đang dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy sẽ không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đứng đàng hoàng mà bước tới
( Ngữ văn 9, tập II)
Câu 1 (1 điểm): Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? Nêu hoàn cảnh sáng tác?
Câu 2(0.5 điểm): Em hãy giải thích nhan đề của tác phẩm?
Câu 3 (1 điểm): : Xác định hai phép liên kết câu và chỉ ra từ liên kết trong câu? Câu 4(0.5 điểm): : Xác định thành phần tình thái có trong đoạn văn trên?
Phần II: Tập làm văn
Câu 1 (2điểm) Từ nội dung trong đoạn thơ ở phần Đọc - hiểu Em hãy đoạn văn
nghị luận (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của anh ( chị ) về lòng dũng cảm?
Câu 2 (5 điểm): Cảm nhận của anh (chị) về của đoạn thơ sau:
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.”
(Viễn Phương, Viếng lăng Bác, Ngữ Văn 9, tập 2, NXB Giáo dục)
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần I Đọc – Hiểu
Câu 1
( 1,0 đ)
- Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm "Những ngôi sao xa
xôi" - Tác giả: Lê Minh Khuê
- Hoàn cảnh sáng tác:1971,khi cuộc kháng chiến chống Mỹ
đang diễn ra gay go ác liệt
0, 25 đ 0,25 đ 0,5đ
Câu 2
( 0.5 đ)
HS giải thích được nhan đề dựa vào các gợi ý sau:
- Những ngôi sao: gợi hình ảnh những cô Thanh niên xung
phong với những vẻ đẹp tâm hồn, phẩm chất lung linh tỏa
sáng
-Xa xôi: Gợi hình ảnh những con người đang ngày đêm âm
thầm, bình dị khiêm nhường cống hiến công sức và nhiệt
huyết, chiến đấu và hi sinh để làm nên tương lai tươi sáng
cho đất nước
- Nhan đề mang đậm ý nghĩa biểu tượng Ngợi ca tâm hồn
trong sáng thơ mộng nhưng đồng thời tác giả cũng khẳng
định tinh thần chiến đấu dũng cảm, ý thức trách nhiệm cao
của những cô gái thanh niên xung phong
0.25
0,25
Câu 3
(1.0đ)
- Hai phép liên kết câu:
+ Phép lặp: "Tôi", "đi khom", “các anh ấy”
+ Phép thế: "Các anh ấy", "các chiến sĩ" thay cho "các anh
cao xạ"
0.5 0.5
Câu 4
(0.5đ)
- Thành phần biệt lập tình thái: “chắc” 0.5
Phần II Làm văn
Câu 1
( 2 đ)
a Dẫn dắt, giứi thiệu vấn đề nghị luận
b.Giải thích khái niệm:
Dũng cảm là không sợ nguy hiểm, khó khăn Người có lòng
dũng cảm là người không run sợ, không hèn nhát, dám đứng
lên đâu tranh chống lại cái xấu, cái ác, các thế lực tàn bạo để
bảo vệ công lí, chính nghĩa
c Biểu hiện:
Dũng cảm là phẩm chất tốt đẹp của con người ở mọi thời
đại:
0,25 đ
0,5 đ
Trang 4-Trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc
Việt Nam (nêu dẫn chứng :Võ Thị Sáu, Nguyễn Văn Trỗi,
La Văn Cầu)
- Ngày nay: trên mặt trận lao động sản xuất, đấu tranh phòng
chống tội phạm (nếu một vài tấm gương tiêu biểu của chiến
sĩ cảnh sát, bộ đội )
- Trong cuộc sống hàng ngằy: cứu người bị hại, gặp nạn VD:
- Liên hệ tình hình biển Đông hiện nay, lòng dũng cảm của
các chiến sĩ cảnh sát biển, đang ngày đêm bám biển bảo vệ
chủ quyền của dân tộc
- Trong tác phẩm văn học: đoạn trích ở phần đọc hiểu
d Ý nghĩa:
- Người dũng cảm là người bản lĩnh, dám đương đầu và
không lùi bước
- Dũng cảm sẽ giúp con người vươn đến thành công
- Người dũng cảm luôn được mọi người yêu mến và quý
trọng
e Bàn bạc mở rộng (phản đề) :
- Những người nhầm tưởng lòng dũng cảm với hành động
liều lĩnh, mù quáng, bất chấp công lý
- Phê phán những nqười hèn nhát, bạc nhược không dám
đấu tranh, không dám đương đầu với khó khăn thử thách để
vươn lên trong cuộc sống
d Liên hệ thực tế và bản thân:
- Trách nhiệm cùa tuổi trẻ trong việc rèn luyện lòng dũng
cảm, phát huy truyền thống quý báu của dân tộc
- Rèn luyện tinh thần dũng cảm từ việc làm nhỏ nhất trong
cuộc sống hàng ngày nơi gia đình, nhà trường như dám nhận
lỗi khi mắc lỗi, dũng cảm chỉ khuyết điểm của bạn
- Liên hệ bân thân đã dũng cảm trong những việc gì
* Sáng tạo: cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn
đề nghị luận
* Chính tả, dùng từ đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
0,25 đ
0,25 đ
0,25
Câu 2
( 5,0 đ)
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: có đầy đủ
mở bài, thân bài, kết bài Mở bài giới thiệu vấn đề nghị
luận; thân bài triển khai được các luận điểm làm rõ được
nhận định; kết bài khái quát được nội dung nghị luận.
b Xác định đúng vấn đề nghị luận
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện
sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận;
có sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
A Yêu cầu về kĩ năng
*Yêu cầu về hình thức:
- Bài làm có bố cục ba phần rõ rệt
Trang 5- Diễn đạt lưu loát đúng chính tả, ngữ pháp, câu văn trôi
chảy
- Chữ viết rõ ràng, sạch sẽ, diễn đạt mạch lạc
*Yêu cầu về nội dung:
Biết cách làm bài nghị luận, văn viết trong sáng, bố cục
đầy đủ, rõ ràng, không sai lỗi chính tả
B Yêu cầu về kiến thức.
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng
phải đảm bảo những ý cơ bản sau:
I Mở bài:
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm Vị trí, nội dung đoạn trích
II Thân bài( 3,5điểm)
1 Cảm xúc của nhà thơ khi đến lăng Bác:
- Mở đầu bài thơ là tiếng lòng của người con xa quê về thăm
người cha già đã mất:
+ Cách xưng hô: “ con- bác” thật gần gũi, thân thiết, ấm áp
tình thân thương mà vẫn rất mực thành kính, thiêng liêng
+ Nhà thơ sử dụng từ “thăm” thay cho từ “viếng” -> Cách
nói giảm, nói tránh nhằm giảm nhẹ nỗi đau thương mất
mát
-Ấn tượng đầu tiên đến lăng Bác: hình ảnh đầu tiên mà tác
giả quan sát và ấn tượng đậm nét là hình ảnh hàng tre
+ Hình ảnh thực: hàng tre là hình ảnh thân thuộc và gần gũi
của làng quê, đất nước Việt Nam
+ Hình ảnh ẩn dụ: Hình ảnh hàng tre còn là một biểu tượng
con người, dân tộc Việt Nam
+ Thành ngữ “bão táp mưa sa” ẩn dụ, nhằm chỉ những khó
khăn, gian khổ, những vinh quang và cay đắng mà nhân dân
ta đã vượt qua trong trường kì dựng nước và giữ nước, đặc
biệt là trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
vừa qua
-> Hàng tre ấy như những đội quân danh dự đại diện cho
những con người ở mọi miền quê trên đất nước Việt Nam tụ
họp về đây sum vầy và bảo vệ giấc ngủ cho Người
-Cảm xúc của nhà thơ:
+Đã thấy trong sương: đến từ rất sớm, mắt luôn háo hức dõi
nhìn, chờ mong
+Ôi ! thán từ, câu cảm thán: niềm xúc động trc: + hình ảnh
quen thuộc của quê hương
+ Trc sự giản dị vô cùng của Bác
2 Cảm xúc của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác:
- Nhà thơ đã sử dụng một hình ảnh sóng đôi
+ Hình ảnh “mặt trời đi qua trên lăng” là hình ảnh thực
0, 5 đ
0,25 đ 0,25 đ
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ
0.5
0, 25 đ
0, 5 đ
Trang 6+ Hình ảnh “mặt trời trong lăng” là một ẩn dụ đầy sáng tạo,
độc đáo ,đó là hình ảnh của Bác Hồ Giống như “mặt trời”,
Bác Hồ cũng là nguồn ánh sáng, nguồn sức mạnh “Mặt
trời” Bác Hồ soi đường dẫn lối cho sự nghiệp cách mạng
giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
+ Từ láy điệp từ“ngày ngày”đứng ở đầu câu vừa diễn tả sự
liên tục, bất tử hóa hình ảnh Bác Hồ trong lòng mọi người
và giữa thiên nhiên vũ trụ
-Hình ảnh dòng người vào thăm lăng Bác đã được nhà thơ
miêu tả một cách độc đáo :
+ Từ láy “ngày ngày” diễn tả cảnh tượng có thực đang diễn
ra hàng ngày, đều đặn trong cuộc sống của con người Việt
Nam Những dòng người từ khắp mọi miền đất nước đã về
đây xếp hàng, lặng lẽ vào lăng viếng Bác
-Hình ảnh ẩn dụ đẹp và sáng tạo: “tràng hoa”.“tràng hoa” ở
đây theo nghĩa thực là những bông hoa tươi thắm kết thành
vòng hoa được những người con khắp nơi trên đất nước và
thế giới về thăm dâng lên Bác để bày tỏ tình cảm, tấm lòng
nhớ thương, yêu quý, tự hào của mình
+ “Tràng hoa” ở đây còn mang nghĩa ẩn dụ chỉ hoa chiến
công nảy nở trong học tập, lao động, chiến đấu Những tràng
hoa rực rỡ dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân” (hoán dụ)
79 năm cuộc đời của Người
-> Hình ảnh thơ trên biểu lộ tấm lòng thành kính, và biết ơn
sâu sắc của nhà thơ, của nhân dân đối với Bác Hồ
3 Nghệ thuật:
- Giọng điệu thơ phù hợp với nội dung tình cảm, cảm xúc:
vừa trang nghiêm, sâu lắng, vừa tha thiết, đau xót, tự hào
- Thể thơ 8 chữ, xen lẫn những dòng thơ 7 hoặc 9 chữ
Nhịpthơ chủ yếu là nhịp chậm, diễn tả sự trang nghiêm,
thành kính và những cảm xúcsâu lắng
- Hình ảnh thơ có nhiều sáng tạo, kết hợp hình ảnh thực với
hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng, nhân hóa Những hình ảnh ẩn
dụ - biểu tượng như “mặt trời trong lăng”,”tràng hoa”,”trời
xanh” vừa quen thuộc, vừa gần gũi vớ ihình ảnh thực, vừa
sâu sắc, có ý nghĩa khái quát và giá trị biểu cảm
III Kết bài:
Hai khổ thơ đầu, nhà thơ đã thể hiện được niềm xúc động
tràn đầy và lớn lao trong lòng khi viếng lăng Bác, thể hiện
được những tình cảm thành kính, sâu sắc với Bác Hồ
* Lưu ý:
1 Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần
được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm
0,25
0,25
0,25
0,25
0.5
0.5
Trang 72 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
3 Khuyến khích những bài viết có sáng tạo Bài viết có thể không giống đáp án, có những ý ngoài đáp án, nhưng phải
có căn cứ xác đáng và lí lẽ thuyết phục.
4 Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng
